"Баспасөз үшін ең қанды жыл". Былтыр 129 журналист пен медиа қызметкері қаза болған

Былтыр әлемде 129 журналист пен медиа қызметкері қаза болды, бұл бұрын-соңды болмаған рекорд. Үштен екісі Израильде опат болды. "Журналистерді қорғау комитетінің" (Committee to Protect Journalists, CPJ) 25 ақпанда жарияланған есебінде осындай мәлімет айтылады. Есеп авторлары осылайша 2025 жыл баспасөз үшін ең қанды жыл болғанын айтады.

129 журналистің кемінде 104-інің қазасы соғыспен байланысты. Газа мен Йеменнен бөлек, журналистер үшін ең қауіпті елдердің алғашқы бестігіне Судан ( былтыр 9 журналист қаза болған), Мексика (6), Ресей (4 украин журналисі Ресей әскерінен қолынан қаза болған) және Филиппин (3) кіреді.

Кейінгі күндері референдумға қатысты пікір сұрағандар мен пікір білдіргендер полицияға шақырылып, кейбіреуіне айыппұл салынды. Сонда пікір білдіру заң бұзу ма? Депутаттар пікірі.

Алматы полициясы Оразалы Ержановтың ұсталғанын растады

Бұл жөнінде “За нами уже выехали” телеграм-арнасы хабарлады.

“Ведомство өкілдерінің айтуынша, дәл емес ақпараты бар және референдумға бойкот жариялауға үндеген жарияланымдар анықталды. Сайлау құқығына ықтимал кедергі келтіру фактісі бойынша қылмыстық іс қозғалды, күдікті ұсталды. Полициядағылардың айтуынша, пікір айтуға тыйым салынбаған, тек жалған ақпаратты қасақана тарату мен фактілерді бұрмалау үшін жауапкершілік қарастырылған” деп жазды телеграм-арна.

Бұған дейін Азаттық та Алматы қалалық полиция департаментіне ресми сауал жолдаған еді, бірақ жауап келмеді.

❗Қазақстан ресейлік белсенді Емельянованы экстрадициялауды уақытша тоқтатты

Ресейлік белсенді, Навальный штабының бұрынғы қызметкері Юлия Емельянова Қазақстанда босқын мәртебесін сұраған өтініші қаралып жатқанда елден шығарылмайды. Бұл туралы Емельянованың адвокатына сілтеп, "Ковчег" құқық қорғау жобасы мәлімдеді.

Құқық қорғаушылардың мәліметінше, белсендінің ісі бойынша келесі отырыс 27 ақпанда өтпек.

Қазақстан бас прокуратурасы бұған дейін Ресейдің Емельянованы экстрадициялау туралы өтінішін қанағаттандырған еді. Белсендіге қаулыны 29 қаңтарда берген. Осыдан соң Емельянованың қорғаушылары Жоғарғы сотқа шағымданған.

Юлия Емельянова –Emigration for Action және Just Help қозғалысының белсендісі. Ол 2025 жылы 31 тамызда басқа елге транзитпен кетіп бара жатқанда Алматы әуежайында ұсталған. Ресей Емельяноваға "таксистің телефонын ұрлады" деген айыппен іздеу жариялаған. Қазір белсенді Алматы шетіндегі уақытша изоляторда отыр.

Ержановтың ұсталуы, Тшановтың даты, сүйіншінің сұрауы — Azatnews | 26.02.2026

Жаңа Конституция жобасын ашық сынап жүрген қоғам белсендісі Оразалы Ержанов ұсталып, 10 тәулікке қамалды. Қылмыстық іс қозғалған. Саясаткер, қоғам қайраткері Амалбек Тшановтың президент Тоқаевқа даты бар. Ол жаңа Конституцияны қабылдауға асықпайық дейді. “Атажұрттың” істі боп жатқан белсендісіне бауы берік болсын деп сүйінші салған адам айыппұл арқалады. Полиция мұны тіркелмеген ұйымды қаржыландыру деп тапқан.

🔗КӨРУ

⚡Журналист Борейконың желідегі парақшалары бұзылды

Журналист, "Гиперборей" YouTube-арнасының авторы Вадим Борейконың Instagram және Facebook парақшасын әлдекімдер бұзған. Бұл туралы Азаттыққа журналистің өзі хабарлады.
Борейко парақшаларының бұзылуын бүгін, 26 ақпанда Youtube-арнасына шыққан видеолармен байланыстырады.

- Парақшамды бұзды, бар айтарым осы. Хронологиясына келсек, "Гиперборей" YouTube-арнасына таңертең сағат 9-да "Құқықтық медиаорталық" қоғамдық қорының жетекшісі Диана Окремовамен референдум қарсаңында қорқыту мен үркіту науқаны жайлы шықты. Ал түсте Оразалы Ержановтың ұсталғаны (Алматыда жаңа Конституция жобасын қатаң сынап жүрген белсенді Оразалы Ержанов қамалғаны хабарланды - Ред.) жайлы жедел шығарылым жарияланды. Осыдан соң басталды, – деді журналист Азаттыққа.

Қазір Борейконың Instagram және Facebook парақшасын есімі және бас суреті өзгертіліп, журналисті қаралайтын суреттер мен видеолар жарияланған.

Вадим Борейконың парақшасына алғаш рет шабуыл жасалып тұрған жоқ. Былтыр қарашада Борейконың, журналист Асхат Ниязовтың Instagram парақшасы өшіріліп, қоғам белсендісі Санжар Боқаевтың Instagram парақшасы бұзылған.

Қазанда тәуелсіз журналист Лұқпан Ахмедияров YouTube "Просто журналистика" арнасы өшіріліп, ізінше қалпына келтірген. YouTube-тың өзі арна негізсіз жабылғанын мойындағаны айтылған.

Кейінгі кезде Қазақстанда билікті сынап жүрген азаматтардың немесе тәуелсіз журналист, белсенділердің әлеуметтік желідегі парақшалары, YouTube-арналарының түрлі себеппен жойылуы жиіледі.

t.me/azattyq

Щучинскіде дәмханада газ жарылып, жеті адам қаза болды

Ақмола облысы Бурабай ауданы Щучинск қаласында дәмханада газ жарылып, жеті адам қаза болды, 20-дан астам адам зардап шекті.

"Бурабай ауданының Щучинск қаласында бес қабатты тұрғын үйге тіркелген бір қабатты дәмханада газ–ауа қоспасы жарылып, өрт шықты. Хабарлама түскеннен кейін 5 минут ішінде Ақмола облысының ТЖД күштері мен құралдары оқиға орнына келді. Өрт сөндірушілер жанған ғимараттан 8 газ баллонын алып шықты және 10-нан астам адамды құтқарды" деп жазылған департамент хабарламасында.

Зардап шеккендердің бір бөлігі Бурабай аудандық ауруханасына жатқызылған, алты адам амбулаториялық бақылауға жіберілген. Бірнеше адам төтенше жағдай министрлігінің реанимобилімен Көкшетау қаласына жеткізілген.

Желіде Щучинскідегі дәмханада жарылыс болған сәт бейнеленген видео да тарады. Видеодан отқа оранған ғимараттан кейбір адамдардың шығып үлгергені көрінеді, кейбірінің киімін от шалған. Куәгерлер оларға бірден көмектесуге тырысады.

Ал Qumash арнасы таратқан мына видеода видеоны түсіріп тұрған адам қаладағы палау орталығының жанып жатқанын айтады.

Төтенше жағдай басқармасы өрт түнде толық сөндірілгенін хабарлады.

Сот Мовлаевқа босқын мәртебесін бермеу туралы шешімді заңсыз деп танудан бас тартты

Бұл жөнінде адвокаты Мұрат Адам хабарлады. Ол осылай болады деп күткенін де жеткізді.

Оның алдында адвокат сот "жұмыс уақытынан тыс уақытқа көшірілгенін, Мансур Мовлаевтың қатысуынсыз" өтетінін жазған.

Бұған дейін шешен азаматы Мансур Мовлаев егер Ресейге экстрадицияланатын болса, ол жақта өзін азаптап, тіпті өлтіріп тастауы мүмкін екенін мәлімдеген.

Щучинск дәмханасындағы жарылысқа байланысты “Көп адамның өліміне соқтырған өрт қауіпсіздігі талаптарын бұзу” бабы (292-бап, 3-бөлік) бойынша қылмыстық іс қозғалды. Бұл жөнінде аймақ полициясы хабарлады.

27 ақпанға қараған түні Щучинск қаласындағы дәмханалардың бірі газ жарылып, 7 адам қаза болды, 20-дан астам адам зардап шекті, 13-ін түрлі дәрежеде күйік шалған.

Украинадағы соғысқа төрт жыл толғанына орай БҰҰ Бас ассамблеясы жиынында Ресейдің БҰҰ-дағы елшісі өзін «нағыз украинмын» деп атап, украиналық елшімен сөз таластырып қалды. Жиында Украинадағы бейбітшілік туралы қарар қабылданған. «Украинадағы баянды бейбітшілікті қолдау» деп аталатын қарарды жалпы 107 мемлекет қолдап, 12 ел қарсы шықты. 51 ел қалыс қалды. Қазақстан – қалыс қалғандар қатарында.