1920 елның 27 маенда ТАССР төзү турында декрет имзалана

Яңа чикләр, яңа кануннар белән яңа республика барлыкка килә.

Татар Автоном Совет Социалистик Республикасының (ТАССР) барлыкка килүе кат¬лаулы, вакыйгаларга бай чорга туры килә. Идел-Урал штаты идеясе тормышка ашмавы, аны яклаган татар интеллигенциянең кулга алынуы, Татар-башкорт республикасы проектын уйлап чыгару, ватандашлар сугышы, большевикларның хакимияткә килүе һәм башкалар.

ТАСС төзелүгә 100 ел уңаеннан Азатлык Радиосы видео ясаган иде. Әлеге видеоны искә төшереп китик.

@azatliqradiosi

АКШның Аризона университетында татар теле курслары башланды

Ул җиде атна дәвам итәчәк. Татар телен өйрәнер өчен быел өч кеше язылган. Студентлар татар телен түләп өйрәнә. Аризона университеты быел да татар теле укытучысы итеп "Alima academy" онлайн мәктәп җитәкчесе Алимә Сәләхетдинованы чакырган. Ул Аризона университетында дүртенче тапкыр татар теле укытучысы булып эшли. Ике елны ул оффлайн укытты, соңгы ике елда Аризона университеты онлайн форматта укытуга күчте.

Алимә Сәләхетдинова Азатлыкка аңлатуынча, өч студент та татар телен белми, аларга тел нигездән өйрәтеләчәк. Өч кешенең дә ни өчен татар телен сайлауларының сәбәпләре төрле.

— Татарча өйрәнергә теләүчеләр башта дүрт кеше иде, берсе төшеп калды. Бер укучы башкортларны, аларның тарихын өйрәнә. Тарихчы. Архивларда чыганакларны өйрәнгәндә татар теле кирәклеген аңладым дип сөйләде.

Икенче студент - Советлар Берлеге тарихын өйрәнүче галим. Моннан тыш ул Заһидә Бурнашева шәхесен өйрәнә булып чыкты. Ул беренче татар феминисткасы булып санала. Ул да татар телендәге чыганаклар белән эш итә, телсез бик кыен диде. Тамырларымны, нәселемне өйрәнәсем килә дигән фикер дә әйтте.

Өченче кеше Америкадан. Ул тикшеренүче түгел, әмма татар җырларына гашыйкмын, телне өйрәнәсем килә, чөнки татарларны күбрәк таныйсым килә, диде.

Өчесе дә көчле, кызыклы шәхесләр, - диде ул.

Алимә Сәләхетдинова аңлатуынча, җиде атна дәвамында татар теле интенсив рәвештә өйрәнелә. Татар теле инглиз теле аркылы өйрәтелә. Сөйләм теленә басым ясала.

Тулырак 👉монда укыгыз.

@azatliqradiosi

Мөселманнар бүген корбан гаете бәйрәм итә.

Казан, Уфа, Мәскәүдә ул ничек узды?

Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 28 май, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

🔸АКШ Һормүз бугазы тирәсендә Иранның дүрт һөҗүмче дронын бәреп төшергән һәм Иран җирлегендәге хәрби корылмага һөҗүм иткән. Моңа җавап итеп Иран ислам инкыйлабы сакчылары корпусы АКШның бер хәрби һава базасына һөҗүм ясалуы турында белдергән. Төнлә Иран ракетлары һәм дроннарын тотып калу турында Күвәйт хәбәр иткән иде.

🔸Башкортстанда мәхкәмә приставлары эчәк кизүе барлыкка килгән "Уральские зори" җәйләвен 2 июньгә кадәр япкан. Әбҗәлил районында урнашкан әлеге лагерьда 11-15 яшьлек 15 бала чирләде. Чир ашханәдә эшләүче хезмәткәрдән таралган.

🔸Уганда хакимиятләре Эбола бизгәге ачыкланган Конго республикасы белән вакытлыча чикне япты.

🔸Уфаның Совет район мәхкәмәсендә мэр Ратмир Мәүлиевтән чәчләрен мәҗбүри рәвештә алуга бәйле мәхкәмә утырышы башланган. Бу хакта UTV хәбәр итә. Мәүлиевнең чәчләрен экспертизага СИЗОда утырганда алдылар. Хәзер Мәүлиев өй сагында тотыла.

🔸Казан хакимияте Сабантуй уздыруга ким дигәндә 118 миллион сум бүлгән. Тендерлар дәүләт сатып-алу порталында чыккан.

@azatliqradiosi

Казаннан Грузиягә киткән Эльвина Шәрифуллина: "Сәясәт синең тормышыңа турыдан-туры тәэсир итә"

Казаннан журналист, блогер Эльвина Шәрифуллина ике ел элек илдән китәргә мәҗбүр булган мөһаҗир. Ул бүгенге көндә Грузиядә яши. Яшь булуына карамастан (аңа нибары 21 яшь), ул катлаулы, бүгенге көндә куркыныч темаларны да күтәрә. Башкортстан, Татарстан, Русиянең сәяси тоткыннары турында сөйли, Идел-Уралдагы протестлар, Украинадагы сугыш китергән фаҗига, корбаннар турында даими искә төшереп тора, Сталин золымын татар-башкортлар ничек кичерүен, нинди авырлыклар аша узу тарихын да сөйли. Шул ук вакытта ул татарлар, башкортлар Татарстан, Башкортстан турында да аңлата. Үзенчә күрсәтә ул аны, яшь буын күзлегеннән. Ә аның аудиториясе башлыча урыс теллеләр.

"Сугыш башланганчы төбәкләрдә мәктәп укучыларын әллә ни тоткарламыйлар иде. Мине 2021 елдагы митингларда ике тапкыр тоткарладылар, әмма "бала-чага ычкын моннан" дип җибәрәләр иде. Бәлки, өстәмә мәшәкать дип караганнардыр. Әмма 2022 елның сентябрендә, мобилизация игълан ителгәннән соң, хәлләр үзгәрде. Миңа яңа гына 17 яшь тулган иде. Без танышым белән Казандагы хәлләрне төшерергә бара идек, акция башланганчы ук безне тоткарладылар. Мөгаен, букчамдагы "Конституция" сүзе сәбәпче булгандыр. Тоткарладыр, полиция участогына алып киттеләр. Мең сум штраф түләттерделәр.

Әмма иң куркынычы аннан соң башланды: балигъ булмаганнар эшләре комиссиясе, даими сөйләшүләр, сине шопер белән түгел, ә ниндидер канунсыз әйбер белән тоткан кебек хис итүгә басым ясаулар…Мәктәпкә полиция хезмәткәрләре үк килде. Алар "тәртипле укучы нинди булырга тиеш" дигән лекцияләр укыды, экстремизм турында, үзләрен оппозиционер итеп танытучы мошенниклар турында сөйләделәр. Хәтерлим, безне актлар залына җыйдылар — бу, ахрысы, 10 сыйныф ахыры иде. Бернәрсә аңламаган мәктәп укучылары утыра, һәм бик дәртләнеп сөйләгән бер полиция хезмәткәре: "Әгәр мине монда чакырганнар икән — димәк, сәбәп булган", — диде дә озак итеп миңа карап торды. Ә мин беренче рәттә утырам һәм уйлыйм: Ходаем, адәм ыстырамы шушымы инде сәбәп? Сез бит чәчәкләр һәм "Конституция" сүзе язылган букча тотып йөргән мәктәп укучысын тоткарладыгыз!", диде Шәрифуллина.

Эльвина Шәрифуллина белән әңгәмәне 👉монда укыгыз.

@azatliqradiosi

Русия Украинага каршы алып барган сугышта Башкортстаннан кимендә 10 мең хәрби үлгән

"Сугышта үлүчеләр" хисабындагы харита күрсәткәнчә, иң күп үлүчеләр – Уфа шәһәреннән. Башкаладан үлүчеләр саны бер меңгә якынлаша

Шул ук вакытта, районнардан үлүчеләр саны да зур тизлек белән арта бара. Иң күп үлүчеләр түбәндәге шәһәр-районнардан:

▪️Уфа – кимендә 833 кеше.
▪️Белорет районы – кимендә 450 кеше.
▪️Стәрлетамак – кимендә 362 кеше.
▪️Учалы районы – кимендә 360 кеше.
▪️Салават шәһәре – – кимендә 322 кеше.
▪️Баймак районы – кимендә 313 кеше.
▪️Туймазы районы – кимендә 294 кеше.
▪️Мәләвез районы – кимендә 291 кеше.
▪️Әбҗәлил районы – кимендә 256 кеше.

Күрше Татарстан белән чагыштырганда, зур шәһәрләрдән үлүчеләр саны әзрәк, районнардан, бигрәк тә авыллардан күбрәк.

Үлемнәр турында хәбәрләр иң аз килүче районнар нинди?

Бу хакта👉 монда укыгыз.

@azatliqradiosi

Русия мөселманнары Диния Нәзарәте рәисе урынбасары Дамир Мөхетдиновны 150 мең сум штрафка тартканнар

Дамир Мөхетдиновка бүлмәсендә “Калка” һәм «После битвы под Суздалем» рәсемнәре өчен административ эш ачканнар һәм штраф салганнар. Бу хакта Ринат Мөхәммәтов алып баручы “Нерусский” телеграм каналы хәбәр итә.

Мәскәүнең район мәхкәмәсе аны дини хисләрне мыскыл итү дип санаган. Узган ел Дамир Мөхетдинов “Татар-информ” агентлыгы журналисты Рәмис Латыйповка әңгәмә бирде. Интервью Дамир Мөхетдиновның эш бүлмәсендә алынды. Анда Калка сугышы күренеше ясалган картина күренә. Бу 1223 елда монголларның Калка елгасы буенда урыс-кыпчак гаскәрләрен тар-мар итүен тасвирлый. Бу күренеш урыс милләтчеләренең ачуын чыгарды һәм Мөхетдиновка һөҗүм башлауга сәбәп булды.

Соңрак басым астында Мөхетдинов әлеге картинаны алып куячагын хәбәр итте. Аны ул Икенче дөнья сугышына багышланган рәсем белән алыштырып куйды.
Бәхәс туганнан соң 2025 елның 17 февралендә Рәмис Латыйповның "Татар-информ" мөхәррире вазифасыннан китүе билгеле булды.

Публицист Харун Сидоров Мөхетдинов Русияне бер милләтле дәүләт итеп төзүчеләргә — дәүләтнең үзенә һәм урыс милләтчеләренә каршы чыкты, шуңа да көчле басымга дучар булды дип әйткән иде.

@azatliqradiosi

Соңгы кыңгырауда милли биюләр

Казанның 155нче гимназиясе "Ярмәк вагы" биюен сайлаган. Чуашстандагы
Урмай мәктәбе укучылары елдагыча мишәр биюе биеде. Аны җәмәгать эшлеклесе Фәрит Гыйбадтинов куеп калдырган иде. Үзе 2020 елда вафат булды. Татарстанның Әгерҗе районы Түбән Көчек мәктәбендә бәйрәмнәр мари биюе белән тәмамлана.

Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 29 май, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

🔸Румыниядә Русия дроны Одесса өлкәсе чигенә якын урнашкан Галац шәһәрендәге күпфатирлы торак йортның түбәсенә төшкән. Румыния тышкы эшләр министрлыгы моны вазгыятьнең җитди рәвештә кискенләшүе дип атады.

🔸АКШ Берләшкән Милләтләр Оешмасының Иминлек Шурасында Русияне Киевка һөҗүмнәр ясаудан кисәтте һәм утны туктатырга чакырды.

🔸Джефф Безосның Blue Origin дигән Америка аэрогаләм ширкәтенә караган ракет сынаулар вакытында шартлаган. Шартлауның сәбәбе әлегә билгеле түгел, хезмәткәрләр арасында зыян күрүчеләр юк.

🔸АКШ вице-президенты Джей Ди Вэнс Вашингтонның Иран белән килешү төзүгә якын булуын раслады.

🔸Волгоград өлкәсенә Украина дроннары һөҗүм итү нәтиҗәсендә бер кеше һәлак булган, тагын икесе яраланган, ике ширкәттә янгын чыккан — бу хакта өлкә губернаторы Андрей Бочаров белдерде. ASTRA басмасы ачыклаганча, Волгоградтагы һәҗүмнән соң "Лукойл-Волгограднефтепереработка" нефть эшкәртү корылмасы яна.

Журналистлар Русиядән Украинадагы сугышта 223 меңнән артык хәрби үлемен раслады

"Би-би-си"ның рус хезмәте, "Медиазона" һәм волонтёрлар төркеме Русия Украинага басып кергәннән бирле һәлак булган 223 539 Русия хәрбиенең исемен раслады.

Бу исемлек некрологларны, зиратлардагы һәм хәрби мемориаллардагы фоторәсемнәрне, шулай ук ачык дәүләт реестрлары мәгълүматларын анализлау нигезендә төзелгән.

Һәлак булучылар арасында элеккечә иң зур өлешне ихтыярилар тәшкил итә — 82 224 кеше. Аннан төркеме ачыкланмаган сугышчылар (48 177), контрактчылар (45 923), тоткыннар (25 367) һәм мобилизацияләнгәннәр (18 955) бара.

Британиянең Хөкүмәт элемтәсе үзәге мөдире Энн Кист-Батлер күптән түгел үзендәге беренче ачык лекциясендә Русиянең Украинага каршы сугыштагы югалтулары 500 мең кешегә якынлаша дип белдерде.

Азатлык Радиосының "Сугышта үлүчеләр" хисабы күрсәтүенчә, Башкортстаннан барлыгы кимендә 10 036 хәрби һәлак булган.

Татарстанда да үлгән хәрбиләр саны 9 меңнән артты. 27 майга 9 011 һәлак булган хәрби турында мәгълүмат табылды.

Хәбәрне тулырак монда укыгыз: https://smarturl.click/q47Xx

❗️Татарстанда, Башкортстанда, бөтен Урал федераль бүлгесендә, шул исәптән Ханты-Манси, Ямал-Ненец автоном бүлгеләрендә һәм Төмән өлкәсендә дә ракет һөҗүме игълан ителде.

Төмән өлкәсендә мондый кисәтү беренче тапкыр игълан ителә.

Татарстанда кайбер мәктәп укучыларын имин урыннарга күчергәннәр.

Путин сугышына Башкортстаннан китеп үлүчеләр саны 10 меңне узды

@azatliqradiosi

Татарстан каты экономия тәртибенә күчә, түрәләр санын киметергә мөмкин

Татарстан хакимияте муниципаль районнарга агымдагы ел ахырына кадәр кабул ителгән дәүләт програмнарыннан тыш бернинди дә өстәмә финанслау булмаячак дигән мәгълүматны җиткергән, дип яза«БИЗНЕС Online» чыганакларына сылтанып.

Моннан тыш, республика башкаласында бары тик ашыгыч дип табылган мөрәҗәгатьләр генә каралачак, аларның кичекмәстән хәл ителергә тиеш булуын далилләргә кирәк булачак.

"Рәис: “Үз сорауларыгыз һәм “теләкләрегез” белән миңа бүтән килмәгез, бүтән бернинди кәгазьгә дә кул куймыйм”, — диде", — дип сөйләгән район башлыкларының берсе.

Беренче сәбәп — республика казнасында салымнарның планнан кимрәк керүе.

Икенчесе — май аенда федераль үзәктән төбәкләргә бюджетны оптимальләштерү юлларын эзләргә дигән тәкъдимнәр килгән. Аерым алганда, төбәк дәүләт программаларын финанслауны киметү, шулай ук ел ахырына кадәр дәүләт хезмәткәрләре санын 10–15 процентка киметү мөмкинлеге дә карала.

Бу сан район җитәкчеләрен гаҗәпләндергән («болай да эшләргә кеше җитми»), әмма әлегә түрәләрне кыскарту мәсьәләсе туктатып торыла икән — Татарстан финанс министрлыгы моны соңгы чара дип саный һәм хәзерге хәлдән башка юллар белән чыгарга мөмкин дип исәпли.

Рәсми булмаган хәбәрләрдән тыш, ачык белдерүләр дә яңгырады. Атна дәвамында Русия финанс министры Антон Силуанов макроикътисади шартлар үзгәрү һәм өстенлекле юнәлешләргә өстәмә ресурс туплау кирәклеге сәбәпле Русия бюджеты күрсәткечләре яңадан каралачагын әйтте.

Аңа Татарстан финанс министры Марат Фәйзрахманов да кушыла: ул районнарны сакчыл булырга чакыра.

Муниципалитетларга исә бюджеттан тыш чыганаклардан акча эзләргә, даими ярдәмчеләргә һәм бизнес вәкилләренә мөрәҗәгать итәргә туры килә. Әмма аларның үзләрендә дә хәлләр җиңел түгел.

Шул ук вакытта Татарстанда дәүләт программнарын кыскарту әлегә планлаштырылмый (2026 елда республикада 50 програм гамәлдә). Салымнар һәм бюджетка керемнәр белән хәл катлаулы булса да, ул әле планлаштырылган чыгымнарны саклап калырга мөмкинлек бирә.

Бу атнада Азатлык Радиосы хисабында Татарстаннан Украинадагы сугышка китеп һәлак булган кешеләр саны 9 меңнән артып китте.

27 майга без 9 011 һәлак булган хәрби турында мәгълүмат таптык.

Татарстаннан күп үлемнәр эре шәһәрләрдә: Казан, Чаллы, Түбән Кама, Әлмәт, Яшел Үзән.

Иң аз үлем хәбәрләре – Әтнә (34), Теләче (50), Кама Тамагы (64) районнарыннан. Бу районнарда халык саны болай да аз, уртача 12-14 мең кеше.

Сугышта үлүчеләрнең иң күбе 35-44 яшь төркеменә туры килә.

Сугышта һәлак булган хәрбиләр исемлеген Азатлык Радиосы ачык чыганаклардан: рәсми хәбәрләрдән, социаль челтәрләрдән, некрологлардан, башка хәбәрләрдән туплый. Хакимият сугышта үлүчеләр санын әйтми. Чын саннар күпкә зуррак булырга мөмкин.

Әйдә! Online үтә дә файдалы материал әзерләгән. Бөтен татар онлайн сүзлекләрен бер урынга җыйган.

Менә аларның кайберләре. Саклап куегыз.

📌Электрон сүзлекләр фонды: https://suzlek.antat.ru/

📌Академик татар-рус сүзлеге: https://tatar_russian.academic.ru/

📌Татар-рус, рус -татар сүзлеге: http://tatpoisk.net/

📌Фуат Ганиев сүзлеге, бөтен сүзләр тавышландырылган: https://ganiev.org/

📌Сүзлек түгел, тәрҗемә платформасы: https://translate.tatar/

📌Ганиев сүзлегенә нигезләнгән гади һәм аңлаешлы: https://syzlek.ru/

Тагын берсе Әйдә! Online сайтында. Анда шулай ук һәр платформа турында тулырак язылган.

📚Уфадагы "Китап-Бәйрәм" ярминкәсендә Русиянең Украинага каршы баскын сугышында катнашучылар турында китап тәкъдим ителде

"Башинформ" язуынча, "Башкортостан. Герои СВО" дип аталган китапта сугышта бурычларын үтәү вакытында батырлыклары белән аерылып торган Башкортстаннан 14 Русия каһарманы турында язылган.

Авторлар билгеләп узуынча, киләчәктә әле киңрәк итеп тагын бер басма чыгару күздә тотыла.

2024 елны Татарстанда "Татмедиа" дәүләт агентлыгы да Украина сугышына багышланган "Геройлар янәшәдә" – "Герои рядом" патриотик әдәби конкурсы игълан иткән иде. Аның гомум приз фонды 5,2 млн сумнан артып китте. Әдәби бәйгеләрдә моңарчы моның кадәр сумма бүленгәне булмады. Шулай итеп татар-башкорит сәнгатенә сугыш пропагандасы үтеп керде. Бу Мәскәүдән — төбәкләргә, республикаларга төшкән сәясәтенең бер күренеше.

Шул ук вакытта сугышта иң күп үлүчеләр нәкъ Башкортстан белән Татарстаннан. Азатлык Радиосының "Сугышта үлүчеләр"  хисабы күрсәтүенчә, Башкортстаннан барлыгы кимендә 10 036 хәрби һәлак булган. Татарстанда да үлгән хәрбиләр саны 9 меңнән артты. 27 майга 9 011 һәлак булган хәрби турында мәгълүмат табылды.

▪️2022 елда — Русиянең Украинага каршы сугыш башлаган елда илдә сәнгатькә сугыш пропагандасы үтеп керде, ә моның белән килешмәгән сәнгать әһелләренә каршы репрессив чаралар күрелде. Ул Мәскәүдә белән Петербурда ачык күренде, әмма Татарстан белән Башкортстанда артык сизелмәде. 2024 елны мисал өчен Татарстан хакимияте сугыш пропагандасын сәхнәләрдә, әдәбиятта таратырга кирәклеген ачыктан-ачык әйтә башлады. Татарстан вице-премьеры Ләйлә Фазлыева әдәбиятны корал итеп кулланырга һәм Украина сугышы турында урысча-татарча әдәби әсәрләр язарга, спектакльләр куерга чакырды.

📖"Китап-Бәйрәм" ярминкәсе Башкортстанда дүртенче ел оештырылды. Ул быел 28-30 майда узды. Оештыручылар аны халыкара дип атый, чөнки чарада Беларус белән Иран вәкилләре дә катнашты.

@azatliqradiosi

⚖️Казандагы мәхкәмә җәмәгать эшлеклесе Ләйсән Саттарованы 30 мең сум штрафка тарткан

30 май көнне Казандагы мәхкәмә Ләйсән Саттаровага техникумда МАХ мессенджерын куллануга мәҗбүриләү турында төшерелгән ролигы өчен 30 мең сум штраф салган. Мәхкәмә аны "фейклар" тарату маддәсе нигезендә гаепле дип тапкан. Бу хакта Саттарова үзенең Instagram битендә белдерде.

"Бүген роликка бәйле мәхкәмә утырышы булды. Анда мин МАХ мессенджерын куллануны мәҗбүр итүләре турында әйтәм. Миңа 30 мең сум штраф салдылар. Мәхкәмә (Казан техникумында) МАХ мессенджерын мәҗбүриләп кулландыру турында бик күп фактлар китерсәм дә, хөкемдар мине гаепле дип тапты", ди Саттарова.

Икенче роликта Саттарова Татарстан мәгариф һәм фән министрлыгы җавабын китерә. Анда студентларны дәүләт мессенджерын куллануга мәҗбүр итү Конституцияне бозу булып саналмый, диелә.

"МАХ мессенджерын урнаштыру турындагы таләпләр Русия Конституциясенә каршы килми, чөнки алар мәгълүмати иминлек дәрәҗәсен һәм белем бирү эшчәнлегенең нәтиҗәлелеген арттыруга юнәлдерелгән", дип язылган министрлык җавабында.

▪️Русия мессенджерын булдыру турындагы канунны Русия президенты Владимир Путин узган елның 24 июнендә имзалаган иде.

▪️“Роскомсвобода”га нигез салучыларның берсе Саркис Дарбинян әлеге мессенджер аша куәт оешмалары сөйләшүләрне контрольдә тота алачак дип саный.

▪️Элегрәк Татарстанда активист республика президенты Рөстәм Миңнехановка мәктәп чатын MAX мессенджерына күчерүгә зарланды. Ул моны "көчләп тагу" дип атады.

@azatliqradiosi

Казаннан Грузиягә киткән 21 яшьлек Эльвина Шәрифуллина бик озак вакыт илдән китүен мөһаҗирлек дип атый алмаган.

“Мин гомумән эмиграция кешесе түгел. Моны киткәч кенә бик яхшы аңладым. Миңа калса, мин Татарстан эчендә генә яши алам”, ди ул.

Эльвина ни өчен илдән киткән соң?

“Дөресен әйткәндә, 2024 елның көзендә мин Грузиягә дусларым һәм хезмәттәшләрем белән күрешергә дип киттем. Моңа кадәр дә мин чит илләргә бара һәм һәрвакыт кире Казаныма кайта идем. Фатирым, гаиләм, этем, укуым бар. Мин беркайчан да Казаннан китәрмен дип уйламадым, хыялланмадым. Ләкин тора-бара хәлләр куркынычрак була башлады. Башкортстандагы репортажларның берсеннән соң хезмәттәшемдә тентү узды. Эш материалларында минем фамилиям дә күренә башлады. Моңа кадәр дә мине Грузия чигендә, Югары Ларста бер тоткарлаганнар иде, журналистика эшчәнлеге турында сорау алдылар. Аннары тикшерүләр, сөйләшүләр башланды, элеккеге эш урыннарымда минем турында сорашып килүләре ачыкланды. Һәм бер мизгелдә кире кайту куркыныч булып тоела башлады.

Иң куркыныч мизгел Казан һава аланында булды. Мине яңадан өстәмә тикшерүгә алып киттеләр, документларымны алдылар, сораулар бирә башладылар. Һәм мин аэропорт бәдрәфендә утырганда бик нык курыктым, еладым. Миңа ул вакытта унтугыз яшь. Әгәр берәр нәрсә булса, мин бөтенләй ялгыз калачагымны аңлый идем. Миндә инде "кирәк булса" дип сакланган адвокат номеры бар иде. Дусларым һәм хезмәттәшләрем, гомумән, мине теләсә кайсы вакытта тоткарларга мөмкиннәр икәненә әзер иде. Әмма бер эләктерсәләр, мине чыгармаячаклар, мине беркем дә төрмәдән тартып чыгармаячак иде. Кем инде мин? Бер хыялый яшь кыз. Мин чираттагы сәяси тоткын булачак идем, сәяси тоткыннарны искә алган митингларда фотомны кемдер тотып торыр иде яисә медиаларда телгә алынган бер кеше генә була ала идем. Мин ирек яратам.

Шунда мин беренче тапкыр үземә мин төрмәгә утырасым килми дип әйттем . Үзем өчен курыкканга түгел, ә әти-әнием өчен — әнием, әбием, бабам өчен курыктым. Мин сәяси тоткыннар гаиләләренең ничек яшәвен бик яхшы беләм. Мин әниемнең сәяси тоткын анасына әйләнүен теләмәмдем. Бабамның тынчы тикшерү изоляторда чиратларда басып торып, мыскыллы сөйләшүләргә сабыр итеп миңа кирәк-яраклар ташып йөрүен теләмәдем. Чемодан күтәреп мөһаҗирлектә яшәү төрмәдән күпкә хәерлерәк.

Казан һава аланында сораулар алган вакытта, әгәр хәзер мине чыгаралар икән, мин кире кайтмаячакмын дип үземә сүз бирдем. Бу — бик авыр карар”, ди ул.

Тулырак 👉монда укыгыз.

@azatliqradiosi