"Сбербанк" өзінің дата орталығына шабуыл жасалғанын растады

Ресейдің Саратов облысы Балаково қаласындағы "Сбербанктің" дата орталығына дрон шабуылы жасалғанын қаржы мекемесі растады.

“Деректерді өңдеу орталығына шабуыл болғанын растаймыз. "Сбербанктің" барлық жүйесі және барлық қызметі қалыпты жағдайда істеп тұр” деді банктің басқарма төрағасының орынбасары Александр Ведяхин ТАСС агенттігіне.

Өткен аптада Украина Yandex-тің үш дата орталығына шабуылдаған. Компанияның жалпы алты дата орталығы бар.

Бұған дейін Саратов облысының губернаторы Роман Бусаргин Балаково қаласында дрон шабуылы салдарынан бірнеше тұрғын үй бүлінгенін, бір адам қаза болғанын хабарлаған.

Yandex-тегі ақаудан кейін құрылтайда азаматтардың жеке деректерінің басқа елге берілу-берілмеу заңдылығын тексеруді талап етті.

“Бәрімізге мәлім, 11 қазан қазақстандықтар «Яндекс» компаниясының кейбір қызметтеріне қол жеткізе алмады. Компания мұны шетелдегі инфрақұрылымдағы ақаумен түсіндірді. Министрлік қазақстандық пайдаланушылардың дербес деректері сақталатын серверлер ел аумағында орналасқанын мәлімдегенімен, кейбір компоненттердің Қазақстаннан тыс жерде екенін растады. Күн сайын азаматтардың телефон нөмірі, мекенжайы, жүріп-тұру бағыты мен төлем деректерін өңдейтін сервистің шетелдегі бір ақаудан тоқтап қалуы бұл деректердің нақты қай елде, қандай құқықтық режимде өңделетінін ашық анықтауды талап етеді” деді депутат Ләззат Жылқыбаева.

Украин дрондарының шабуылынан кейін Ресейде, Беларусь, Сербия және Орталық Азияның бірқатар мемлекетінде Yandex-тің кейбір қызметінде ақау пайда болды. "Yandex Go Қазақстан" өкілдері есептеу процестерінің бір бөлігі шетелде атқарылатындықтан басқа мемлекеттегі инфрақұрылымның бұзылуы Қазақстандағы сервистің жұмысына тікелей әсер етуі мүмкін деп түсіндірді.

2023 жылдың желтоқсан айында Қазақстанның цифрлық даму министрлігі "Яндекс" компаниясы yandex.kz серверлерін ел аумағына көшіруді аяқтағанын хабарлаған еді. Сол кездегі министр Бағдат Мусин қолданушылардың дербес деректері Қазақстанда өңделеді деп мәлімдеген. Алайда қазіргі кездегі оқиғалардан кейін министрлік дербес деректерді ел ішінде сақтау платформа толық дербес (автономды) жұмыс істейді дегенді білдірмейтінін, ал такси мен жеткізу қызметінің жекелеген құрамдас бөліктері әлі де шетелде орналасқан деп нақтылаған.

Рубио Өзбекстан мен Үндістанға стратегиялық ынтымақтастықты талқылау үшін сапарлайды ✈️

АҚШ мемлекеттік хатшысы Марко Рубио 17-22 қазан аралығында Өзбекстан мен Үндістанға сапарлайды. Мемлекеттік департаменттің мәлімдемесіне қарағанда, Рубио әуелі Самарқанға, ізінше Үндістанның Мумбай және Джамнагар қалаларына барады.

"Өзбекстанда мемлекеттік хатшы Рубио осы дипломатиялық платформа аясында стратегиялық ынтымақтастықтың АҚШ және Орталық Азия елдері үшін бейбіт және гүлденген болашаққа қалай үлес қосатынын атап өту үшін "C5+1" форматындағы министрлердің кездесуіне қатысады" деп жазылған мәлімдемеде.

АҚШ пен Орталық Азияның бес мемлекетін біріктіретін "C5+1" форматы 2015 жылы іске қосылды. Алғашқы кездесу сыртқы істер министрлері деңгейінде өтті және оған сол кездегі АҚШ мемлекеттік хатшысы Джон Керри қатысты. Бұл формат Вашингтон мен аймақ арасындағы жоғары деңгейдегі өзара ықпалдастықтың негізгі алаңына айналды.

Былтыр алғаш рет жоғары деңгейдегі келіссөздер өтті: Вашингтонда Орталық Азияның бес мемлекетінің басшылары мен АҚШ президенті Дональд Трамп қатысқан саммит өтті. Кездесуде аймақ пен АҚШ арасындағы қарым-қатынастың «жаңа дәуірі» басталғаны айтылды.

Құжаттағы орыс тілінің үстемдігі. Ұлттық компаниялар шарты заңға қайшы емес пе?

SpaceX украин әскеріне арналған Starlink терминалдарының жылдамдығын шектеді

Бұл жөнінде Украина президентінің кеңесшісі Сергей Бескрестнов, ерікті Сергей Стерненко және майдандағы дереккөздерге сүйенген "Украинская правда" хабарлады.

Стерненконың айтуынша, сағатына 160 шақырыммен жүрген кезде байланыс жоғалып кетеді, соның салдарынан “бірқатар маңызды миссияның жұмысы бұзылған”. Ол “SpaceX мұндай шектеуді Трамп әкімшілігінің өтінішімен қоюы мүмкін” деп топшылайды.

Бескрестновтың айтуынша, шектеулер StarShield “әскери пакетіне” қатысты және украин әскеріне ол жөнінде ескертілмеген.

“Бұл кездейсоқ жайт емес және қазіргі саяси ахуалмен байланысты екені анық” деп жазды ол.

"Украинская правда" басылымының жазуынша, қолбасшылардың бірі жіберген видеода “аспанға көтерілген екі украин дронымен байланыс жоғалғаны айқын көрінеді”, осылайша олар миссияларын орындай алмай қалған.

Қазақстан шетел азаматтарының электронды рұқсат алу тәртібін бекітті

Қазақстан үкіметі визасыз елдерден (ЕАЭО елдері, ТМД, АҚШ, БАӘ, Германия, Ұлыбритания азаматтары да бар) келетін шетелдіктердің елге кіруіне мүмкіндік беретін электронды рұқсат алу ережесін бекітті.

Өтініштер елге кірмей тұрып кемінде 72 сағат бұрын арнайы цифрлық платформа (QazETA) арқылы рәсімделеді. Электронды рұқсатты рәсімдеу тегін. 180 күнге жарамды.

Мұндай жүйе 1 қарашадан бастап Ақтау халықаралық әуежайында және жекелеген көлік құралдарын өткізу пункттерінде ("Үрлітөбе", "Ауқатты", "Атамекен және Нұрлы жол) іске қосылатыны хабарланды.

2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап оған Астана және Алматы халықаралық әуежайлары қосылады. 2027 жылдың 1 наурызынан бастап жүйе қалған шекара өткізу пункттерінде істей бастайды. 2027 жылдың 1 шілдесінен бастап электронды рұқсат міндеттеледі, ал ондай рұқсаты жоқ шетелдіктер елге кіре алмауы мүмкін.

Халықаралық ұйымдар Астананы тұрмыстық зорлық-зомбылықты жеке қылмыс ретінде тануға шақырды

БҰҰ-ның Әйелдерге қатысты алалауды жою жөніндегі комитеті (CEDAW) Қазақстанды тұрмыстық зорлық-зомбылықты жеке қылмыс ретінде танитын жаңа заң қабылдауға шақырды.

Халықаралық Human Rights Watch ұйымының жазуынша, 6 қазанда комитеттің есебін қарауы кезінде қазақстандық делегация тиісті заң қабылдауға уәде берген. Бұл жөнінде Human Rights Watch ұйымының 14 қазан күнгі мәлімдемесінде айтылады.

Украинада Ресей жағында соғысқан Бангладештің 20 азаматы қаза болды

Украинада Ресей әскері жағында соғысқан Бангладештің 20 азаматы қаза болды. Бангладеш билігі азаматтарды алдап, соғысқа тартқан болуы мүмкін деп күдіктенеді.

14 қазанда Даккада өткен баспасөз мәслихатында Бангладеш полициясының арнайы әрекет ету батальонының командирі Мохаммад Асадуззаман биыл 7 мамырда Ресейге жеткізілген Бангладештің 30 азаматының жоғалуына қатысты тергеу жүріп жатқанын мәлімдеді.

Полицияның пайымдауынша, олардың жоғалуына үш ұйымның қатысы болуы мүмкін. Сол ұйымдардың өкілдері азаматтарға Ресейде құрылысшы болып жұмыс істеп, қомақты ақша табуға уәде берген. Алайда Ресейге барған соң, олар әскери бөлімдерге жіберілген.

Асадуззаманның айтуынша, соғысқа жіберілген бангладештіктер бұған дейін әскери қызметте болмаған. Олардың денсаулығы мен физикалық дайындығы да әскери қызметке жеткіліксіз болған. Соған қарамастан небәрі үш апталық дайындықтан кейін майдан шебіне жіберілген.

Украина майданда жасанды интеллект басқаратын дрондар мен басқа да соғыс техникаларын қолдана бастады. Әскери шенділер ЖИ-дрондарды қазір адамдар басқарып отыр, бірақ алда өз бетінше әрекет ететін қарулар шығуы мүмкін деп ескертеді.

Reuters: Вашингтон «тасадағы флотқа» салынған санкцияны жеңілдету мүмкіндігін қарастырып жатыр

АҚШ президенті Дональд Трамп әкімшілігі Ресей, Иран және Венесуэла сияқты елдерден мұнай және мұнай өнімдерін тасымалдайтын «тасадағы флотқа» тиесілі кемелерге салынған санкцияны жеңілдету мүмкіндігін қарастырып жатыр. Бұл туралы Reuters агенттігі хабарлады.

Агенттік дереккөзінің айтуынша, талқылау АҚШ-тың бұған дейін санкцияға іліккен кемелермен «заңды» мұнай тасымалдауына рұқсат беру мүмкіндігі төңірегінде өрбіп отыр.

Мәселе Вашингтонның санкциясына ілінбеген мұнай мен мұнай өнімдері туралы сөз болып отыр. Ал Ресей мен Иран мұнайына шектеулер күшінде қалады.

Шенеуніктің айтуынша, бұл қадамның мақсаты — Парсы шығанағынан тасымалданатын мұнай мен мұнай өнімі көлемін арттыру.

Санкцияға іліккен кемелерді пайдаланғысы келетін компаниялар оларды қолдануға рұқсат алу үшін АҚШ қаржы министрлігіне өтініш беруі керек деді шенеунік.

Reuters агенттігінің жазуынша, мұнай мен жанармайдың қымбаттығы Трамп үшін қолайлы жағдай емес. 3 қарашада өтетін аралық сайлауда республикашылдар Конгрестің қос палатасындағы басымдықты сақтап қаламыз деп үміттенеді.

Бұған дейін Трамп ресейлік дизель отынына қатысты санкцияны 2027 жылдың 7 сәуіріне дейін тоқтатқан болатын.

Мұндай шешімді Украина президенті Владимир Зеленский, Еуропа елдері және тіпті АҚШ сенатындағы кейбір республикашыл саясаткерлер сынады.

Қордайда есірткі контрабандасы күдігімен ресейлік рэпер Navai ұсталды

13 қазанда Жамбыл облысында «Қордай» шекарасы маңындағы бақылау-өткізу пункті арқылы Қазақстанға кірмек болған ресейлік рэпер Navai (шын аты — Наваи Бахманоғлы Бакиров) есірткі контрабандасы күдігімен ұсталды. Бұл жөнінде Жамбыл облысының полиция департаменті хабарлады.

Полицияның айтуынша, ол мініп келген көлікті тексеру кезінде есірткі табылып, тәркіленген. Есірткінің қай түрі және қандай көлемде табылғаны айтылмайды. Қылмыстық іс қозғалған. Жергілікті БАҚ-тың жазуынша, онымен бірге ұсталған екі адам босатылған.

Рэпердің 14 қазанда Астанада өтуі керек болған концерті өтпей қалды.

Ақтөбеде белсенділердің бейбіт митинг өткізу туралы өтініші мақұлданды. 3 желтоқсанда өтетін шарада қатысушылар азаматтардың әлеуметтік-экономикалық құқықтарын қорғауды, мүгедектігі бар азаматтарды қолдау мәселесін, сонымен бірге демократиялық реформаны жүргізуді қозғамақ. Бұл жөнінде құқық қорғаушы Мұсағали Дауылов желіде хабарлады.

Құқық қорғаушы Бақытжан Төреғожинаның айтуынша, Мұсағали Дауылов митинге рұқсат етілгені жөнінде жазба жариялағаннан кейін белсендінің Facebook, Instagram және Threads-тегі аккаунттары бұғатталған.

Кейінгі кезде Қазақстанда әкімдіктердің бейбіт митингілерге рұқсат беруі сиреді. Билік 2020 жылы қабылданған "Бейбіт жиын өткізу тәртібі" туралы заңды "демократияға қадам" деп атағанмен құқық қорғаушылар онда азаматтардың бейбіт жиналу құқығын жүзеге асыруға кедергі келтіретін тетіктер сақталып қалғанын айтады.

Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің мәліметінше, 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында Қазақстан экономикасы 4,2 пайызға өскен. Ал халықтың нақты ақшалай табысы екінші тоқсанда 0,7 пайызға артқан. Бірақ бұл өсімді тұрғындар күнделікті өмірінде сезіне ме? Алматы көшелерінде халықтың пікірін сұрап көрдік.

Апелляциялық сот белсенді Ермек Нарымбаевтың үкімін өзгертпеді

“Сот шешімін бұзды” деп айыпталған белсенді Ермек Нарымбаевты тамызда Астана соты 2,5 жылға бостандығынан айырып, қоғамдық-саяси қызметпен айналысуына тыйым салған еді. Белсенді айыппен келіспейді, жақтастары істің саяси астары бар деп санайды.

Азаматтық белсенділікпен айналысып келе жатқанына ширек ғасыр болған Ермек Нарымбаев осы кезең ішінде бірнеше рет істі болып, жауапқа тартылған. Соның төртеуінде билік оған қарсы қылмыстық іс қозғап, өзге істерде әкімшілік заң бойынша жаза қолданған. Ол осымен төртінші рет қоғамдық-саяси қызметі үшін түрмеде отыр деп жазды Адам құқығы бюросы.

Қазақстан Әзербайжанмен бірлесіп Баку–Тбилиси–Жейхан (БТЖ) құбыры арқылы тасымалданатын қазақ мұнайының көлемін арттыру жоспарын әзірлеп жатыр. Бұл жөнінде Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Бакуде өтіп жатқан Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары кеңесінде (АӨСШК) айтты.

«Каспий теңізі өңіріміздің ғана емес, әлемнің энергетикалық қауіпсіздігін қамтамасыз етуде айрықша маңызға ие болып отыр», – деген Тоқаев теңіз «бейбітшілік пен ынтымақтастық кеңістігі» болуы керек деді Тоқаев Бакудегі жиында.

Ресейдің бас консулдығы Қазақстан СІМ-ге нота жолдады

Жамбыл облысында ресейлік рэпер Navai ұсталғаннан кейін Ресейдің Алматыдағы бас консулдығы Қазақстан сыртқы істер министрлігіне нота жолдады. Бұл жөнінде Ресейдің мемлекеттік Риа Новости ақпарат агенттігі хабарлады.

Дипломаттардың айтуынша, олар оқиғаны ақпарат құралдарынан білген, Қазақстан билігінен ресми ескерту алмаған.

«Нота жолдадық, өйткені бұл — жергілікті билікпен ресми байланыс орнатудың тәсілі. Жағдайды нақтылап, Ресей азаматының қазір қайда екенін, қандай жағдайда ұсталғанын және басқа да мән-жайды анықтауды сұрадық. Қажет болған жағдайда онымен консулдық кездесу ұйымдастыруға рұқсат сұраймыз» деп хабарлады Ресейдің бас консулдығы.

Ресейлік рэпер Navai 13 қазанда Қордай арқылы Қазақстанға кірмек болған кезде ұсталған. Жамбыл облыстық полициясының хабарлауынша, оның көлігінен есірткі табылған. Рэпер есірткі контрабандасы күдігіне ілініп отыр.

15 қазанда сот оны екі айға қамауға рұқсат берген. Адвокаттары шешімге шағым түсірді. Рэпердің 14 қазанда Астанада өтуі керек болған концерті өтпей қалды. Концерттің басталуына төрт сағат қалған кезде ғана шара кейінге шегерілген.