🗣Жаңа Конституция жобасы: Алматыда бір адам әкімшілік жауапқа тартылды

Алматы әкімшілік соты "жалған ақпарат таратты" деп айыпталған қала тұрғыны Марат Әбдірахмановты кінәлі деп танып, 86 500 теңге көлемінде айыппұл салды.
Сот шешімінде Әбдірахманов Facebook желісінде пост жариялап, "жалған ақпарат таратқаны" жазылған. Сотта жауапкер өзіне тағылған айыппен келіспеген.

🔴"Перзентханадан күтіп аламын". Жалғызбасты аналарға көмектесетін бастама қалай танылды?

Қазақстанда әйелдер жалғызбасты аналарды қолдайтын қозғалыс құрды. Еріктілер қиын жағдайға түскен, перзентханадан шыққанда қарсы алатын ешкімі жоқ аналарды күтіп алып, жаялық пен балалар киімдерімен қамтамасыз етіп, үйлеріне жеткізеді. Ал барар жері жоқ әйелдерге қонатын орын тауып береді. Бұл бастаманы Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Ресей мен Беларусьте де әйелдер жалғастырып жатыр.

🔗Толығырақ оқыңыз

🗣Reuters: үкімет Қарашығанақ шығынын келіскен кезде шенеуніктерге пара берілгенін мойындады

Қазақстан үкіметі Стокгольмдегі халықаралық сотта мемлекеттің мойнына жүктелмеуі керек болған Қарашығанақ кенішіндегі шығынды бекіту үшін қазақстандық шенеуніктерге пара берілгенін мойындады.

Мәселе Қазақстан билігі мен Қарашығанақ кенішін игерген консорциум (Shell, Eni, Chevron, Лукойл және мемлекеттік "ҚазМұнайГаз" кіреді) арасындағы дау жөнінде болып отыр.

Басылымның жазуынша, Қазақстан жағы сотта 2022 жылға дейін "сыбайлас жемқорлық пен клептократияға" жол бергенін мойындаған. Ал жекелеген шенеуніктер мемлекеттің мойнына жүктелмеуі керек болған Қарашығанақ кеніші шығындарын бекіткені үшін пара алған. Үкіметтің айтуынша, бұл шығынды әу-бастан ақ мемлекет өтемеуі керек болған. Енді сол шығынды өндіріп беруді талап етіп отыр.

Дереккөздің айтуынша, сот кезінде Қазақстан жағының заңгерлері Италиядағы қылмыстық процесс кезінде алынған құжаттарды да алға тартқан. Оған сәйкес, 2017 жылы бірнеше италиялық мердігер Қарашығанақ пен Қашаған кеніштерінде жұмысқа қол жеткізу үшін қазақстандық шенеуніктерге пара бергенін мойындаған.

🔴 1 ақпанда Украинаның Днепропетровск облысы Павлоград қаласындағы көмір өндіретін кәсіпорынға Ресей әскері әуеден шабуыл жасаған.

Жұмысшылар мінген автобустың қасына дрон түсіп жарылып, кемінде 12 адам мерт болып, жеті адам жараланды деген ақпарат тарады. Кейінірек ДТЭК компаниясы қаза тапқандар саны 15 адам деп хабарлады, алайда артынан деректі қайта нақтылады. Соңғы ресми мәлімет бойынша, 12 адам қаза тауып, 16 кісі зардап шеккен.

Оған дейін, жексенбі күні ресейлік күштер Запорожье қаласындағы перзентханаға да шабуыл жасап, салдарынан алты адам зардап шеккен, арасында осы перзентханада жатқан екі әйел бар.

❤️ Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қарин осымен екінші жыл қатарынан жаңа жыл басында "Дала қырандары" ұйымы мүшелерімен кездесті. 2022 жылғы Қаңтар оқиғасынан кейін құрылған бұл жастар қозғалысы билікшіл ұстанымымен танылып жүр. Ақорданың идеологиялық саясатын жүргізетін шенеуніктің бұл ұйымға мән беруінің қандай себебі бар? Ұйымды кім қаржыландырады? Азаттық анықтауға тырысып көрді.

🔗Толығырақ оқыңыз

🗣 Украинадағы соғысты бейбіт түрде реттеу жөніндегі үшжақты келіссөздің кезекті кезеңі Әбу-Дабиде ақпанның 4-і мен 5-і күндері өтеді. Мұны жексенбі күндіз Украина президенті Владимир Зеленский хабарлады.

Оған бұл ақпаратты келіссөзге қатысып жатқан Украина делегациясы жеткізген. Ал тараптар Әбу-Дабиде 1 ақпан күні кездесті ме деген сауалға әзірге жауап жоқ, Зеленский ол жөнінде ештеңе айтпады.

Бұған дейін АҚШ, Ресей және Украина Әбу-Дабидегі келіссөздің жаңа кезеңін 1 ақпанда өткізу жоспарланғанын растаған еді. Әзірге Мәскеу де, Вашингтон да президент Зеленский айтқан ақпаратқа байланысты ешқандай пікір білдірген жоқ.
🔗Толығырақ

⚡️Қазақстан билігі елден едел-жедел шығарып жіберген Александр Качуркинге Мәскеуде мемлекетке опасыздық жасады деген айып тағылған. "Первый отдел" құқық қорғау жобасы ақпараттық технологиямен айналысатын 25 жастағы маман Қазақстаннан Ресейге жеткен бойда ұшақта тұтқындалған деп жазды.

Оның дерегінше, Қырымда туып-өскен Александр Качуркин – Украина азаматы. 2014 жылы түбекті Ресей аннексиялап алғаннан кейін Қырымның өзге де тұрғындары сияқты, кәмелетке жасы толмаған Качуркинге де Ресей азаматтығын күштеп таңған, кейінірек ол саяси себептермен Қырымнан Қазақстанға қоныс аударған дейді құқық қорғаушылар.

Качкуркин Алматыда тұрған және IT саласында инженер болып еңбек еткен. "Первый отдел" Қазақстан билігі Александр Качкуриннің үстінен екі әкімшілік заң бұзу дерегі бойынша - көшеде жол ережесін сақтамағаны және жабық мекемеде кальян тартқаны үшін хаттама толтырған дейді. Сотқа арыз 28 қаңтарда Алматының Бостандық аудандық полиция басқармасынан түскен.
🔗Толығырақ

❗️Иранның жоғарғы көшбасшысы аятолла Әли Хаменеи егер АҚШ Иранға шабуыл жасайтын болса, оның аяғы бүкіл аймақты қамтитын соғысқа ұласады деп мәлімдеді. Иран соғыс бастамайды және басқа мемлекеттерге шабуыл жасамайды, бірақ өзіне жасалған кез келген соққыға жауап қайтаруға дайын деген ол. Хаменеи мұны 1 ақпанда Ислам революциясының 47 жылдығына орай қоғам өкілдерімен кездескенде айтқан.

The Wall Street Journal басылымы Пентагон Таяу Шығысқа қосымша әуе шабуылына қарсы қорғаныс құралдарын орналастырып жатыр деп жазды. Бұл шаралар Иран шабуыл жасаған жағдайда Израильді, АҚШ-тың араб одақтастарын және аймақтағы америкалық әскери күштерді қорғауға бағытталған дейді басылым.

Бұған дейін АҚШ президенті Дональд Трамп Таяу Шығыстағы америкалық әскери-теңіз күштерін күшейтуді бұйырған. Трамп ядролық бағдарлама бойынша келіссөздерде ілгерілеу болмаса немесе Иран билігі елдегі наразылықтарды күшпен басып-жаншуды жалғастырса, Иранға қарсы әскери соққы жасау мүмкіндігін де жоққа шығармаған.
🔗Толығырақ

💬 2 ақпанда Өскеменде ауаның ластануына байланысты мектеп оқушылары түгелдей қашықтан оқу форматына ауыстырылды деп хабарлады облыстың білім басқармасы.

Өскемендік мектеп оқушылары өткен жұма, 30 қаңтар күні да ауаның ластануына байланысты қашықтан оқуға мәжбүр болған. Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің ақпараты бойынша, Өскеменде бір аптадан бері жел соқпай, қаланы өндіріс пен көлік түтіні басып қалған.

Осыған байланысты облыстың экология департаменті қалада қолайсыз метеорологиялық жағдай қалыптасқанын жариялады. Қала халқы әлеуметтік желіде "аулаға шығу мүмкін емес" деп жазып, видеолар жариялап жатыр.
🔗Толығырақ

🔸 Тәжікстанның Соғды облысына қарасты Шахристан ауданында шамамен 100 тұрғын қажыға баруға деп жинаған жиынтығы 320 мың доллардан астам қаражатты өз ауылдарын абаттандыру мен дамытуға жұмсаған.

"Біз ешкімге умраға барма немесе 15 мың сомони (шамамен 1600 доллар) садақа бер деп айтқан жоқпыз. Тұрғындар махалла мен жамағат басшыларына өздері осындай ұсыныс жасады", – деді аудан әкімі Рабим Ғафурзода баспасөз өкілдеріне.

Оның сөзінше, жиналған қаражат негізінен жолдар мен көпірлерді жөндеуге, электрмен жабдықтауды жақсартуға, балабақша және басқа да қосалқы мекемелердің жағдайын оңалтуға жұмсалған.

Тәжікстанда бұл – бір ауданның өзінде осыншама көп тұрғынның жеке қаражатын туған ауылын дамытуға бағыттап, қажылық сапардан саналы түрде бас тартқан сирек жағдайлардың бірі. Мұндай бастамалар елде кейінгі кезде жиілей бастаған. Бұл үрдіс ел президенті Эмомали Рахмон қоғам белсенділерімен кездесулерде азаматтардың Мекке мен Мәдинаға қайта-қайта қажылық сапарға баруын ашық сынағаннан кейін күшейген.
🔗Толығырақ

❤️Қазақстанда әркімді цифрлық бақылауда ұстайтын жүйе құрылды

Қаржы министрінің орынбасары Ержан Біржанов өткен аптада елдегі барлық тұрғындарға "цифрлық карта" ашылғанын айтты. Енді салық органдары жаңа жүйе арқылы азаматтардың кіріс-шығысын, кім қайда барғанын және өзге де деректерді толық біліп отыратын болды.

Әзірге жұрт арасында бұған наразы болып жатқандар бәлендей көп емес, ондайлар негізінен әлеуметтік желілерде ғана байқалады. Сын айтушылар бұл бастама жеке өмірге араласу қаупін күшейтеді деп санайды.
🔗Толығырақ оқыңыз

🔴 Қазақстанның премьер-министрі Олжас Бектенов 2 ақпан күні жаңа Конституция жобасын талқылауға байланысты өткізген кеңесте
"әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде шындыққа жанаспайтын арандатушылық сипаттағы бұрмаланған ақпарат таратқандарды жауапқа тартуды тапсырған". Үкіметтің баспасөз қызметінің хабарлауынша, аталған жұмыстарды үйлестіру премьер-министрдің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаеваға жүктелген.

31 қаңтарда үкімет сайтында кіріспе, 11 бөлім және 95 баптан тұратын жаңа Конституция жоба жарияланған. Азаматтық қоғам өкілдері, сарапшылар мен құқық қорғаушылар, белсенділер ел президенті Қасым-Жомарт Тоқаевқа үндеуінде Конституцияны өзгертуде асығыстық танытпауға шақырып, толымды қоғамдық талқылау жүргізу қажеттігін айтқан.

Сенбі күні Алматы әкімшілік соты "жалған ақпарат таратты" деп айыпталған қала тұрғыны Марат Әбдірахмановты кінәлі деп танып, 86 500 теңге (қазіргі бағам бойынша 170 доллар) көлемінде айыппұл салды. Сотта сөйлеген полиция капитаны Кипеков жауапкер жариялаған жазба "қоғамдық тәртіптің бұзылуына қолайлы жағдай жасайды" деген.

Марат Әбдірахманов 31 қаңтардағы жазбасында жаңа Конституция жобасын сынап, онда "президент пен құрылтайдың жауапкершіліктері" мүлде жазылмағанын, барлық міндет тек азаматтарға жүктелгенін, құқық тек "шенеуніктерде бар" деп жазған. Оның бұл жазбасы әлеуметтік желіде қызу талқыланған.
Толығырақ

🔴Қазақстан үкіметі елде екінші АЭС Алматы облысы Жамбыл ауданы аумағында салынады деп ресми түрде бекітті. Тиісті қаулыға премьер-министр Олжас Бектенов 26 қаңтарда қол қойып, құжат күшіне енген.

Үкімет елдегі алғашқы АЭС те сол жерде салынады деп былтыр ақпанда қаулы қабылдаған.

Қазақстан барлығы үш АЭС салуды жоспарлап отыр. Алғашқы станцияны Ресейдің "Росатом" компаниясы жетекшілік ететін консорциум, ал екінші және үшінші станцияны Қытай компаниясы салмақ. Атом энергиясы агенттігінің төрағасы Алмасадам Сатқалиев екі АЭС Алматы облысында, бір АЭС Батыс Қазақстанда орналасатынын айтқан.
🔗Толығырақ

⚡️2 ақпанда Қазақстан полициясы ел аумағындағы Приозерск қаласында орналасқан ресейлік әскери базадан қашып кеткен Семён Бажуковты Ресейдің әскери қызметкерлеріне тапсырған. "Прощай, оружие" жобасының авторы Алексей Альшанскийдің айтуынша, Бажуков былтыр күзде Қазақстаннан пана сұраған.

"Медиазона" басылымы 1996 жылы туған Семён Бажуков 2022 жылы Ресейге кеткен, сол елдің азаматтығын алып (оған дейін азаматтығы жоқ тұлға болған), Ресей армиясы қатарына қосылған деп жазды. Анасының айтуынша, кейін ол Украинадағы соғысқа жіберілген. Сол жерде "жағдайдың мәнін түсінгеннен" кейін Бажуков әскери бөлімінен қашып шығып, Қазақстанға кеткен. "Медиазона" басылымы бұл оқиға 2023 жылы болған, содан бері Бажуков Ресейде іздеуде жүрген.

2025 жылғы қазан айында Семён Бажуков Қазақстаннан пана сұраған. Алайда 13 желтоқсанда оны жергілікті полиция ұстап, 17 желтоқсанда Ресейдің әскери полициясына тапсырған.

Альшанскийдің мәлімдеуінше, биыл 1 ақпанда құқық қорғаушылар Бажуковпен хабарласқанда, Семён енді бір күннен кейін өзін Ресейге әкеткелі жатқанын айтқан. Осыдан кейін Бажуков ресейлік әскери базадан қайтадан қашып шыққан. Бірақ Астанаға бара жатқан жолда қазақстандық полиция оны тағы да ұстап, кейін Ресей өкілдеріне тапсырған.
🔗Толығырақ

🔺 АҚШ президенті Дональд Трамп Үндістан премьер-министрі Нарендра Моди Ресейден мұнай сатып алуды тоқтатуға және мұнайды АҚШ-тан, сондай-ақ бәлкім Венесуэладан сатып алуды едәуір арттыруға келіскенін мәлімдеді.

"Бұл дәл қазір Украинада болып жатқан, апта сайын мыңдаған адам қаза табатын СОҒЫСТЫ АЯҚТАУҒА көмектеседі!"

– деп жазды Трамп Truth Social әлеуметтік желісіндегі парақшасына.

Трамп АҚШ өз кезегінде үнді тауарларына салынатын кеден бажын 25 пайыздан 18 пайызға дейін төмендетеді деді. Ол Үндістан да АҚШ-тан алатын тауарларға баж мөлшерін азайтуға ұмтылатынын айтты.

"Үндістанмен тамаша қарым-қатынасымыз болашақта одан әрі нығая түседі. Премьер-министр Моди екеуіміз – нәтижеге қол жеткізе алатын екі адамбыз, көп адам жайлы мұндайды айта алмайсың",

– деп жазды Трамп.

АҚШ президентімен келіссөз өткізгеннен кейін Нарендра Моди X әлеуметтік желісінде АҚШ-тың баж мөлшерін төмендететініне қуанышты екенін білдірді.

"Осы керемет мәлімдеме үшін Үндістанның 1,4 миллиард тұрғыны атынан президент Трампқа зор алғыс айтамын",

– деп жазды Моди.

Алайда оның жазбасында мұнай сатып алу жөніндегі келісім туралы ештеңе айтылмаған.
🔗Толығырақ

❤️ Президентті соттағаннан кім ұтады? Бұрынғы елші Дулат Бақышевпен сұхбат

Оңтүстік Кореяның кейінгі алты президентінің төртеуі сотты болды. Елді 2022-25 жылдары басқарған Юн Сок Ёль әскери төтенше жағдай жариялағаны үшін алдымен қызметінен кетіп, кейін 5 жылға бостандығынан айырылды.

АҚШ-та президенттер қылмысы әшкере болып, сотқа тартылғанымен, олардың түрмеге қамалған кезі болған емес. Қазақстанда президент институтына талап қандай? Азаттық осы және өзге сұрақтарды Қазақстанның Сеулдегі бұрынғы елшісі, Хангук университетінің профессоры Дулат Бақышевпен талқылады.
🎥Толық сұхбатты Азаттықтан көріңіз