Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
2.53K subscribers
11.7K photos
1.16K videos
8 files
17.2K links
Татарча хәбәрләр, яңалыклар. Татар-башкорт дөньясы. Ничек бар – шулай.

Русия хакимияте Азатлык Радиосын "теләнмәгән оешма" дип тамгалады. Безгә бу адреска яза аласыз: @azatliqradio. Редакция анонимлыкны гарантияли.
Download Telegram
Хәерле иртә, дуслар! Татарстан белән Башкорстанда, Русиядә Яңа ел яллары дәвам итә. Сезгә ара-тирә дөньяда, Идел-Урал төбәгендәге хәлләрдән хәбәрдар булыр өчен Азатлык эшли.

Димәк ниләр бар:

🔸Украинага АКШ президенты Дональд Трампның махсус кешесе килергә тиеш иде, әмма аның сәфәре кичектерелегән. Сәбәпләре билгесез. Сәфәр 20 гыйнварда узачак инаугурациядән соң булачак.

🔸 АКШның Конгрессы Доналд Трампның президент сайлауларында җиңүен рәсми игълан итте. Трампта - 312 тавыш, Камала Һарриста - 226 тавыш.

🔸 Херсонда кичә кич бер кеше һәлак булган, биш кеше җәрәхәтләнгән. Сәбәбе - Русиянең дроннар һөҗүме.

🔸 Русиянең Петрозаводск шәһәрендә баш катлы йортта газ шартлаган. Кимендә дүрт кеше зыян күргән, ике кешене җимерекләр астыннан чыгарганнар.

🔸 Преднестровьеда электр утны сүндереп тору сигез сәгатькә озайтылган. Танылмаган республиканың хакимиятләре Молдова аларга ярдәм тәкъдим итмәде дип белдерә, ә Кишинев алар үзләре ярдәмнән баш тартты дигән иде.

🔸 Тибетта Непал белән чиктәш җирлектә җир тетрәү аркасында 32 кеше һәлак булган.

🔸 Башкортстанда салкыннар төшүе көтелә. Салкынайта.

🔸 Бүген керәшен тартарлары Раштуаны бәйрәм итә.

@azatliqradiosi
❤1✍1👍1👀1
Праваслаулар Раштуаны каршы алды

Татарстан белән Башкорстанда керешен татарлары бу бәйрәмне бик ярата, олылый. Кайбер чиркәүләрдә керәшенчә келәүләр сакланып кала бирә. Мәсәлән, Казанның Тихвин чиркәвендә бу гадәтне сакларга тырышалар. Менә Раштуага бәйле берничә дини сүз. Аларны ни аңлатканын беләсезме?

❄️ Таң җолдызы
❄️
Җомак
❄️
Изге кенәгә
❄️
Җазык
❄️
Кач кылу
❄️
Келәү итү
❄️
Шишәрә
❄️ Үгет
❄️
Тәре

Мәсәлән, шишәрәнең ни икәнен беләсезме? Ул - керәшен татарлараның бәйрәм ризыгы. Күз алдына китерер өчен аны бавырсак дип аңлатып була. Уңган керәшен татар хатыннары аны су яки сөткә тоз, шикәр, он салып, тыгыз камыр баса. Вак кына турап майсыз табада куырып ала. Кайберәүләр аны майда да кыздыра. Раштуага менә дигән сый, аны Олы көнгә дә әзерлиләр.

Керәшенчә, татарча келәү итү ничек була ул дип уйлаучыларга менә 👉👉👉 бу видеоны карарга тәкъдим итәбез. Ул өч ел элек Казанның Тихвин чиркәвендә төшерелде. Келәүләрнең үзенчәлекле сүзләренә, язмаларына игътибар итегез.

#Башкортстан
#Татарстан
❤7👎4👍2🤡2
Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
Праваслаулар Раштуаны каршы алды Татарстан белән Башкорстанда керешен татарлары бу бәйрәмне бик ярата, олылый. Кайбер чиркәүләрдә керәшенчә келәүләр сакланып кала бирә. Мәсәлән, Казанның Тихвин чиркәвендә бу гадәтне сакларга тырышалар. Менә Раштуага бәйле…
Керәшен татарларының кайбер дини сүзләре:

Таң җолдызы - таң йолдызы
Җомак - Җәннәт
Изге кенәгә - Инҗил, Евангелие
Җазык - гөнаһ, тыелган гамәл
Кач кылу
- чукыну
Келәү итү
- Ходайга ялвару, дога итү
Үгет
- вәгазь
Тәре
- изге сурәт, икона
Үлеләр өсте — зират
Кәбен кою - никах (венчание)

Белә идегезме?

әйе - 🙂 юк - 😎

@azatliqradiosi
😎20👎1🤓1👀1🎄1
📍Көн язмасы: Украинадагы сугыш 2025 елда тәмамланырмы?

Инде өч диярлек ел дәвам иткән кан коешлы сугыш быел тәмамлана алачакмы? Трамп Русия белән Украина арасында солых килешүен төзүдә чыннан да уңышка ирешәчәкме? Белгечләр һәм күзәтүчеләр ихтимал сценарийлар барлый һәм үз фаразларын китерә.

Безнең материалда берничә фикер яңгырый. Берсе мондыйрак.

— Трамп администрациясе, әлбәттә, сугышны тәмамларга тели, ләкин алар бу сугыштан тышкы сәясәттә зур җиңелү белән чыгарга теләмәс. Украинага басым ясап, Путин белән арттан гына килешү төзү ихтималын күз алдына китерүе дә кыен. Бу Трамп өчен Путинның ультиматумын кабул итеп, шул шартлар буенча сөйләшүләргә баруын аңлатыр иде.

Трамп белән Путинның беренче сөйләшүеннән соң ук, Путин үз таләпләрен янә аңлаткач, яңа этап башланачак. Бу этап, чынлап та, көч кулланып, тынычлыкка мәҗбүр итү планын тормышка ашыру булачак. Ул ничек башкарылачак, күпме дәвам итәчәк, нәрсәдән торачак – моның белән хәзер американ стратегларының зур төркеме шөгыльләнә. 

Алар Трампка 2025–2026 елларда Кремльгә нинди дәрәҗәдә басымны арттыру, аны башка сөйләшү позициясенә этәрү өчен "юл харитасын" булдырырга тырыша

Нинди басымнар була ала? Укыйк!

👉 Төп сәхифә
👉
Көзге сәхифә

#rfe_rl
@azatliqradiosi
Казанда идарәче ширкәтләр шәһәр халкын алар яши торган йортларда яшеренү урыннары булмавы турында кисәтә башлаган.

👉 Монда яздык.

116.RU хәбәрчеләре шундый мәгълүмат язылган элмәтакталарны Идел буе һәм Вахитов районнарында очраткан.

Мәгълүмат йортка керә торган җирдә эленгән, анда өйнең идән асты яшеренү өчен туры килми дип язылган һәм якындагы имин урынның адресы бирелгән диелә.

🔹21 декабрь көнне Казанга өч тапкыр дроннар һөҗүм итте. Нәтиҗәдә Совет, Киров һәм Идел буе районнарындагы йортлар зарарланды, корбаннар булмады.

🔹 Татарстан хакимияте Казанга барлыгы 8 дрон һөҗүме булган дип белдерде. "Аларның берсе сәнәгать ширкәтенә очкан, берсе елга өстендә үк бәреп төшерелгән, алтысы — торак йортларга һөҗүм иткән. Сәнәгать ширкәте хезмәткәрләре ышыклану урынына эвакуацияләнгән", диелә.

фото: 116.ру
👍3🤣2🎉1🌭1
Путин Раштуада хәрбиләр өчен әзерләнгән тәреләрне үз исеменең баш хәрефләре белән бизәргә кушкан

Ул тәреләр Украинага каршы сугышта катнашучы гаскәрләр белән җитәкчелек итүчеләргә тапшырылачак икән.
Президент кушуы белән Русия православ чиркәве патриархы Кирилл хәрбиләр өчен әзерләнгән муен тәреләрен һәм изге сурәтләрне изгеләндергән.

7 гыйнварга каршы төндә Путин Мәскәүнең Тәүбә тавындагы чиркәүдә Раштуа гыйбадәтендә катнашты, соңрак Коткаручы Христос чиркәвенә барды.

Тәреләр христианнарга гына тапшырылырмы икән? Ничек уйлыйсыз?
🤮7😁3💩2🤡2🤔1
Узган ел Башкортстанга килгән туристлар саны 11,5 процентка кимегән.

Шул ук вакытта 2025 елда Башкортстанга туристлар агымы артыр дип көтәләр. ☝🏻

Тулырак 👉Азатлык Радиосы сайтында укыгыз.

#Башкортстан

@azatliqradiosi
😁5🤡1
Берләшкән Гарәп Әмирлекләре җәмәгатьчелеккә чыгармый гына Израилнең ХӘМӘС радикаль төркеменә каршы алып барган хәрби операциясе беткәч, Газзә сызыгының киләчәге ничек булачагы турында Израил һәм Кушма Штатлар белән сөйләшүләр алып бара.

Чыганакларына сылтама белән Reuters хәбәр итүенчә, аерым алганда бу сөйләшүләрдә халыкара контрольдә, шул исәптән АКШ һәм Берләшкән Гарәп Әмирлекләре катнашында Газзәдә вакытлы хакимият формалаштыру турында тәкъдимнәр яңгырый.

Тулырак 👉Азатлык Радиосы сайтында укыгыз.

@azatliqradiosi
🤔2
2024 елның иң популяр һәм кызыклы текст язмалары – дөнья темалары 🌏

Азатлыкта узган елны чыккан һәм иң күп укылган язмалар белән уртаклашуны дәвам итәбез. Бүгенге җыелмада дөнья темаларына караган материалларны карап узыйк.

📍 "Кыпчак телләрендә киң таралган "W" авазын алып атканнар". Уртак төрки әлифба каршылыклар уятты – 17 сентябрь

Төрки дәүләтләр оешмасы уртак төрки әлифбаны кабул итте. Татар галиме Татарстанның бу эштә катнашмавын Казанның төрки дөньяның бер үзәге булудан туктавы күренеше дип күрә.

📍 Мобилизациягә 2 ел. Русиядә иң күп үлемнәр — Башкортстан белән Татарстанда – 20 сентябрь

Украина сугышындагы үлемнәр саны белән Башкортстан Русия буйлап — беренче, Татарстан дүртенче урында бара. Азатлык Радиосы үлемнәр статистикасын өйрәнде һәм белгечләр белән сөйләште.

📍 Тагын бер диктатура тәмам. Әсад режимын ни Русия, ни Иран коткара алмады – 8 декабрь

Сүриядә Бәшәр Әсад режимы бәреп төшерелде. 10 көн эчендә баш күтәрүчеләрнең һөҗүме хакимиятнең җиңелүенә китерде. Бу вазгыятьтә озак еллар Сүриянең төп берлектәше булган Русия берни эшли алмады һәм бу аның абруена зур зыян сала, ди белгечләр.

📍 Руслан Айсин: "Режим безнең куркып утыруыбызны, тынып торуыбызны тели" – 20 март

Руслан Айсинга каршы ике җинаять эше ачылган. Аның фикеренчә, шулай итеп бер яктан дәүләт башкаларны куркытырга тели, икенче яктан, куәт оешмалары үзләренә "медальләр" яулый. Сәясәт белгече белән сөйләштек.

📍 АКШта сайлаулар. Татарлар кемгә һәм ничек тавыш бирә? – 5 ноябрь

АКШта президент сайлаулары. Азатлык АКШта гомер итүче татарлар белән аралашты. Аларның берсе Доналд Трамп, икенчесе Камала Һаррис өчен тавыш бирүен әйтте. Ә бер кеше сайлауга барырга җыенмый. Ни өчен? Берничә сорауга җавап биреп, алар карашларын аңлатты.

Узган ел бездә тагын нинди кызыклы язмалар чыкты? Безнең сайтта укыгыз.

@azatliqradiosi
👍2❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Керәшен татарлары Раштуаны бәйрәм итә.

Бу видеода керәшен татарларының кайбер дини сүзләрен барладык.

Аларны белә идегезме? 😀

Видео ошаса, лайк куй 👍
@tatarchavideolar
❤14🤮5🥴4👍1👎1🔥1🤡1
Сарытау өлкәсендә дроннар һөҗүме. Сәнәгать оешмасында янгын чыккан

Беренчел мәгълүматка күрә, зыян күрүчеләр юк. ASTRA язуынча, Энгельс шәһәрендә "Кристалл" нефть саклагычы януы ихтимал.

Русия саклану министрлыгы төнлә Сарытау өлкәсендә 11 дронны бәреп төшерүен белдерде.

@azatliqradiosi
👍5🔥2😱1🎉1
Хакерлар Росреестрны җимерүләрен белдереп, русияләрнең исемнәрен һәм адресларын чыгарды

Хакерлар кулга төшергән базада ике миллиард юл булган, ә халыкка чыгарылган өлешендә 82 мең юл бар, анда русияләрнең исемнәре, туган көннәре, адреслары, телефоннары, пенсия иминиятләштерүе хисапларының (СНИЛС) номерлары, шулай ук Росреестрдагы ID-лары күренә.

Бу белешмәләр 2024 елның мартында әле дөрес булган дип ышандыралар. Росреестр үзе исә мәгълүматларның читкә таралуын расламады.

Бу хакта 👉 монда укый аласыз.

@azatliqradiosi
👍3👎3👏2🎉1
Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
Сарытау өлкәсендә дроннар һөҗүме. Сәнәгать оешмасында янгын чыккан Беренчел мәгълүматка күрә, зыян күрүчеләр юк. ASTRA язуынча, Энгельс шәһәрендә "Кристалл" нефть саклагычы януы ихтимал. Русия саклану министрлыгы төнлә Сарытау өлкәсендә 11 дронны бәреп…
✈️ Дроннар һөҗүме аркасында төнлә Идел буе һава аланнарында чикләүләр кертелгән булган. Казан һәм Бегиш һава аланнарында чикләүләр иртәнге 8дә гамәлдән чыгарылган.

Бүген Азәрбайҗан һава юлларының (AZAL) Казанга киләсе очкычы очмаячак. Бу Казан һава портында "Ковер" планы кертелүе белән аңлатыла.

Шулай ук Төрек һава юлларының Истанбулдан Казанга очышы да кире кагылган, дип күрсәтелә Казан һава аланы сайтында. Ул Казанга иртәнге 6:10да утырырга тиеш иде.

Моннан тыш чикләүләр Сарытау һәм Сембер һава аланнарында да кертелгән булган.

@azatliqradiosi
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎉4👍1🔥1
"Казакъстанның үз алфавиты булмаган". Илдә латин әлифбасына күчү ничек бара

1940 елда Советлар берлегендә казакъ язуын урыс графикасына күчерү турында канун кабул ителә. Бу — гарәп имласы һәм латин хәрефләре белән язудан соң, ярты гасыр эчендә өченче әлифба була. Шушы канун якындагы дистә елларга казакъ мәдәниятенең үсешен билгели — мәгариф системыннан һәм туган телдәге басмалардан алып, көнкүрештәге аралашуга кадәр йогынты ясый.

Хәзерге вакытта Казакъстан Совет берлегенең лингвистик мирасыннан ничек котылырга тырыша? Безнең көн язмасында укыгыз.

👉 VPN-сыз сылтама
👉 Язманы сайтта уку (VPN кирәк)

#rfe_rl
@azatliqradiosi
👍7
Сугыш дәвам итә, ике яктан да үлүчеләр саны арта бара...

Бүгенгә Украинадагы сугышта Татарстаннан кимендә 3758 кешенең, Башкортстаннан кимендә 4108 кешенең үлү мәгълүматын таба алдык.

🔵Бу – ачык чыганаклардан җыелган исемнәр, чынлыкта үлүчеләрнең саны күпкә күбрәк булырга мөмкин. Хакимият югалтуларның чын санын яшерә.

Сугышта үлүчеләр турында җентекле статистиканы безнең сайтта карый аласыз (VPNсыз сылтама).


#сугышта_үлүчеләр
#Татарстан #Башкортстан
@azatliqradiosi
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🤬5💔2👍1🎉1🌭1🍾1👻1
Трамп сайлауда җиңүе расланганнан соң беренче матбугат очрашуын уздырды

Үз чыгышында ул АКШның гамәлдәге президенты Джо Байденны Украина тирәсендәге сәясәте өчен тәнкыйтьләде. Шулай ук ул Русиянең Украинага каршы сугышы алга таба киеренкеләшергә мөмкин дип борчу белдерде. Низаг "хәзергегә караганда күпкә начаррак булырга мөмкин", дип саный ул.

Русия президенты белән очрашу ихтималы турындагы сорауга җавап биреп Трамп: "Моны әйтә алмыйм, әмма шуны беләм – Путин күрешергә теләр иде", дигән.

Русиянең Украинага каршы сугышын Трамп кайчан бетерергә өметләнә? 👉 Безнең хәбәрдә укыгыз.

@azatliqradiosi
👍2🤡2
Былтыр Русиядән күпме мигрантны мәҗбүриләп чыгарганнар дип уйлыйсыз?

Җавап 👆рәсемдә һәм 👉 безнең хәбәрдә.

Моңа кадәр бер ел эчендә Татарстанның мәхкәмә приставлары Русиядән 1740 канунсыз мигрантны депортацияләгән, дип хәбәр ителгән иде.

@azatliqradiosi
👍4🤬2
Татарстан һәм Башкортстанда су торбаларында каза булып күпкатлы йортлар сусыз калган.

Казанның Мәскәү районында дистәдән артык йорт сусыз калган. Башкортстанның 38 меңгә якын кеше яши торган Учалы шәһәренең төп өлешендә дә су юк.

Тулырак 👉Азатлык Радиосы сайтында укыгыз.

#Башкортстан #Татарстан

@azatliqradiosi
👏2😢1🎉1🕊1
2024 елда ураин дроннары Русия контролендәге нефть эшкәртү ширкәтләренә һәм нефть саклагычларына 80 тапкырдан артык һөҗүм иткән.

Һөҗүмнәр ешрак Русиянең көньягындагы нефть объектларына ясалган.

Тулырак 👉Азатлык Радиосы сайтында укыгыз.

@azatliqradiosi
🎉4❤1👍1🔥1😢1
Өч ел дәвам иткән кан коешлы сугыш быел тәмамлана алырмы? Трамп Русия белән Украина арасында солых килешүен төзүдә чыннан да уңышка ирешәчәкме?

Белгечләр һәм күзәтүчеләр ихтимал сценарийлар барлый һәм үз фаразларын китерә.

Тулы язманы безнең сайтта укый аласыз, кайбер кызыклы фикерләрен рәсемнәрдә тәкъдим итәбез.

@azatliqradiosi
✍1🥴1