Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 8 июнь, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

🔹 Әрмәнстан премьер-министры Никол Пашинян җитәкләгән «Гражданлык килешүе» фиркасе 7 июньдә узган парламент сайлавында зур өстенлек белән алда бара. Парламентка шулай ук ике оппозицион көч — «Көчле Әрмәнстан» һәм «Әрмәнстан» блоклары үтә. Икесе дә Русиягә якын сәяси төркемнәр дип санала.

🔹 Кытай Тайвань янында «махсус диңгез операциясе» башлавын игълан итте. Бу Япония белән Филиппиннарның Тайваньның көнчыгышындагы аерым икътисади мәйданның чиген билгеләү турында сөйләшүләр башлавын белдергәннән соң булды.

🔹 Русия миллиардеры Роман Абрамович май аенда Киевка барып, Владимир Зеленский белән очрашкан. Бу хакта FT басмасы хәбәр итә. Басма мәгълүматларына караганда, ул Владимир Путинга очрашу үткәрү тәкъдимен тапшырган.

🔹 Украина дроны Мәскәүдән Акъярга (Симферопольгә) баручы юлчылар поездының тепловозына һөҗүм иткән. Нәтиҗәдә машинист ярдәмчесе һәлак булган, ә машинист үзе яраланган. Бу турыда Кырымның Русия билгеләгән җитәкчесе Сергей Аксёнов хәбәр иткән.

🔹Иран, Израил армиясенең Бәйрутка һөҗүменә җавап итеп, Израилгә ракет һөҗүмнәре ясады. Бу 8 апрельдә көченә кергән вакытлыча тынычлыктан соң беренче мондый очрак булды. Моңа җавап итеп, Израил Ирандагы хәрби корылмаларга һөҗүм оештырды.

💸 2025 елда Татарстан салымнарның 72% өлешен Мәскәүгә җибәргән

Шул ук вакытта, 2026ның I кварталында республика бюджетында 6 миллиард сумлык тишек, акча җитми.

@azatliqradiosi

Русия мөфтияте Дамир Мөхетдиновны эзәрлекләү динара киеренкелек тудырырга мөмкин дип кисәтте

Русия мөселманнарының Диния нәзарәте үз эшчәнлегенең ислам диненең әхлакый кыйммәтләренә һәм Русия кануннарына нигезләнүен белдерде. Нәзарәт үзенең "экстремизмга, радикализмга, чит илләр йогынтысына һәм милләтара дошманлыкка" катнашы булуын кире кага.

Мондый белдерү Диния нәзарәте рәисенең беренче урынбасары Дамир Мөхетдиновка карата нәфрәт яки дошманлык уятуда гаепләү турында беркетмә төзелгәннән соң чыкты.

Диния нәзарәте кисәтүенчә, мөфтияткә каршы кампания милләтара һәм динара киеренкелек тудырырга ихтимал.

Мөхетдиновка карата төзелгән беркетмәне мәхкәмә 11 июньдә караячак. Әлеге маддә нигезендә аңа 10 меңнән 20 мең сумга кадәр штраф, 15 тәүлеккә кадәр административ кулга алу яки 100 сәгатькә кадәр мәҗбүри эшр җәзасы яный. Беркетмәнең нинди сәбәп белән төзелгәне әлегә билгеле түгел.

Быел май ахырында Дамир Мөхетдиновка бүлмәсендә "Калка" һәм "После битвы под Суздалем" рәсемнәре өчен административ эш ачулары һәм штраф салулары билгеле булды.

Мәскәүнең район мәхкәмәсе аны дини хисләрне мыскыл итү дип санаган һәм 150 мең сум күләмендә штрф билгеләгән.

Хәбәрне тулырак монда укыгыз.

Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларыбыз! Бүген 9 июнь, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк:

🔹Салих Сәйдәшев һәм татар музыкасы музее мөдире вазифаларын башкару вакытлыча дин белгече, җәмәгать эшлеклесе, тәрҗемәче, Татар әдәбияты тарихы музее (Татар китабы йорты) мөдире Айдар Шәйхинга йөкләнгән.

Музейның элекке җитәкчесе - драматург, журналист Айдар Әхмәдиев хәзер Милли музейда һәм аның филиалларында махсус проектлар, иммерсив форматлар, яңа экскурсияләр һәм музей спектакльләрен үстерү белән шөгыльләнәчәк.

🔹 АКШ Израилнең карашына карамастан, Иран белән атом килешүе төзүгә ирешергә тырышуын дәвам итәчәк, дип белдерде АКШ вице-президенты Джей Ди Вэнс.

🔹 Филиппиннардагы җир тетрәүдә һәлак булучылар саны 37 кешегә җитте, 450дән артык кеше җәрәхәтләр алган, дип хәбәр итә җирле хакимиятләр.

🔹 Конгода Эбола бизгәге белән авыруның расланган очраклары 550гә җиткән. Аларның 101е үлгән, дип яза Reuters.

🔹 Afghanistan International хәбәр иткәнчә, Талибан дәүләт хезмәткәрләренә смартфоннар куллануны тыйган. Балаларга һәм үсмерләргә дә мәктәпкә электрон җайланмалар алып килергә рөхсәт ителми.

Татарстан стратегиясе: телдән сәясәткә күчә

Соңгы бер-ике айда Татарстанда милли сәясәт, республика телләре киләчәгенә бәйле документлар расланды, Мәскәүдә Путин каршында урыс теле шурасы утырыш узды. Яңа документларңа ниләр үзгәргә?

Сәясәт белгече Руслан Айсин  әйтүенчә, Русиядә һәм дөньяда геосәяси вәзгыять шактый гына үзгәрде, шуңа күрә эчке документлар да сугыш, милитаризм, урыс дөньясының асылын һәм нигезен ныгыту күзлегеннән үзгәртелде. Яңа идеологик төсмер өстәлде.

Татарстан дәүләт милли сәясәте концепциясен төзүчеләр төркеме җитәкчесе, тарих фәннәре докторы Татьяна Титова "яңа документның нәкъ менә "Русия гражданлык үзбилгеләнүенә яңа мәгънә салу ихтыяҗы" белән төзелүен яшерми.
"Еллар узу белән илнең икътисады, сәяси вазгыяте үзгәрә, аларга карап кешеләр үзгәрә. Бу исә канун нормаларына, дәүләт програмнарына, идарә итү алымнарына яңа караш кирәклеген күрсәтә. Җәмгыятьне тагын да берләштерү, "Русия халкы" дигән гражданлык үзаңына яңа мәгънә салу ихтыяҗы барлыкка килде", диде ул.

Тулырак монда укыгыз

Русия мөфтие урынбасары Дамир Мөхетдиновка яңа административ эш ачылан

Бу уңайдан Русия мөселманнарының Диния нәзарәте белдерү белән чыкты. Диния нәзарәте кисәтүенчә, мөфтияткә каршы кампания милләтара һәм динара киеренкелек тудырырга ихтимал.

Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларбызы! Бүген 10 июнь, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк.

🔸Бүген иртән Татарстанда һәм Башкортстанда ракет һөҗүме куркынычы игълан ителде. "Реальное время" язуынча, Казанда сиреналар яңгырады. Казан һәм Түбән Кама һава аланнары ябылып торды. Алабуга, Әлмәт, Яшел Үзән, Бөгелмә, Чаллы, Түбән Камада дрон һөҗүме куркынычы тәртибе дә кертелде.

🔸Шулай ук Оренбур, Самар, Удмуртия, Чуашстан республикасында да ракет һөҗүме тәртибе кертелде. Чуашстан башлыгы Олег Николаев Чабаксарга ракет һөҗүме ясалуын раслады. "Хәзерге вакытта зыян күрүчеләрнең санын ачыклау һәм зыян килгән корылмаларны барлау бара", диде ул. Astra басмасы язуынча, һөҗүм Русия дроннары өчен "Комета" антенналары җитештерүче «ВНИИР-Прогресс» хәрби ширкәтенә ясалган. Ә Самарда Куйбышев нефть эшкәртү ширкәте яна. Бу хакта Astra телеграм-каналы яза. Әлеге ширкәт "Роснефть"кә караган төбәктәге нефть эшкәртүче иң эре ширкәтләрнең берсе.

🔸Казан һава аланының икенче терминалы биш көнгә, 15-20 июнь көннәрендә ябылып торачак. Аэропортның матбугат хезмәте хәбәр итүенчә, бу техник сәбәпләр белән бәйле. Билгеле булганча, Казанда 17-19 июньдә Русия­-АСЕАН саммиты узачак.

🔸Бүген Казанда Күмәк иминлек килешүе оешмасына (ОДКБ) кергән илләрнең тышкы эшләр министрлары утырышы уза. Кичә кич Казанга Русия тышкы эшләр министры Сергей Лавров килде. Утырышны ул алып барачак. Күмәк иминлек килешүе оешмасы 1992 елда төзелде. Аңа бүгенге көндә Беларус, Казакъстан, Кыргызстан, Русия, Таҗикстан керә. Килешү низагларны чишүдә, табигать казалары нәтиҗәләрен бетерүдә, тышкы куркынычларга, шул исәптән хәрби һөҗүмнәргә җавап бирүдә үзара ярдәм итүне күз уңында тота.

🔸Башкортстанның элекке мәдәният министры Әминә Шәфыйкованы сак астында тотуны озайтканнар. Элекке министр ким дигәндә 6 сентябрьгә кадәр Мәскәү СИЗОсында калачак. Тикшерү эше дәвам итә. Аны бюджет акчаларын туздыру һәм ришвәт алуда шикләнәләр.

🔸Кырымда поездлар хәрәкәте төнгә туктатыла. Бу хакта Кырымның Мәскәү билгеләгән башлыгы Сергей Аксёнов белдерде.

@azatliqradiosi

10 июньдә Чабаксарга ракет һөҗүме булды.

Astra язуынча, һөҗүм Русия дроннары өчен "Комета" антенналары җитештерүче «ВНИИР-Прогресс» хәрби ширкәтенә ясалган.

Зеленский Чабаксар, Самар, һәм Владимир өлкәсенә һөҗүмнәрне раслады.

Украина кораллы көчләре, Русия һөҗүмнәренә җавап итеп, стратегик ширкәтләргә даими һөҗүмнәр ясап тора.

Казан шәһәренә агымдагы елның беренче биш аенда якынча 60 мең мигрант килгән, ә тагын 22,3 меңе яшәү рөхсәтен озайткан.

Бу хакта шәһәр мэриясе матбугат хезмәтенә сылтанып эчке эшләр министрлыгының миграция мәсьәләләре бүлеге җитәкчесе урынбасары Татьяна Җиһаншина хәбәр иткән.

Аның сүзләренчә иң күп мигрантлар Үзбәкстан, Төрекмәнстан, Таҗикстан, Кытай, Казакъстан һәм Кыргызстан ватандашлары.

Күпчелеге Казанга эш һәм белем алу өчен килә. Ел башыннан 24,4 мең кеше эшкә дип килгән. Барлыгы 11,7 мең патент рәсмиләштерелгән. Белем алуга килүче чит ил ватандашларының саны 16 меңнән арта. Сигез мең кеше шәхси максатлардан килгән.

Җиһаншина хәбәр итүенчә, Казанда 1 июньгә Казан шәһәрендә рәсми рәвештә 50,7 мең чит ил ватандашы һәм ватандашлыгы булмаган зат яши.

Шәһәр башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары Азат Абзалов билгеләп үткәнчә, Татарстан хезмәт мигрантлары өлеше иң югары булган төбәкләрнең берсе булып кала. Узган елда чит ил эшчеләренең өлеше 2,4 процентка кадәр арткан.

Элегрәк Татарстан президенты ярдәмчесе Рафис Хәбибуллин республикага мигрантларның күпләп килүенең бер сәбәбе "мөселман республикасы" булуында, дип белдергән иде.

▪️Соңгы елларда Русиядә мигрантларга яшәү кагыйдәләре һәм шартлары кырысланды.
▪️2024 елны Русия думасы мигрант балаларын урыс телен белмәгән килеш мәктәпкә алуны тыю турында канун кабул итте.
▪️Татарстан Дәүләт шурасы әлеге федераль канун өлгесен хупламаган иде.

@azatliqradiosi

Самар шәһәренә дрон һөҗүмендә өч кеше яраланган

Бу хакта төбәк башлыгы Вячеслав Федорищев белдерде.

Дроннарның кая төшүе турында ул берни әйтмәде.

Astra һөҗүмнең Куйбышев нефть ширкәтенә ясалуын ачыклаган. Бу төбәктә иң зур нефть эшкәртү ширкәтләренең берсе, Роснефтькә карый. Соңгы тапкыр аңа быел гыйнварда һөҗүм ясалды.

10 июнь иртәсендә Чуашстанга да ракетлар төште.

Соңрак Украина хәрбиләре Чабаксар һәм Самарга һөҗүмнәрне раслады.

Украина кораллы көчләре Русиядәге стратегик ширкәтләргә даими рәвештә һөҗүм итеп тора

Хәерле иртә, хөрмәтле укучыларбызы! Бүген 11 июнь, әлеге сәгатькә булган кайбер хәбәрләрне барлыйк.

🔸АКШ Иранның көньягына һөҗүм иткән. Axios хәбәр итүенчә, һөҗүмнәр ПВО, радиолокация станцияләре һәм дроннар белән идарә итү пунктларына ясалган. Иран моңа җавап итеп АКШ хәрби-диңгез көчләренең Бәһрәйндәге бишенче флоты штабына һөҗүм итүен, шулай ук Һормүз бугазын барлык көймәләр өчен ябуын белдерде.

🔸Башкортстанның Салавт районы Яңа Каратаулы авылында йортта чыккан янгын нәтиҗәсендә өч бала һәлак булган. 6,8,11 яшьлек балаларның мәетләрен янып беткән йорт җимерекләре арасыннан табып алганнар.

🔸Башкортстанның Туймазы районы Түбән Троицкий авылы халкы Русия тикшерү комитеты башлыгы Александр Бастрыкинга видеомөрәҗәгать яздырган. Халык сүзләренчә, алар 1930 елда төзелгән, авария хәлендәге баракта яши. Җирле халык йортның күз алдында җимерелүен әйтә, әмма аларны күчерү мәсьәләсе һаман да хәл ителми. Бу хакта Mkset яза.

🔸Казан метросының «Фучик» станциясеннән «Академик Сахаров» станциясенә кадәрге өлешен төзүгә Татарстан бюджетыннан өстәмә 500 миллион сум бүлеп биреләчәк. Дәүләт сатып алулары порталында урнаштырылган тендер мәгълүматларыннан күренгәнчә, быел май аенда республика әлеге проектка инде 1,5 миллиард сум күчергән булган.

🔸Бүген 2026 елгы футбол дөнья чемпионаты башлана. Ачылыш матчында Мексика һәм Көньяк Африка Республикасы җыелма такымнары уйнаячак.

@azatliqradiosi

17-19 июньдә Казанда узачак Русия - АСЕАН саммитына Русия президенты Владимир Путин килә.

Социаль челтәрләрдә бу хакта ни уйлыйлар?

@azatliqradiosi