Теміртауда аязда мыңнан астам адам жылусыз қалды

13 қаңтарда кешке Теміртауда 8-ші шағын аудан мен Отрадное көшелерін жылумен қамтамасыз ететін негізгі жылу магистралінде құбыр жарылып, 40 шақты көп қабатты тұрғын үй мен ондаған жеке үй, бизнес нысаны жылусыз қалған. Бұл жөнінде “Вечерняя Караганда” басылымы жазды. Мұндай апат аяз қақаған шақта болып отыр.

Қала әкімі Ғалым Әшімов 1970-жылдардан бері жөндеу көрмеген ескі құбыр жарылғанын айтты. Апаттық бригадалар үзіліссіз жұмыс істеп, тиісті техника жұмылдырылғаны хабарланды.

Алматы облысында Ұлттық ұлан сарбазы жаттығу кезінде жарақаттанды

“Ұлттық ұланның” баспасөз қызметінің хабарлауынша, оқиға 13 қаңтарда күндіз Алматы қаласындағы 5571 әскери бөлімінің жаттығу полигонында болған.

Жаттығу кезінде сарбаз аяғын “қауіпсіздік ережелерін сақтамай” жарақаттап алған. Сарбазға алғашқы медицина көмегі көрсетіліп, Қонаев ауруханасына жеткізілген.

Сарбазға алғашқы медицина көмегі көрсетіліп, Қонаев ауруханасына жеткізілген.

Қазір оқиғаның мән-жайы бойынша тексеріс басталды.

Ирандағы ахуал ушыққан тұста АҚШ бұған араласуы мүмкін екенін ескертті. Тегеран келіссөздер жүргізуге әзірміз, бірақ «соғысқа да сақадай-сай дайынбыз» деді. Сарапшылар АҚШ әскери және экономикалық шаралармен жауап беруі мүмкін деп болжаған. Президент Дональд Трамп Иранмен сауда жасайтын елдердің АҚШ-пен операцияларына 25 пайыз тариф енгізді.

Украинадағы соғыс биыл біте ме?

Ресей Украинаға соғыс ашқалы төрт жылға таяп қалды, негізгі мәселелер бойынша тараптардың ұстанымы бір-бірінен әлі де тым алшақ. Сарапшылар Екінші дүниежүзілік соғыстан бергі Еуропадағы ең қанды қақтығыс 2026 жылы аяқталуы екіталай деп болжайды.

❗Ирандағы қазіргі жағдай қалай?

🔹Бүгін, 14 қаңтарда Иран режимі наразылықта ұсталған алғашқы адамды дарға асатыны айтылып жатыр. 26 жастағы Ерфан Солтани бір апта бұрын Тегеранда ұсталған. Солтанидің туыстары ВВС сайтының Парсы қызметіне «сот процесі өте жылдам өтіп, екі күннің ішінде өлім жазасы кесілді» деген. Иран соты жас жігітті «Құдайға қарсы соғысқа шықты» деп айыптаған.

🔹АҚШ президенті Дональд Трамп 13 қаңтарда журналистерге Иран наразыларды дарға асса «өте қатаң шара қабылдайтынын» айтты.
АҚШ-та орналасқан Human Rights Activists News Agency есебінше, Ирандағы наразылықта қаза тапқандардың саны 2571 адамнан асқан.

🔹АҚШ пен Канада азаматтарын Ираннан кетуге шақырды. Екі ел азаматтарына Түркия немесе Армения арқылы шығып кетуге кеңес берді.

🔹Трамп пен SpaceX иесі Илон Маск арасындағы әңгімеден соң Starlink интернет қызметі Иранға тегін таратылатын болды. Иранда алты күннен бері интернет бұғатталған еді. Тегеран Starlink интернетін де бұғаттауға тырысып жатыр.

t.me/azattyq

Украинада Юлия Тимошенконың партиясының кеңсесінде тінту болды

Украина жемқорлыққа қарсы ұлттық бюросы (НАБУ) және мамандандырылған жемқорлыққа қарсы прокуратура (САП) Жоғарғы рададағы фракция жетекшілерінің бірі жемқорлық күдігіне ілінгенін хабарлады.

Мәселе бірқатар депутаттардың пайдасына орай фракция атынан нақты заң жобаларына дауыс беру жөнінде болып отыр.

Ведомство өкілдері фракция жетекшісінің аты-жөнін атамады. Азаттықтың Украин қызметінің "Схема" жобасы дереккөзінің айтуынша, "Батькивщина" фракциясына жетекшілік ететін Юлия Тимошенко күдікке ілінген.

Тимошенконың өзі тінту болғанын растап, айыпты жоққа шығарды

💬 Апелляциялық сот: Азаттық тілшілеріне аккредитация бермеу туралы шешім өзгермеді

14 қаңтарда Астананың әкімшілік сотының апелляциялық алқасы Азаттықтың 7 тілшісінің аккредитациясына қатысты бірінші инстанцияда шыққан шешімді өзгертпеді.

Былтыр 20 тамызда сот Азаттық радиосының жеті журналисіне аккредитация беруден бас тартқан Қазақстанның сыртқы істер министрлігінің шешімін заңды деп таныған еді. Бұл шешімге келіспеген Азаттық шешімді апелляцияға берген.

Бүгін таңертеңгі сот отырысында адвокат Лилия Гафарова Қазақстан сыртқы істер министрлігі Азаттық тілшілерінің аккредитация мерзімін уақытында қарамай, осылайша әуелі олардың "аккредитациясыз" жұмыс істеуіне жағдай жасады, ізінше "аккредитациясыз жұмыс істеді" деп айыптап, Конституцияда жазылған жұмыс істеу құқығынан айырды деп мәлімдеді.

Ал сот отырысы кезінде сыртқы істер министрлігінің мүддесін қорғаған Константин Воробьев пен Мейрам Муташев бұған дейін ұстанымын жеткізгенін айтып, бірінші инстанциядағы сот шешімін өзгеріссіз қалдыруды сұрады.

❗Министр мектеп директорларын 2+2 жүйесімен тағайындауды ұсынды

Қазақстанда мектеп директорлары енді екі жылға тағайындалып, жақсы нәтиже көрсетсе қызметі тағы екі жылға созылады. Бұл оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова мәлімдеді.

«Министр ретінде позициям, директордың қызмет мерзімі екі жыл болуы керек. Екі жылда білім сапасы, балалардың нәтижесі жақсы болып, қауіпсіздік мәселесі, мұғалімдердің біліктілік мәселесі жақсы жолға қойылса, директордың жұмыс мерзімін бір мәрте тағы екі жылға созуға болады. Қазір бұл мәселе министрлікке бұйрық ретінде енгізілді» деді министр 14 қаңтарда Оқу-ағарту және балалардың құқықтарын қорғау жөніндегі қоғамдық кеңестің отырысында.

Қазір елде мектеп директорлары 4 жылға тағайындалады. Бірақ мектептерде мектеп директорларының ротациясы жиі бола бермейді. Бұған дейін министрлік кейбір мектептерде директорлар 10 жылдан аса уақыт отырған мойындаған.

Қазақстан сыртқы істер министрлі Қара теңізде Қазақстан мұнайын күтіп тұрған танкерлерге шабуылға алаңдаушылық білдірді.

Министрліктің ресми өкілі Ерлан Жетібаев 14 қаңтардағы мәлімдемесінде Қазақстан бірнеше Еуропа елдерінің елшілерімен шұғыл кездесу өткізгенін, АҚШ-пен және шетелдік серіктестерімен байланыс орнатқанын айтты. Кездесуде халықаралық құқықтың талаптарының сақталуы, көмірсутегін тасымалдау мен теңіз жолдарының қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңыздылығы айтылған.

"Қазақстанның ешқандай қарулы қақтығысқа қатысы жоғын, жаһандық әрі еуропалық энергетикалық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге тұрақты үлес қосып келе жатқанын атам өтеміз. Бұған қоса, Қазақстан энергия ресурстарын халықаралық талаптарға сай жеткізіп отыр. Танкерлердің барлық қажетті рұқсаты болды және тиісті сәйкестендіру жабдықтарымен қамтамасыз етілген. Министрлік кейінгі уақытта мұндай оқиғалардың жиілеп бара жатқанын, бұл халықаралық энергетикалық инфрақұрылымның тұрақты жұмысына қауіп төндіретінін ескертеді. Сондықтан серіктестерімізді осындай оқиғаларды алдын алу үшін бірлескен шаралар әзірлеуге және тығыз ынтымақтастық орнатуға шақырамыз" деді Ерлан Жетібаев.

13 қаңтарда Қара теңізде, Каспий құбыр консерциумы маңайында Қазақстанның мұнайын күтіп тұрған Matilda және Delta Harmony танкерлеріне дрон шабуылдаған. Қазақстан энергетика министрлігі танкерлерге мұнайлар тиелмегенін, Қазақстан мұнайы шығынға ұшырамағанын мәлімдеген.

⚡АҚШ қазақстандықтарға иммиграция визасын беруді тоқтатты. Бұл нені білдіреді?

АҚШ президенті Дональд Трамптың әкімшілігі 21 қаңтардан бастап 75 елдің азаматтарына, соның ішінде қазақстандықтарға да иммиграция визасын беруді уақытша тоқтатады. Бұл шешімнің жай-жапсарын түсіндірейік.

Шешімді АҚШ-тың мемлекеттік департаменті 14 қаңтарда жариялады. Reuters агенттігінің ақпаратынша, 75 елдің арасында Қазақстаннан бөлек Қырғызстан, Армения, Әзербайжан, Молдова, Беларусь, Грузия, Иран, Ресей, Пәкістан, Өзбекстан, Иран бар.

🔸АҚШ-тың барлық визасы тоқтай ма?

Жоқ, бұл шешім туристік, студенттік визаларға, футболдан әлем кубогына берілетін визаға әсер етпейді. Шешім тек АҚШ-қа көшіп барып, тұруға мүмкіндік беретін иммиграция визасына қатысты шыққан. Әдетте АҚШ-тың грин-картасын алғандар алдымен иммиграция визасына тапсырып, сол арқылы Америкаға көшіп барады.

🔸Шешімге не түрткі болды?

Мемлекеттік департамент бұл шешім "шетелден келетін азаматтардың әлеуметтік және мемлекеттік жеңілдіктерді пайдалануды тоқтату үшін шығарылғанын" айтады.

"Мемлекеттік департамент АҚШ-қа болашақта көшіп келетіндерді иммиграцияға жарамайды деп тану өкілетін пайдаланады. Себебі иммиграцияға жарамайтындар АҚШ-қа масыл болып, Америка халқының жомарттығын асыра пайдалануы мүмкін" деді мемлекеттік департаменттің баспасөз хатшысының орынбасары Томми Пиготт.

🔸Иммиграция визасын қарау қашан қалпына келмек?

АҚШ енді иммиграция визасының құжаттарын қарастыру процедурасын қайта қарамақ. Вашингтон иммиграция визасын қарау уақытша тоқтатылды дейді, бірақ бұл типтегі визаларды беруді қашан қалпына келтіретінін ашып айтпады.

t.me/azattyq

Иранның әуе қорғаныс жүйесі дайындық режиміне көшірілді, Ұлыбритания Ирандағы елшілігін жапты

Иран азаматтық ұшақтарға әуе кеңістігін жабатынын ресми түрде хабарлады. Бұған қоса, Ислам революциясы сақшылар корпусының әуе-ғарыш күштері мен әуе қорғаныс жүйесі жоғары дайындық режиміне көшірілген.

Ұлыбритания Тегерандағы елшілігін жауып, барлық қызметкерін эвакуациялады. АҚШ Катардағы әуе базасындағы қызметкерлерінің санын азайтты. Бұл АҚШ-тың Таяу Шығыстағы маңызды әскери базасы. Онда шамамен 10 мың әскери және азаматтық қызметкер бар.

Бұған дейін Иран билігі Америка шабуылдаса, АҚШ-тың аймақтағы әскери базаларына соққы жасайтынын ескерткен.

Иран әуе кеңістігін жапқаннан кейін қазақстандық Air Astana әуе компаниясы ұшақтарының бағыты өзгеретінін мәлімдеді.

Енді әуе компаниясының ұшақтары Шарм-эль-Шейх, Дубай, Доха және Мединаға Иранды айналып ұшады. Сол себепті тұрақты және чартерлік рейстердің ұшуы мен қону уақыты өзгеруі мүмкін.

Компания өкілдері жағдайды бақылап отырғанын, жолаушыларға рейстердің статусын тексеруге кеңес берді.

Шымкентте таныс жігіт пышақтап өлтірген 21 жастағы Нұрай Серікбайды туыстары жерледі. Бұл оқиға бойынша адам өлтіру бабымен қылмыстық іс қозғалған. Туыстарының сөзінше, күдікті бойжеткеннің артынан қалмай, бірнеше ай бойы мазасын алған. Жұрт полиция іс бойынша бірден әрекет етпеді сынап жатыр.

Астанада полиция балаларының қазасын әділ тергеуді талап етіп жүрген үш ананы ұстап әкеткен болуы мүмкін деп хабарлады құқық қорғаушы Инга Иманбай
Азаттыққа.

Оған түске қарай аналардың бірі “бізді полиция ұстап әкетті” деп жазып жіберген. Содан бері аналардан хабар үзілген.

“Ал негізі бүгін Ақнәр Гүлістанның анасы, Сана Мерланның анасы, Адель Аканованың анасы бірігіп, президент әкімшілігіне ұжымдық арыз жазбақ болған. Олар “барлық қылмыстық істер Алматы, Атырау қалаларынан алынсын. Бас прокуратура тергеу тобын құрсын” деп хат жазып, тапсырғысы келген. Не үшін, қалай алып кетті, білмеймін” деді құқық қорғаушы.

Азаттық әзірге оларға хабарласа алмады. Астана полициясынан жауап алуға тырысып жатыр.

Белсенді Мирболат Мырзатайұлы Тараздағы абақтыға ауыстырылды

Төрт жылға бас бостандығынан айрылған қоғам белсендісі Мирболат Мырзатайұлы апелляциялық соттың қаулысы шықпай жатып, Алматыдағы түрмеден Тараздағы абақтыға ауыстырылды. Бұл жөнінде Адам құқығын қорғау бюросы жазды.

Мырзатайұлының әйелі Гүлшат Бишуинованың хабарлауынша, 12 қаңтар күні түнде қоғам белсендісін Алматы түрмесінен әкетіп, Тараздағы №67 мекемеге орналастырған. Белсендінің адвокаты Жанар Балғабаева бұл заңсыз деп санайды.

“Себебі, блогерге қатысты апелляциялық шағым әлі қаралмады. Заң бойынша, бірінші сатыдағы соттың үкімі шыққан соң сотталушының оған қалалық сотқа шағымдануға қақысы бар. Одан кейін үкім өзгеріссіз қалса, сотталушыны жазасын өтеу мекемесіне ауыстырады. Мирболат Мырзатайұлы мен оның қорғаушысы Алматы қалалық сотына шағым түсіріп, төрт жылға бас бостандығынан айыру жазасымен келіспейтінін білдірген. Процесс өткенше, Мырзатайұлы Алматыдағы мекемеде отыруы тиіс еді. Мирболат Мырзатайұлын не себепті Тараз түрмесіне әкетті деген сауал туындайды?” деп жазды бюро.

Былтыр қарашада Алматының Медеу аудандық соты блогер Мирболат Мырзатайұлын Қылмыстық кодекстің 174-бабының 1-бөлігі (“Алауыздық қоздыру” бабы) бойынша кінәлі деп танып, 4 жылға бас бостандығынан айырды. Блогер өзіне тағылған айыптарға келіспей, апелляциялық шағым беретінін айтқан.

Астанада полиция Ulysmedia тілшісін ұстады

Редакцияның хабарлауынша, журналист балаларының қазасын әділ тергеуді талап етпек болып, президент әкімшілігіне хат тапсырғысы келген аналар жиналған жерге барған. Бұған дейін полиция үш ананы ұстап әкеткенін Азаттық хабарлаған еді. Ақпаратқа қарағанда, полиция журналисті де белгісіз себеппен ұстап әкеткен.

“Әйелдер балаларының суреттерін ұстап тұрды. Арасында Алматыда үйінің ауласында дарға асулы күйде табылған оқушы қыз Адель Ақанованың суреті де бар. Анасы Айнагүл Беисова қызын өлтіріп кеткеніне сенімді. Бұған қоса, Ақнәр Гүлістанның анасы да келді” деп жазды редакция.

Masa.media-ның жазуынша, полиция қызметкерлері журналистің телефонын тартып алып, оқиға орнынан түсірілген материалдардың бәрін өшірген. Есіл аудандық полициясында бір сағаттан астам уақыт ұстап, түсініктеме жазуға мәжбүрлеп, кейін босатқан.

Ата-аналар балаларының қазасын әділ тергеуді, олардың өліміне кінәлілерді жауапқа тартуды талап етеді. Құқық қорғаушы Инга Иманбайдың айтуынша, олар президент әкімшілігі кеңсесіне де кіре алмаған, өтініштері де қабылданбаған.

Азаттық Астана полициясына хабарласқанмен баспасөз хатшысы әзірге телефонына жауап бермеді.

Сурет: Masa.media