Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
2.52K subscribers
11.7K photos
1.15K videos
8 files
17.2K links
Татарча хәбәрләр, яңалыклар. Татар-башкорт дөньясы. Ничек бар – шулай.

Русия хакимияте Азатлык Радиосын "теләнмәгән оешма" дип тамгалады. Безгә бу адреска яза аласыз: @azatliqradio. Редакция анонимлыкны гарантияли.
Download Telegram
"Языковая политика без политиков" китабы авторы, социолингвист Влада Баранова Азатлыкка сөйләгәнчә, Русия халыкларының башка телләре фонында татар теленең хәле соңгы дистә елларда шулкадәр кискен начарланмады.

Әмма тискәре тенденция барыбер күзәтелә, ди ул.

Галимә фикерләрен тулысынча 👉 монда укый аласыз.

@azatliqradiosi
👍5❤2🔥2🤔1
6 май, сишәмбе көненең төп вакыйгалары:

🟠Икенче омтылыштан соң Алмания парламенты депутатлары яңа канцлер булып Фридрих Мерцны сайладылар. Беренче тавыш бирүдә ул җитәрлек тавыш җыя алмаган иде.

🟠Русия Сум шәһәре тирәләренә ракет белән һөҗүм иткән. Бер бала һәлак, тагын биш бала яраланган.

🟠Русия белән Украина әсирләр белән алмашкан. Ике як та хәбәр иткәнчә, 205 русияле хәрби 205 украин хәрбиенә алмаштырылган. Русиягә кайткан әсирләр арасында 5 хәрби – Башкортстаннан, 1 хәрби – Татарстаннан дип хәбәр ителә.

🟠Мәскәү Кремле 9 май көнне Мәскәүдә узачак Җиңү парадын карарга 29 ил башлыгы киләчәк дип белдерде.

🟠Израил Йәмән башкаласы Сана һава аланына һөҗүм иткән.

Сезгә имин һәм тыныч кичләр телибез! Иртәгә эшебезне дәвам итәчәкбез.

@azatliqradiosi
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍4❤3🔥1
⚡️Казан һава аланы инде икенче көн рәттән вакытлыча очкычларны кабул итми һәм җибәрми.

@azatliqradiosi
👍3🎉1🤩1
❗️Казан халыкара һава аланыннан соң Чаллы белән Түбән Кама арасында урнашкан Бигеш һава аланы да эшләми башлаган

@azatliqradiosi
🤩3🎉1
Хәзер әлеге сәгатькә булган башка кайбер хәбәрләрне барлыйк

🔸Һиндстанның Пакыстанга һөҗүме нәтиҗәсендә ким дигәндә сигез кеше һәлак булган, дип хәбәр итте Пакыстан хакимиятләре. Тагын 30дан артык кеше яраланган. Ракет Бахавалпур шәһәрендәге мәчеткә дә эләккән. Пакыстан үзенең һава киңлеген 48 сәгатькә япты. Пакыстан хәрбиләре җавап буларак Кашмирдагы чик буе районнарына ут ачты.

🔸Русия хәрбиләренең Киевка һөҗүме нәтиҗәсендә ике кеше һәлак булган. Аларның мәетләрен җимерелгән торак йорт калдыклары арасыннан табып алганнар. Шәһәр мэры Кличко хәбәр итүенчә, тагын сигез кеше яраланган.

🔸Төнлә Русиянең берничә шәһәренә дроннар һөҗүм итте. Astra хәбәр итүенчә, Тулада һөҗүм нәтиҗәсендә «Сплав» һәм «Конструкторское бюро приборостроения» хәрби ширкәтләр районында янгын чыккан, Саранскида «Оптиковолоконные Системы» ширкәте яна. Мәскәү һәм Ярославльгә очкан берничә дрон бәреп төшерелгән.

🔸Европа комиссиясе Русиядән нефть һәм газ алудан да баш тарту турында юл харитасы чыгарды. Русиядән табигый газ алуны 2027 елга тулысынча туктату тәкъдим ителә.

🔸Русиядә җәмәгать урыннарында Георгий тасмасын мәсхәрә иткән өчен биш елга кадәр иректән мәхрүм итәргә мөмкиннәр. Бу хакта Русия дәүләт депутаты Ольга Занко белдерде.

🔸Татарстанның мәдәни мирас корылмаларын саклау комитеты Кави Нәҗми урамындагы элекке Дәүләт банкы бинасын төзекләндерүгә рөхсәт бирде. Моңа кадәр әлеге йортта яшәүчеләр президент Рөстәм Миңнехановтан ярдәм сорап мөрәҗәгать иткән иде.

Әлегә шулар. Бүген дә Азатлык Радиосы белән калыгыз.


@azatliqradiosi
❤2🔥2👍1
✈️Казан белән Түбән Камадан тыш, кичә кич һәм иртән Мәскәүнең Внуково, Шереметьево, Жуковский, Домодедово һава аланнары да ябылып торды. Росавиация хәбәр итүенчә, авиаширкәтләр рейслар җәдвәлен җайлау өчен чаралар күрә.

Казан һава аланында 30 очыш тоткарлана, алтысы гамәлән чыгарылган. Юлчыларның хокуклары үтәлешен тикшерү өчен Татарстан транспорт прокуроры ярдәмчесе һава аланына китте, дип хәбәр итә Идел буе транспорт прокуратурасы матбугат үзәге.

"Аэрофлот" ширкәте белдерүенчә, иминлек максатыннан кайбер очышлар гамәлдән чыгарылырга яки берләштерелергә мөмкин. "Россия", "Уральские авиалинии" кайбер очкычларны башка һава аланнарына җибәргән, кайберләре тоткарланган. NordStar һәм Nordwind очкычларның очып китүен кичектергән.

Дроннар һөҗүме нәтиҗәсендә, күп кенә юлчылар авырлыклар кичерә. Мисал өчен кичә DP6842 Казан-Мәскәү очкычы 09:40 сәгатьтә очарга тиеш иде, ләкин очкыч 15:40 сәгатьтә генә очып киткән, әмма 16:46 сәгатьтә Мәскәүдә һава киңлеге ябылу сәбәпле, яңадан Казанга әйләнеп кайтырга мәҗбүр булган. Соңрак очарга теләмәүчеләр өчен очкычтан төшү тәкъдим ителгән.

@azatliqradiosi
👍2🤯1🤬1🎉1😡1
❗️Казан һәм Бигеш һава аланнары кабат эшли башлаган

Кертелгән чикләүләр алынган.

Казан һава аланы иртән 4:35 сәгатьтә, Бигеш 8:00 сәгатьтә ябылган иде.

@azatliqradiosi
Казанда полиция 9 май Җиңү көне бәйрәме алдыннан активистларга хакимиятләр белән килештерелмәгән чаралар уздырырга ярамау турында кисәтү кәгазьләре таратылган.

«7x7 Горизонтальная Россия" телеграм каналы хәбәр итүенчә, кисәтүләр ким дигәндә ике активист хатын-кызга тапшырылган. Аларга административ эш ачу белән янаганнар.

Шулай ук Новосибирскида да куәт оешмасы вәкилләре активистларны "фашист символикасын һәм фейклар" тарату ярамаганлыгы турында кисәткән. Ким дигәндә биш активист кисәтү алган.

@azatliqradiosi
😁1
Һиндстан медиасы Пакыстанга һөҗүм нәтиҗәсендә 70тән артык сугышчының үтерелүе турында хәбәр итте.

NDTV һинд телеканалы куәт оешмаларындагы чыганакка сылтанып хәбәр итүенчә, Пакыстанга ясалган һөҗүм нәтиҗәсендә ким дигәндә 70 сугышчы үтерелгән.

Алар арасында “Җаиш-ә-Мөхәммәт” һәм “Лашкар-и-Таибә” исламчы төркемнәрнең югары дәрәҗәле әгъзалары да бар диелә.

Шул ук вакытта Пакыстан ягы тыныч халык арасында корбаннары булуы турында белдерә. Илнең саклану министрлыгы хәбәрендә әйтелгәнчә, ким дигәндә 26 тыныч кеше һәлак булган, 46 кеше яраланган.

PTI агентлыгы хәбәр итүенчә, Пакыстанның ут ачуы нәтиҗәсендә Һиндстанда җиде кеше, шул исәптән бер хатын-кыз һәм ике бала һәлак булган, тагын 38 кеше яраланган.

@azatliqradiosi
Соңгы атнада Азатлык Радиосы Татарстан белән Башкортстаннан сугышта үлгән тагын 130 кеше турында мәгълүмат таба алды

Бүгенгә без тапкан үлемнәр саны 10
438гә җитте.

Сугышта үлгән хәрбиләр исемлеген Азатлык Радиосы ачык чыганаклардан туплый. Хакимият сугышта үлүчеләр санын әйтми. Чын саннар күпкә зуррак булырга мөмкин.


Русия буйлап үлгән хәрбиләр саны белән Башкортстан — беренче урында, Татарстан икенче урында бара.

🟠Барлык исемнәрне Азатлык хисабында табып була. Анда безгә үлүчеләр турында мәгълүмат та җибәреп була.

#сугышта_үлүчеләр
🎉2
6 май көнне Казанда мәхкәмә дүрт мөслимәне сак астында калдыруны тагын өч айга - 16 августка кадәр озайтты.

Әлеге аналар инде ярты елдан артык Казандагы Тикшерү изоляторында утыра. Аларны «Хизб ут-Тәхрир» оешмасына катнашы булуда гаеплиләр.

Шул ук вакытта мөслимәләрнең балалары ятим үсә. Мисал өчен, сак астына алынганда Ләйсән Садыйкованың балаларына сигез һәм биш яшь иде. Алсинә Хәйруллина өч бала анасы. Төпчегенә бары өч яшь. Альбина Вәлиәхмәтованың 11 һәм 9 яшьлек ике баласы бар.

Бернинди авыр җинаять кылмаган өч мөслимәнең дә балалары башлыча әби-бабай карамагына калган.

Тулырак 👉монда укыгыз.

@azatliqradiosi
😢7🤬6💔5👍1
6 май көнне Удмуртия югары мәхкәмәсе “Баймак эше”ндә гаепле дип табылган биш кешенең хөкем карарларын үзгәртте.

Мәхкәмә Илнар Асылгуҗин, Айгиз Ишмурзин һәм Рафил Үтәбаевка чыгарылган җәза мөддәтен 8,5 елдан 5 елга, Фәнүр Хажинны 6 елдан 4,2 елга, ә Фәнгиз Шәрифгалиевны 5,5 елдан 4 елга калдырды.

Бу “Баймак эше”нә бәйле аппеляциянең хөкем карарын үзгәрткән беренче очрак. Моңа кадәр мәхкәмә бөтен карарларны үз көчендә калдырып килде.

▪️17 гыйнварда "Башкорт" оешмасының элекке җитәкчесе, Куштауны яклаган активист Фаил Алсыновны Баймактагы мәхкәмә "нәфрәт һәм дошманлык уяту"да гаепле дип табып, дүрт ел колониягә хөкем итте. Аны якларга Баймак мәхкәмәсе каршына йөзләгән кеше килде. Протестлардан соң Башкортстан эчке эшләр министрлыгы җинаять эшләре ачты. "Баймак эше"ндә гаепләнеп 85 кеше тоткарланды. 46 кешегә инде хөкем карарлары чыкты.

@azatliqradiosi
🕊2
Хәерле кич, хөрмәтле укучыларыбыз! 7 май киченә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

📌Мәскәүгә кич белән Кытай җитәкчесе Си Цзиньпин килде. Аңа кадәр ярты сәгать элек Сербия президенты Александр Вучич очкычы утырды. Мәскәүгә килгәндә аның очкычы Бакуга төшергә мәҗбүр булды, моны Мәскәүдә һава аланнарының дроннар һөҗүме куркынычы сәбәпле ябылып торуы белән аңлаттылар. Элегрәк Мәскәүгә Венесуэла, Бразилия һәм Куба президентлары килүе әйтелде. Алар Җиңү бәйрәме чараларында катнашачак.

📌Русия һава аланнарында очкычылар тоткарлануыннан 60 меңнән артык кеше зыян күргән. Дроннар һөҗүме сәбәпле, бүген кайбер һава аланнары берничә сәгатькә ябылып торды.

📌9 май Җиңү көне белән бәйле чаралар вакытында Казанда мобил интернет начар эшләргә мөмкин. Моңа кешеләрнең күпләп җыелуы һәм мобил оператор челтәрләрләренең артык йөкләнеше сәбәп була ала.

📌Яллар алдыннан бүген кич Казанда юлларда озын машина тыгыннары барлыкка килде. Казан үзәгендә Җиңү бәйрәме парадына әзерлек сәбәпле кайбер урамнар ябык.

📌Ватиканда Рим католик чиркәвенең яңа җитәкчесен сайлау башланды. Рим папасын сайлау хокукы булган 133 кардинал Сикстин капелласына бикләнеп беренче тавыш бирүдә катнашачак.

@azatliqradiosi
❤1👍1
Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 8 май, пәнҗешәмбе, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк

🔹Бүген төнлә Казан һава аланы кабат ябылып торды. Аэропорт якынча ике сәгать эшләмәде.

🔹Путин тарафыннан берьяклы игълан ителгән өч көнлек утны туктатуның беренче төне дрон һөҗүмнәреннән башка үтте диярлек. Шулай да Украина кораллы көчләре хәбәр итүенчә, Русия Сумы өлкәсенә өч тапкыр һөҗүм иткән.

🔹Атнакич АКШ президенты Доналд Трамп беренче чит ил белән сәүдә килешүе турында игълан итәчәк. Ул Британия булыр дип фаразлана.

🔹Бүген Җиңү парадына әзерлек максатыннан 16:00 сәгатьтән Казан үзәгендәге кайбер урамнар ябылачак.

🔹Ватиканда кардиналлар конклавы бүген яңа Рим папасын сайлау омтылышын дәвам итәчәк. Кичә Сикстин капелласы торбасыннан кара төтен чыкты - бу әле Рим папасы сайланмаган дигәнне аңлата.

Әлегә шулар. Бүген дә Азатлык Радиосы белән калыгыз. Ялларыгыз матур узсын.

@azatliqradiosi
👍4❤1🥰1
✈️Казан һава аланынннан бүген Мәскәүгә өч, Истанбулга бер очкыч очмаган, дип хәбәр итә "Казань с огоньком" телеграм каналы.

Моннан тыш Ереван, Петербур, Сочи, Анталья һәм Пхукетка да очкычлар тоткарлана.

Төнлә Казан һава аланы 23.45 сәгатьтән 1.30 сәгатькә кадәр ябылып торды.

Дроннар һөҗүме куркынычы сәбәпле Казан һава аланы ике көн рәттән вакытлыча эшләми торды.

@azatliqradiosi
👎2😁1🤬1😡1
Бүген Башкортстанның Бүздәк районы Әмир авылында Сталинга һәйкәл ачу тантанасы уза

Бу хакта "Гражданский союз - Уфа" хәбәр итә.

Тулы бер дәүләтне куркуда тоткан Сталинны соңгы вакытта данларга тырышу ачыктан-ачык ярылып ята.
Сталин шәхесе тарихка репрессияләр белән кереп калды. Ул урыс булмаган халыкларны юк итте, милләтләре аркасында миллионлаган кешеләргә депортацияләр оештырды. Нахакка хөкем ителеп атылу, сөргенгә җибәрелү, "спецпоселениеләр", лагерьләрдә ябып тотылу, анда вәхшиләрчә мыскыл ителү, кешелектән чыгару шартларында яшәтү аша миллионлаган кеше узды.

Күпләр төрмәләрдән кайтмады, шунда ачлыктан, салкыннан, авыр эштән үлеп калды, кемдер үтерелгән, исән калганнары исә сындырылган, кеше буларак юк ителгән килеш кайта. Беренче чиратта Сталин әмере белән фикер ияләре, милли интеллигенция, руханилар, хәлле кешеләр юк ителә.

Ничек уйлыйсыз, шундый кешегә һәйкәл кую урынлымы?

@azatliqradiosi
😡22🤮8🔥4👍3😭2
🇰🇵Төньяк Корея ватандашларының Русиягә күпләп килүе тукталган.

ФСБ чик буе хезмәте хисабына күрә, 2025 елның беренче кварталында Русиягә Төньяк Кореядан бары 300 кеше генә кергән, ә 2024 елда алар якынча 13 мең булган.
Бу хакта ФСБ хисабына сылтанып "Медиазона" яза.

Төньяк Корея ватандашларының Русиягә күпләп килүе узган елның өченче һәм дүртенче кварталында башланган. Аларның килү максаты уку белән бәйле дип әйтелә. Әмма Русия мәгариф министрлыгы мондый күләмле программнар турында әйткәне булмады. Басма мәгълүматынча, Русия югары уку йортларында чит ил ватандашлары өчен квоталар саны үзгәрешсез калган.

Шул ук вакытта Төньяк Кореяның меңнәрчә солдатын Украинадагы сугышта катнашу өчен җибәрүе турында хәбәрләр таралган иде.

@azatliqradiosi
👍2🔥2😁2