Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
2.53K subscribers
11.6K photos
1.14K videos
8 files
17.2K links
Татарча хәбәрләр, яңалыклар. Татар-башкорт дөньясы. Ничек бар – шулай.

Русия хакимияте Азатлык Радиосын "теләнмәгән оешма" дип тамгалады. Безгә бу адреска яза аласыз: @azatliqradio. Редакция анонимлыкны гарантияли.
Download Telegram
Түбән Новгород өлкәсендәге борынгы татар авылы Сафаҗайның 575 еллыгына багышланган чаралар уздырылды

Нижгар төбәгендәге әлеге авыл турында беренче язмалар 1451 елга караган рәсми документлар сакланган. Октябрь инкыйлабына кадәр Сафаҗайда сигез мәчет эшләгән, мәдрәсәләр булган, узган гасырның дини яңарыш чорында биш гыйбадәт йорты торгызылган, хәзер алар барысы да эшли.

Сафаҗай җәйге мәдрәсәсе эшли башлауга быел 30 ел булган. Җәйге мәдрәсә балаларны берьюлы дүрт мәчеткә бүлеп белем бирә. Быел анда 220 бала белем ала.

▪️Сафаҗай авылы Сергач якларындагы өч дистәләп татар авыллары арасында Казанга иң якыны, чөнки ул өлкәнең көнчыгышында урнашкан. Сафаҗайдан Сура елгасына берничә дистә чакрым гына.

▪️Сафаҗай Нижгар татарларының олы авылларыннан санала. Көндәлек матбугатта да, халык арасында да бу яктагы татарларны Сергач татарлары диләр. Сергач – Мәскәү юлы өстендәге бер кечкенә шәһәр һәм анда татарлар саны гомумән берничә йөздән артмый. Әмма, халык теленә шулай кереп калган.

Тулырак👉 монда

📷ДУМРФ татарча
👍8❤5🔥3🥰2
Башкортстаннан Русиянең Украинага каршы баскын сугышка китеп, анда һәлак булучыларның урта яше — 39,49

Бу күрсәткеч бик әкерен булса да, арта бара.
 
👉35-44 яшь: кимендә 2 892 кеше,

👉25-34 яшь: кимендә 1 949 кеше,

👉45-54 яшь: кимендә 1 822 кеше,

👉55+ яшь: кимендә 752 кеше,

👉18-24 яшь: кимендә 689 кеше.
 
Иң күп үлүчеләр — 1980нче елларда туганнар (2 633). Икенче һәм өченче урында 1970нче (1 719) һәм 1990нчы (1 708) елларда туучылар бара.

Барлык үлүчеләрнең яше төгәл билгеле булмау сәбәпле, хисаплау өчен тулы мәгълүмат булган кешеләр яше кулланылды. Андый мәгълүматны без 8 104 кешедә таба алдык.
 
Тулырак безнең хисапта укыгыз.

@azatliqradiosi
Татарстанның ТНВ телеканалын ясалма фәһем тудырган салават күпере төсләрендәге байрак күренгән видео өчен 40 мең сум штрафка тартканнар

Казанның Вахитов районы мәхкәмәсе Татарстанның "Яңа Гасыр"(ТНВ) телеканалын Русия административ хокук бозулар кодексының 20.3 маддәсенең 1нче өлеше нигезендә (нацист атрибутикасын яки экстремист дип танылган оешма символикасын пропагандалау йә ачык күрсәтү) гаепле дип тапкан һәм 40 мең сум штраф салган.

▪️Видео 1 июньдә – Балаларны яклау көнендә чыккан. Анда ясалма фәһем ярдәмендә тудырылган алып баручы Әминә Юнысова һава торышы турында сөйли, экранда туңдырма киоскы янында торучы балалар күренә. Шул вакытта киоск киштәсендә салават күпере төсләрендәге байрак та күренә. Русия хакимияте аны "ЛГБТ халыкара хәрәкәте" дип атаган, әмма чынлыкта рәсми теркәлгән оешма булмаган берләшмәнең символикасы дип саный

Тулырак 👉монда укыгыз.

@azatliqradiosi
👎7🤬3💊1
Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 4 август, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

🔸Русия армиясенең Сумыга дроннар белән һөҗүм итүе нәтиҗәсендә бер кеше һәлак булган. Алдагы көнне Кривой Рог районында дроннарның ягулык салу станциясенә (АЗС) һөҗүме нәтиҗәсендә өч кеше һәлак булган, алты кеше яраланган. Бу хакта җирле хакимият вәкилләре хәбәр итә.

🔸Иртән дроннарның Мәскәү өлкәсенә һөҗүме нәтиҗәсендә биш кеше һәлак булган, алты кеше яраланган. Өлкә губернаторы Андрей Воробьев белдерүенчә, дроннар бәрелүдән соң Чехов мунициаль бүлгесендәге Новоселок сәнәгать зонасында берничә янгын чыккан. Аерым алганда келәт янган, электр подстанциясе һәм тагын бер бинага зыян килгән.

🔸Украина дроннары Ленинград өлкәсендә Wildberries келәтенә һөҗүм иткән, шулай ук көчле янгын башланган. Ширкәттә белдерүләренчә, беренчел мәгълүматларга караганда зыян күрүчеләр юк, кешеләр эвакуацияләнгән. Өлкә губернаторы һөҗүм булуын хәбәр итте, әмма аның кайсы ширкәткә ясалуын ачыкламады. Аның сүзләренчә, бер кеше яраланган.

🔸Төнлә Telegram кушымтасы App Store кибетеннән юкка чыккан. Apple матбугат хезмәтендә моны балаларга карата сексуаль көч куллануга бәйле материаллар таратуны тыю кагыйдәләрен бозу белән аңлатканнар. Reuters хәбәр итүенчә, мессенджер әлеге эчтәлекне бетергәннән соң, кушымта кабат App Storeда барлыкка килгән.

🔸Таңнан Татарстанда дрон һөҗүме куркынычы игълан ителде. Росавиация хәбәр итүенчә, Түбән Кама һава аланы вакытлыча эшен туктаткан.

@azatliqradiosi
👍2🔥1
Татарстан суверенитеты көне (Казан шәһәр көне) чараларын оештыруга 45 миллион сум тотарга ниятлиләр.

2024 елда бу максатка 26 миллион сум, ә 2025 елда 28 миллион сум бүлеп бирелгән булган.

Бизнес Онлайн язуынча, төп концерт програмы «Казан» гаилә үзәге янында узачак. Чара кимендә өч сәгатькә исәпләнгән. Програмда Казан җырчылары, татар эстрадасының популяр башкаручысы, бию коллективлары, вокал дуэтлары чыгыш ясаячак.

Чарада шулай ук Русия эстрадасы йолдызы да катнашачак. Әлегә исеме ачыкланмый. Әмма аның өчен Мәскәүдән Казанга һәм кире юнәлештә очыш түләнәчәк. Ике бизнес-класс һәм багаж белән икешәр якка ун эконом-класс очкычка билетлар каралган. Ул шәһәр үзәгендәге биш йолдызлы кунакханәдә урнашачак. Аның өчен ике люкс номер, ә төреме өчен 10 стандарт номер әзерләнәчәк.

Аерым концерт програмы Казан ратушасында узачак. Ул кимендә бер сәгать дәвам итәчәк. Програмда кимендә 18 кешедән торган оркестр, хор һәм бию коллективлары, шулай ук татар һәм урыс телләрендә чыгыш ясаячак Татарстанның танылган театр яки телевидение артисты катнашачак.

Бәйрәм кичке сәгать 22:00дә Казансу елгасы өстендә бәйрәм салюты белән тәмамланачак.

▪️30 август – Татарстан суверенитеты көне. 36 ел элек кабул ителгән Суверенитет декларациясенең исеме генә калды, хакимият мөстәкыйльлек сүзен телгә алырга да шүрли. Русиядә үзәкләштерү сәясәте елдан-ел көчәя бара. Татарстанның хокуклары, яулап алган ирекләре юк ителде.

@azatliqtadiosi
👍5❤2
Уфа мэриясе ракет һәм дрон һөҗүмнәре һәм аларның кыйпылчыклары төшү нәтиҗәсендә зыян күрүчеләргә түләүләр тәртибен раслады
 
"Коммерсант Башкортстан" язуынча, зыян күрүчеләргә күрсәтеләчәк минималь матди ярдәм кеше башына 15,8 мең сум тирәсе булачак. Әлеге акча "тормыш шартлары бозылу" өчен түләнәчәк. Беренче чиратта кирәкле мөлкәтнең өлешчә югалган очрагында, Уфада яшәүчеләргә 78,4 мең сум, ә андый мөлкәт тулысынча яраксыз хәлгә килгән икән – 156,8 мең сум түләнәчәк.  
 
▪️Быел 2 апрельдә Уфаның Гафури урамындагы күпфатирлы йортка дрон килеп бәрелгән иде, нәтиҗәдә янгын чыкты.

▪️Башкортстанга дрон һөҗүмнәре ешайды. Узган атнада көн саен диярлек республикада еш кына дроннар һөҗүме куркынычы игълан ителде.

▪️Шул ук вакытта Русиянең Украинага каршы алып барган баскын сугышында иң күп югалтулар нәкъ Башкортстанга туры килә. Кимендә 10 574 кеше һәлак булган. Шуларның иң күбе — Уфа шәһәреннән: 881 кеше.

@azatliqradiosi
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Wildberries маркетплейсы келәтләрендә Татарстан сатучыларның да тауары яна.

Кемнеңдер кием-салымы, кемнеңдер кондитер әйберләре.

Ширкәт компенсациясе югалтуларны капларлык түгел.

Wildberries келәтләренә Украина һөҗүмнәре июль уртасында башланды. 4 августка 16 келәт янды.
🎉4👎1
⚡️Татарстанның Яшел Үзән районында дрон һөҗүме нәтиҗәсендә сивил корылмада янгын чыккан

Бу хакта Яшел Үзән районы башлыгы Михаил Афанасьев белдерде.

"Калдыклар төшү нәтиҗәсендә сивил корылмасының берсендә кечкенә янгын чыкты. Ул тиз арада сүндерелде. Вакыйга урынында барлык ашыгыч хезмәтләр эшли. Зыян күрүчеләр юк", диде ул.

Supernova украин каналы Яшел Үзәндә Wildberries келәтенә һөҗүм ясалган булырга мөмкин дип белдерә.

Inkazan Telegram каналы укучылары Казанның төньягында шартлау тавышлары ишетелүе турында язды.

Соңрак Татарстан саклану министрлыгы Татарстан күгендә дрон бәреп төшерелүен хәбәр итте.

▪️Бүген иртән Казан, Яшел Үзән, Әлмәт, Бөгелмә, Лениногорски, Чистай, Зәй, Түбән Кама, Алабуга һәм Чаллыда дроннар һөҗүме куркынычы игълан ителде. Хәзер Казан белән Яшел Үзәндә чикләүләр алынды.

@azatliqradiosi
❤‍🔥1❤1👍1
Хәзер кыскача башка хәбәрләр

🔸Русия армиясенең дроннар һөҗүме нәтиҗәсендә Киев өлкәсендә 14 кеше һәлак булган, 26 кеше яраланган. Киев шәһәре мэры Виталий Кличко сүзләренчә, шәһәрдә аммиак агып чыккан.

🔸Украина дроннары Тула өлкәсендәге Wildberries келәтенә һөҗүм иткән, нәтиҗәсдә янгын чыккан, бер кеше җәрәхәтләнгән. Өлкә губернаторы Дмитрий Миляев хәбәр итүенчә, ике күпкатлы торак йортка һәм ике җитештерү корылмасына да зыян килгән.

🔸Башкортстанда дроннар һөҗүме куркынычы игълан ителде. Уфа һава аланы очкычларны кабул итми һәм җибәрми. Халык мобил интернет эшләмәүдән зарлана.

🔸Хәзер җинаятьчел төркемнәрдә һәм берләшмәләрдә катнашуда, наркотиклар контрабандасында, атом-төш материалларын урлауда, шулай ук дәүләт серен үз эченә алган документларны югалтуда гаепләнүчеләр һәм хөкем ителүчеләр дә Русия Саклану министрлыгы белән контракт төзи алачак. Русия президенты Владимир Путин бу канунны имзалады

@azatliqradiosi
👍1👎1🕊1
Дроннар Уфага һөҗүм итте

Беренчел мәгълүматларга күрә, "Башнефть"нең нефть эшкәртү корылмаларының берсендә янгын чыккан

Һөҗүм турында Exilenova+ һәм Supernova+ телеграм-каналлары хәбәр итте.

Рәсмиләр әлегә һөҗүм турында белдермәде.

Бу — соңгы биш көндә Уфадагы нефть эшкәртү корылмаларына ясалган өченче һөҗүм. Моңа кадәр дроннар "Башнефть"кә 1 һәм 2 августта һөҗүм иткән иде.

▪️"Башнефть" ширкәте Уфаның төньяк сәнәгать мәйданында бер-берсенә бик якын урнашкан өч нефть эшкәртү заводы белән идарә итә: «Башнефть-Уфанефтехим», «Башнефть-Новойл» һәм «Башнефть-УНПЗ».

@azatliqradiosi
👍5
Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
Дроннар Уфага һөҗүм итте Беренчел мәгълүматларга күрә, "Башнефть"нең нефть эшкәртү корылмаларының берсендә янгын чыккан Һөҗүм турында Exilenova+ һәм Supernova+ телеграм-каналлары хәбәр итте. Рәсмиләр әлегә һөҗүм турында белдермәде. Бу — соңгы биш көндә…
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Уфага янә дрон һөҗүме

Украина каналлары шәһәр өстендәге куе кара төтен кадрларын чыгарды. Җирле халык шартлау тавышлары ишетүләрен хәбәр итә.

ASTRA басмасы һөҗүмнең «Башнефть-Новойл» ширкәтенә ясалуын ачыклаган.

Уфаның төньягында Башнефтьның өч ширкәте бар: «Башнефть-Уфанефтехим», «Башнефть-Новойл» һәм «Башнефть-УНПЗ».

Әлеге корылмалар бер-берсенә якын урнашкан.

Аларның икесенә узган ялларда һөҗүм ясалган иде инде.

Башкортстан башлыгы Радий Хәбиров дроннар бәреп төшерелде дип белдерде. Бүген дә һөҗүмнәр кире кагылды диде түрә. Аның сүзләренчә, «дрон калдыклары Уфаның сәнәгать мәйданына төшкән». Зыян күрүчеләр юк дип белдерә Хәбиров.

Украинага ясалган һөҗүмнәргә җавап итеп ВСУ Русиянең стратегик ширкәтләренә даими бәреп тора.
🤔3🔥2❤1👍1
Бүген, 5 августта Олы террор корбаннарын искә алу көнендә Карелиядәге Сандормох зиратына “Русская община” һәм казаклар килгән.

Бу хакта «Честный Петербург»ка сылтанып Активатика телеграм каналы яза.

Милләтчеләрнең берсе битлектән булган һәм кулында Русия байрагын тотып махсус репрессия корбаннары һәйкәле янында басып торган, әмма тавыш чыгармаганнар.

2024 елны Сандормохта атып үтерелгәннәрне искә алу чарасына битлекле кешеләр килеп чараны уздыруга комачау итте. Алар Җиңү җырлары акыртып куйды.

▪️Карелиянең Сандармох урманнарында күмәк каберлекләрдә меңләгән кешеләрнең җәсәдләре ята. Биредә 56 төр милләт кешеләре атып үтерелгән. Әлегә ачыкланган корбаннар арасында 53 татар, кырымтатар исеме бар. Кемнәр алар? Кайдан, ни өчен үлем җәзасына хөкем ителгәннәр?

Бу хакта элек яздык👉 монда укыгыз.

@azatliqradiosi
🤬11😢2❤1🆒1
Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 6 август, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

📍Татарстанда өченче көн рәттән дроннар һөҗүме куркынычы игълан ителде. Бу хакта Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы хәбәр итә. Казан, Түбән Кама һәм Бөгелмә һава аланнары вакытлыча очкычларны кабул итми һәм җибәрми.

📍Ярославль өлкәсендә дроннар һөҗүм итү нәтиҗәсендә «Славнефть-ЯНОС» нефть эшкәртү корылмасында янгын башланган. Бу хакта Supernova+ телеграм каналы хәбәр итә. Өлкә губернаторы сүзләренчә, бер шәхси йортка зыян килгән, күпкатлы йортларның тәрәзәләре ватылган.

📍Курски өлкәсендә дронның шәхси йортка килеп төшүе нәтиҗәсендә бер кеше һәлак булган. Бу хакта өлкә губернаторы Александр Хинштейн хәбәр итте. Өч кеше авыр хәлдә.

📍Самардагы алтынчы кассация мәхкәмәсе Башкортстанның элекке вице-премьеры Алан Марзаевка чыгарылган карарны үз көчендә калдырган. Бу хакта РБК Уфа хәбәр итә. Марзаев зур күләмдә ришвәт алуда гаепләнеп 13 ел кырыс тәртипле колониягә һәм 561 миллион сум штрафка хөкем ителгән иде.

📍25-30 августта Казанның Кабан Күле буенда Печән базары узачак. Чара Казанда 2013 елдан бирле оештырыла.

@azatliqradiosi
👍1🔥1
Узган елда Казандагы иң табышлы биш хосусый мәктәпнең кереме 1,6 миллиард сумга якын булган.

Бу башкаладагы барлык түләүле гомуми белем бирү мәктәпләре әйләнешенең 90 проценттан артыгын тәшкил итә.

"Реальное время" басмасы ачык финанс мәгълүматлары нигезендә төзегән рейтингта беренче урыннарны "Казан халыкара мәктәбе" (International School of Kazan), "Бала-Сити", "Унискул", "Академия навыков" башлангыч мәктәбе һәм Казанның иң борынгы хосусый мәктәбе саналган "Елена-Сервис" били.

Басма язуынча, узган уку елы нәтиҗәләренә күрә, Татарстан башкаласының иң зур керемле биш хосусый мәктәбе рейтингында беренче урынны "Казан халыкара мәктәбе" алган. Биредә җирле түрәләр, чит ил белгечләре вә спортчылар, эшмәкәр балалары укый. Җирле мәгълүмат чаралары әлеге мәктәпкә Татарстан президенты Рөстәм Миңнеханов һәм Казан шәһәр башлыгы Илсур Метшинның уллары әлеге мәктәптә укуын хәбәр иткәннәр иде.

Татарстанның "Электрон белем бирү" порталы мәгълүматларына караганда, мәктәптә 596 укучыга 70 укытучы туры килә.

Балаларын хосусый мәктәптә укыту өчен ата-аналар күпме акча чыгарып сала?

Бу хакта тулырак👉 монда укыгыз.

@azatliqradiosi
❤2👎1🔥1🤬1🤮1
Turkish Airlines якын көннәргә Казаннан Истанбул һәм Антальяга иртәнге очышларны туктатты
 
Моңа һава киңлеген куллануга кертелгән чикләүләр сәбәп булган. Чөнки дроннар һөҗүме куркынычы сәбәпле өч көн рәттән Казанда һава аланнары вакытлыча ябылып торды.

Шул сәбәпле кичә өзеклекләр башланган. Төркиядән килгән TK-3062 (Анталья) һәм TK-429 (Истанбул) рейслары “ковер” планы кертелү сәбәпле Тифлискә төшәргә мәҗбүр булган. ТК-3062 рейсы нәтиҗәдә Казанга 13,5 сәгать соңарып килеп җиткән, ә ТК-429 бөтенләй борылып кире Истанбулга кайтып киткән.

Шушы тоткарлыклар рейсларны башкаруга тәэсир иткән.

TK-3063 рейсы Антальяга 14 сәгатькә соңарып, TK-3039 алты сәгатькә соңарып очып киткән, ә TK-430 рейсы бөтенләй өч көнгә гамәлдән чыгарылган.

8 августтан соң TK-3033 (Анталья), TK-429 (Истанбул) һәм TK-30323 (Анталья) рейслары очачакмы-юкмы әлегә билгесез.

Turkish Airlines ярдәм хезмәтендә бу юнәлешләргә алдагы вазгыятьне фаразлый алмауларын белдергәннәр. Шулай да юлчыларны башка рейсларга күчерергә вәгъдә иткәннәр.

TOURDOM.RU хәбәр итүенчә, Истанбулга барырга тиеш булганнарга TK-6890 рейсы белән 19:05 сәгатьтә очу тәкъдим ителә. Бүген иртән Антальяга оча алмаган юлчыларда TK-3023 рейсы белән 16:05 сәгатьтә очу мөмкинлеге бар. Иртәгә бу юнәлештә ике рейс планлаштырылган TK-3039 — 13:20 сәгатьтә, TK-3023 — 15:10 сәгатьтә.
 
▪️Дроннар аркасында Казан һава аланында очкычларны кабул итү яки очыруга чикләүләр кертелә.

▪️Татарстанга дроннар һөҗүме булган чакта очкычларның маршрутын үзгәртү һава ширкәтләренә өстәмә чыгымнар тудыра.

▪️Бүген Казан һава аланында 50дән артык очыш тоткарланды.

@azatliqradiosi
🤯3
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
"Кызык тарих" рубрикасы:

Татар халкының милли гимнына әйләнгән "Туган тел" җырының советлар чорында өч куплеты гына башкарыла.

Дүртенче куплетын 1989 елда беренче тапкыр Казанда Финляндиядән "Башкарма" төркеме җырлый.

Халык дүртенче куплетның булуына шакката, фин татарлары да аларның белмәвенә гаҗәпләнә.

Бу видеода татарларга "Туган тел"нең дүртенче куплеты кайтуы турында сөйлибез.
👍8🥰4❤1
Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 7 август, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

🔸Украина дроны Екатеринбурдагы Wildberries келәтенә һөҗүм иткән, нәтиҗәдә янгын чыккан. Бу хакта RWB матбугат хезмәте хәбәр итә. Эшчеләр эвакуацияләнгән.

🔸7 августка каршы төндә Татарстан һәм Башкортстанда дроннар бәреп төшерелгән. Бу хакта Русия саклану министрлыгы хәбәр итте. Төнлә ике республикада да дроннар һөҗүме куркынычы игълан ителде. Хәзер чикләүләр алынды.

🔸2024 елның 6 августында Украина кораллы көчләренең Курски өлкәсенә һөҗүме башланганнан соңгы беренче айларда Русиянең кимендә 77 срочнигы һәлак булган. Тагын 30дан артыгы хәбәрсез югалган дип исәпләнә. Бу хакта «Вёрстка» һәм «Важные истории» хәбәр итә. Журналистлар мәгълүматларынча, 2024 елда Курски өлкәсенең чик буе районында кимендә 344 срочник хезмәт иткән.

🔸АКШ президенты Дональд Трамп илдә «бәби табу туризмы»н тыю турында фәрман имзалады. Шулай ук ул АКШ җирлегендә туган очракта АКШ ватандашлыгын ала алачак чит ил кешеләренең балалары даирәсен чикләде.

🔸Казанда Павлюхин урамында урнашкан Татарстан экология һәм табигать байлыклары министрлыгы бинасын ремонтлау өчен бюджеттан 300 миллион сум сарыф ителәчәк. Бу хакта Бизнес-Онлайн яза.

@azatliqradiosi
🤬1🎉1