АКШ президенты Доналд Трамп АКШка Гренландияне контрольгә алу кирәклеге турында янә белдерде.
Юкса аны Кытай яки Русия контрольга алачак диде.
Ак йортта АКШның нефть ширкәтләре җитәкчеләре белән очрашуда Трамп кемгәдер ошыймы-юкмы, аның хакимияте Гренландия белән нәрсәдер эшләргә ниятли дип ассызыклады.
Трамп Гренландияне контрольгә алуны АКШның дәүләт иминлеге белән аңлатты. «Әгәр без моны эшләмәсәк, Гренландияне Русия яки Кытай контрольгә алачак, ә без Русия яки Кытайның безнең күршеләребез булуын теләмибез», диде Трамп. Ул шулай ук Даниянең Гренландиягә хокукын шик астына куйды, «анда 500 ел элек ниндидер көймә килеп туктаган булуы утрауны аларныкы итми» дип белдерде.
Трамп Америка максатларына ирешү өчен «гади юл» барлыгын әйтте, ләкин ул кабул ителмәсә, «кырыс» вариант та булуын ассызыклады.
Даниядә һәм Европа берлеге илләрендә Трампның һәм аның хакимияте вәкилләренең соңгы белдерүләрен зур борчылу белән кабул итәләр. Сишәмбе көнне Европа берлегенең әйдәп баручы илләре һәм Британия (аларның барысы да НАТО кысаларында АКШ беректәшләре) уртак белдерү белән чыкты. Белдерүдә Арктикада иминлекне тәэмин итүнең мөһимлеген ассызыклап, утрауның язмышын бары тик Дания һәм Гренландия үзе генә хәл итә ала дип белдерелде.
Тулырак👉 монда укыгыз.
@azatliqradiosi
Юкса аны Кытай яки Русия контрольга алачак диде.
Ак йортта АКШның нефть ширкәтләре җитәкчеләре белән очрашуда Трамп кемгәдер ошыймы-юкмы, аның хакимияте Гренландия белән нәрсәдер эшләргә ниятли дип ассызыклады.
Трамп Гренландияне контрольгә алуны АКШның дәүләт иминлеге белән аңлатты. «Әгәр без моны эшләмәсәк, Гренландияне Русия яки Кытай контрольгә алачак, ә без Русия яки Кытайның безнең күршеләребез булуын теләмибез», диде Трамп. Ул шулай ук Даниянең Гренландиягә хокукын шик астына куйды, «анда 500 ел элек ниндидер көймә килеп туктаган булуы утрауны аларныкы итми» дип белдерде.
Трамп Америка максатларына ирешү өчен «гади юл» барлыгын әйтте, ләкин ул кабул ителмәсә, «кырыс» вариант та булуын ассызыклады.
Даниядә һәм Европа берлеге илләрендә Трампның һәм аның хакимияте вәкилләренең соңгы белдерүләрен зур борчылу белән кабул итәләр. Сишәмбе көнне Европа берлегенең әйдәп баручы илләре һәм Британия (аларның барысы да НАТО кысаларында АКШ беректәшләре) уртак белдерү белән чыкты. Белдерүдә Арктикада иминлекне тәэмин итүнең мөһимлеген ассызыклап, утрауның язмышын бары тик Дания һәм Гренландия үзе генә хәл итә ала дип белдерелде.
Тулырак👉 монда укыгыз.
@azatliqradiosi
Азатлык Радиосы
Трамп Кытай һәм Русиягә эләкмәсен өчен Гренландия АКШ контроленә күчрәргә тиеш дип белдерде
Трамп Америка максатларына ирешү өчен «гади юл» барлыгын әйтте, ләкин ул кабул ителмәсә, «кырыс» вариант та булуын ассызыклады.
❤2🤯2😢1
Төмән рәссамы татарча өстәл уенын булдырган
Төмәндә яшәүче рәссам Нара Биккина татар мәдәниятен таныту өчен "Татарские скачки" исемле өстәл уенын эшләгән. Уенның нигезендә гади механика: катнашучылар шакмак ыргыта, ат фигурасын уен кыры буенча күчерә һәм татар теленә бәйле биремнәр башкара.
Катнашучылар уен барышында татарча төрле сүзләрне искә төшерә, табышмаклар чишә. Аерым шакмакларга туры килгәндә, "Туган тел" шигырен укырга яки "Туган як" җырын җырларга кирәк.
Биккина әйтүенчә, уен беренче чиратта үзе һәм дуслары өчен ясалган – алар татар телен камил белми, әмма өйрәнергә теләкләре бар. Аның фикеренчә, татар мәдәнияте төрле кешеләрдә кызыксыну уята ала.
"Татарские скачки" уены Төмәннең "Золото+Болото" заманча мәдәният үзәгендә даими кулланыла – теләгән һәркем килеп уйный ала.
Төмәндә яшәүче рәссам Нара Биккина татар мәдәниятен таныту өчен "Татарские скачки" исемле өстәл уенын эшләгән. Уенның нигезендә гади механика: катнашучылар шакмак ыргыта, ат фигурасын уен кыры буенча күчерә һәм татар теленә бәйле биремнәр башкара.
Катнашучылар уен барышында татарча төрле сүзләрне искә төшерә, табышмаклар чишә. Аерым шакмакларга туры килгәндә, "Туган тел" шигырен укырга яки "Туган як" җырын җырларга кирәк.
Биккина әйтүенчә, уен беренче чиратта үзе һәм дуслары өчен ясалган – алар татар телен камил белми, әмма өйрәнергә теләкләре бар. Аның фикеренчә, татар мәдәнияте төрле кешеләрдә кызыксыну уята ала.
"Татарские скачки" уены Төмәннең "Золото+Болото" заманча мәдәният үзәгендә даими кулланыла – теләгән һәркем килеп уйный ала.
👍10❤9🔥3👎1
2025 ел Башкортстан өчен сәяси хөкем карарлары һәм репрессияләрне арттыру, кешеләрне авызлыклау елы булды. Урам протестлары тарихта калды, әмма алар өчен җәза алу ел дәвамында тукталмады.
Кешеләргә җинаять эшләре дәвам итте, иректән мәхрүм итү карарлары чыгарылды, бәйсез матбугатка басым туктамады.
Тулырак 👉 безнең мәкаләдә укыгыз.
Кешеләргә җинаять эшләре дәвам итте, иректән мәхрүм итү карарлары чыгарылды, бәйсез матбугатка басым туктамады.
Тулырак 👉 безнең мәкаләдә укыгыз.
❤2💩1
Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
Көн язмасы: 2025 ел сугыш өчен иң канкоешлы ел булдымы? Татарстан һәм Башкортстан югалтулары 2025 ел – Русиянең Украинага каршы алып барылган сугышның дүртенче елы. 24 февраль көнне сугыш башлануга 4 ел тулачак. Ел дәвамында АКШ президенты Доналд Трампның…
2025 елда сугышта нигә шулкадәр күп кеше үлгән? Иң төп фактор – Русия армиясенең тактикасы үзгәрүе, дип саный "Медиазона" мөхәррире Дмитрий Трещанин.
Трещанин сүзләренчә, фронтта хәтта атлы гаскәр дә пәйда булды. Әлегә бу күренеш сирәк очраса да, ул бар, ә бронетехниканың әкренләп кими баруы күренә.
Тулырак 👉 безнең язмада укыгыз.
— 2024 ел ахырына кадәр Русия армиясенең бронетехника белән һөҗүмгә баруын күреп килдек. Ул чорда бронетехника шактый күп иде, аның янганын күрсәткән видеолар да еш очрады. Бронетехника, асылда, кешеләрне уттан саклау өчен махсус эшләнә.
Ә 2025 елда фронтта бронетехника диярлек күренмәде. Русия армиясенең бронетехника югалтулары кимеде. Моның белән бергә фронт ихтыяҗлары өчен ашыгыч рәвештә үзгәртелгән гражданлык техникасы, мәсәлән, мотоцикллар арасында югалтулар кискен артты, — ди ул.
Трещанин сүзләренчә, фронтта хәтта атлы гаскәр дә пәйда булды. Әлегә бу күренеш сирәк очраса да, ул бар, ә бронетехниканың әкренләп кими баруы күренә.
— Бу бронетехниканың бетүе турында түгел. Күрәсең, Русия хәрби җитәкчелеге кешеләрне тимергә караганда күпкә азрак кыйммәткә ия дип саный башлаган.
Тулырак 👉 безнең язмада укыгыз.
Азатлык Радиосы
2025 ел сугыш өчен иң канкоешлы ел булдымы? Татарстан һәм Башкортстан югалтулары
Русиянең Украинага каршы сугышының тагын бер елы тәмамланды. Башкортстан белән Татарстаннан сугышка китеп, меңләрчә кеше үлде. Азатлык хисабында җыелган төп саннарны анализлыйбыз.
❤2🔥1💩1
Барлык хәбәрләрне тулырак безнең Telegram-каналда укып барыгыз.
@azatliqradiosi
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍3💩1
Хәерле иртә, хөрмәтле укучылар. Бүген 12 гыйнвар, дүшәмбе, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:
🔸Ирандагы протестларны җитәкләгән Реза Пәһләви беренче мөмкинлек булуга ук илгә кайтырга әзер булуын һәм инде күчеш хөкүмәте төзүне планлаштыруын белдерде. Бу хакта ул Fox News телеканалы эфирында сөйләде.
🔸Израил Хәмәс контролендә булган Гәззә сызыгы җирләрендә яңа җир өсте хәрби чарасын үткәрү планын эшли. Бу хакта чыганакларга сылтама белән The Times of Israel һәм The Wall Street Journal яза. Моның сәбәбе итеп Хәмәсның коралсызланудан баш тартуы атала. Коралсызлану тынычлык килешүендә каралган иде.
🔸Русия армиясенең Украинаның Одесса шәһәренә һөҗүмендә ике кеше, Днепропетровски өлкәсенә һөҗүмдә бер кеше яраланган дип хәбәр итә җирле хакимият вәкилләре.
🔸Британия хөкүмәте махсус Украина өчен яңа тактик баллистик ракетлар җитештерә башлаячагын белдерде. Алар 200 килограмм авырлыктагы атом булмаган чукмарларны йөртә һәм 500 километрга кадәр ераклыктагы һәдәфләргә һөҗүм итә алачак.
🔸Мурмански өлкәсенең Оленегорски шәһәрендәге нефть базасында АИ-95 маркалы бензинның 80 тоннасы түгелгән. Бу хакта төбәкнең Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы (МЧС) идарәсе хәбәр итте. Оешма белдерүенчә, сәбәбе бензин саклау мичкәсе белән бәйле торбаның герметикасына зыян килгән.
@azatliqradiosi
🔸Ирандагы протестларны җитәкләгән Реза Пәһләви беренче мөмкинлек булуга ук илгә кайтырга әзер булуын һәм инде күчеш хөкүмәте төзүне планлаштыруын белдерде. Бу хакта ул Fox News телеканалы эфирында сөйләде.
🔸Израил Хәмәс контролендә булган Гәззә сызыгы җирләрендә яңа җир өсте хәрби чарасын үткәрү планын эшли. Бу хакта чыганакларга сылтама белән The Times of Israel һәм The Wall Street Journal яза. Моның сәбәбе итеп Хәмәсның коралсызланудан баш тартуы атала. Коралсызлану тынычлык килешүендә каралган иде.
🔸Русия армиясенең Украинаның Одесса шәһәренә һөҗүмендә ике кеше, Днепропетровски өлкәсенә һөҗүмдә бер кеше яраланган дип хәбәр итә җирле хакимият вәкилләре.
🔸Британия хөкүмәте махсус Украина өчен яңа тактик баллистик ракетлар җитештерә башлаячагын белдерде. Алар 200 килограмм авырлыктагы атом булмаган чукмарларны йөртә һәм 500 километрга кадәр ераклыктагы һәдәфләргә һөҗүм итә алачак.
🔸Мурмански өлкәсенең Оленегорски шәһәрендәге нефть базасында АИ-95 маркалы бензинның 80 тоннасы түгелгән. Бу хакта төбәкнең Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы (МЧС) идарәсе хәбәр итте. Оешма белдерүенчә, сәбәбе бензин саклау мичкәсе белән бәйле торбаның герметикасына зыян килгән.
@azatliqradiosi
❤3🔥1
Көн язмасы: Ике Татарстан. Авыл җирендә яшәүче кеше өчен сугышта һәлак булу куркынычы Казан кешесенә караганда дүрт-биш тапкырга югарырак
Сугыштан әйләнеп кайтмау куркынычы авыл-районнарда яшәүчеләр өчен казанларга караганда дүрт-биш тапкырга югарырак. Республика өчен төп югалтулар 35–44 яшьтәге ир-атларга, ягъни эшче кулларга туры килде. Алар өчен контракт хезмәте үлем куркынычы белән яный, шул ук вакытта ул социаль күтәрелү өчен бердәнбер мөмкинлек.
"Idel.Реалии" Украинадагы сугышта республикадагы югалтулар нинди булуын ачыклау максатыннан, "Погибшие из Татарстана" Telegram- каналы мәгълүматларын, үз статистикасын һәм Азатлык Радиосы мәгълүматларын анализлады.
Өч исемлектә дә үлгәннәр саны аз гына аерылып торса да, статистика охшаш. Шулай итеп, Татарстаннан һәлак булучыларның уртача һәм медиан яше сугыш башланганнан бирле — 39 яшь.
Татарстаннан һәлак булганнарның якынча 40 проценты — 35–44 яшьтәге ир-атлар. Тагын 29 проценты — 45 яшьтән өлкәнрәкләр. Димәк, төп басым хезмәткә яраклы яшьтә булган ир-атларга (35–44 яшь) туры килгән. Бу яшь төркемендә югалтулар 18–24 яшьтәге ир-атлар арасындагы югалтулардан биш тапкыр күбрәк.
Тулырак👉 Азатлык Радиосы сәхифәсендә укыгыз
@azatliqradiosi
Сугыштан әйләнеп кайтмау куркынычы авыл-районнарда яшәүчеләр өчен казанларга караганда дүрт-биш тапкырга югарырак. Республика өчен төп югалтулар 35–44 яшьтәге ир-атларга, ягъни эшче кулларга туры килде. Алар өчен контракт хезмәте үлем куркынычы белән яный, шул ук вакытта ул социаль күтәрелү өчен бердәнбер мөмкинлек.
"Idel.Реалии" Украинадагы сугышта республикадагы югалтулар нинди булуын ачыклау максатыннан, "Погибшие из Татарстана" Telegram- каналы мәгълүматларын, үз статистикасын һәм Азатлык Радиосы мәгълүматларын анализлады.
Өч исемлектә дә үлгәннәр саны аз гына аерылып торса да, статистика охшаш. Шулай итеп, Татарстаннан һәлак булучыларның уртача һәм медиан яше сугыш башланганнан бирле — 39 яшь.
Татарстаннан һәлак булганнарның якынча 40 проценты — 35–44 яшьтәге ир-атлар. Тагын 29 проценты — 45 яшьтән өлкәнрәкләр. Димәк, төп басым хезмәткә яраклы яшьтә булган ир-атларга (35–44 яшь) туры килгән. Бу яшь төркемендә югалтулар 18–24 яшьтәге ир-атлар арасындагы югалтулардан биш тапкыр күбрәк.
Тулырак👉 Азатлык Радиосы сәхифәсендә укыгыз
@azatliqradiosi
Азатлык Радиосы
Ике Татарстан. Авыл җирендә яшәүче кеше өчен сугышта һәлак булу куркынычы Казан кешесенә караганда дүрт-биш тапкырга югарырак
Татарстанда ике параллель чынбарлык формалашты: зур шәһәрләр чагыштырмача тотрыклылыкны саклаганда, республиканың авыл- районнары ир-атларны югалта. Сугыштан әйләнеп кайтмау куркынычы авыл-районнарда яшәүчеләр өчен казанларга караганда дүрт-биш тапкырга югарырак.…
😢4❤1
АКШ президенты Доналд Трамп Иран җитәкчелеге Вашингтон белән сөйләшүләр уздырырга тели дип белдерде.
Бу хакта ул 11 гыйнварда Air Force One очкычында журналистларга әйтте.
"Без алар белән очраша алабыз. Очрашу оештырыла", диде Трамп. Ул шулай ук, АКШка "очрашу алдыннан гамәл кылырга туры килүе дә ихтимал" дип өстәде, ләкин тулырак мәгълүмат бирмәде.
10 гыйнварда Трамп Truth Social социаль челтәрендә АКШ иреккә омтылган Иранга "ярдәм итәргә әзер" дип язды. The New York Times газетасы хәрби даирәләрдәге чыганакларына сылтама белән, соңгы берничә көндә АКШ президентын Иранга каршы хәрби һөҗүмнәрнең берничә варианты белән таныштырганнарын, әмма әлегә соңгы карар кабул ителмәвен хәбәр итте.
Иран хакимиятләре һәлак булганнар һәм кулга алынганнар саны турында рәсми мәгълүмат бирми. Хокук яклаучылар төрле саннар китерә. Human Rights Activists News Agency (HRANA) хокук яклау оешмасы мәгълүматларынча, 11 гыйнварга протестлар башланганнан бирле 544 кеше һәлак булган, шул исәптән сигез бала, 47 хәрби хезмәткәр һәм тәртип саклау оешмалары вәкилләре.
Массакүләм мәгълүмат чаралары чыганаклары һәм Telegram-каналлар меңләгән кешенең һәлак булуы турында яза, әмма бу мәгълүматларны рәсми рәвештә раслау мөмкин түгел.
Хокук яклау оешмалары интернетның тулысынча сүндерелүе һәм мәгълүматка керүгә кырыс чикләүләр кертелүе мәгълүмат җыюны һәм аны тикшерүне җитди кыенлаштыра дип билгели. NetBlocks сайты мәгълүматларынча, Иранда интернет инде ким дигәндә 84 сәгать эшләми.
Тулырак 👉монда укыгыз.
@azatliqradiosi
Бу хакта ул 11 гыйнварда Air Force One очкычында журналистларга әйтте.
"Без алар белән очраша алабыз. Очрашу оештырыла", диде Трамп. Ул шулай ук, АКШка "очрашу алдыннан гамәл кылырга туры килүе дә ихтимал" дип өстәде, ләкин тулырак мәгълүмат бирмәде.
10 гыйнварда Трамп Truth Social социаль челтәрендә АКШ иреккә омтылган Иранга "ярдәм итәргә әзер" дип язды. The New York Times газетасы хәрби даирәләрдәге чыганакларына сылтама белән, соңгы берничә көндә АКШ президентын Иранга каршы хәрби һөҗүмнәрнең берничә варианты белән таныштырганнарын, әмма әлегә соңгы карар кабул ителмәвен хәбәр итте.
Иран хакимиятләре һәлак булганнар һәм кулга алынганнар саны турында рәсми мәгълүмат бирми. Хокук яклаучылар төрле саннар китерә. Human Rights Activists News Agency (HRANA) хокук яклау оешмасы мәгълүматларынча, 11 гыйнварга протестлар башланганнан бирле 544 кеше һәлак булган, шул исәптән сигез бала, 47 хәрби хезмәткәр һәм тәртип саклау оешмалары вәкилләре.
Массакүләм мәгълүмат чаралары чыганаклары һәм Telegram-каналлар меңләгән кешенең һәлак булуы турында яза, әмма бу мәгълүматларны рәсми рәвештә раслау мөмкин түгел.
Хокук яклау оешмалары интернетның тулысынча сүндерелүе һәм мәгълүматка керүгә кырыс чикләүләр кертелүе мәгълүмат җыюны һәм аны тикшерүне җитди кыенлаштыра дип билгели. NetBlocks сайты мәгълүматларынча, Иранда интернет инде ким дигәндә 84 сәгать эшләми.
Тулырак 👉монда укыгыз.
@azatliqradiosi
Азатлык Радиосы
Доналд Трамп: Иран лидерлары АКШ белән сөйләшүләр уздырмакчы
Элегрәк Трамп социаль челтәрендә АКШ иреккә омтылган Иранга "ярдәм итәргә әзер" дип язды
❤1👍1
Башкортстан башлыгы Украинадагы сугыштан "дистәләгән мең" кеше кайтачак дип белдерде
Башкортстан башлыгы Радий Хаәбиров республикага Украинадагы сугыштан дистә меңнәрчә кеше кайтачак дип белдерде. Бу хакта ул 12 гыйнварда хөкүмәт киңәшмәсендә кайткан сугышчыларга ярдәм итү үзәкләре темасы күтәрелгәндә сөйләде. Мондый үзәкләр һәр шәһәрдә булырга тиеш диде ул.
"Хәрбиләр кайтачак. Өч меңнән артыгы кайтты инде. 77% эшкә урнашты. Калган 23% кайда? Аларны күзәтергә кирәк. Әлегә өч мең. Дистәләгән мең булачак. Хәрбиләрне каршы алырга әзерләнергә кирәк. Әзерме без? Уйларга кирәк, - дигән Хәбиров. Аның сүзләрен Башинформ дәүләт агентлыгы китерә.
Башкортстаннан Русиянең Украинада алып барган сугышында күпме кешенең катнашуы билгеле түгел. Шул ук вакытта республика сугышта үлемнәр саны белән Русиядә беренче урында тора. Моны журналистларның бәйсез тикшеренүләре күрсәтә. Азатлык Радиосы ачык чыганаклардан җыйган мәгълүмларга күрә, Башкортстаннан кимендә 8746 кеше һәлак булган.
Тулырак 👉 монда укыгыз.
Башкортстан башлыгы Радий Хаәбиров республикага Украинадагы сугыштан дистә меңнәрчә кеше кайтачак дип белдерде. Бу хакта ул 12 гыйнварда хөкүмәт киңәшмәсендә кайткан сугышчыларга ярдәм итү үзәкләре темасы күтәрелгәндә сөйләде. Мондый үзәкләр һәр шәһәрдә булырга тиеш диде ул.
"Хәрбиләр кайтачак. Өч меңнән артыгы кайтты инде. 77% эшкә урнашты. Калган 23% кайда? Аларны күзәтергә кирәк. Әлегә өч мең. Дистәләгән мең булачак. Хәрбиләрне каршы алырга әзерләнергә кирәк. Әзерме без? Уйларга кирәк, - дигән Хәбиров. Аның сүзләрен Башинформ дәүләт агентлыгы китерә.
Башкортстаннан Русиянең Украинада алып барган сугышында күпме кешенең катнашуы билгеле түгел. Шул ук вакытта республика сугышта үлемнәр саны белән Русиядә беренче урында тора. Моны журналистларның бәйсез тикшеренүләре күрсәтә. Азатлык Радиосы ачык чыганаклардан җыйган мәгълүмларга күрә, Башкортстаннан кимендә 8746 кеше һәлак булган.
Тулырак 👉 монда укыгыз.
💩3❤1