Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
2.53K subscribers
11.7K photos
1.16K videos
8 files
17.2K links
Татарча хәбәрләр, яңалыклар. Татар-башкорт дөньясы. Ничек бар – шулай.

Русия хакимияте Азатлык Радиосын "теләнмәгән оешма" дип тамгалады. Безгә бу адреска яза аласыз: @azatliqradio. Редакция анонимлыкны гарантияли.
Download Telegram
Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 28 март, җомга, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

🔸Русиядә газ чыгару темплары кимегәннән-кими. Бу Украина аша җибәрүне туктату, җылы һава торышы һәм зур энергия таләп иткән өлкәләрдә ихтыяҗның кимүе белән аңлатыла.

🔸Владимир Путин Украинада БМО һәм берничә ил эгидасында тышкы идарә кертергә тәкъдим итә. Ул Украинадагы бүгенге хакимиятне канунсыз дип атады.

🔸Русия һәм АКШның Украинага кагылышлы сөйләшүләренең икенче өлеше Эр-Риядта апрель уртасында булырга мөмкин ди яза ТАСС.

🔸Май бәйрәмнәренә Татарстан кунакханәләрендә ял итү бәясе, былтыргы беллән чагыштырганда, 40%ка кадәр арткан дип яза "Известия". Төркиягә юлламалар 13%, Мисырга - 12%, Берләшкән Гарәп Әмирлекләренә - 2% арткан. Ә Таиландка 25%ка арзанайган.
Быел Татарстанның "Тантана" театр премиясе кемнәргә һәм кайсы тамашалар өчен бирелде:

🔹Елның иң яхшы спектакле дип «Әкият» татар дәүләт курчак театрының Чыңгыз Айтматов әсәре буенча Илгиз Зәйниев куйган «Анам кыры» спектакле танылды. Спектакль Зур залда рус телендә бара.

🔹«Иң яхшы хатын-кыз роле» номинациясендә театр премиясе Камал театрының «Әлфия Авзалова. Мәңгелек юл» спектаклендә Әлфия роле өчен Ләйсән Гатауллинага һәм Тинчурин театрының «Туган-тумача» спектаклендә Шәрифә роле өчен Резеда Сәлаховага тапшырылды.

🔹«Иң яхшы ир-ат роле» номинациясендә Камал театры артисты Эмиль Талипов «Тукай Казанга кайткан» спектаклендәге Габдулла Тукай роле өчен премия алды.

🔹«Эксперимент» номинациясендә премия Әлмәт театрының «Йорт» һәм Түбән Кама Яшь тамашачы театрының «Гробовщик» спектакльләренә бирелде.

🔹«Дебют» номинациясендә премия Әтнә театры артисты Илназ Шакирҗановка һәм Яшел Үзән музыкаль театры артисты Эльмира Минһаҗевага тапшырылды.

🔹Иң яхшы музыкаль әсәр дип Муса Җәлил исемендәге татар опера һәм балет театрының "Грек Зорба" балеты танылды.

🔹Балет, заманча хореография һәм пластик спектакль төркемендә MOÑ театр мәйдагында Soul Kitchen тамашасы өчен Мария һәм Марсель Нуриевларга бирелде.

🔹99 яшьлек балет артисты, Татарстанның атказанган артисты Әлфия Айдарская Татарстан президенты каршындагы мәдәниятне үстерү фондының махсус бүләгенә ия булды.
👍4❤2
Көньяк-Көнчыгыш Азиядә көчле җир тетрәү. Әлегә ниләр билгеле

✔️Кытай һәм Америка сейсмологлары ике җир тетрәү теркәгән.

✔️Мьянмада беренче тетрәү 7,9 магнитудалы булган (башка мәгълүматларга караганда - 7,7).

✔️Иң зур зыян Таиланд башкаласы Бангкок һәм Мьянманың Сагайн һәм Мандалай шәһәрләренә килгән.

✔️Сагайнда Ирвади елгасы аша 1 километрлы күпер җимерелгән. 19нчы гасыр уртасында төзелгән тарихи Мандалай сараеның бер өлеше ишелгән.

✔️Бангкокта төзелеп килүче күктерәү тулысынча ишелгән. Бер кеше һәлак булган, бер кеше югалган, 50 кеше яраланган.

✔️Русиянең туристик операторлар берлегенең беренчел мәгълүматларына караганда, Бангкокта әлеге вакытта Русиядән 2 меңләп турист булырга мөмкин. Аларның нинди дә булса зыян күрүе турында хәбәрләр юк.
😱3
Тарихчы Айдар Ногманов вафат

Бүген, 28 мартта тарих фәннәре кандидаты,
Мәрҗани исемендәге тарих институтының яңа тарих бүлеге мөдире Айдар Ногманов вафат булган.

Бу хакта институт сайтында хәбәр ителә.

Аңа бүген 60 яшь тулган иде.

Айдар Ногманов Казанның Яңа бистә зираты тарихын өйрәнде, каберләрнең каталогын булдырды. "Яңа бистә зираты" ("Ново-татарское кладбище") дип аталган китап чыгарды.

Ул Русия империясендә татарларның хокуклары һәм мөселманнарга карата дини сәясәт тарихын өйрәнүгә зур өлеште кертте.

Тулырак монда укыгыз.
😭15❤3🔥1😢1🙏1
"Яңа бистә зираты дәүләт тарафыннан сакланырга тиеш"

Азатлык Радиосы сайтында тарихчы Айдар Ногмановтан 2021 елда алынган әңгәмә саклана.

Без Яңа бистә зиратының бүгенге хәле һәм зират турында язылган китап хакында сөйләштек.

"Әлбәттә, зиратны тәртипкә китерергә кирәк. Ул татарның милли пантеоны. Зиратка килгән кешеләрдә, кунакларда Татарстанга карата аерым фикер туа. Кызганыч, баштан ук бу урын гомум мөселман каберстаны булып оешкан. Ягъни һәркемне рәттән җирләгәннәр, системлы төстә күмү булмаган. Танылган шәхесләр кабере янында 90нчы еллардагы кешеләрне дә җирләгәннәр. Бакудагы мемориал зиратны мисал итеп китерергә була. Анда билгеле шәхесләр җирләнгән урынны саклап тоталар. Һичьюгы, безгә Октябрь инкыйлабына кадәрге кабер ташларын фундаментка куярга кирәк. Алар җирдә аунап ятарга тиеш түгел. Юкка чыгу куркынычы бар. Әлбәттә, инкыйлабка кадәрге барлык ташларны да саклап калып булмый", дигән иде ул.

Әңгәмәне тулычынча монда укыгыз.
👍8❤6🔥1
Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
🐟Мисырда Хургада ярында туристлар батискафы баткан. Русиянең Хургадагы консуллыгы хәбәр итүенчә, әлеге хәл җирле вакыт белән сәгать 10.00да булган. “Синдбад” батискафы коралл рифларын карау өчен су астына экскурсия оештырган. Анда экипаждан кала 45 турист…
Мисырда баткан батискафта Татарстаннан Кристина Вәлиуллина исән калган. Аны кичә үлгән дип язганнар иде.

Моны Татарстан сәламәтлек саклау министрлыгы да, Хургадада Русия консуллыгына сылтанып РИА Новости да раслады. Консуллыкта белдерүләренчә, Кристина Вәлиуллина әлеге вакытта хастаханәдә, аның ире үлгән дип санала.

Кристина һәм Равил Вәлиуллиннар Ютазы районы Урыссу хастаханәсендә табиблар булып эшләгән. 10 һәм 15 яшьлек кызлары белән Мисырга ял итәргә барган булганнар һәм “Синдбад” батискафында коралл рифларын карау өчен су астына экскурсия алганнар.

Батискаф кичә иртәнге сәгать 10нар тирәсендә батты. Анда барлыгы 45 турист булган. Алар барысы да Русия ватандашлары. Русия консуллыгы мәгълүматынча, 6 кеше үлгән.
😭3👎2😢2
Казанда ришвәтчелек белән көрәш бүлеге башлыгын ришвәтчелектә гаепләп СИЗОга җибәргәннәр.

Сүз Марат Хәйруллин турында бара. Аны 107 млн сум күләмендә ришвәт алуда шикләнәләр. Тикшерүчеләр фикеренчә, 2023 елның маенда Хәйруллинга "Техно-Ремонт" ширкәте мөдире мөрәҗәгать итә һәм 48 млн сумлык салымны 15 млнга кадәр киметүне сорый. Моның өчен ул Хәйруллинга 7,5 млн сум тәкъдим итә. Хәйруллин ризалаша, диелә.

Ике айдан соң Хәйруллин янына янәсе "Фирма Сарман" ширкәте вәкиле килә. Хәйруллин аңа 400 млн сумлык салымны 100 млнга кадәр киметүне вәгъдә итә, моның өчен 25 млн сум сорый. Өстәвенә янәсе тагын 75 млн сум акча көткән була.

Хәйруллинга карата үтә дә зур күләмдә ришвәт алу буенча җинаять эше ачылган. Ул изоляторда кимендә 26 майга кадәр утырачак.

#Татарстан

@azatliqradiosi
👍3🤪3😁2💩1👀1
🇪🇺 Европа берлеге Русиягә карата кертеләсе чикләүләрнең 17нче пакетын әзерли.

Дипломатларның берсе EUobserver басмасына "эш әле башланды гына" дип белдергән.

Әлеге басма язганча, чикләүләр турында тәкъдимнәрне җәй башында көтәләр. Икенче бер дипломат "АКШ, Русия һәм Украина арасындагы сөйләшүләрнең ни рәвешле дәвам итәчәгенә карарбыз" дигән.

Күптән түгел Франция, Британия һәм "теләк белдерүчеләр" коалициясенә керүче башка илләр Русиягә карата кертелгән чикләүләрне киметү иртәрәк әле дигән карар чыгарды. Франция президенты Эммануэль Макрон Парижда узган 30 ил вәкиле очрашуыннан соң Русиягә карата чикләүләрне киресенчә арттырырга да мөмкинбез дип белдерде. Әлеге очрашу кичә узды.

Согуд Гарәбстанында узган сөйләшүләрдән соң Мәскәү Кирмәне Русия Кара диңгездәге һөҗүмнәрен Россельхозбанкны яңадан SWIFT системына кушканнан соң гына туктатырга әзербез дип белдерде. Шулай ук, Мәскәү Русиядән ашламаларны экспортлаучы оешмаларга карата кертелгән чикләүләрне дә бетерүне таләп итә. АКШ президенты Доналд Трамп Вашингтон бу таләпләрне хәзерге вакытта өйрәнә диде.

Русия Украинага каршы сугышын 2022 елның февралендә башлады. Дөньяның күпчелек илләре бу сугышны хөкем итеп чыкты. АКШның хәзерге президенты Доналд Трамп Русия-Украина сугышын туктатам дип вәгъдә биргән иде, әлеге вәгъдәсен тормышка ашырырга тырышып һәр ике як белән дә сөйләшүләр алып бара.

@azatliqradiosi
👏3
❗️Русиянең юстиция министрлыгы "ят агентлар" исемлегенә яңа кешеләрне өстәде. Менә алар:

🔹 спорт журналисты Александр Шмурнов;

🔹"Объектив" интернет-порталы;

🔹"Мемориал" хокук яклау хәрәкәтенә нигез салучыларның берсе Ирина Щербакова;

🔹"Яблоко" фиркасенең Новгород бүлеге башлыгы Ксения Черепанова;

🔹һип-һоп артист Fuze Krec (Артём Бровков)

@azatliqradiosi
❤1👀1
Вәкаләтләрен югалткан "таянычлы төбәк": Рөстәм Миңнеханов җитәкчелегендә Татарстан ничек үзгәрде?

Бу атнада Рөстәм Миңнехановның Татарстан президенты вазифасына керешүгә 15 ел тулды.

👍Бу еллар дәвамында республика икътисад өлкәсендә һәм халыкара чараларны үткәрүдә шактый зур уңышларга иреште

👎Шул ук вакытта Миңнеханов вазифасы хәзер рәсми рәвештә "рәис" дип атала, федераль бюджетка салымнарның яртысы түгел, ә инде өчтән ике өлеше китә.

👎Татарстанда көч структуралары, сәнәгать оешмалары һәм мәктәпләрдә татар теле укытылу сәгатьләре "федераллар" кулында.

Миңнеханов идарә иткән чорда Татарстан тагын нәрсәләрне югалтты?

👉Бу хакта Азатлык Радиосында чыккан бүгенге мәкаләдән укыгыз.
😭11👍3🔥2
Мьянмада зилзиләдә бер меңнән артык кеше һәлак булган, 2376 кеше төрле җәрәхәтләр алган.

Бу хакта AFR хәбәр итә.

Җирле хакимият белдерүенчә, җир тетрәү вакытында юллар, күперләр, биналар җимерелгән. Күп кенә төбәкләрдә элемтә өзелгән.

Җимерекләрне аралау һәм коткару эшләре дәвам итә.

▪️7,8 дәрәҗәдәге зилзилә Мьянмада кичә булды. Җир тетрәүне хәтта Таиланд, Вьетнам һәм Кытайда да сизгәннәр. Бангкокта төзелүче бина җимерелү нәтиҗәсендә тугыз кеше кеше һәлак булган.

@azatliqradiosi
😢5
🌙Иртәгә бар дөнья мөселманнары Ураза гаетен бәйрәм итәчәк.

Татарстанда Ураза бәйрәме республика шәһәрләре мәчетләрендә 6:30 сәгатьтә Коръән укудан башланачак.

Сәгать 7дә бәйрәм вәгазе сөйләнәчәк, соңрак 7:30да намазга күчәчәкләр.

Авыл җирләрендә гает үз вакытында, кояш чыкканнан соң ярты сәгать узгач укылачак.

Быелгы Ураза гаетендә республикадагы төп бәйрәм намазын озак еллардан соң, кабат Казанның "Мәрҗани" мәчетендә үткәрәчәкләр. Бирегә Татарстан президенты Рөстәм Миңнехановны көтәләр, дип яза "Бизнес Online".

Әлеге мәчет моңа кадәр дә республика җитәкчелеге катнашында бәйрәм намазлары уздырган иде, гает намазларының телевидениедән трансляцияләре нәкъ менә Мәрҗани мәчетеннән алып барыла башлады.

Татарстан мөфтие булып Илдус Фәизов торган чакта, 2011 елдан башлап, бу бәйрәм намазларына даими рәвештә Татарстан президенты Рөстәм Миңнеханов та килә башлады. Ә Татарстанның хәзерге мөфти Камил Сәмигуллин Мәрҗанидә гает намазын беренче тапкыр үткәрәчәк.

@azatliqradiosi
👍3❤2🙏2👎1🔥1
Ураза гаете (1972)
Азатлык архивы
Бүген Рамазан ае уразасының соңгы көне

Бар мөселманнар инде иртәгә узачак бәйрәмгә әзерләнә.

Хәзер Гариф Солтан архивыннан Ураза гаете турындагы тапшыруны тыңларга чакырабыз.

@azatliqradiosi
❤8👍4🔥3😁2😍1
“Аигел” төркеме яңа альбомын тәкъдим итте.

Германиядә яшәп, иҗат итүче АИГЕЛ тәхәллүсе белән танылган җырчы Айгөл Гайсинаның яңа альбомы тулысынча татарча дип әйтергә була.

2023 елда тумышы белән Чаллыдан булган Айгөл Азатлык Радиосы уздырган "Ел шәхесе" бәйгесендә икенче урынны яулаган иде. Шул ук елны Айгөл "Яндекс. Карты" хезмәтендә татарча сөйләүче навигаторны тавышландырды. 2020 елда ул татарча "Пыяла" дип аталган альбом чыгарган иде, ә 2023 ел азагында "Пыяла" җыры дөнья һәм Русия чартларында беренче урыннарга менде. Бу җыр "Слово пацана" сериалында саундтрэк буларак кулланылды.

Айгөл Гайсин Русия Украинага каршы сугыш башлагач илдән китте. Күптән түгел аның төркеме "Газ" дигән җырга яңа клип чыгарды. Бу клипта (җыр үзе яңа түгел) ана белән бала ирләрсез калган дөньяда яши. Ирләр исә газ сыман һавада эри. Клипта сугышта һәлак булган солдат (йөк №200) "200нче номерлы газ"га әйләнә һәм аның мәете туган ягына табутта түгел, ә газ торбалары аша кайта.

"Бу сугышта танклар гына түгел, ә газ агымнары, контрактлар һәм энергетика шантажы да кулланыла. Солдатлар керем саннарына, туп итенә һәм ягулыкка әйләнә. Алар һава сыман юкка чыга, әмма — хәтта һәлак булганнан соң да — ниндидер рәвештә барыбер дәүләт машинасына хезмәт итүләрен дәвам итә һәм дәүләткә керем китерә" дип язылган иде клип чыгуына багышланган пресс-релизда.

@azatliqradiosi
❤17👍2
🔥Бу атнаның төп хәбәрләре – Азатлык Радиосы күзлегеннән

Барлык хәбәрләрне тулырак безнең сайтта укыгыз һәм безнең белән калыгыз!

@azatliqradiosi
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤9👍4🥰1