Татар милли хәрәкәте ветераны Зиннур Әһлиуллин эше ничек барды
17 сентябрьдә Чаллы шәһәре мәхкәмәсе татар милли хәрәкәте ветераны Зиннур Әһлиуллинны шартлы рәвештә 2,5 елга ирегеннән мәхрүм итте.
Бу эш ничек барды соң?
Беренче мәхкәмә утырышы 20 гыйнварда үтте. Татар активистлары хәбәр итүенчә, Зиннур Әһлиуллин утырышта татар теленнән русчага тәрҗемәче бирүне сораган. Мәхкәмә бу үтенечне канәгатьләндергән.
Соңгысы кичә булды, анда ул соңгы сүз белән чыгыш ясады. Эш барышында ул "төрмәдән курыкмыйм" дип әйтеп килде.
Зиннур Әһлиуллинны бер ел дәвамында эзәрлекләү турында безнең 👉 мәкаләдә укыгыз.
17 сентябрьдә Чаллы шәһәре мәхкәмәсе татар милли хәрәкәте ветераны Зиннур Әһлиуллинны шартлы рәвештә 2,5 елга ирегеннән мәхрүм итте.
Бу эш ничек барды соң?
Беренче мәхкәмә утырышы 20 гыйнварда үтте. Татар активистлары хәбәр итүенчә, Зиннур Әһлиуллин утырышта татар теленнән русчага тәрҗемәче бирүне сораган. Мәхкәмә бу үтенечне канәгатьләндергән.
Соңгысы кичә булды, анда ул соңгы сүз белән чыгыш ясады. Эш барышында ул "төрмәдән курыкмыйм" дип әйтеп килде.
Зиннур Әһлиуллинны бер ел дәвамында эзәрлекләү турында безнең 👉 мәкаләдә укыгыз.
Азатлык Радиосы
Татар активисты Зиннур Әһлиуллин 2,5 елга шартлы мөддәткә хөкем ителде
Прокурор Әһлиуллинны 2,5 елга ирегеннән мәхрүм итүне сораган иде.
❤4🔥3😢1
Касыймда Арыслан хан һәм Фатыймасолтан төрбәсе табылган
Казан археологлары Касыйм шәһәренең тарихи урынында Арыслан хан төрбәсенең дивар һәм идән фрагментларын тапкан. Ә.Х.Халиков исемендәге Археология институты экспедициясе XVII гасыр уртасына караган кабер ташын да тапкан.
Төрбә Арыслан хан вафат булганнан соң – 1625 елда төзелгән. Анда шулай ук аның хатыны - Касыйм ханлыгының соңгы идарәчесе Фатыймасолтан һәм якын туганнары җирләнгән.
Археологик тикшеренүләр Касыйм ханлыгының башка хакимнәре һәм ханнары җирләнгән урыннарны өйрәнүне дәвам итәчәк, бу эш 2026 елда да барыр дип көтелә.
▪️Арыслан хан — Касыйм ханлыгының соңгы мөселман хөкемдарларыннан берсе, Күчем ханның улы Алиның улы. Ул 1614–1626 елларда Касыйм тәхетендә утыра. Мәскәү дәүләте белән бәйле булса да, ханлыктагы мөселман-татар традицияләрен саклап яшәгән. Аның хатыны Фатыймасолтан ханбикә Касыйм ханлыгының соңгы идарәчесе буларак тарихта калган. Аларның улы Сәет Борһан хан Касыйм ханлыгын 1626-1679 елларда җитәкли, әнисе каршы булуга карамастан, Романовлар нәселе өндәве белән 1653 елда Василий Арсланович исеме белән чукына. Тарихчылар фикеренчә, бу инде Касыйм ханлыгын номиналь яктан юк итүгә әзерлек булган. Чыннан да, аннан соң идарә иткән әнисе Фатыймасолтан Касыйм ханлыгының соңгы җитәкчесе була.
Казан археологлары Касыйм шәһәренең тарихи урынында Арыслан хан төрбәсенең дивар һәм идән фрагментларын тапкан. Ә.Х.Халиков исемендәге Археология институты экспедициясе XVII гасыр уртасына караган кабер ташын да тапкан.
Төрбә Арыслан хан вафат булганнан соң – 1625 елда төзелгән. Анда шулай ук аның хатыны - Касыйм ханлыгының соңгы идарәчесе Фатыймасолтан һәм якын туганнары җирләнгән.
Археологик тикшеренүләр Касыйм ханлыгының башка хакимнәре һәм ханнары җирләнгән урыннарны өйрәнүне дәвам итәчәк, бу эш 2026 елда да барыр дип көтелә.
▪️Арыслан хан — Касыйм ханлыгының соңгы мөселман хөкемдарларыннан берсе, Күчем ханның улы Алиның улы. Ул 1614–1626 елларда Касыйм тәхетендә утыра. Мәскәү дәүләте белән бәйле булса да, ханлыктагы мөселман-татар традицияләрен саклап яшәгән. Аның хатыны Фатыймасолтан ханбикә Касыйм ханлыгының соңгы идарәчесе буларак тарихта калган. Аларның улы Сәет Борһан хан Касыйм ханлыгын 1626-1679 елларда җитәкли, әнисе каршы булуга карамастан, Романовлар нәселе өндәве белән 1653 елда Василий Арсланович исеме белән чукына. Тарихчылар фикеренчә, бу инде Касыйм ханлыгын номиналь яктан юк итүгә әзерлек булган. Чыннан да, аннан соң идарә иткән әнисе Фатыймасолтан Касыйм ханлыгының соңгы җитәкчесе була.
VK Видео
Видео от Администрация Касимовского муниципального округа
Смотрите онлайн Видео от Администрация Касимовского муниципального.. 1 мин 53 с. Видео от 16 сентября 2025 в хорошем качестве, без регистрации в бесплатном видеокаталоге ВКонтакте! 16285 — просмотрели. 260 — оценили.
👍10🔥2
Әстерхан хакимияте шәһәрдә Явыз Иванга һәйкәл кую идеясен 20 мең кеше хуплады дип белдерде.
Әстерханда Явыз Иванга һәйкәл кую тәкъдимен халык хуплап чыккан. Бу хакта җирле матбугат чаралары хәбәр итә. Әстерхан өлкә думасы рәисе урынбасары Виталий Гутман әйтүенчә, 12-14 сентябрьдә узган тавыш бирүдә 29 218 кеше катнашкан, аларның 20 160ы һәйкәл куюга ризалашкан.
Әстерхан халкына һәйкәл куячак урынны сайлау да тәкъдим ителгән. Күпчелек тавыш белән (10 483 кеше) Октябрь мәйданындагы, Әстерхан кремле каршысындагы сквер сайланган, дип яза “Арбуз” басмасы. Журналистлар мәгълүматына караганда, тавыш бирү 61 урында – сайлау бүлгеләренә якын җирләрдә оештырылган.
Һәйкәл мәсьәләсенә карата тавыш бирү Әстерхан шәһәр думасының сигезенче чакырылыш депутатларын сайлау белән бергә узган. Гомумән, әлеге сайлауларда активлык якынча 21 процент тәшкил иткән – тавыш бирүдә 70 меңләп кеше катнашкан. Росстат мәгълүматына караганда, 2025 ел башына Әстерхан шәһәрендә 466 меңгә якын кеше яшәгән.
Татар ханлыклары башкаласының берсе булган Әстерханда Явыз Иванга һәйкәл кую тәкъдимнәре моңарчы да яңгыраган иде. Һәйкәлне күптән әзерләп тә куйдылар. Шәһәр мэры Алена Губанова бу бәхәсле нәрсә, бездә төрле халыклар яши, шәһәргә ул кирәкми дип каршы чыгып килде. Моңа җәмәгатьчелеге дә каршы торды.
Әстерханда Явыз Иванга һәйкәл кую тәкъдимен халык хуплап чыккан. Бу хакта җирле матбугат чаралары хәбәр итә. Әстерхан өлкә думасы рәисе урынбасары Виталий Гутман әйтүенчә, 12-14 сентябрьдә узган тавыш бирүдә 29 218 кеше катнашкан, аларның 20 160ы һәйкәл куюга ризалашкан.
Әстерхан халкына һәйкәл куячак урынны сайлау да тәкъдим ителгән. Күпчелек тавыш белән (10 483 кеше) Октябрь мәйданындагы, Әстерхан кремле каршысындагы сквер сайланган, дип яза “Арбуз” басмасы. Журналистлар мәгълүматына караганда, тавыш бирү 61 урында – сайлау бүлгеләренә якын җирләрдә оештырылган.
Һәйкәл мәсьәләсенә карата тавыш бирү Әстерхан шәһәр думасының сигезенче чакырылыш депутатларын сайлау белән бергә узган. Гомумән, әлеге сайлауларда активлык якынча 21 процент тәшкил иткән – тавыш бирүдә 70 меңләп кеше катнашкан. Росстат мәгълүматына караганда, 2025 ел башына Әстерхан шәһәрендә 466 меңгә якын кеше яшәгән.
Татар ханлыклары башкаласының берсе булган Әстерханда Явыз Иванга һәйкәл кую тәкъдимнәре моңарчы да яңгыраган иде. Һәйкәлне күптән әзерләп тә куйдылар. Шәһәр мэры Алена Губанова бу бәхәсле нәрсә, бездә төрле халыклар яши, шәһәргә ул кирәкми дип каршы чыгып килде. Моңа җәмәгатьчелеге дә каршы торды.
🤬16💩9❤1
Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 18 сенятбрь, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:
🔸Русия фән һәм югары белем министры Валерий Фальков хәбәр иткәнчә, быел югары уку йортларына Украинадагы сугышта катнашучылар һәм аларның балалары өчен бүленгән квота нигезендә 28 меңнән артык кеше кабул ителгән. Гомум квота саны 50 мең урыннан артыграк булган дип яза «Говорит НеМосква».
🔸Белгород өлкәсендә дрон һөҗүме нәтиҗәсендә бер кеше һәлак булган, дип белдерде губернатор Вячеслав Гладков. Русия саклану министрлыгы төнлә 43 украин дронын юк итүләре турында хисап бирде. Аларның яртысыннан артыгы Ростов өлкәсе өстендә бәреп төшерелгән.
🔸Русия ФСБсы Петербургда саклану ширкәте җитәкчесенә һөҗүм омтылышына юл куймау турында хәбәр итте. Имеш, өч русияле Украина махсус хезмәтләре кушуы белән корбанның машинасын шартлатырга ниятләгән.
🔸АКШ президенты Доналд Трамп Лондонда. Ул Виндзорда почет каравылын карау вакытында Британия патшасы Карл III алдына чыккан һәм шулай ук берничә тапкыр аның аркасыннан каккан. Бу – этикетны тупас бозу, чөнки Британия традицияләре һәм беркетмәләре буенча монархка кагылу тыела. Бу турыда CNN хәбәр итә.
🔸Русия фән һәм югары белем министры Валерий Фальков хәбәр иткәнчә, быел югары уку йортларына Украинадагы сугышта катнашучылар һәм аларның балалары өчен бүленгән квота нигезендә 28 меңнән артык кеше кабул ителгән. Гомум квота саны 50 мең урыннан артыграк булган дип яза «Говорит НеМосква».
🔸Белгород өлкәсендә дрон һөҗүме нәтиҗәсендә бер кеше һәлак булган, дип белдерде губернатор Вячеслав Гладков. Русия саклану министрлыгы төнлә 43 украин дронын юк итүләре турында хисап бирде. Аларның яртысыннан артыгы Ростов өлкәсе өстендә бәреп төшерелгән.
🔸Русия ФСБсы Петербургда саклану ширкәте җитәкчесенә һөҗүм омтылышына юл куймау турында хәбәр итте. Имеш, өч русияле Украина махсус хезмәтләре кушуы белән корбанның машинасын шартлатырга ниятләгән.
🔸АКШ президенты Доналд Трамп Лондонда. Ул Виндзорда почет каравылын карау вакытында Британия патшасы Карл III алдына чыккан һәм шулай ук берничә тапкыр аның аркасыннан каккан. Бу – этикетны тупас бозу, чөнки Британия традицияләре һәм беркетмәләре буенча монархка кагылу тыела. Бу турыда CNN хәбәр итә.
🔥3
❗️Башкортстанда дроннар Салаваттагы заводка һөҗүм иткән
Бу хакта республика башлыгы Радий Хәбиров хәбәр итте.
"Газпром нефтехим Салават"ка террорчылык һөҗүме булды. Очкыч тибындагы ике дрон заводка һөҗүм итте. Үлүчеләр һәм яралылар юк. Пассив һәм актив яклау системнары эшләде, оешма сакчылары ут ачты", диде ул.
Хәбиров сүзләренчә, комбинатта янгын чыккан, хәзер аны сүндерү эшләре бара. Әлеге мәгълүматны бәйсез рәвештә раслап булмый, чөнки Башкортстанда дроннар һөҗүменең фото-видеоларын тарату тыелды. Бары тик рәсми мәгълүмат кына җиткерелергә тиеш.
Exilenova+ украин телеграм каналы һөҗүмнән фото һәм видеолар чыгарды.
Канал мәгълүматынча, ЭЛОУ-АВТ-4 җиһазына зыян килгән.
"Газпром нефтехим Салават"ка 2024 елның маенда да һөҗүм булган иде.
Бу хакта республика башлыгы Радий Хәбиров хәбәр итте.
"Газпром нефтехим Салават"ка террорчылык һөҗүме булды. Очкыч тибындагы ике дрон заводка һөҗүм итте. Үлүчеләр һәм яралылар юк. Пассив һәм актив яклау системнары эшләде, оешма сакчылары ут ачты", диде ул.
Хәбиров сүзләренчә, комбинатта янгын чыккан, хәзер аны сүндерү эшләре бара. Әлеге мәгълүматны бәйсез рәвештә раслап булмый, чөнки Башкортстанда дроннар һөҗүменең фото-видеоларын тарату тыелды. Бары тик рәсми мәгълүмат кына җиткерелергә тиеш.
Exilenova+ украин телеграм каналы һөҗүмнән фото һәм видеолар чыгарды.
Канал мәгълүматынча, ЭЛОУ-АВТ-4 җиһазына зыян килгән.
"Газпром нефтехим Салават"ка 2024 елның маенда да һөҗүм булган иде.
Telegram
Exilenova+
Салават, Респ. Башкортостан.
Той БПЛА що летів цілу ніч та фіксувався весь ранок - влучив у ціль.
Той БПЛА що летів цілу ніч та фіксувався весь ранок - влучив у ціль.
🔥5❤1🙏1
Песков президент администрациясе җитәкчесе урынбасары Дмитрий Козакның вазифасыннан китүен раслады
Кремль сүзчесе Дмитрий Песков сүзләренә караганда, Козак вазифасыннан үз теләге белән китү турында гариза биргән.
«Әлегә фәрман басылып чыкмады, ләкин мин чыннан да аның вазифасыннан китүен раслый алам. Үз теләге белән», — диде Дмитрий Песков.
Козакның китүе турында кичә сәясәт белгече Аркадий Дубнов Мәскәүдәге чыганакларына сылтанып хәбәр иткән иде. Бу мәгълүматны журналист Алексей Венедиктов та раслады.
The New York Times мәгълүматына караганда, Козак — Путин тирәсендәге даирәдә Украинадагы сугышка каршы чыккан бердәнбер кеше булган.
Кремль сүзчесе Дмитрий Песков сүзләренә караганда, Козак вазифасыннан үз теләге белән китү турында гариза биргән.
«Әлегә фәрман басылып чыкмады, ләкин мин чыннан да аның вазифасыннан китүен раслый алам. Үз теләге белән», — диде Дмитрий Песков.
Козакның китүе турында кичә сәясәт белгече Аркадий Дубнов Мәскәүдәге чыганакларына сылтанып хәбәр иткән иде. Бу мәгълүматны журналист Алексей Венедиктов та раслады.
The New York Times мәгълүматына караганда, Козак — Путин тирәсендәге даирәдә Украинадагы сугышка каршы чыккан бердәнбер кеше булган.
❤3🤔1
🇮🇴Британиядә Русия күзләве белән хезмәттәшлектә шикләнелгән өч кеше тоткарланган.
Бу хакта илнең полиция хезмәте матбугат үзәге хәбәр итә. Әлеге кешеләрне Эссекс җирлегендә тоткарлаганнар.
Тоткарланучылар 41 һәм 46 яшьлек ир-ат һәм 35 яшьлек хатын-кыз. Аларны башта Лондондагы полиция бүлегенә алып килгәннәр, аннары йолымга (залог) иреккә чыгарганнар. Өйләрендә тентү узган. Эшнең нечкәлекләре әйтелми.
@azatliqradiosi
Бу хакта илнең полиция хезмәте матбугат үзәге хәбәр итә. Әлеге кешеләрне Эссекс җирлегендә тоткарлаганнар.
Тоткарланучылар 41 һәм 46 яшьлек ир-ат һәм 35 яшьлек хатын-кыз. Аларны башта Лондондагы полиция бүлегенә алып килгәннәр, аннары йолымга (залог) иреккә чыгарганнар. Өйләрендә тентү узган. Эшнең нечкәлекләре әйтелми.
@azatliqradiosi
🔥2❤1😁1🤔1
Әстерханда янә Явыз Иванга һәйкәл кую мәсьәләсе калыкты. Бу эштә татарларны кулланалар
Әстерханда Явыз Иванга һәйкәл кую мәсьәләсе янә калкып чыкты. 2026 елда өлкә хакимияте Әстерхан якларының Русия дәүләтенә кушылуына 470 еллыгын билгеләргә җыена. Бу датага туры китереп Явыз Иванга һәйкәл кую туры килә дип саный түрәләр. Киләсе елгы бәйрәмгә быел ук итәкләрне җыю, кешеләрне әзерли башларга кирәк дип эшкә тотындылар.
🔻Хакимият фикерләрен хуплатыр өчен татарларны җәлеп иттеләр. Алар да хакимият җырын җырлый башлады. Әстерхан өлкәсенең мөфтие Рәүф Җантасов бу инициативаны хуплап чыкты.
"Әлеге инициатива бик вакытлы. Монда аерым бер шәхесне данлау турында сүз бармый, ә дәүләтчелекнең билгеле бер тарихи символын танып кабул итү турында бара", дип саный ул.
Аңа ияреп Әстерханның башка тарихи мәчетләренең имамнары да Явыз Иванны данлый. Яшел, Ак мәчетләр имамнары да әледән-әле Явыз Иванның никадәр мөһим шәхес булуын сөйли.
Әстерханда татар эшмәкәре, Русия думасы депутаты Ренат Әюпов та Явыз Иван чорында Әстерханның Русия империясенә керүе мөһим тарихы вакыйга дип саный.
"Әлеге чорда безнең җәмгыять таркау була. Русия дәүләте составына керү төбәк өчен мөһим тарихи вакыйга, бу безнең халыкны эчке сугышлардан коткарган", дип аңлата.
🔻Бер генә татар да бу вакыйга канлы сугышка, канлы бастырылуга корылганын әйтми, ишарә буларак та искә төшерми. Барысының да телендә бер риторика - Әстерхан ханлыгы Русия составына керү бәхет, кирәкле гамәл булган.
Алтын Урдадан соң барлыкка килгән татар дәүләте - Әстерхан ханлыгын Казан ханлыгы кебек канлы язмышка дучар булганын һәм татар дәүләтенә кылыч белән нәкъ Явыз Иван килгәнен бер тарихчы да, төбәкне өйрәнүче дә, галимнәр дә әйтми. Киресенчә, татар исемле шәхесләр хакимият кушканны тәкрарлый.
🔹Әстерхандагы Азатлык Радиосы белән аралашкан татарлар Русиянең Украинага бәреп кергәннән соң тормыш нык үзгәрде һәм кешеләр үзгә фикер әйтергә курка дип сөйләде. Хакимият җырын җырламасаң, яши алмыйсың, ди алар.
Мәкаләне тулырак 👉монда укыгыз.
Әстерханда Явыз Иванга һәйкәл кую мәсьәләсе янә калкып чыкты. 2026 елда өлкә хакимияте Әстерхан якларының Русия дәүләтенә кушылуына 470 еллыгын билгеләргә җыена. Бу датага туры китереп Явыз Иванга һәйкәл кую туры килә дип саный түрәләр. Киләсе елгы бәйрәмгә быел ук итәкләрне җыю, кешеләрне әзерли башларга кирәк дип эшкә тотындылар.
🔻Хакимият фикерләрен хуплатыр өчен татарларны җәлеп иттеләр. Алар да хакимият җырын җырлый башлады. Әстерхан өлкәсенең мөфтие Рәүф Җантасов бу инициативаны хуплап чыкты.
"Әлеге инициатива бик вакытлы. Монда аерым бер шәхесне данлау турында сүз бармый, ә дәүләтчелекнең билгеле бер тарихи символын танып кабул итү турында бара", дип саный ул.
Аңа ияреп Әстерханның башка тарихи мәчетләренең имамнары да Явыз Иванны данлый. Яшел, Ак мәчетләр имамнары да әледән-әле Явыз Иванның никадәр мөһим шәхес булуын сөйли.
Әстерханда татар эшмәкәре, Русия думасы депутаты Ренат Әюпов та Явыз Иван чорында Әстерханның Русия империясенә керүе мөһим тарихы вакыйга дип саный.
"Әлеге чорда безнең җәмгыять таркау була. Русия дәүләте составына керү төбәк өчен мөһим тарихи вакыйга, бу безнең халыкны эчке сугышлардан коткарган", дип аңлата.
🔻Бер генә татар да бу вакыйга канлы сугышка, канлы бастырылуга корылганын әйтми, ишарә буларак та искә төшерми. Барысының да телендә бер риторика - Әстерхан ханлыгы Русия составына керү бәхет, кирәкле гамәл булган.
Алтын Урдадан соң барлыкка килгән татар дәүләте - Әстерхан ханлыгын Казан ханлыгы кебек канлы язмышка дучар булганын һәм татар дәүләтенә кылыч белән нәкъ Явыз Иван килгәнен бер тарихчы да, төбәкне өйрәнүче дә, галимнәр дә әйтми. Киресенчә, татар исемле шәхесләр хакимият кушканны тәкрарлый.
🔹Әстерхандагы Азатлык Радиосы белән аралашкан татарлар Русиянең Украинага бәреп кергәннән соң тормыш нык үзгәрде һәм кешеләр үзгә фикер әйтергә курка дип сөйләде. Хакимият җырын җырламасаң, яши алмыйсың, ди алар.
Мәкаләне тулырак 👉монда укыгыз.
Азатлык Радиосы
Әстерханда янә Явыз Иванга һәйкәл кую мәсьәләсе калыкты. Бу эштә татарларны кулланалар
Явыз Иван патшасына һәйкәл куюны хуплап өлкәнең мөфтие фатиха бирде. Ул милләте белән татар. Шулай ук өлкәнең иң бай татары да патшага һәйкәлне хуплап чыкты.
👎12🤬7💩4🌚1
Украинага хәрбиләрнең 1000 мәете кайтарылган
Русия ягы белдерүенә караганда, бу украин хәрбиләре. Әсир хәрбиләр мәсьәләләре координацион штабында хәбәр итүләренчә, якын көннәрдә кирәкле экспертизалар һәм мәетләрне идентификацияләү үткәреләчәк.
РБК язуынча, Русиягә 23 хәрбинең мәете тапшырылган. Алмашу Халыкара кызыл хач оешмасы ярдәме белән башкарылган.
@azatliqradiosi
Русия ягы белдерүенә караганда, бу украин хәрбиләре. Әсир хәрбиләр мәсьәләләре координацион штабында хәбәр итүләренчә, якын көннәрдә кирәкле экспертизалар һәм мәетләрне идентификацияләү үткәреләчәк.
РБК язуынча, Русиягә 23 хәрбинең мәете тапшырылган. Алмашу Халыкара кызыл хач оешмасы ярдәме белән башкарылган.
@azatliqradiosi
😢3
Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
Русия юстиция министрлыгы Лутфие Зудиеваны ят агент буларак быел май аенда тамгалады.
Кырымның Җанкөй район мәхкәмәсе кырымтатар журналисты, хокук яклаучы Лутфие Зудиеваны 30 мең сум штрафка тартты.
Аны үзен үзе ят агент дип тануларын сорап гариза язмаган килеш ят агент эшчәнлеген алып баруда гаепләделәр. Бу хакта "Кырым теләктәшлеге" хәрәкәте белдерә.
Мәхкәмә утырышында Зудиева үзенә карата төзелгән беркетмәгә аңлатма бирде. Зудиева әйтүенчә, Кырымдагы юстиция министрлыгы аның иҗтимагый һәм журналист эшчәнлеген "сәяси" дип санаган. Ләкин ул канундагы билгеләмәгә сәяси буларак туры килми.
Моннан тыш Зудиева үзенә каршы ачылган эштә "чит ил йогынтысы"н дәлилләүче бернинди дә документлар юклыгын билгеләп үтте. Шулай ук ул "ят агентлар" турындагы канун нормасының төгәл булмавын һәм хакимият тарафыннан теләсә ничек кулланылырга мөмкинлеген ассызыклады.
"Мин административ беркетмәне дә, мәхкәмәне дә иҗтимагый һәм мәгълүмати эшчәнлегем өчен миңа каршы берничә ел алып барылган басымның дәвамы дип саныйм. Мин кешеләрнең хокуклары бозылуын яктыртам. Миннән бер генә нәрсә телиләр - шул хакта сөйләүдән туктавымны. Бу мөмкин түгел, чөнки беренче чиратта ул минем шәхси инануларыма бәйле. Бу эш белән (журналистика һәм хокук яклау) йөрәгем кушканга шөгыльләнәм", дип сөйләде Зудиева.
▪️Русия юстиция министрлыгы Лутфие Зудиеваны ят агент буларак быел май аенда тамгалады.
@azatliqradiosi
Аны үзен үзе ят агент дип тануларын сорап гариза язмаган килеш ят агент эшчәнлеген алып баруда гаепләделәр. Бу хакта "Кырым теләктәшлеге" хәрәкәте белдерә.
Мәхкәмә утырышында Зудиева үзенә карата төзелгән беркетмәгә аңлатма бирде. Зудиева әйтүенчә, Кырымдагы юстиция министрлыгы аның иҗтимагый һәм журналист эшчәнлеген "сәяси" дип санаган. Ләкин ул канундагы билгеләмәгә сәяси буларак туры килми.
Моннан тыш Зудиева үзенә каршы ачылган эштә "чит ил йогынтысы"н дәлилләүче бернинди дә документлар юклыгын билгеләп үтте. Шулай ук ул "ят агентлар" турындагы канун нормасының төгәл булмавын һәм хакимият тарафыннан теләсә ничек кулланылырга мөмкинлеген ассызыклады.
"Мин административ беркетмәне дә, мәхкәмәне дә иҗтимагый һәм мәгълүмати эшчәнлегем өчен миңа каршы берничә ел алып барылган басымның дәвамы дип саныйм. Мин кешеләрнең хокуклары бозылуын яктыртам. Миннән бер генә нәрсә телиләр - шул хакта сөйләүдән туктавымны. Бу мөмкин түгел, чөнки беренче чиратта ул минем шәхси инануларыма бәйле. Бу эш белән (журналистика һәм хокук яклау) йөрәгем кушканга шөгыльләнәм", дип сөйләде Зудиева.
▪️Русия юстиция министрлыгы Лутфие Зудиеваны ят агент буларак быел май аенда тамгалады.
@azatliqradiosi
🤬6❤1😢1
Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 19 сенятбрь, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:
🔸Бүген Сәйдәшев исемендәге зур концертлар залында Татарстан рәисе Рөстәм Миңнехановның инаугурациясе узачак. Аннан соң Дәүләт шурасы VII чакырылышының 12нче утырышы булачак. Анда премьер-министр һәм вице-премьерлар намзәтләре килештереләчәк.
🔸Британиянең тышкы эшләр министрлыгы карамагындагы МИ-6 күзләү хезмәте даркнетта Silent Courier (“Тын хәбәрче”) платформасын эшләтеп җибәрәчәк. Ул дөньяның теләсә кайсы ноктасындагы “канунсыз эшчәнлек” турында махсус хезмәткә яшерен мәгълүмат җиткерү яки шымчылык итүдә үз хезмәтләреңне тәкъдим итү өчен кулланылачак. Бу хакта тышкы эшләр министры Иветт Купер белдерде (BBC).
🔸“Талибан” хәрәкәте университетларда хатын-кызлар язган китапларны куллануны һәм кеше хокукларына багышланган фәннәрне укытуны тыя. Моннан тыш, Әфганстан хакимияте 18 фәнне укытуны тыйды. Алар арасында кеше хокуклары, гендер тикшеренүләре һәм җенси басым темасына кагылышлы курслар бар (BBC Afghan).
🔸19 сентябрьдә Камчатканың көнчыгыш яр буенда 7,4 магнитудалы җир тетрәү булды.
🔸Бүген Сәйдәшев исемендәге зур концертлар залында Татарстан рәисе Рөстәм Миңнехановның инаугурациясе узачак. Аннан соң Дәүләт шурасы VII чакырылышының 12нче утырышы булачак. Анда премьер-министр һәм вице-премьерлар намзәтләре килештереләчәк.
🔸Британиянең тышкы эшләр министрлыгы карамагындагы МИ-6 күзләү хезмәте даркнетта Silent Courier (“Тын хәбәрче”) платформасын эшләтеп җибәрәчәк. Ул дөньяның теләсә кайсы ноктасындагы “канунсыз эшчәнлек” турында махсус хезмәткә яшерен мәгълүмат җиткерү яки шымчылык итүдә үз хезмәтләреңне тәкъдим итү өчен кулланылачак. Бу хакта тышкы эшләр министры Иветт Купер белдерде (BBC).
🔸“Талибан” хәрәкәте университетларда хатын-кызлар язган китапларны куллануны һәм кеше хокукларына багышланган фәннәрне укытуны тыя. Моннан тыш, Әфганстан хакимияте 18 фәнне укытуны тыйды. Алар арасында кеше хокуклары, гендер тикшеренүләре һәм җенси басым темасына кагылышлы курслар бар (BBC Afghan).
🔸19 сентябрьдә Камчатканың көнчыгыш яр буенда 7,4 магнитудалы җир тетрәү булды.
❤1🔥1
Рөстәм Миңнеханов Татарстан рәисе вазифасына кереште.
Антны ул татар телендә генә әйтте.
Миңнехановның беренче инаугурациясе 2010 елның 25 мартында булган иде. Ул вакытта Татарстан җитәкчесе президент дип аталды. Әлеге атама бетерелде, Рөстәм Миңнеханов бу юлы рәис буларак сайланды.
Бәйсез күзәтүчеләрсез узган сайлауда ул 88,09% тавыш җыеп җиңде.
Инаугурациягә барлыгы 700 кеше чакырылган. Федераль түрәләрдән Русия вице-премьеры Марат Хөснуллин катнашты.
Чит илләрдән Кыргызстан хөкүмәте урынбасары Данияр Амангилдев, Ташкент өлкәсе хакиме Зойир Мирзаев, Кытай, Казакъстан, Үзбәкстан, Беларус илчеләре бар иде.
Антны ул татар телендә генә әйтте.
Миңнехановның беренче инаугурациясе 2010 елның 25 мартында булган иде. Ул вакытта Татарстан җитәкчесе президент дип аталды. Әлеге атама бетерелде, Рөстәм Миңнеханов бу юлы рәис буларак сайланды.
Бәйсез күзәтүчеләрсез узган сайлауда ул 88,09% тавыш җыеп җиңде.
Инаугурациягә барлыгы 700 кеше чакырылган. Федераль түрәләрдән Русия вице-премьеры Марат Хөснуллин катнашты.
Чит илләрдән Кыргызстан хөкүмәте урынбасары Данияр Амангилдев, Ташкент өлкәсе хакиме Зойир Мирзаев, Кытай, Казакъстан, Үзбәкстан, Беларус илчеләре бар иде.
❤5🤔2🥱2😢1🤮1🤡1
Тимур Нагуманов Татарстаннан сенатор итеп билгеләнде.
Татарстаннан сенатор итеп Рөстәм Миңнехановның элекке ярдәмчесе Тимур Нагуманов билгеләнде. Бу хактагы фәрманга Татарстан рәисе кул куйган. Ул анда Александр Терентьевны алыштыра.
42 яшьлек Нагуманов – Татарстанның элекке финанс министры Дмитрий Нагуманов улы. Әтисе министрлыкны 1990нчы еллар уртасында җитәкләде.
Тимур Нагуманов төрле елларда “Остин” җәмгыятендә сәүдә мөдире булып эшләде, “Буа шикәр заводы”ның финанс бүлеген җитәкләде, шулай ук “Яңа шикәр технологияләре” ширкәтендә җитәкче булды. Бер ел дәвамында “Зәй шикәре” ширкәтендә икътисад һәм финанслар өчен җаваплы баш мөдир урынбасары вазифасын башкарды. Соңрак Чүпрәле районына күченеп, Борындык элеваторын җитәкләде.
2007 елда Нагуманов муниципаль түрә карьерасын башлап җибәрә – Чүпрәле районы башлыгы итеп билгеләнә. 2013 елда Казанга күчә һәм Татарстан президенты каршындагы эшкуарлар хокукларын яклау вәкаләтле вәкиле итеп тәгаенләнә. 2019 елда Әлмәт районы башлыгы итеп билгеләнә һәм анда биш ел эшли.
2024 елда Нагуманов район башлыгы вәкаләтләрен вакытыннан алда тапшырды, аннан соң аңа республика җитәкчесе ярдәмчесе вазифасы тәкъдим ителде. Әлеге вазифа гадәттә вакытлы була яки түрәләрне пенсиягә чыгар алдыннан шунда куеп торалар.
Татарстаннан сенатор итеп Рөстәм Миңнехановның элекке ярдәмчесе Тимур Нагуманов билгеләнде. Бу хактагы фәрманга Татарстан рәисе кул куйган. Ул анда Александр Терентьевны алыштыра.
42 яшьлек Нагуманов – Татарстанның элекке финанс министры Дмитрий Нагуманов улы. Әтисе министрлыкны 1990нчы еллар уртасында җитәкләде.
Тимур Нагуманов төрле елларда “Остин” җәмгыятендә сәүдә мөдире булып эшләде, “Буа шикәр заводы”ның финанс бүлеген җитәкләде, шулай ук “Яңа шикәр технологияләре” ширкәтендә җитәкче булды. Бер ел дәвамында “Зәй шикәре” ширкәтендә икътисад һәм финанслар өчен җаваплы баш мөдир урынбасары вазифасын башкарды. Соңрак Чүпрәле районына күченеп, Борындык элеваторын җитәкләде.
2007 елда Нагуманов муниципаль түрә карьерасын башлап җибәрә – Чүпрәле районы башлыгы итеп билгеләнә. 2013 елда Казанга күчә һәм Татарстан президенты каршындагы эшкуарлар хокукларын яклау вәкаләтле вәкиле итеп тәгаенләнә. 2019 елда Әлмәт районы башлыгы итеп билгеләнә һәм анда биш ел эшли.
2024 елда Нагуманов район башлыгы вәкаләтләрен вакытыннан алда тапшырды, аннан соң аңа республика җитәкчесе ярдәмчесе вазифасы тәкъдим ителде. Әлеге вазифа гадәттә вакытлы була яки түрәләрне пенсиягә чыгар алдыннан шунда куеп торалар.
🥱7❤🔥1
Киров өлкәсе колониясендә газаплауларга зарланган Марсель Әмиров Украинадагы сугышта һәлак булган
Бу хакта аның туган ягы - Ульянов өлкәсе Павлов районы хакимиятенең “ВКонтакте” төркеме хәбәр итте.
Әмировның үлемен туганнары да раслаган. Алар әйтүенчә, Киров өлкәсе Омутнино районындагы 6нчы колония (аның икенче исеме – “Кара тукран”) җитәкчелеге Әмировны сугышка җибәрүгә каршы торган. Әмма узган җәйдә аны икенче колониягә күчергәннәр (аның төгәл кайда икәнен әйтмиләр, бары “өйгә якынрак” диелә), һәм анда идарәчелек Әмировка сугышка китәргә рөхсәт бирә.
— Аны безгә якынракка күчергәннән соң, хәлләре беркадәр җиңеләйде. Ул дингә тирәнрәк керә башлады. Әлбәттә, Киров колониясендә күргәннәрдән соң, аңа бик авыр иде. Тик моны сиздермәде. Безгә аны бер генә тапкыр – 2024 елның августында күрергә мөмкинлек бирделәр. Ул чакта без аны [сугышка] бармаска күндерергә тырыштык, ләкин ул үз сүзендә нык торды. “Мин сугышырга барачакмын”, – диде. Ул бит 1990нчы елларда Чечняны узган. Хәзер дә Ватанны сакларга теләде, – дип сөйләгән Әмировның бер туганы “Новая газета Европа”га.
Ульян өлкәсендә яшәүче Марсель Әмировны 2013 елда Җинаятьләр кодексының 105 маддәсе ("Үтерү") нигезендә 14,5 елга ирегеннән мәхрүм иттеләр. Ул юл казасы ясаган, нәтиҗәдә кеше үлгән, мәхкәмә моны махсус эшләнгән дип нәтиҗә ясаган.
2021 елның 18 ноябрендә Киров өлкәсенең 6нчы төзәтү колониясенә Русия президентының Кеше хокуклары шурасы әгъзалары килгән чакта, Марсель Әмиров хокук яклаучы Андрей Бабушкинга төзәтү оешмасында газаплаулары турында хәбәр иткән иде. Шуннан соң аңа ялган әләк турындагы җинаять эше ачылды.
Тулырак 👉монда укыгыз.
Бу хакта аның туган ягы - Ульянов өлкәсе Павлов районы хакимиятенең “ВКонтакте” төркеме хәбәр итте.
Әмировның үлемен туганнары да раслаган. Алар әйтүенчә, Киров өлкәсе Омутнино районындагы 6нчы колония (аның икенче исеме – “Кара тукран”) җитәкчелеге Әмировны сугышка җибәрүгә каршы торган. Әмма узган җәйдә аны икенче колониягә күчергәннәр (аның төгәл кайда икәнен әйтмиләр, бары “өйгә якынрак” диелә), һәм анда идарәчелек Әмировка сугышка китәргә рөхсәт бирә.
— Аны безгә якынракка күчергәннән соң, хәлләре беркадәр җиңеләйде. Ул дингә тирәнрәк керә башлады. Әлбәттә, Киров колониясендә күргәннәрдән соң, аңа бик авыр иде. Тик моны сиздермәде. Безгә аны бер генә тапкыр – 2024 елның августында күрергә мөмкинлек бирделәр. Ул чакта без аны [сугышка] бармаска күндерергә тырыштык, ләкин ул үз сүзендә нык торды. “Мин сугышырга барачакмын”, – диде. Ул бит 1990нчы елларда Чечняны узган. Хәзер дә Ватанны сакларга теләде, – дип сөйләгән Әмировның бер туганы “Новая газета Европа”га.
Ульян өлкәсендә яшәүче Марсель Әмировны 2013 елда Җинаятьләр кодексының 105 маддәсе ("Үтерү") нигезендә 14,5 елга ирегеннән мәхрүм иттеләр. Ул юл казасы ясаган, нәтиҗәдә кеше үлгән, мәхкәмә моны махсус эшләнгән дип нәтиҗә ясаган.
2021 елның 18 ноябрендә Киров өлкәсенең 6нчы төзәтү колониясенә Русия президентының Кеше хокуклары шурасы әгъзалары килгән чакта, Марсель Әмиров хокук яклаучы Андрей Бабушкинга төзәтү оешмасында газаплаулары турында хәбәр иткән иде. Шуннан соң аңа ялган әләк турындагы җинаять эше ачылды.
Тулырак 👉монда укыгыз.
Азатлык Радиосы
Киров өлкәсе колониясендә газаплауларга зарланган Марсель Әмиров Украинадагы сугышта һәлак булган
Туганнары сүзләренчә, алар Әмировны сугышка бармаска күндерергә тырышкан, ләкин ул тыңламаган.
😢1🎉1🤡1
Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
⚡️Бүген иртән Уфада журналист, активист һәм хокук яклаучыларның өйләрендә тентүләр узды. Телеграм-каналлар хәбәр итүенчә, куәт оешмалары вәкилләре барлыгы биш хатын-кыз өенә килгән. Алтайлар хәрәкәте лидеры Аруна Арна үз телеграм-каналында язуынча, тентүләр…
Уфада журналист Наталья Лазаричева “нацизмны аклау” эше нигезендә кулга алынган
Башкортстанда мәхкәмә журналист Наталья Лазаричеваны ике айга сак астына алу карарын чыгарды.
Аңа каршы “нацизмны аклау” һәм “террор гамәле турында ялган хәбәр тарату” маддәләре нигезендә җинаять эше ачылган.
49 яшьлек Лазаричеваны куәт оешмалары вәкилләре 17 сентябрь иртәсендә тоткарлады. Шул ук көнне активистлар Гүзәл Рейтер, Эльвира Сәгадиева, Тамара Әхмәтҗанова һәм юрист Гөлнара Хөсниярова да кулга алынган. “Idel.Реалии” ачыклавынча, алар Лазаричева эшедә шаһитлар статусында тора.
Куәт оешмалары белән бәйле “Оперсводки РБ” телеграм-каналы тоткарланучыларны “Русиядә тыелган “Воля” фиркасе әгъзалары һәм чит илдә яшәүче [Светлана] Пеунова (“Лада-Русь”) җитәкләгән тоталитар секта тарафдарлары” дип атады.
Элегрәк, сентябрь башында, “Воля” фиркасендә катнашу эше нигезендә Камчаткадагы җиде хатын-кызда тентүләр узган иде. Аларның алтысын сорау алудан соң иреккә җибәрделәр, ә Вершининага “экстремистик оешмада катнашу” маддәсе нигезендә җинаять эше ачтылар.
Тулырак 👉монда укыгыз.
Башкортстанда мәхкәмә журналист Наталья Лазаричеваны ике айга сак астына алу карарын чыгарды.
Аңа каршы “нацизмны аклау” һәм “террор гамәле турында ялган хәбәр тарату” маддәләре нигезендә җинаять эше ачылган.
49 яшьлек Лазаричеваны куәт оешмалары вәкилләре 17 сентябрь иртәсендә тоткарлады. Шул ук көнне активистлар Гүзәл Рейтер, Эльвира Сәгадиева, Тамара Әхмәтҗанова һәм юрист Гөлнара Хөсниярова да кулга алынган. “Idel.Реалии” ачыклавынча, алар Лазаричева эшедә шаһитлар статусында тора.
Куәт оешмалары белән бәйле “Оперсводки РБ” телеграм-каналы тоткарланучыларны “Русиядә тыелган “Воля” фиркасе әгъзалары һәм чит илдә яшәүче [Светлана] Пеунова (“Лада-Русь”) җитәкләгән тоталитар секта тарафдарлары” дип атады.
Элегрәк, сентябрь башында, “Воля” фиркасендә катнашу эше нигезендә Камчаткадагы җиде хатын-кызда тентүләр узган иде. Аларның алтысын сорау алудан соң иреккә җибәрделәр, ә Вершининага “экстремистик оешмада катнашу” маддәсе нигезендә җинаять эше ачтылар.
Тулырак 👉монда укыгыз.
Азатлык Радиосы
Уфада журналист Наталья Лазаричева "нацизмны аклау" эше нигезендә кулга алынган
49 яшьлек Лазаричеваны куәт оешмалары вәкилләре 17 сентябрь иртәсендә тоткарлады.
❤4😢2
❗️Русия юстиция министрлыгы яңа "ят агентлар" исемлеген чыгарды:
🔹«Avtozak-LIVE» медиапроекты
🔹Тарихчы Сергей Эрлих
🔹Журналист Елена Рыковцева
🔹 Эколог һәм сәясәтче Иван Востриков
🔹Z-блогер Роман Алехин
@azatliqradiosi
🔹«Avtozak-LIVE» медиапроекты
🔹Тарихчы Сергей Эрлих
🔹Журналист Елена Рыковцева
🔹 Эколог һәм сәясәтче Иван Востриков
🔹Z-блогер Роман Алехин
@azatliqradiosi
😁3❤1🔥1
Башкортстаннан сайланган Дәүләт Думасы депутаты Владимир Сенин сайлау алдыннан декларациядә Италиядәге йортын күрсәтмәгән
Мондый нәтиҗәгә "Сугыш агентлары" ("Агенты войны") проекты һәм "Агентство" басмасы килгән.
"Сугыш агентлары" проекты Италия кадастрыннан алынган документларны тикшергән һәм 2021 елда Русия Думасына сайлау кампаниясе башланганда, Сенинның Италиянең Форте-деи-Марми шәһәрендә мәйданы 559 квадрат метрлы ике катлы йорты булган дигән нәтиҗә ясаган.
Шәһәр үзәгендә, диңгезгә җәяү 15 минутлык юлда урнашкан йортны Сенин 2016 елның декабрендә сатып алган. "Сугыш агентлары" Италиядәге күчемсез милек сату сайты бәяләренә таянып исәпләвенчә, әлеге йортның бәясе - 5,5-6 миллион евро тәшкил итә.
"Агентство" язуынча, 2021 елның 25 августында чыккан декларациядә Сенинның кереме 58 миллион сум тәшкил иткән, хисапларында 191 миллион сум булган.
Моннан тыш, Мәскәү һәм Мәскәү өлкәсендә ике фатиры, дүрт җир участогы, Land Rover, BMW, Mercedes-Benz һәм Volkswagen машиналары, шулай ук "Бизнес коммуникацияләре технологияләре" ширкәте күрсәтелгән.
Италиядәге йорты кәгазьләрдә теркәлмәгән, әмма чынлыкта ул булган. Италия кадастрындагы мәгълүматларга караганда, йорт Сенинның кызлары - Марина һәм Евгения исеменә бары тик 25 июньдә генә күчкән дип яза "Агентство".
Тулырак 👉монда укыгыз.
@azatliqradiosi
Мондый нәтиҗәгә "Сугыш агентлары" ("Агенты войны") проекты һәм "Агентство" басмасы килгән.
"Сугыш агентлары" проекты Италия кадастрыннан алынган документларны тикшергән һәм 2021 елда Русия Думасына сайлау кампаниясе башланганда, Сенинның Италиянең Форте-деи-Марми шәһәрендә мәйданы 559 квадрат метрлы ике катлы йорты булган дигән нәтиҗә ясаган.
Шәһәр үзәгендә, диңгезгә җәяү 15 минутлык юлда урнашкан йортны Сенин 2016 елның декабрендә сатып алган. "Сугыш агентлары" Италиядәге күчемсез милек сату сайты бәяләренә таянып исәпләвенчә, әлеге йортның бәясе - 5,5-6 миллион евро тәшкил итә.
"Агентство" язуынча, 2021 елның 25 августында чыккан декларациядә Сенинның кереме 58 миллион сум тәшкил иткән, хисапларында 191 миллион сум булган.
Моннан тыш, Мәскәү һәм Мәскәү өлкәсендә ике фатиры, дүрт җир участогы, Land Rover, BMW, Mercedes-Benz һәм Volkswagen машиналары, шулай ук "Бизнес коммуникацияләре технологияләре" ширкәте күрсәтелгән.
Италиядәге йорты кәгазьләрдә теркәлмәгән, әмма чынлыкта ул булган. Италия кадастрындагы мәгълүматларга караганда, йорт Сенинның кызлары - Марина һәм Евгения исеменә бары тик 25 июньдә генә күчкән дип яза "Агентство".
Тулырак 👉монда укыгыз.
@azatliqradiosi
Азатлык Радиосы
"Сугыш агентлары" һәм "Агентство": Башкортстаннан Дума депутаты Владимир Сенин сайлау алдыннан декларациядә Италиядәге йортын яшергән
Йортның бәясе 5,5-6 миллион евро булуы ихтимал
💩6🤬5😱2❤1🥱1
Мәктәпләрдә укытылучы милли телләрнең өчтән беренә юкка чыгу куркынычы яный
Русия мәктәпләрендә укытылган 76 телнең 24е буыннан буынга күчү бәйләнешен югалткан. Димәк, бу телләрдә сөйләшүчеләр инде бик аз калган, яки алар көндәлек аралашуда әлеге телне кулланмый. Бу мәгълүматны Русия фәннәр академиясенең Тел белеме институты һәм Мәгариф министрлыгы тикшеренүләренә таянып, «Ведомости» китерә.
Юкка чыгу янаган телләр арасында “йокымсыраган” телләр (мәсәлән, вод, ижора; якынча 40 сөйләшүче) һәм “өзелгән” телләр (карел, идиш; 5 меңгә кадәр сөйләшүче) бар. Програмда бер югалган тел дә теркәлгән – сойот теле, аны яңадан торгызырга тырышалар.
Иң зур төркемне 32 тел тәшкил итә – алар билгеле бер мохиттә әле дә яши. Бу телләр буыннан буынга күчә, әмма күбрәк авыл җирлегендә (24 тел, мәсәлән, авар, бурят, чуаш) яки шәһәрләрдә (8 тел, мәсәлән, татар, чечен, башкорт, якут). Әлеге телләрдә сөйләшүчеләр саны 6,5 меңнән 5 миллионга кадәр.
Белгечләр хәлне борчулы дип атый: XX гасыр башыннан илдә 15 тел “йокымсыраган” яки бөтенләй югалган.
❗️Соңгы елда Русиядә милли телләргә басым янә көчәйде. Июльдә Русия президенты Владимир Путин дәүләт тел сәясәтенең нигезләрен раслау турында фәрман имзалады. Әлеге документ урыс телен, Русия республикаларының дәүләт телләрен саклау, үстерү һәм аларга ярдәм күрсәтү, шулай ук урыс телен дөньяда алга этәрү максатын күздә тота.
Документта иң зур урын урыс теленә бирелгән. Анда әйтелгәнчә, "Русия Федерациясенең уникаль этномәдәни күптөрлелегенә карамастан, гомумрусия үзбилгеләнүендә иң зур рольне урыс теле уйный".
Русия мәктәпләрендә укытылган 76 телнең 24е буыннан буынга күчү бәйләнешен югалткан. Димәк, бу телләрдә сөйләшүчеләр инде бик аз калган, яки алар көндәлек аралашуда әлеге телне кулланмый. Бу мәгълүматны Русия фәннәр академиясенең Тел белеме институты һәм Мәгариф министрлыгы тикшеренүләренә таянып, «Ведомости» китерә.
Юкка чыгу янаган телләр арасында “йокымсыраган” телләр (мәсәлән, вод, ижора; якынча 40 сөйләшүче) һәм “өзелгән” телләр (карел, идиш; 5 меңгә кадәр сөйләшүче) бар. Програмда бер югалган тел дә теркәлгән – сойот теле, аны яңадан торгызырга тырышалар.
Иң зур төркемне 32 тел тәшкил итә – алар билгеле бер мохиттә әле дә яши. Бу телләр буыннан буынга күчә, әмма күбрәк авыл җирлегендә (24 тел, мәсәлән, авар, бурят, чуаш) яки шәһәрләрдә (8 тел, мәсәлән, татар, чечен, башкорт, якут). Әлеге телләрдә сөйләшүчеләр саны 6,5 меңнән 5 миллионга кадәр.
Белгечләр хәлне борчулы дип атый: XX гасыр башыннан илдә 15 тел “йокымсыраган” яки бөтенләй югалган.
❗️Соңгы елда Русиядә милли телләргә басым янә көчәйде. Июльдә Русия президенты Владимир Путин дәүләт тел сәясәтенең нигезләрен раслау турында фәрман имзалады. Әлеге документ урыс телен, Русия республикаларының дәүләт телләрен саклау, үстерү һәм аларга ярдәм күрсәтү, шулай ук урыс телен дөньяда алга этәрү максатын күздә тота.
Документта иң зур урын урыс теленә бирелгән. Анда әйтелгәнчә, "Русия Федерациясенең уникаль этномәдәни күптөрлелегенә карамастан, гомумрусия үзбилгеләнүендә иң зур рольне урыс теле уйный".
🤬9😢2
Гүзәл Сәгыйтова Казан вице-мэры итеп билгеләнергә мөмкин
Казан башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары Гүзәл Сәгыйтова шәһәр думасына узган сайлауда җиңде һәм канунга ярашлы, депутат эшен башкарма комитеттагы вазифа белән башкара алмаячак.
Бизнес Онлайн үз чыганакларына таянып язуынча, Сәгыйтова формаль рәвештә китсә дә, чынлыкта Казан мэриясендә калачак. Аның вице-мэр итеп билгеләнү ихтималы зур. Сәгыйтова өчен бу җитди үсеш булачак, шәһәр хакимиятендә милли юнәлешне тагын да көчәйтәчәк дип саный газета белгечләре.
22 сентябрьдә Казан шәһәр думасы яңа чакырылышының беренче утырышында булачак. Анда Илсур Метшин янәдән Казан мэры булып расланырга тиеш. Шулай ук көн тәртибенә «муниципаль берәмлек башлыгы урынбасарларын раслау»га кагылышлы өч мәсьәлә дә кертелгән. Әлегә кадәр Метшинның бары тик ике урынбасары гына бар иде — беренче вице-мэр Денис Калинкин һәм вице-мэр Евгения Лодвигова.
Сәгыйтова урынына Казан башкарма комитетында социаль блокны кем җитәкләячәге дүшәмбе ачыкланырга мөмкин.
Сәгыйтова социаль өлкә һәм милли мәсьәләләр өчен җаваплы булып 4,5 ел эшләде. Бу вакыт эчендә ул татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре белән шөгыльләнде. «Апуш» театр студиясен, илкүләм танылган «Итиль» фестивален, «Тормыш агачы», «Хәрәкәттә — бәрәкәт», «Казан тавышлары» проектларын, башкарма комитет канаты астында оештырылган татар теле курсларын искә төшерергә мөмкин.
Бизнес онлайн мәгълүматларына караганда, әлеге эшчәнлекне Татарстан рәисе идарәсендә дә, Марат Әхмәтов җитәкләгән республика халыклары телләрен саклау комитетында да югары бәялиләр.
Казан башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары Гүзәл Сәгыйтова шәһәр думасына узган сайлауда җиңде һәм канунга ярашлы, депутат эшен башкарма комитеттагы вазифа белән башкара алмаячак.
Бизнес Онлайн үз чыганакларына таянып язуынча, Сәгыйтова формаль рәвештә китсә дә, чынлыкта Казан мэриясендә калачак. Аның вице-мэр итеп билгеләнү ихтималы зур. Сәгыйтова өчен бу җитди үсеш булачак, шәһәр хакимиятендә милли юнәлешне тагын да көчәйтәчәк дип саный газета белгечләре.
22 сентябрьдә Казан шәһәр думасы яңа чакырылышының беренче утырышында булачак. Анда Илсур Метшин янәдән Казан мэры булып расланырга тиеш. Шулай ук көн тәртибенә «муниципаль берәмлек башлыгы урынбасарларын раслау»га кагылышлы өч мәсьәлә дә кертелгән. Әлегә кадәр Метшинның бары тик ике урынбасары гына бар иде — беренче вице-мэр Денис Калинкин һәм вице-мэр Евгения Лодвигова.
Сәгыйтова урынына Казан башкарма комитетында социаль блокны кем җитәкләячәге дүшәмбе ачыкланырга мөмкин.
Сәгыйтова социаль өлкә һәм милли мәсьәләләр өчен җаваплы булып 4,5 ел эшләде. Бу вакыт эчендә ул татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре белән шөгыльләнде. «Апуш» театр студиясен, илкүләм танылган «Итиль» фестивален, «Тормыш агачы», «Хәрәкәттә — бәрәкәт», «Казан тавышлары» проектларын, башкарма комитет канаты астында оештырылган татар теле курсларын искә төшерергә мөмкин.
Бизнес онлайн мәгълүматларына караганда, әлеге эшчәнлекне Татарстан рәисе идарәсендә дә, Марат Әхмәтов җитәкләгән республика халыклары телләрен саклау комитетында да югары бәялиләр.
❤9🔥2👎1🥱1
Дроннар һөҗүмендә Самар өлкәсендә дүрт кеше һәлак булган
Самар өлкәсе губернаторы Вячеслав Федорищев хәбәр итүенчә, төнге дроннар һөҗүме нәтиҗәсендә дүрт кеше һәлак булган, тагын бер кеше яраланган.
Төбәк җитәкчесе сүзнең кайсы шәһәр яки авыл турында баруын ачыкламады.
Моннан алда Украина Кораллы көчләре Новокуйбышевскидагы нефть эшкәртү заводына һәм «Самара» диспетчер станциясенә дрон һөҗүме ясаулары турында белдергән иде.
Самар өлкәсе губернаторы Вячеслав Федорищев хәбәр итүенчә, төнге дроннар һөҗүме нәтиҗәсендә дүрт кеше һәлак булган, тагын бер кеше яраланган.
Төбәк җитәкчесе сүзнең кайсы шәһәр яки авыл турында баруын ачыкламады.
Моннан алда Украина Кораллы көчләре Новокуйбышевскидагы нефть эшкәртү заводына һәм «Самара» диспетчер станциясенә дрон һөҗүме ясаулары турында белдергән иде.
👍3🔥1😢1