Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
2.52K subscribers
11.7K photos
1.15K videos
8 files
17.2K links
Татарча хәбәрләр, яңалыклар. Татар-башкорт дөньясы. Ничек бар – шулай.

Русия хакимияте Азатлык Радиосын "теләнмәгән оешма" дип тамгалады. Безгә бу адреска яза аласыз: @azatliqradio. Редакция анонимлыкны гарантияли.
Download Telegram
Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
❗️Башкортстанның халык артисты Олег Ханов вафат. Аңа 72 яшь иде, ул Оренбурда булган. Артист үлеме турында республика мәдәният министры Әминә Шәфыйкова хәбәр итте. Олег Ханов 1951 елның 11 августында Башкортстанның Архангел районы Көзге авылында туган.…
"Башкорт сөйләме театрда гына калды"

Халык артисты, режиссер Олег Ханов белән Азатлык Радиосы журналистлары соңгы тапкыр 2019 елда Казанга килгәндә сөйләшкән.

Аның белән кыска әңгәмәне тәкъдим итәбез.
❤1🔥1💯1
Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 1 октябрь, чәршәмбе, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

🔹Одессада көчле яңгыр нәтиҗәсендә тугыз кеше һәлак булган. Украина гадәттән тыш хәлләр хезмәте хәбәр итүенчә, җиде сәгать эчендә шәһәргә ике айлык яңгыр нормасы яуган. Урамнарны су баскан һәм коммуналь инфраструктурага зыян килгән.

🔹АКШта хөкүмәт эшчәнлеге өлешчә туктады — шатдаун башланды. Чәршәмбе көнне илдә дәүләт оешмаларының бер өлеше эшләми башлады. Сенат федераль чыгымнарны финанслау турында ике канун өлгесенең берсе дә кабул итә алмады.

🔹Русиядә көзге чакыру башланды. Президент Путин фәрманы нигезендә, 1 октябрьдән яңа елга кадәр гаскәргә 135 мең кешене чакыру планлаштырыла.

🔹Филиппиннарда җир тетрәде. Себу вилаятендә 6,9 магнитудалы җир тетрәү нәтиҗәсендә 60 кеше һәлак булган. Яраланучылар турында да хәбәрләр килә тора.
🔥3❤1
Кремльдә Украинадагы сугыштан кайтучылардан ни өчен шүрлиләр?

Владимир Путин фронттан солдатларның күпләп әйләнеп кайтуыннан курка, чөнки бу җәмгыятьне һәм аның тарафыннан төзелгән сәяси системны тотрыксызландыру куркынычы тудыра, дип яза Reuters Кремльгә якын өч чыганакка таянып.

Z-җәмгыятьне өйрәнүче Иван Филиппов сүзләернчә, Украинадагы сугыш ветераннары элекке сугышларда катнашканнардан аерылып торачак. Менә нәрсә ди ул:

-✔️ Беренчедән, фронттан төрмәдә утырганнар кайтачак – талау, көчләү, үтерү кебек авыр җинаятьләр өчен хөкем ителгәннәр. Моңа кадәр мондый хәл булганы юк иде.

✔️Икенчедән, дрон операторлары әйләнеп кайтачак. Элек иң куркыныч кеше дип снайперларны саныйлар иде, чөнки алар корбанының йөзенә карап ата. Ә бомба ташлаучы очучылар яки ерактан аткан артиллеристлар нәтиҗәсен күрми, еракта була. Ә менә дрон операторы – күпләп кеше үтерүче, ул һәр мәртәбә үз күзләре белән кешенең ничек һәлак булганын күрә.

✔️Өченчедән, фронтта наркотиклар куллану нык таралган, дип яза бик күп авторлар, хәтта хәрби хезмәттәгеләр дә. Өченче ел рәттән сугыша торган мобилизацияләнгәннәр бар. Кеше организмы моңа чыдарлык түгел. Нәтиҗәдә, наркотикка, аракыга бәйле кешеләр кайтачак.

✔️Шул ук вакытта, фронттан бик яхшы оешкан төркемнәр кайтачак – алар инде бер-берсенә күнеккән, бердәм оешкан җинаятьчел төркемнәр. Алар өчен кеше үтерү дә, талау да гадәти эшкә әверелгән. Мондый төркемнәр хакимият вертикаленә дә төрле юллар белән кереп урнашкан. Ә наркомания турында әйткәндә – наркотиклар һавадан төшми. Димәк, инде әзер мафиоз төркемнәр бар, алар ничек сату итәргә кирәклеген яхшы белә.

👉Мәкаләне тулырак монда укыгыз: https://smarturl.click/13bjO
❤1🔥1💯1
Русия хакимияте илдәге бензин кытлыгын Беларус, Кытай, Көньяк Корея һәм Сингапурдан ягулык кертеп капларга җыена

Вице-премьер Александр Новак Кытай, Көньяк Корея һәм Сингапур өчен ягулык кертүгә 5 процентлы таможня җыемын бетерүне тәкъдим итте. Бу юл белән ай саен якынча 150 мең тонна нефть продуктлары сатып алу планлаштырыла. Шулай ук Русия хөкүмәте Беларустан ягулык импортын арттыру яклы, дип яза «Коммерсант».

Беларус нефть эшкәртү заводлары 2025 елның июлендә, бер елга якын тәнәфестән соң, Петербург Халыкара тауар-чимал биржасы аша нефть продуктларын сатуга яңадан кереште, дип хәбәр итә РБК.

Басма мәгълүматларынча, июль-сентябрьдә Беларус биржада 96,9 мең тонна нефть продукты саткан (2024 елның шул ук чоры белән чагыштырганда 36 процентка артыграк). Ә сентябрьдә беларус бензины сату күләме август белән чагыштырганда 168%ка арткан, дизель — 83%ка.

Ни булды соң?

РБК хәбәр итеүнчә, Украина дроннары һөҗүмнәреннән соң Русия нефть эшкәртү заводларының өчтән бере ремонтта тора.

Нефтьне беренчел эшкәртү корылмаларының 38%ы туктатылган, аларның 70%ы — дрон һөҗүмнәре нәтиҗәсендә. Әлеге һөҗүмнәр нәтиҗәсендә заводлар продукция чыгаруны тәүлегенә 236 мең тоннага киметкән.
😁3🔥1👏1🤬1😢1
Украинадагы сугышта Казаннан кимендә 1000 сугышчы үлгән

Моны Азатлык Радиосының "Сугышта үлүчеләр" хисабы күрсәтә.

Бүгенге көнгә Татарстаннан сугышка китеп, һәлак булганнар саны – кимендә 6192.

Бу - ачык чыганаклардан җыелган саннар. Хакимият үлүчеләр санын яшерә. Чын саннар күпкә зуррак булырга мөмкин.

👉Хәбәрне тулырак монда укыгыз.
🎉3🔥2🤬1
Язучы һәм журналист Алмаз Гыймадиев «Казан утлары» журналының баш мөхәррире итеп билгеләнде

Аны редакция хезмәткәрләренә бүген тәкъдим иткәннәр.

2017 елдан бирле "Казан утларын" Рөстәм Галиуллин җитәкләгән иде. Сентябрь башында аны Татарстан китап нәшрияты җитәкчесе итеп билгеләделәр.

Алмаз Гыймадыевка 53 яшь. Казан дәүләт университетының татар теле, әдәбияты һәм Көнчыгыш телләре бүлеген тәмамлаган.

1991-1996 елларда «Сабантуй» балалар газетасының әдәбият бүлегендә эшли. 1996-1997 елларда Әтнә районы администрациясендә мәдәният бүлеге мөдире вазифаларын башкара. 1997 елдан алып бүгенге көнгә кадәр «Казан утлары» журналында башта бүлек мөдире, аннан җаваплы сәркатип булып эшли.

2001 елда Алмаз Гыймадиевка «Тә-нә-фес, яки Маҗаралы хәлләр», «Хуш, Тамчыгөл!» исемле китаплары өчен Татарстан Язучылар берлегенең Шәйхи Маннур исемендәге әдәби премиясе тапшырыла. 2007 елда «Ниязның рекордлар китабы» өчен ул Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы һәм Татарстан Язучылар берлегенең А.Алиш исемендәге әдәби премиясенә лаек була.

1998 елдан - Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы.

Соңгы елларда "Акчарлак" газетының баш мөхәррире иде.
❤9🤔2
Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 2 октябрь, чәршәмбе, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

🔸Израил флоты пәнҗешәмбе төнендә экоактивист "Грета Тунберг флотилиясе" корабларын тоткарлый башлаган. Ул Газзә сызыгына һуманитар йөк алып, Газзә ярларына җитеп килә иде. Грета үзе дә тоткарланган, Израил тышкы эшләр министрлыгы кызны күрсәткән видео чыгарды.

🔸G7 илләре финанс министрлары Русия нефте экспортына басымны арттырырга, углеводородлар импортын киметү чаралары күрергә һәм нефть сатып алуны арттыручыларга һәм санкцияләрне урап узарга ярдәм итүчеләргә басым ясарга килештеләр.

🔸АКШ Украинага Русия энергетика инфраструктурасы турында күзләү мәгълүматларына тапшырырга җыена. Бу хакта үз чыганакларына сылтанып, The Wall Street Journal яза.

🔸Илон Маск дөньяда байлыгы 500 млрд долларга җиткән беренче кеше булды.

Сезгә дә бәрәкәтле һәм мул тормыш телибез, Азатлык Радиосын укып барыгыз!
🔥2❤1
Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
Украинадагы сугышта Казаннан кимендә 1000 сугышчы үлгән Моны Азатлык Радиосының "Сугышта үлүчеләр" хисабы күрсәтә. Бүгенге көнгә Татарстаннан сугышка китеп, һәлак булганнар саны – кимендә 6192. Бу - ачык чыганаклардан җыелган саннар. Хакимият үлүчеләр…
Казаннан Украинадагы сугышка китеп үлүчеләрнең яше:

1 октябрьгә Азатлык Радиосы ачык чыганаклардан җыйган саннар:

1️⃣ кимендә 395 кеше – 35-44 яшьлек,

2️⃣ кимендә 270 кеше – 45 яшьтән олырак,

3️⃣ кимендә 257 кеше – 25-34 яшь арасында,

4️⃣ кимендә 69 кеше – 25тән яшьрәк.

Хакимият үлемнәрне яшерә, чынлыкта саннар зуррак.

👉Хәбәрне тулырак монда укыгыз.
🎉2❤1🔥1
Bloomberg: Европа берлеге Русиянең туңдырылган активларын тартып алса, Мәскәү Русиядәге чит ил милкен сатуга чыгарырга җыена.

Бу хакта агентлыкка Ак йортка якын чыганак сөйләгән. Вашингтон Владимир Путинның сентябрь ахырында имзалаган фәрманына сылтана.

Ул документ «АКШ һәм аңа кушылган дошман илләренең гамәлләренә җавап буларак» дәүләт милкен аерым бер тәртиптә сату мөмкинлеге бирә.

Bloomberg язуыча, Русиядә әле дә йөзләрчә Көнбатыш ширкәте эшли. Алар арасында UniCredit һәм Raiffeisen банклары, Mondelez International (снэклар һәм тәм-том җитештерә), PepsiCo (газлы эчемлекләр чыгара) һәм башкалар бар.
😢1🖕1
Русия саклану министрлыгы "185кә 185" формуласы белән әсирләр алмашы уздыру турында хәбәр итте.

Министрлык белдерүенчә, хәрби хезмәткәрләрдән тыш, алмашта 20 гади кеше дә катнашкан. Аларның кайсы ил ватандашлары булуы әйтелми.

Русия әсирләре әлеге вакытта Беларуста, аларга табиб ярдәме күрсәтелә диелә.

Украина рәсмиләре әлегә бу хакта берни хәбәр итмәде.
😢1
Мәскәүдәге бердәнбер татар мәктәбен башка мәктәп белән берләштермәкчеләр

Мәскәүдәге бердәнбер татар мәктәбе – Советлар Берлеге Каһарманы Муса Җәлил исемен йөртүче 1186нчы мәктәпне башка мәктәпкә кушу мәсьәләсе күтәрелгән. Бу хакта Мәскәү татарларына сылтанып, "Миллиард.Татар" яза.

Татарстанның Мәскәүдәге вәкаләтле вәкил урынбасары Эмиль Фәйзуллин аңлатканча, узган ел ук Мәскәү мэриясенә әлеге мәктәпнең мөстәкыйль статусын саклап калу үтенече белән рәсми хатлар юлланган. Ә быел мондый мөрәҗәгать Мәскәү мэры Сергей Собянин исеменә Татарстан рәисе Рөстәм Миңнеханов имзасы белән җибәрелгән.

Этномәдәни татар компонентлы гомуми белем мәктәбе Мәскәүдә 28 ел элек – 1997 елда ачылды. Башта мәктәп буш торган балалар бакчасы бинасында эшли башлый, ә 2008 елда яңа корпуска күчә.

Биш ел элек мәктәп исеменнән "этномәдәни татар компоненты" дигән сүзтезмә алып ташланды. "Бизнес онлайн" чыганаклары белдерүенчә, моның сәбәбе – Мәскәү хакимиятенең белем бирү өлкәсендә бертөрлелек һәм стандартлаштыру сәясәте.

"Татар рухыннан анда берни дә калмады диярлек. Мәктәп элекке инерция буенча гына шундый булып күренә, әмма татарлык хәзер бары тик Муса Җәлил истәлегенә багышланган чараларда гына саклана", – дип сөйләгән басма әңгәмәдәшләренең берсе.

Озак еллар мәктәп мөдире булып эшләгән Роза Шакировны узган ел эшеннән алганнар – ул аттестация узмаган. Чыганаклар әйтүенчә, Шакирова күптәннән үзеннән соң калдырырлык кеше эзләгән, әмма "Мәскәү мәгариф департаменты алданрак хәл киткән".

2024 елның 19 июненнән 1186нчы мәктәпне Ольга Гасанова җитәкли башлады.

2021 елда ук Роза Шакирова-Хәбибуллина мәктәптә татар балалары әз, күбрәк мигрант балалары килә дип сөйләгән иде:

— Мин килгәндә татарлар 50% юк иде инде, 30% иде. Төрле милләтләр, урыслар күп иде. Хәзер татарлар 25%ка калып бара. Быелгы беренче сыйныфтагы илле баланың унбере - татар баласы. Татарлар хәзер нишләптер башка мәктәпләрне сайлыйлар, Азия балалары белән укыйсылары килми. Башлангыч мәктәпне тәмамлыйлар да, башка мәктәпне сайларга тотыналар. Бездә зур комплекслардагы кебек заманча җиһазлар юк, супер IT-техника юк, бәлки аларга шул кирәктер. Мин аңламыйм, әмма безнең хәзерге татарларда, кызганыч, ниндидер патриотлык хисе юк инде. Азия балалары белән укырга кимсенәләр, менә шундый туып килүче шовинизм бар.

Тулырак 👉 монда укыгыз.
😢8🤬3❤1
Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 3 октябрь, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

🔹Пермь краенда пилотсыз очкыч "Азот" заводына һөҗүм иткән. Ширкәт эшчәнлеген туктатып торган, ике катлы торак йортка зыян килгән.

🔹Германиядә Мүнһен һава аланында, билгесез дроннар очу сәбәпле, очышларны чикләгәннәр. Кимендә 17 рейс кичектерелгән. Полиция якын-тирәне тикшергән, ләкин берни тапмаган, дип яза җирле матбугат чаралары.

🔹Украинаның Днепр шәһәренә пилотыз очкычлар һөҗүм иткән, янгыннар башланган. Шәһәр янындагы бер авылда дүрт хосусый йортка, Шахтерский биләмәсендә биш катлы йортка зыян килгән.

🔹Мароккода коррупциягә каршы протестларда өч кеше үтерелгән, 300ләп кеше яраланган, йөзләгәне кулга алынган.
❤1🔥1
Татарстан китап нәшриятының баш мөхәррире Ленар Шәех вазифасыннан китә

Татарстан китап нәшриятының баш мөхәррире, журналист һәм язучы Ленар Шәех вазифасыннан китә. Нәшриятта соңгы эше көне - 6 октябрь. Киләчәктә кайда эшләве әлегә билгеле түгел.

"Татарстан китап нәшриятында мин 18,5 ел эшләдем. Аның 17 е — баш мөхәррир буларак. Бу вакыт эчендә әллә ниләр булды, — дигән Шәех Бизнес Онлайнга. — Матбугат йортының югалуы, ике тапкыр күченү, икътисади кризис, коллективның кыскартылуы, тиражларның кимүе, 100 еллык юбилей, пандемия аркасында дистанцион эшләү. Әмма һәрчак хәлне җайларга, чыгу юлын табарга тырыштым. Якынча 4 мең китап минем күзләрем аша узды".

Ләкин, Шәех әйтүенчә, бер кеше генә "татар китабы өчен, милли әдәбият өчен мәңге җаваплы була алмый". "Эшеңне яратсаң да, барсын да үз кулың белән эшләргә күнексәң дә, бер вакытта арыта. Бу җиңел булмаган йөкне башкалар да күтәреп карасын. Вакытында миңа бу җаваплы вазифаны ышанып тапшырган элекке баш мөдир Дамир Шакировка рәхмәтлемен. Ул чор татар китабының алтын чоры булды. Кызганычка, бүген белгечләр трендта түгел", — дигән язучы.

Быел сентябрьдән Татарстан китап нәшриятының баш мөдире итеп "Казан утлары" журналы баш мөхәррире, язучы Рөстәм Галиуллин билгеләнде. Аңа кадәр әлеге вазифаны Илдар Сәгъдәтшин башкарды, ул август уртасында вазифасыннан китте.

Тулырак 👉монда укыгыз.
😢4🔥1
Медиа: Украина дроннары Орски нефть заводына һөҗүм иткән

Украина Telegram-каналлары Оренбур өлкәсендәге Орски шәһәренә дрон һөҗүме мизгелләрен күрсәткән видео чыгарды. Шәһәр башлыгы белдерүенчә, «Орскида саклану министрлыгы көчләре эшли». Хәбәрләргә караганда, һөҗүмнең төп һәдәфе — «Орскнефтеоргсинтез» нефть эшкәртү заводы.

Оренбур өлкәсе губернаторы Евгений Солнцев сәнәгать объектына һөҗүм булуын раслады

— Халык арасында зыян күрүчеләр юк. Ширкәттә технологик процесслар өзелмәде. Ашыгыч хезмәтләр эшли, — дип өстәде ул.

Орски шәһәрендә һава тревогасы игълан ителде, сиреналар яңгырый. Хакимият кешеләргә урамга чыкмаска, тәрәзә яныннан ерак торырга куша. Мәктәпләрдә балалар йә өйләренә җибәрелгән, йә ышык коридорларга яшеренгән.

Оренбурда һава аланы эшләвен туктатты. Шулай ук Росавиация Уфа һава аланы да вакытлыча очышларны кабул итми һәм җибәрмичә тора.

Башкортстанда мобиль интернетның сүнүе турында хәбәрләр килә.
🎉3❤2🔥1🤬1
Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
2021 елда Татарстан Язучылар берлеге итеп сайланган Ркаил Зәйдулла Русия берлегенә кушылудан мәгънә юк дигән иде.
❗️Татарстан язучылар берлеге Русия язучылар берлеге белән берләште.

Бу карар Татарстан оешмасының чираттан тыш җыенында Тинчурин театры бинасында кабул ителде.

— Вакыт барлык оешмаларны берләштерүне таләп итә, бергә эшләүне дәвам итү өчен, — дигән Татарстан язучылар берлеге рәисе Ркаил Зәйдулла съездны ачып.

Залда булган 179 делегаттан бары тик 3 кеше генә оешмаларның берләшүенә каршы тавыш биргән, берсе тоткарланып калган.

Съездда тагын бер мәсьәлә каралды — Татарстанда моңа кадәр эшләгән Русия язучылар берлеге филиалы - Татьяна Сушенцова җитәкләгән оешманы яңартылган Татарстан бүлекчәсенә кертү. Бу тәкъдимгә дә 3 кенә кеше каршы тавыш биргән.

Хәзер оешма «Татарстан Республикасының Язучылар берлеге» төбәк иҗтимагый оешмасы дип аталачак. Яңа низамнәмә өлегесе нигез буларак кабул ителгән. Идарәгә яңа кешеләр кертелгән: Татьяна Сушенцева, ул элек җитәкләгән оешма әгъзасы Светлана Миңгазова, «Казан утлары»ның яңа баш мөхәррире Алмаз Гыймадиев һәм Ильяс Фәрхуллин.

Корылтай ахырында 12 яңа әгъзаны берлеккә кабул итеп, аларга таныклыклар тапшырылган.

Татарстан Язучылар берлеге Русия берлегенә кушылмаган бердәнбер оешма иде.

2021 елда Татарстан Язучылар берлеге итеп сайланган Ркаил Зәйдулла Русия берлегенә кушылудан мәгънә юк дигән иде.

Хәбәрне 👉монда укыгыз.
🤮14💩10🤬4❤1😢1
Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
Мәскәүдәге бердәнбер татар мәктәбен башка мәктәп белән берләштермәкчеләр Мәскәүдәге бердәнбер татар мәктәбе – Советлар Берлеге Каһарманы Муса Җәлил исемен йөртүче 1186нчы мәктәпне башка мәктәпкә кушу мәсьәләсе күтәрелгән. Бу хакта Мәскәү татарларына сылтанып…
Мәскәүдәге бердәнбер татар мәктәбе юкка чыгамы?

Мәктәп тирәсендәге хәлләрне тулырак өйрәндек һәм ниләр ачыкланды:

🔻 Мәскәүдәге бердәнбер татар мәктәбе – 1186нчы Муса Җәлил исемендәге мәктәпне башка мәктәпкә кушу мәсьәләсе Мәскәү Мәгариф һәм фән департаменты тарафыннан карала; кушу гамәлгә ашса, мәктәп күрше мәктәп корпусы булып калачак.

🔻Мәскәү татарлары, Татарстан вәкиллеге һәм Татарстан җитәкчелеге мәктәпнең мөстәкыйль статусын саклап калу өчен рәсми мөрәҗәгатьләр юллаган, кушу мәктәпкә һәм татар мәдәниятенә зыян китерәчәк дип саныйлар.

🔻Ата-аналар да каршы. Мәсәлән, инде өченче баласын шушында укытучы Русия мөселманнары Диния нәзарәте рәисенең урынбасары Рушан Аббясов, мәктәпне кушсалар, андагы җылы, өй кебек атмосферага, бердәм һәм ихлас коллективка зыян килергә мөмкин дип саный. Монда шулай ук кызларга яулык бәйләп йөрергә дә ярый иде. Яңа мәктәптә ничек булыры әлегә аңлашылмый.

🔻Озак еллар мөдир булып эшләгән Роза Шакирова-Хәбибуллина аттестация уза алмау сәбәпле эштән алынган, ул моны мәктәпкә һөҗүм итеп бәяли.

🔻Шул ук вакытта Мәскәү хакимиятен бу эшкә гади бюрократик мантыйк этәрүе дә мөмкин. Бүген Русиядә мәктәпләргә финанслау укучы санына бәйле: укучы күп булган саен мәктәпнең кереме дә арта. Әлегә рәсмиләрдән аңлатма юк.

🔻"Татар мәктәбе" бүген никадәр татар соң? Биш ел элек мәктәп исеменнән "этномәдәни татар компоненты" дигән сүзтезмә алып ташланды. Татар теле дәресләре кимеде. Татар балалары саны - 98. Ә таҗиклар - 179, кыргызлар - 120. Ләкин шуңа да карамастан, соңгы җанисәп саннарына караганда, 85 мең татар яшәгән Мәскәүдә бу бердәнбер шундый мәктәп. Биредә Каюм Насыйри үзәге эшли, татар чаралары уздырыла, татар мохитен саклауга көч куела.

Мәктәпне кушу шушы калган татарлыкны да юкка чыгарырга мөмкин.

Мәкаләне тулырак👉 монда укыгыз.
😢5❤2
Азатлык хисабы: Ике республикадан журналистлар таба алган үлемнәр саны 13500дән артты.

Сугышта үлгән хәрбиләр исемлеген Азатлык Радиосы ачык чыганаклардан туплый. Хакимият сугышта үлүчеләр санын әйтми. Чын саннар күпкә зуррак булырга мөмкин.


Русия буйлап үлгән хәрбиләр саны белән Башкортстан – беренче, Татарстан икенче урында бара.

▪️Барлык исемнәрне Азатлык Радиосы хисабында табып була. Анда безгә үлүчеләр турында мәгълүмат та җибәреп була.

#сугышта_үлүчеләр
@azatliqradiosi
🍾2🔥1🤬1
IT-park нигезендә татар телле текстларда хаталар тикшерүче хезмәт эшләнәчәк

IT-park нигезендә үсеш алу өчен 54 проект сайлап алынды. Алар арасында татар яшьләре тәкъдим иткән "Yaz Tatar" проекты да бар. Бу хакта Дөнья татар яшьләре форумы хәбәр итә.

"Yaz Tatar" дип аталган хезмәт киләчәктә татар телендә орфография һәм стиль хаталарын тикшерүне максат итеп куя. Ул Дөнья татар яшьләре форумы канаты астында эшләп килүче "Ясалма" ("Нейротатарлар") берләшмәсе тарафыннан эшкә тәкъдим ителде.

— Татар телендә язылган текстларның иң зур проблемнарның берсе – дөрес язылышны тикшерү өчен махсус кораллар булмавы. Форум тикшеренүләре күрсәткәнчә, интернеттагы татар телле язмаларның якынча 40%ында хаталар очрый. Бу исә контент җитештерү процессын катлауландыра һәм чыгымнарны арттыра, — дип аңлата проблемны "Ясалма" берләшмәсе.

Бу берләшмә 2024 ел башыннан opensource ("ачык код") форматында эшли. Алар иң зур татар телле датасетларны туплап, нигез модельләр эшләүгә керешкән. Берләшмәнең төп максаты – татар телле хезмәтләрне булдыру диелә.

Тулырак 👉монда укыгыз.
🔥11👍3❤1😐1👀1
Казан һава аланында 14 рейс тоткарланды, икесе гамәлдән чыгарылды

Бүген Казан һава аланында рейслар 3–4 сәгатькә кадәр тоткарлана. Барлыгы 14 рейс ныклап соңга кала: 6сы — очып китүдә (Мәскәүгә ике рейс, Тбилиси, Минераль Сулар, Сочи, Анталья), 8е — килүдә (Екатеринбург, Мәскәү, Кемерово, Сочи, Дүшәнбе, Мәскәү, Анталья, Улан-Удэ).

Моннан тыш, «Россия» һава ширкәтенең Мәскәү–Казан–Мәскәү юнәлешендәге ике рейсы бөтенләй гамәлдән чыгарылган.

🕔 Иртә белән 05:13тә Казан аэропортында дрон куркынычы аркасында 1,5 сәгатькә чикләүләр кертелде. Шул вакытта бер очкыч запас һава аланына юнәлдерелгән.
Azatlıq Radiosı | Азатлык Радиосы
Ханты-Манси автоном бүлгесендәге Лянтор нефть техникумы студент Лилия Рәхмәтуллинаны яулыктан йөрү сәбәпле укуга кертми. Хәзер аны Татарстанга укырга күчерергә телиләр, дип хәбәр итте мөселман адвокаты Руслан Нәгыев. Лилиянең әтисе Илдус Рәхмәтуллин IslamNews…
Ханты-Манси автономияле бүлгесе (ХМАО) мәктәпләрендә хиҗаб, никаб, яулык һәм башка баш киемнәре тыелды

Русиядә бу шундый икенче төбәк.

«303 мәктәп баш киемнәрен тыю турында карар кабул итте. Мондый локаль актлар уку елы дәвамында да кабул ителә ала», — дигәннәр төбәкнең мәгариф һәм фән департаментында.

Шул ук вакытта мәктәпләр карарны ата-аналар җыелышлары һәм җәмәгатьчелек фикерен исәпкә алып, үзләре кабул итә дип өстәгәннәр. Рәсмиләр аңлатканча, әлеге тыю дини киемнәргә генә түгел, бөтен төрле баш киеменә кагыла.

Бу вазгыятьтә төбәк мөфтие Таһир Саматов ата-аналарны әлеге чикләүләрны аңаларга тырышырга чакырды. Аның фикере «Югра Z Официально» телеграм-каналында чыкты. Мөфти әйтүенчә, кыз бала мәктәпкә барганда һәм дәрестән соң яулык бәйли ала. Әмма гаилә өчен бу мәсьәлә принципиаль булса, баш киеменә рөхсәт бирелгән башка уку йортын сайларга кирәк, диде ул.

Ханты-Манси автономияле бүлгесе - Русиядә мондый чикләүләр кертелгән икенче төбәк. Беренче булып Владимир өлкәсе мәктәпләрдә дини киемнәрне, шул исәптән хиҗаб һәм никабны тыю турында карар чыгарды.

Ул вакытта Татарстан мөфтие Камил Сәмигуллин әлеге карарга кискен каршы чыкты, аны дискриминацион дип атады. Мөфти фикеренчә, мондый гамәлләр Русиядә җәмгыять тотрыклылыгын какшата.

Шуннан соң Кеше хокуклары шурасы рәисе Валерий Фадеев әлеге мәсьәлә бик катлаулы, шуңа күрә ашыгырга ярамый, сөйләшүләрне дәвам итәргә кирәк, диде.

Былтыр Ханты-Манси автоном бүлгесендәге Лянтор нефть техникумы студент Лилия Рәхмәтуллинаны яулыктан йөрү сәбәпле укуга кертми башлаган иде.
🔥2😱2👎1