Тубыл мәхкәмәсе "Мирас" татар оешмасына 300 мең сум штраф салган

Мәхкәмә белдерүенчә, оешма җитәкчесе Луиза Шәмсетдинова социаль челтәрләрдә "милләтара нәфрәт" уятырлык постлар калдырган.

Шәмсетдинова "Мирас" исеменнән мәхкәмә эшендә катнашырга теләмәгән, чөнки 2025 елның 4 декабреннән аның җитәкчесе булып тормавын белдергән.

Эш материалларында "Мирас" исеменә бәйле рәвештә тарихи-мемориаль комплекс җирлегендә урнаштырылган монументаль объект та телгә алына. Мәхкәмә әлеге объектны "административ хокук бозу коралы" дип танып, аны дәүләт файдасына конфискацияләү турында карар чыгарган.

Сүз Сүзге ханбикәгә ясалган һәйкәл турында барырга мөмкин. Күчем хан хатыны Сүзге ханбикәсенә әзер, ләкин урнаштырылмаган һәйкәлне Тубылдагы "Искер" мемориаль комплексыннан былтыр 30 июль төнлә машинага салып алып киттеләр. Шуннан бирле аның кайдалыгы билгесез.

2025 елның октябрендә Тубыл шәһәр мәхкәмәсе Шәмсетдинованың үзен дә милләтара нәфрәт кузгату административ маддәсе буенча гаепле дип табып, 17,5 мең сум штраф салган иде.

"Мирас" оешмасына кагылышлы тагын бер эш Төмән Арбитраж мәхкәмәсендә карала. Төмән өлкәсе хакимияте Себер татарларының "Искер" тарихи комплексы корылмаларын, шул исәптән Күчем хан исемендәге мәчетне сүттерүне таләп итә. Чираттагы утырыш 6 мартка билгеләнгән.

Луиза Шәмсетдинова 20 ел эчендә 40тан артык мәхкәмә узуын белдерде: "Гел көрәш булды: йә җир бирмиләр, йә юлны казыйлар, йә сүттерәләр". Аның фикеренчә, татар җәмәгатьчеләрен ясалма рәвештә "экстремистлар һәм сепаратистлар" итеп күрсәтергә тырышалар.

Тулырак 👉 монда укыгыз. Сылтама Русиядән VPN-сыз ачыла.

Азатлык Радиосы материалларын уку, карау, тыңлау Русия кануннарына каршы килми.

Уфаның Совет районы мәхкәмәсе шәһәрнең 19нчы санлы гимназиясенә һөҗүм иткән 9нчы сыйныф укучысын 3 апрелгә кадәр өй сагына җибәргән.

Бу хакта РБК яза.

3 февраль көнне Уфаның 16нчы гимназиясендә 9нчы сыйныф укучысы пластик коралдан ут ачты һәм петарда шартлатты. Зыян күрүчеләр юк.

Үсмергә үтерүгә омтылу турында җинаять эше ачылды.

@azatliqradioosi

Татарстанның берничә мәктәбендә укучыларның социаль челтәрләрен күзәтү өчен балалар турында мәгълүмат җыя башлаганнар

"Еду в Татарстане" телеграм-каналы язуынча, республикада 5–11 нче сыйныф укучыларының социаль челтәрләрен караячаклар. Күзәтү кысаларына язмаларның текстлары, комментарийлар, репостлар, лайклар, төркемнәр исемлеге, шулай ук ихтимал язышу үзенчәлекләре керә.

Әлеге чара соңгы вакытта Русия мәктәпләрендә һөҗүм очраклары арту белән аңлатыла. Ел башыннан мондый биш очрак теркәлгән, шуларның берсе — Татарстанның Түбән Кама шәһәрендә, тагын берсе — Башкортстанның Уфа каласында.

Татарстанда ким дигәндә өч мәктәптә ата-аналардан балаларының телефон номерларын һәм социаль челтәрләрдәге битләренә сылтамалар сораганнар. Максат — хәвефле билгеләрне вакытында ачыклау һәм ихтимал инцидентларны булдырмау, диелә.

Шул ук вакытта Татарстан мәгариф министрлыгында бу чараның мәҗбүри күзәтү булмавын ассызыклыйлар һәм ата-аналарның ризалыгы нигезендә генә үткәрелә торган "дигитал киңлекне мониторинглау" дип атыйлар.

Моңа ничек карыйсыз? Ата-аналарның ризалыгы белән генә эшләнә дигәнгә ышанасызмы?

@azatliqradiosi

Сан-Франциско татарлары милли ризыклар ярминкәсен оештырды

Татар ашларын бергәләп ясап пешерү һәм аны сатып акча эшләү гадәте инде 60 ел дәвам итә. Бу татар оешмасының йортын тәртиптә тоту өчен ярдәм итә.

Әлеге чара турында мәкаләне иртәгә укый аласыз.

Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 6 февраль, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

🔸Бүген Италиядә 2026 елгы XXV Кышкы Олимпия уеннары башлана. Ачылу тантанасы кич белән Миландагы «Сан-Сиро» стадионында узачак һәм Казан вакыты белән 22:00дә башланачак.

🔸Ракет һөҗүменнән соң Белгород шәһәренең бер өлеше утсыз, җылысыз һәм сусыз калган. Astra басмасы язуынча, һөҗүм җирле җылылык электр үзәгенә туры килгән.

🔸ТАСС чыганагы раславынча, Украина тынычлык килешүе кысаларында Одесса өчен аерым иминлек гарантияләре бирүне сорый. Украина ягы бу мәгълүматны расламады.

🔸АКШ үз ватандашларын Ираннан кичекмәстән китәргә чакырды. Мондый белдерү Америка илчелеге сайтында урнаштырылган. Дипломатлар Ираннан коры җир аша Әрмәнстанга яисә Төркиягә чыгу мөмкинлеген карарга киңәш итә.

🔸Венесуэла парламенты гомуми амнистия турындагы канун проектын беренче укылышта бертавыштан кабул итте. Документ 1999–2026 еллар чорын колачлый һәм, шул исәптән, дәүләткә хыянәт, террорчылык һәм нәфрәткә өндәү белән бәйле гаепләүләргә дә кагыла.

Сан Франциско татарлары татар ризыкларын сатып татар йортын төзекләндерәләр

Бу ялларда АКШның Сан Франциско шәһәрендә яшәүче татарлар татар ашларын сату эшен оештырды. Алар бу эштән кергән акчаны Сан Франциско татарларының йортына ремонт ясарга һәм татар чараларын уздырырга тотылачак. Бу хакта шундагы татар активисты Илхан Садри хәбәр итте.

— 1966 елда бинабызда ризыклар сатып, аларны теләгән кешеләргә сату эшен башладык. Менә инде 60 ел шул гадәт дәвам итә. Ул системга салынган. Җәмгыятьнең идарәсе бар, казнасы бар. Үзебез тапкан акчаны шунда салып барабыз. Кирәк чакта кулланабыз. Ул казна өчен җаваплы ышанычлы кешеләребез бар. Ул акча ничек кайчан тотыла — идарә хәл итә. Акчаның зур өлеше Сан Франциско татарлары җыела торган татар йортын тәртиптә тоту өчен тотыла. Бу — безнең бина, аны Америкага килгән беренче татарлар үзара җыелышып сатып алды. Аны карап торырга кирәк, — дип аңлатты Илхан Садри. — Менә быел идәннәрне алмаштырырга булдык, чиратта тәрәзәләрне ныгыту.

Бәяләр болайрак:
💰Итле пәрәмәч - $4,50
💰кәбестәле бөккән — $2,50
💰кабак бәлеше кисәге — $6.

Пешерелгән ризыкның барысы да сатылып беткән.

Сан Франциско татарларында өмә күренеше сакланып калган. Алар алдан сөйләшеп җыела, күмәкләшеп пилмән ясый яки чәкчәк пешерә. Монда өлкәннәр дә, урта буын кешеләре дә, яшьләр дә була.

Татар йорты кайчан алынган, анда ниләр бар, яшьләр ни сөйли: барысы да бүген чыккан мәкаләдә. 👉 Менә бу сытлама белән кереп укыгыз:

Исламабадта җомга намазы вакытында мәчеттә шартлау булган, 30дан артык кеше үлгән

Пакъстан башкаласы Исламабадның Тарлай районында урнашкан Хадиҗат-ул-Кубра исемле шигый дини үзәктә шартлау булган. Соңгы мәгълүматларга караганда, ким дигәндә 31 кеше һәлак, тагын 101 кеше яраланган.

AFP язуынча, биредә бер кеше үз-үзен шартлаткан дигән фараз бар. Әмма әлеге мәгълүмат әлегә рәсми рәвештә расланмаган.

Исламабад полициясе сүзчесе Таки Җавад сүзләренчә, шартлауның табигате әлегә ачык түгел.

Казанның «Әминә» мультсериалы Русиядә милли проектлар бәйгесендә җиңгән

Казан мэриясенең «Әминә» проекты милли мөнәсәбәтләр өлкәсендә үткәрелгән VIII Русиякүләм иң яхшы практикалар бәйгесендә җиңгән. Татар телендә 32 мультфильмнан торган цикл «Дәүләт хакимияте оешмаларының иң яхшы практикалары» номинациясендә беренче урынны яулаган.

Бу — әлеге конкурста Казанның инде өченче җиңүе. Моңа кадәр «Туган телләр поезды» һәм «Тормыш агачы» проектлары да җиңгән иде.

«Әминә» — иң кечкенәләр өчен төсләре бай, истә кала торган җырлар белән баетылган 32 өйрәтүче мультфильмнан торган цикл. Җырларның авторлары — шагыйрә Резеда Гобәева һәм композитор Миләүшә Хәйруллина. Видеоларның төп каһарманы — Әминә исемле кызның тавышын «Апуш» балалар татар театр студиясе шәкерте Мәликә Бариева яңгырата. Мультфильмнарны «Татармультфильм» такымы әзерләгән.

2024 елда «Әминә» «Алтын минбәр» кинофестивалендә «Иң яхшы милли кыска метражлы фильм» номинациясендә җиңү яулады. 2025 елда проектның сайты эшли башлады: анда мөльтфильмларны карарга, шулай ук җырларны, шигырьләрне һәм җырларның “минус”ларын йөкләп алырга мөмкин.

Азатлык Радиосының Әйдә!Online проекты исә татар телен өйрәнергә теләүче төрле яшьтәге һәм төрле тел дәрәҗәсе өчен тулы курслар тәкъдим итә. Аның материалларын түбәндәге сылтамалар аша кереп карый аласыз:
👉Сайт
👉Телеграм
👉YouTube
👉Инстаграм
👉ТикТок

Бардада татар галиме һәм милли хәрәкәт ветераны Рәшит Ягъфәровны искә алдылар

Бүген Пермь краеның Барда мәдәният һәм ял үзәгендә татар галиме, милли хәрәкәт ветераны, фольклорчы Рәшит Ягъфәров иҗатына багышланган XIII "Ягъфәр укулары" төбәк бәйгесе узды.

6 февральдә милләтпәрвәр галимгә 80 яшь тулган булыр иде. Ул 2008 елда вафат булды.

Рәшит Ягъфәров 1946 елның 6 февралендә Пермь өлкәсе Барда районының Күчтәнти Баш авылында туган. 1973 елда исә Казанга килә һәм Г.Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институтында аспирантура тәмамлый. Төрле елларда югары уку йортларында укыта.

Ягъфәров – татар милли хәрәкәте лидерлары һәм Бөтентатар иҗтимагый үзәген (БТИҮ) оештыручыларның берсе, Дөнья татар конгрессы Башкарма комитеты рәисе киңәшчесе һәм бүлек мөдире вазифаларын башкара. 1999–2005 елларда аның рәисе.
Ягъфәров Бөтентатар мәгариф берлеген оештыруда катнаша, 1992–2000 елларда аның рәисе булып эшли

«Шигърият чишмәләре», «Татар халкының уен кораллары» дигән гыйльми монографияләр, «Балалар фольклоры», «Татар халык уеннары», «Уеннар» кебек егермеләп фольклор җыентыгы, 600дән артык фәнни һәм популяр мәкаләләр авторы. 2006 елда «Тулпар моңы» дигән шигырьләр китабы нәшер ителде.

7 февраль — Татарстан туграсы көне.

Ак барс — республика халкын яклаучы, ә кашкарый чәчәге — яшәү чишмәсе, озын гомер символы. Ә менә алтын, кызыл, ак һәм яшел төсләр нәрсәне аңлатканын беләсезме?

КАМАЗның 2025 елда чиста зыяны 11 тапкыр арткан

КАМАЗ ширкәтенең 2025 елдагы чиста зыяны 37,03 млрд сум тәшкил иткән. Бу 2024 ел белән чагыштырганда 11 тапкырга күбрәк: ул чакта зыян 3,35 млрд сум булган. Бу хакта ширкәт хисабында әйтелә.

Хисап чорында керем 2,5%ка кимеп, 315,2 млрд сумга төшкән. КАМАЗның тулаем табышы якынча 32 тапкырга азайган — 757 млн сумга кадәр. Сату эшчәнлегеннән килгән зыян 22,9 млрд сумны тәшкил иткән, бер ел 909 млн сум табыш алынган булган.

Декабрь аенда КАМАЗ алдагы ун елга исәпләнгән ачык стратегиясен тәкъдим итте: автогигант 2036 елга кадәр керемне якынча 60%ка арттырып, 977 млрд сумга җиткерергә, ә чит ил базарларындагы сату өлешен 17%ка кадәр күтәрергә ниятли. Документтан күренгәнчә, йөк автомобильләре сату күләме дә 2024 елдагы 35 меңнән 2036 елда 56 меңгә кадәр үсәргә тиеш.

Стратегияне яңарту, шул исәптән, Русия базарында зур йөк машиналарына ихтыяҗның кискен төшүе белән бәйле: 2024 елда 111 мең машина сатылган булса, 2025 елда бу күрсәткеч 52 меңгә калган. Алдагы елларда исә ихтыяҗның әкренләп кенә артуы фаразлана.

❗️Уфада бер ир медицина университеты тулай торагы студентларына пычак белән һөҗүм иткән

Бу хакта җирле медиа хәбәр итә. Русия эчке эшләр министрлыгының рәсми мәгълүматларына караганда, биш кеше яраланган, һөҗүм итүче тоткарланган. Вакыйганың сәбәпләре әлегә хәбәр ителми.

Baza һәм Mash телеграм-каналлары алты кеше зыян күрүе турында яза, алар арасында бер бала да бар. Куәт оешмаларына якын «112» каналы мәгълүматларынча, ике кеше авыр хәлдә, өчәүнең хәле уртача. Бала да уртача хәлдә хастаханәгә озатылган. Baza хәбәр итүенчә, зыян күрүчеләр арасында студентлар һәм полиция хезмәткәре бар.

Һөҗүм чит ил студентлары яшәгән тулай торак корпусында, Репин урамы, 6нчы йорт адресы буенча булган.

Уфада тулай торакка һөҗүмне 15 яшьлек үсмер кылган

Уфада тулай торакта студентларга һөҗүм итүдән соң 15 яшьлек үсмергә карата җинаять эше ачылган. Бу хакта Тикшерү комитеты хәбәр итә. Тоткарлау вакытында үсмер үз-үзен яралаган, хәзер ул хастаханәдә.

Һөҗүмдә ике полиция хезмәткәре дә зыян күргән.

Башкортстан сәламәтлек саклау министры Айрат Рахматуллин хәбәр итүенчә, барлыгы алты кеше яраланган.

Зыян күргән ике кеше шәһәрнең 18нче хастаханәсенә, берәр кеше — 13нче һәм 21нче хастаханәләргә китерелгән. Аларның барысы да тотрыклы хәлдә. Тагын бер кеше хастаханәгә ятудан баш тарткан.

Һөҗүм итүче 17нче балалар хастаханәсенә озатылган, табиблар аның хәлен авыр дип бәяли.

Кайбер басмалар һөҗүм итүчеләр икәү булган дип язган иде, бу мәгълүмат расланмады.

Тулай торакта башлыча чит ил студентлары яши.

Әлегә Уфа шәһәре башлыгы да, Башкортстан башлыгы да вакыйга урыныа килмәде, алардан рәсми белдерү булмады.

Тулырак монда: https://smarturl.click/5ZYjD