Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
2.53K subscribers
11.7K photos
1.16K videos
8 files
17.2K links
Татарча хәбәрләр, яңалыклар. Татар-башкорт дөньясы. Ничек бар – шулай.

Русия хакимияте Азатлык Радиосын "теләнмәгән оешма" дип тамгалады. Безгә бу адреска яза аласыз: @azatliqradio. Редакция анонимлыкны гарантияли.
Download Telegram
Татар-башкорт дөньясында 2024 ел шәхесе дип кемне сайлар идегез?

Тавыш бирү безнең сайтта һәм Telegram-каналда бара, үзегезгә ошаган намзәт өчен тавыш бирегез!

Рәсемнәрдә беренче 3 намзәт белән танышып үтик, тулы исемлекне сайтта карап була.

@azatliqradiosi
👍7✍1🔥1
Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларбыз! Бүген 22 декабрь, якшәмбе, әлеге сәгатькә булган кайбер яңалыкларны барлыйк:

🔸Бүген төнлә Ростов, Брянский, Курский, Орлов өлкәләре, Краснодар крае күгендә барлыгы 42 украин дроны бәреп төшерелде дип белдерде Русия хакмиятләре. Орлов өлкәсендә нефть базасында янгын чыккан.

🔸Өч көн элек Камчаткада юкка чыккан Ан-2 очкычы табылган. Бортта булган өч кеше дә исән диелә.

🔸Украин боксчысы Александр Усик британлы Тайсон Фьюрины янә җиңгән. Би-би-си язуынча, боксчылар икесенә рекордлы күләмдәге гонорар алачак - 190 млн доллар.

🔸Байкал арты краенда ике йөк поезды бәрелешкән. Бер поездның ташкүмер тутырылган җиде вагоны юлдан чыккан, икенчесенең - 35 вагоны.
🔥3👍2✍1
Бүген татар театрының туган көне

1906 елның 22 декабрендә Казанда Яңа клубта (Горький урамы, 3 нче йорт) беренче тапкыр киң катлам тамашачылар өчен губернатор рөхсәте белән ярлы студентлар файдасына татарча ачык спектакль күрсәтелә. Бу кичтә сәхнәдә “Кызганыч бала” драмасы һәм “Гыйшык бәласе” комедиясе уйнала.

Рольләрдә “Сәйяр” татар труппасы актерлары: Рабига Габитова, Суфыя Колахмәтова, Зәйнәп Саинова, Шакир Мөхәммәтъяров, Әкрам Кайбышев, Шәриф Сүнчәләй һ.б. уйный.

Труппа җитәкчесе данлыклы актер һәм режиссер Габдулла Кариев була.

1905 елда Оренбурда беренче татар театр труппасы барлыкка килүгә карамастан, ни өчен татар театрының туган көне итеп 1906 ел алына? Театр тәнкыйтьчесе Нияз Игъламов моны Сталин сәясәте белән аңлата: "Татар театры Татариядә булырга тиеш, Оренбурда түгел. 1906 елда Казанда беренче спектакль куелу - бик туры килә".

Оренбурда Ильяс Кудашев-Арказарский 1905 елда җыйган труппа ике елдан данлыклы "Сәйяр" театрына әйләнә.

Татар театры туган көнен бүген спектакльләрсез каршы ала. Русиянең Украинага каршы башлаган сугышы бу өлкәгә дә кагылды: кичә Казанга дрон һөҗүме булу сәбәпле, бөтен тамашалар, бәйрәм чаралары ике көнгә туктатылды.
❤6🔥3
Эзләүгә игълан ителү: федераль, дәүләтара һәм халыкара эзләү

Кайсысы куркынычрак, Русия нинди илләр белән турыдан-туры хезмәттәшлек итә, Интерполга эләгү куркынычы зурмы, эләксәң, нишләргә?

Азатлык Радиосы бу хакта "Беренче бүлек" проекты адвокаты Евгений Смирнов белән сөйләште.

"Русиянең берничә ил белән турыдан-туры килешүе бар, һәм алар Интерпол офисыннан тыш турыдан-туры хезмәттәшлек итә. Мәсәлән, Казакъстан Эчке эшләр министрлыгы белән. Әгәр дә кешене Казакъстанда тоткарлыйлар икән, халыкара органнарны җәлеп итмичә, экстрадиция процедурасы башлана. Шуңа да, беренче чиратта, Русияне чолгап алган илләргә бару куркыныч: бу — Казакъстан, Кыргызстан, Әрмәнстан.

Шулай ук туризм белән яшәгән Азия илләренә — Вьетнам, Таиландка барыр алдыннан да уйларга кирәк. Алар, кешене нинди дә булса базада күрсәләр, еш кына хәйләкәр кылана — экстрадиция процедуралары белән булышып тормыйлар. Алар, мәсәлән, кешене ниндидер вак хокук бозуда гаепли, янәсе, илдә теркәлмәгән яки ниндидер хокук бозган, ди: мәсәлән, хокуксыз йөргән яки юл хәрәкәте кагыйдәләрен бозган. Шуны сәбәп итеп, Русиягә депортациялиләр".

Мәкаләне тулысынча безнең сайтта укыгыз:

👉Төп сайтта.
👉Көзге сылтама, VPN-сыз ачыла.
💯3🔥1🤗1
Уфа-Казан арасы ике сәгатькә кыскара

Бүген Татарстан һәм Башкортстанда яңа юллар ачылды. Алар М12 федераль трассасына карый. Татарстанда Чаллы һәм Түбән Каманы урау юлы 81 км чамасы. Кама елгасы аша 1,3 км озынлыктагы яңа күпер салынган.

Башкортстанда юл Илеш районының Исәмәт, Югары Яркәй, Лаяшты, Ишкар һәм Әсән авылларын урап узачак, анда 65 км озынлыктагы яңа юл ачылды. Иләкшиде авылы яныннан узучы юлда очучы, Советлар Союзы каһарманы Муса Гәрәевкә һәйкәл дә ачтылар.

Казан Уфа арасында Utair һәм Икар һава ширкәтләренең очкычлары очып тора. Очышлар көн саен бар.

Шул ук вакытта күпчелек юлчылар автобуста йөри, юлга якынча 8 сәгать китә.

2022 елда Уфа белән Казан арасында поезд җибәрү планнары турында да әйтелгән иде. Әмма әлегәчә бу тормышка ашмады, «геосәяси вазгыять аркасында» Русия тимер юллары Уфа-Казан поезды проектын 2027 елга кичектереп торуын белдерде.
❤9👍2🔥2
Атнаның төп фотолары Азатлык Радиосы галереясендә.

👉Төп сайтта.
👉Көзге сайтта.
✍2
"Ташбака" (поляк халык әкияте буенча) — Әхмәт Исхак

Якшәмбе киченә бер әкият сезгә. Әйдә.Online проекты Поляк халык әкияте буенча шагыйрь Әхмәт Исхак тәрҗемә иткән әсәрнең аудиосын тәкъдим итә.

Ташбака кунаклар чакырырга җыена һәм карт ирен чүпрәгә җибәрә. Аннан ниләр булып беткәнен аудиода тыңлагыз.
Яки текстын укыгыз:

👉Төп сайтта.
👉Көзге сылтама, VPN-сыз ачыла.
❤10🥰4
Хәерле иртә, дуслар! Яңа атнаны башлыйбыз. Дөньяда нинди вакыйлар бар - шул хакта кыскача.

🔸Словакиянең премьер-министры Мәскәүдә булды, Владимир Путин белән очрашты. Роберт Фицо сүзләренчә, Русия көнбатышка газ сатуны дәвам иттерәчәк, әмма бу Киевның позициясе аркасында мөмкин түгел дәрәҗәсенә җиткән.

🔸 Анапада волонтерлар Кара диңгезгә түгелгән мазутны җыеп алган, аларны капчыкларга тутырган, әмма алар кире диңгезгә юылып киткән. Аларны вакытында чыгармаганнар, эшләр һава торышының начарлануы аркасында туктап тора.

🔸 BMW чикләүләрне читләтеп Русиягә машиналар сату каналын ябу турында белдерде. Бу эшкә бәйле BMW хезмәткәрләре эштән куылган. Business Insider мәгълүматынча, Русиягә барлыгы люкс дәрәҗәсендә йөздән артык BMW машинасы сатылган.

🔸 Петербур мәхкәмәсе яшүсмер кызны кулга алу карарын чыгарган. Аны теракт оештыруда гаеплиләр, ул полиция машинасын яндырган диелә. Аңа ялганчылар шалтыраткан булган. "Медиазона" мәгълүматларына күрә, 13-22 декабрь аралыгында телефон ялганчылары аркасында 34 ут төртү оештырылган.

🔸 Грузия президенты илдә идарә итүче фиркадән 29 декабрьдә яңа парламент сайлауларын оештыруны таләп итте. Бу көнне яңа президент инаугурациясе булырга тиеш.

🔸 Бразилиядә очкыч торак йортларга килеп төшкән. Очкычта булган 9 кеше һәлак булган, җирдәге 14 кеше төрле дәрәҗәдәге җәрәхәтләр алган.

🔸 Русиядә сырага бәяләр артачак.

🔸 Русия Рәссамнар берлегенең Татарстан бүлегенә яңа рәис сайланган, аны Рабис Сәлахов җитәкләячәк.

🔸 Башкорстанда Павлов сусаклыгычында алты кеше утырган авточана су астына киткән, алар коткарылган.

Әлегә төп хәбәрләр шушылар. Бу атна Татарстан, Башкортстан, Русия алты көн эшли, аннары халык Яңа ел бәйрәмнәренә тарала. Уңышлы һәм имин булсын бу атнагыз!

@azatliqradiosi
👍1💘1
Русиядә банкларга һәм башка оешмаларга ут төртү очракларының саны өчтән бергә арткан

Бу хакта Сбербанкка сылтама белән "Коммерсантъ" язды. Басма банкның матбугат хезмәтеннән килгән хәбәргә таяна. Яңа ел бәйрәмнәре алдыннан мондый һөҗүмнәр саны 30 процентка арткан, диелә.

Русиядә телефоннан шалтраткан мошенниклар йогынтысы белән кешеләрнең хакимият биналарына һәм банк офисларына ут төртү очраклары ешайган. Явыз ниятле шалтыратулар 2023 ел башында барлыкка килгән. Аеруча социаль яктан яклаучысыз кешеләрне, шул исәптән пенсионерлар һәм яшьләрне җинаять кылырга ешрак мәҗбүр итәләр диелә.

Нинди схема белән эшләнә болар? 👉 Монда бас

▪️20 декабрьдә төрле шәһәрләрдә кимендә биш банкоматны яндырырга яки шартлатырга омтылу очраклары турында хәбәр ителгән иде. Якшәмбе, 22 декабрьдә исә тәртип саклау оешмалары Мәскәү белән Мәскәү өлкәсендә уннан артык мәртәбә ут төртергә яки шартлатырга омтылу очрагы булуын белдерде, диелә "Коммерсантъ" язмасында.

▪️Татарстанда яшәүчеләргә дә явыз ният белән шалтыраталар. Азатлык быел февральдә шундый бер очрак турында язган иде.

@azatliqradiosi
👍1
Көн язмасы. 73 яшьлек Зиннур Әһлиулинны нәрсәдә гаеплиләр?

Бүген татар милли хәрәкәте ветераны Зиннур Әһлиуллинга карата ачылган җинаять эшен карау мәхкәмәсе булырга тиеш иде, әмма ул 20 гыйнварга күчерелде.

 73 яшьлек Әһлиулин быел тоткарланды һәм үзенә җинаять эше ачылганын белде.

Җинаять эше кузгатуның сәбәбе Әһлиуллинның "Яңарыш Татар Халык Партиясы" (соңрак "Яңарыш! Без җиңәчәкбез! Мы победим!" дип үзгәртелгән) Telegram-каналындагы стрим булган. Активистка Русия Җинаять кодексының 282нче маддәсе 1нче өлеше (нәфрәт яки дошманлык уяту) нигезендә җинаять эше ачылган.

Быелның 30 сентябрендә психологик-лингвистик экспертиза да үткәрелде. Ул ни дип күрсәтте? Әһлиуллин сүзләрендә "милләт билгесе буенча аерылып торган төркемгә (урыслар) карата дошманлык (нәфрәт, каршылык) уятучы лингвистик һәм психологик билгеләр җыелмасы тупланган" дип чыгарылды.

Сорау алу барышында активист үз тавышын таныганын һәм югарыда тасвирланган сүзләрне әйтүен раслады. Әмма сүзләр контексттан йолкып алынган дип белдерде. "Бу текст контексттан йолкып алынмаган булса, мин аның белән килешәм». Бу - Әһлиуллинның сүзләре.
Ул үз гаебен танымаган һәм "Русия Федерациясе хөкүмәте белән килешмим, чөнки милли телләрне кулланылыштан чыгару, татар мәктәпләре һәм университетлары ябылу бара", дип аңлаткан.

Әһлиуллин шулай ук: "Мин урысларга яхшы карашта, әмма милли сәясәткә каршы булучыларга карашым тискәре", дип белдергән.
Бу эш белән тулырак танышырга тәкъдим итәбез.

👉 Төп сәхифә
👉
Көзге сәхифә

Кем ул Зиннур Әһлиуллин? Сәясәтче, татар милли хәрәкәте җитәкчеләренең берсе. 1987 елда Чаллы шәһәрендә берничә кеше белән бергә татар милли хәрәкәтен оештыру эшен башлап җибәрә. 1990 елның августында Чаллыда Татарстанга союздаш республика статусы таләп итеп ачлык игълан итә. 1993 елда Татар иҗтимагый үзәге рәисе булып сайлана, бу вазифада ярты елга якын эшли. Сәяси карашлары өчен Русия кануннары нигезендә берничә тапкыр мәхкәмәгә тартыла.

@azatliqradiosi

#Татарстан
🔥6🙏3👍1
YouTube-ның трафик күләме 20% кадәр үк төшкән

Бу — иң түбән күрсәткеч. Моңа кадәр модный хәлнең күзәтелгәне булмады. Узган атнада видеохостингның тизлеге нык киметелә башлады. Аны бөтенләй томалап кую куркынычы бар.

Русия хакимияте YouTube-ка быел җәй каныга башлады, 8 августта аны томалый башладылар, кешеләр видеоларның тизлеге әкренәйде, алар йөкләнми дип зарланды.

@azatliqradiosi
😱2