Праздники - это всегда про людей. Про общение, про тепло, про возможность сказать важные слова. Новый год - отличный повод провести время с близкими, пожелать друг другу добра, вспомнить о хорошем и задуматься о будущем. А если в прошлом году кого-то задели или обидели, то почему бы не воспользоваться моментом, чтобы попросить прощения?

Именно в такие праздники понимаешь, что семья - это те ячейки, которые формируют наше общество. Если в казахстанских семьях царит гармония, то такая атмосфера царит у всего народа. Поэтому важно чтобы за домашним столом всегда поднимались важные темы, восхвалялись достижения и строились новые планы!

И ведь правда, праздник - это не просто дата, а то, что мы в него вкладываем. За последние сто лет Новый год стал для нас теплой традицией. Но хороших семейных праздников должно быть больше!

Пусть каждый праздник, будь то Новый год или Наурыз, несет людям радость, объединяет семьи и наполняет их большим смыслом. Давайте добавлять ценности нашим традициям и передавать их следующим поколениям.

С уважением,
Ваш - Багдат Мусин

Жасанды интеллект: технология Қазақстандағы өмірімізді қалай өзгертеді

Президентіміз Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Ana tili» газетіне берген сұхбатын оқыдым, онда ол электрондық үкіметті дамытудан Қазақстан әлемде 24-ші орынға ие болғанын айтты. Бұл жетістік – мемлекеттің, сала сарапшылары мен инженерлерінің жүйелі және қажырлы еңбегінің нәтижесі. Ал енді алдымызда – елімізді Еуразияның ең ірі цифрлық хабына айналдырсақ деген одан да өршіл мақсат тұр.
Бұл бір жағынан сын болса, екінші жағынан биік шыңға жетелейтін мотивация.

Өйткені, 5 жылдан кейін жасанды интеллекттің не істей алатынын және chat GPT-дың келесі нұсқасында не шығатынын болжау өте қиын. Бүгінде осы салада озық болып тұрған көптеген жобалар бір жылдан кейін үйреншікті жағдайға айналуы мүмкін.

Дегенмен өзектілігін ешқашан жоғалтпайтын үш негізгі аспект бар: бұл – заңнамалық база, инфрақұрылым және адами капитал.
«Қазақтелеком» басшысы ретінде жасанды интеллект тұрғындардың күнделікті өмірін маңызды бағыттар бойынша түбегейлі өзгертетінін байқап отырмын:
Қауіпсіздік – сізді қорғайтын қала. Көшедегі камералар енді «бақылаушы» болмайды. Олар көреді, талдайды және ескертеді. Мысалы, егер стадионда біреу күдікті әрекет жасаса, жасанды интеллект дереу күзетшіге сигнал жібереді. Қауіпсіздік – бұл артықшылық емес, әркімнің құқығы.

Медицина – қол жетімді және дәл табатын. Дер кезінде диагноз қою мыңдаған адамның өмірін сақтап қалуы мүмкін. Жасанды интеллект ауру белгілерін, суреттер мен сынақтарды талдап, дәрігерлерге дәл диагноз қоюға және ең жақсы ем жолын тағайындауға көмектеседі. Бұл сапалы медицинаның әрбір тұрғынға қолжетімді болуына апаратын қадам.

Білім беру – әр бала үшін және елдің түкпір-түкпірінде қолжетімді болуы керек. ЖИ сіздің жеке мұғаліміңіз болуы ықтимал. Оның арқасында шалғай ауылдың балалары еліміздің үздік оқытушыларының сабақтарына қол жеткізе алады. Әр оқушыға жеке дара қарау, баланың неден мықты екенін анықтап, нарық қажеттілігіне қарай болашақ мамандық таңдауға көмектесу – бұл арман емес, шындық.

Төтенше жағдайлар. Жасанды интеллект адам өмірін құтқара алатынын білдіңіз бе? Мысалы, тау ортасында бір жерде су көп жиналса, жүйе су тасқыны қаупі туралы төтенше қызметтерге алдын ала ескертеді. Бұл шығынды азайтып, кез келген оқыс жағдайға сақадай сай дайын болуға мүмкіндік береді.

Ақылды қалалар ше? Онда кептеліс аз, яғни уақытыңызды отбасыңызбен, жақындарыңызбен өткізуге үлкен мүмкіндік бар. Елестетіп көріңізші, жұмыстан қарбалас уақытта шығасыз. Жасанды интеллект кептеліс, ауа-райы мен жолдағы апаттарды талдап, сізге ең жылдам бағыт береді, тіпті тез жүру үшін бағдаршамдарды басқарады. Бұл таңғажайып емес – бұл біз жүзеге асыра алатын шындық.

Ауыл шаруашылығы – барлық шаруаға арналған ақылды фермалар. ЖИ егістікті қашан суару немесе ұрықтандыру керегін айтады, сонымен қатар өнімділікті болжайды. Бұл фермерлердің ресурсын үнемдеп, бізді сапалы өнімдермен қамтамасыз етеді.

Өнеркәсіп – жаңа деңгейдегі тиімділік. ЖИ жабдықтың бұзылуын алдын-ала болжай алады және өндірістік процестерді оңтайландырады. Бұл кәсіпорындарды бәсекеге қабілетті етіп, инвестор тартуға мүмкіндік береді.
Ия, бұл ертегі емес. Көптеген елде мұндай технологиялар қазірдің өзінде жұмыс істеп тұр. Мәселе мынада, біз оларды Қазақстанда қаншалықты тез енгіземіз. Бірақ бұл жерде технология, машиналар емес, адамдарға байланысты екенін қаперден шығармаған жөн. Бұл технологиялар өмірімізді жеңілдетіп, ыңғайлы және қауіпсіз ете алады, соны білген дұрыс.

IT саласы да қарыштап дамып келе жатыр. «Astana Hub» арқасында IT-сектордың экспорттық кірісі 2023 жылы 5 529 млн-ға жетті, бұл Қазақстанның осы салада көшбасшы болуға дайын екендігін дәлелдейді.
Жасанды интеллект тек тренд емес. Бұл біздің өмірімізді жақсы жаққа өзгерте алатын құрал. Ертең осы болашақты шындыққа айналдыру үшін жұмыла жұмыс істейік!
__

Искусственный интеллект: Как технологии изменят нашу жизнь в Казахстане

Прочитал интервью Президента Касым-Жомарта Токаева для газеты «Ana tili», где он рассказал, что Казахстан занял 24-е место в мире по развитию электронного правительства.

Этот успех — результат системной и кропотливой работы государства, экспертов и инженеров отрасли. А теперь, впереди нас ждёт ещё более амбициозная цель — превратить нашу страну в крупнейший цифровой хаб Евразии.

Это вдохновляющий вызов и уникальная возможность для нашей страны. Ведь очень сложно предсказать, что будет уметь искусственный интеллект через 5 лет и что выйдет в следующей версии Chat GPT. Огромное количество проектов и навыков, которые сегодня являются передовыми в этой сфере, уже через год могут оказаться обычным явлением.

Но есть три ключевых аспекта, которые всегда будут актуальны: законодательная база, инфраструктура и человеческий капитал.
Как руководитель «Казахтелеком», я вижу, что ИИ сильно преобразит повседневную жизнь граждан по важным направлениям:

Безопасность – город, который вас защищает. Камеры на улицах перестанут быть просто "наблюдателями". Они будут видеть, анализировать и предупреждать. Например, если на стадионе кто-то ведёт себя подозрительно, ИИ сразу отправит сигнал охране. Безопасность – это не привилегия, а право каждого.

Медицина – доступная и точная. Ранняя диагностика может спасти тысячи жизней. Искусственный интеллект анализирует симптомы, снимки и анализы, помогая врачам ставить точные диагнозы и назначать лучшее лечение. Это шаг к тому, чтобы качественная медицина стала доступной каждому.

Образование – для каждого ребёнка, в любом уголке страны. ИИ может стать вашим персональным учителем. Для детей из отдалённых регионов он открывает доступ к урокам лучших преподавателей страны. Индивидуальный подход к каждому ученику, помощь в выборе будущей профессии на основе его сильных сторон и потребностей рынка – всё это реальность, а не мечта.

Чрезвычайные ситуации. Вы знали, что ИИ может спасать жизни? Например, если где-то в горах скапливается много воды, система заранее предупреждает службы о риске паводка. Это позволяет минимизировать потери и быть готовыми к любым неожиданностям.
Умные города – меньше пробок, больше времени для семьи.
Представьте, вы выезжаете с работы в час пик. Искусственный интеллект анализирует пробки, погодные условия и аварии, прокладывает вам самый быстрый маршрут и даже управляет светофорами, чтобы вы доехали быстрее. Это не фантастика — это реальность, которую мы можем внедрить.

Сельское хозяйство – умные фермы для всех. ИИ подскажет, когда поливать или удобрять поле, а также предскажет урожайность. Это сэкономит ресурсы фермеров и обеспечит нас качественными продуктами.

Промышленность – эффективность на новом уровне. ИИ может предсказать поломку оборудования до того, как она случится, и оптимизировать производственные процессы. Это сделает наши предприятия конкурентоспособными и привлечёт инвесторов.

Да, это не фантастика. Во многих странах такие технологии уже работают. Вопрос в том, как быстро мы внедрим их в Казахстане. Но здесь важно помнить, что технологии – это не про машины, а про людей. Про то, как сделать нашу жизнь проще, удобнее и безопаснее.

Развитие IT-отрасли также идёт впечатляющими темпами. Благодаря «Astana Hub» экспортная выручка IT-сектора в 2023 году достигла $529 млн. Это доказывает, что Казахстан готов стать лидером в этой сфере.
Искусственный интеллект – это не просто тренд. Это инструмент, который может изменить нашу жизнь к лучшему. Давайте работать вместе, чтобы это будущее стало реальностью уже завтра!

Біздің отбасымызда да Жаңа жылды мемлекет басшысының құттықтауымен қарсы алу дәстүрі қалыптасқан. Меніңше бұл көптеген қазақстандық отбасының ортақ дәстүрі. Сағат 00.00-де телеэкранға телміріп жылдың басталуын бірге күту - ерекше сезім. Бұл сәт бізді біріктіріп, қызық атмосфера және болашаққа үміт сыйлайды.

Осы орайда, біздің TV+ платформасы көптеген адамдар үшін жаңажылдық кештің маңызды бөлігіне айналғанын растайтын сандармен бөліскім келеді.

Сервистің 750 000 жазылушысының ішінен 301 000-нан астамы 31 желтоқсан күні TV+ тамашалаған. Мысалы, жоғарыда мен айтқан президенттің құттықтауын бір мезетте 197 000 адам көрген. Бұл көрсеткіш әсерлі, себебі, өткен жылғы сандармен салыстырғанда 46%-ға артық.

Одан қалса платформаның өзі де осы жылы жоғары нәтижелер көрсетті:
• TV+ қосымшасы 1 466 580 рет жүктелген;
• 816 277 жаңа қолданушы келді;
• Salem Social-дың 10 жаңа эксклюзивті премьерасы жарық көрді;
• Фильмдер мен сериалдардың 735 000 қаралымға дейін жетуі;
• Salem онлайн-кинотеатрында 1 258 146 қаралым көрсеткішін мақтанышпен айтқым келеді.

2025 жылы көрермендерді одан да көп сапалы контент, оның ішінде қазақ тіліндегі жобалар күтеді. Жақын арада «Бажа 2», «Патруль 7», «Тамаша» (деректі фильмі), Salem Social-дың «4 градус» фильмдері, сондай-ақ британдық «САС: Белгісіз батырлар» сериалының премьерасы шығады.

Біз әр қазақстандық TV+ платформасынан өзіне керегін табатынына сенімдіміз. Қазақстанда креативті индустрия мықты қарқынмен дамып келе жатқанына да осы көрсеткіштер дәлел. Егер қазақ тілінің және қазақ тілді контенттің дамуына өз үлесімізді аз да болса қоса алсақ біз үшін бұл үлкен абырой болмақ ✊🏻
___

У нашей семьи, как и у большинства казахстанцев, есть традиция - встречать Новый год под новогоднее обращение главы государства. Этот момент собирает нас вместе, создает особую атмосферу единства и заряжает надеждой на будущее.

В этом году мы получили интересные цифры, которые подтверждают, насколько важной частью новогоднего вечера для многих стала платформа TV+. Из 750 000 подписчиков сервиса более 301 000 человек смотрели TV+ 31 декабря. Особенно впечатляют показатели обращения Президента - 197 000 человек смотрели его одновременно, что на 46% больше, чем год назад.

Это еще не все, ведь сама платформа тоже показала высокие результаты за этот год:
- 1 466 580 скачиваний приложения TV+
- 816 277 новых пользователей
- 10 премьер собственного производства с Salem Social
- 735 000 просмотров фильмов и сериалов.
- 1 258 146 просмотров в онлайн-кинотеатре Salem

В 2025 году зрителей ждет еще больше качественного контента, в том числе казахоязычного. Уже в ближайшее время выйдут фильмы «Бажа 2», «Патруль 7», «Тамаша» (документальный фильм), «4 градуса» от Salem Social, а также премьера британского сериала «САС: Неизвестные герои». Мы уверены, что каждый казахстанец найдет на платформе что-то для себя.

Қазақстанға пайдалы болу үшін міндетті түрде елде болу қажет деген қатып қалған қағида жоқ деп ойлаймын. Шетелде оқып, өмір сүріп, елден жырақта жүрсе де керемет және пайдалы жобаларды жасап жатқан мыңдаған отандас жастарды білемін.

Мысалы, Meta-да жұмыс істейтін қазақстандық дарынды бағдарламашы Нұраділ достарымен бірге Python бағдарламалау тілі бойынша қазақ тілінде бірегей оқулық жасады. Шетелде жүргенде ол өзінің қай жерден шыққанын ұмытқан жоқ, әрі еліміздің IT индустриясының дамуына өз үлесін қосуда.

«Мен кем дегенде бір балаға бағдарламалауға шабыт берсем, соның өзі маған қуаныш», — дейді ол өз жазбасында. Қол жетімді ресурстардың болуы қаншалықты маңызды екенін, біздер – айтишниктер жақсы білеміз. Әсіресе ана тіліндегі бағдарламалар мүлде жоқтың қасы.

Осылайша, жас таланттарға демеу болу үшін спорттық бағдарламалау Федерациясы оқулықтарды баспа түрінде шығарып, оларды білім беру мекемелеріне табыстайтын болады.

Федерацияда бағдарламалау кітаптары мен материалдарының көпшілігі ағылшын немесе орыс тілдерінде екенін түсінеміз және оларды әр бала бірден түсіне алмайды.

Мемлекет басшысы атап өткендей, қазақстандықтар әлемнің түкпір-түкпірінен өз еліне пайда әкеле алады. IT мамандары мен кәсіпкерлерді біріктіру үшін Digital Nomads қауымдастығы құрған болатынбыз. Нұраділ осы қоғамдастықтың қолдауынан шабыттанып, жас бағдарламашылар үшін жаңа мүмкіндіктер ашып, қазақ тілінде Python кітабын жазды.

Осы кітаптан сусындап, қанат алған жас бағдарламашылардың арасынан алдағы уақытта үлкен бір алпауыт стартаптың негізін қалаушысы шығатынына кәміл сенімдімін.

Мен өз тарапымнан жастарды қолдауға әзірмін.

Сілтемеде Нұраділдің жобасын көре аласыздар:

https://docs.google.com/document/d/1uo0TfjhSPDE-oVvVLRPTEgDktMIeyOIwaQvq8iHoOi4/mobilebasic

Кто сказал, что быть полезным своей стране можно только будучи в Казахстане? Я знаю тысячи ребят вне страны, которые обучаясь и проживая зарубежом делают крутые и полезные проекты.

К примеру — Нурадил, талантливый программист из Казахстана, работающий в Meta, создал со своими друзьями уникальный туториал по языку программирования Python на казахском языке. Находясь за границей, он не забыл о своих корнях и делает вклад в развитие нашей IT индустрии.

«Я буду очень счастлив, если смогу вдохновить хотя бы одного ребенка заняться программированием» — написал он в своем посте. Мы айтишники знаем как важно иметь доступные ресурсы, особенно когда их практически нет на родном языке.

Так, в поддержку развития молодых талантов Федерация спортивного программирования выпустит учебники в печатном виде и передаст их в образовательные учреждения. В Федерации мы осознаем, что большинство книг и материалов по программированию доступны на английском или русском, и не каждый ребенок может сразу разобраться в них.

Как отметил Глава государства, казахстанцы могут приносить пользу своей стране из любой точки мира. Сообщество Digital Nomads было создано для объединения IT-специалистов и предпринимателей. Так, Нурадил, вдохновлённый поддержкой сообщества, написал книгу по Python на казахском языке, открывая новые возможности для молодых программистов.

Уверен, кто-то из ребят, вдохновлённых этой книгой, станет следующим великим разработчиком или основателем стартапа.

Я же, как глава Федерации спортивного программирования и инициатор сообщества Digital nomads, всегда готов поддерживать молодых и талантливых ребят!

Ссылка на проект Нурадила:

https://docs.google.com/document/d/1uo0TfjhSPDE-oVvVLRPTEgDktMIeyOIwaQvq8iHoOi4/mobilebasic

Архивные фотогафии с ребятами из сообщества Digital nomads, сделанные во время моей поездки в Кремниевую долину.

Бүгін таңертең қолыма «Абай жолы» кітабы түсті. Мен мұны белгіге балап, Қодардың өлімі суреттелген көріністі қайта оқуға уақытымды арнадым. Оқи отырып, Мұхтар Әуезовтің адам табиғатын шебер сипаттай алғанына тағы да таңғалдым. Сол кезде біреудің айтқан жалған сөзі қалай үлкен трагедияға айналған десеңші. Ғасырлар өтсе де, барлық прогреске қарамастан, мұндай жағдайлар қоғамымызда әлі де кездеседі. Тек енді олар телефон экрандары арқылы әлеуметтік желіде жүзеге асуда. Бүгінгі күні қарасаң жоқ нәрсені бар, бар нәрсені жоқ қылып көрсетуге бір ғана пост әсер ете алады. Көреалмаушылық, жала жабу, жалған ақпарат жазу, буллинг өршіп тұр…

Қазір технологиялар дәуірінде, біз қиялды шындыққа айналдыра аламыз немесе керісінше, бар нәрсені құртуға қауқарымыз жетеді. Сол себептен заманауи құралдарды, әлеуметтік желілерді байыппен, пайдаға, білімге жаратып қолдану абзал деп ойлаймын.

“Абай жолын” қайталап оқу - маған әдеби және мәдени мұрамызға жүгінудің қаншалықты маңызды екенін тағы да еске салды. Сол мұрадан сабақ алып, жауап іздеуіміз қажет.

Тағдырдың ащы ирониясы болар, дәл бүгін біз Мекемтас Мырзахметұлынан айырылып қалдық – ол өмірін осы мұраны сақтау мен зерттеуге арнаған жан еді.

Филология ғылымдарының докторы, профессор, абайтану, мұхтартану, ясауитану бағыттарын зерттеп, еңбектері арқылы тарихымызды, мәдениетімізді және өзімізді жаңа қырынан тануға жол ашқан ғажап тұлға…

Иманды болсын!

Сегодня утром мне попалась в руки книга «Путь Абая». И решил что это не случайность и посвятил 15 минут, чтобы перечитать сцену смерти Кодара. Читая, я вновь задумался о том, как Муxтар Ауэзов мастерски описал человеческую природу. Тогда ложный слух, брошенный кем-то, превращался в трагедию. И спустя столетия, несмотря на весь прогресс, такие механизмы до сих пор остаются частью нашего общества, только теперь это происходит через экраны телефонов. Сегодня, в век технологий, мы способны превращать вымысел в реальность или наоборот, разрушать то, что существует.

Эти размышления вновь напомнили мне, как важно обращаться к нашему литературному и культурному наследию, искать в нем уроки и ответы.

И, как трагичная ирония судьбы, именно сегодня не стало Мекемтаса Мырзахметулы – человека, который посвятил всю свою жизнь сохранению и исследованию этого наследия.

Доктор филологических наук, профессор, он исследовал абайтану, мухтартану, яссауитану, а его труды помогают нам по-новому осознавать нашу историю, культуру и самих себя.

Иманды болсын!

Министр болған кезімде Қазақстандағы телекоммуникация саласы тым монополияланғанын айтып жүргем. Мемлекет басшысы да экономиканың негізгі салаларын демонополизациялау қажеттігін бірнеше рет айтқан болатын.

Бүгін «Қазақтелеком» АҚ «Мобайл Телеком-Сервис» компаниясындағы 100% үлесін Катардың Power International Holding холдингіне сату бойынша мәмілені аяқтағанын қуана хабарлаймын.

Power International Holding холдингі ірі халықаралық ойыншы ретінде Қазақстанның телекоммуникация саласын жаңа деңгейге көтереді деп сенемін. Осындай нағыз бәсекелестік жағдайында операторларға бағаны төмендетіп қана қоймай, сапалы қызмет көрсетуіне тура келмек. Мұндай ашықтық тәсілі нарықта инновацияларға жол ашып, тұтынушылық тәжірибесін жақсартатынын басқа елдерден көруге болады.

Біз ашық және бәсекеге қабілетті нарыққа бет алдық, бұдан тұтынушылар мен бизнестің ұтары көп екені сөзсіз.
___________

Будучи министром, я всегда говорил, что телекоммуникационная отрасль в Казахстане монополизирована. Глава государства также не раз упоминал о необходимости демонополизации ключевых отраслей экономики. И сегодня я рад поделиться тем, что АО «Казахтелеком» завершил сделку по продаже 100% доли в компании «Мобайл Телеком-Сервис» катарскому холдингу Power International Holding.

Power International Holding, как крупный международный игрок, привнесёт новый уровень развития в телекоммуникационную отрасль Казахстана. В условиях настоящей конкуренции операторы будут вынуждены не только снижать цены, но и предоставлять более качественные услуги. Такой подход уже доказал свою эффективность в других странах, где открытые рынки способствуют инновациям и улучшению потребительского опыта.

Мы движемся к открытому и конкурентному рынку, где граждане и бизнес выигрывают благодаря честной конкуренции.

Когда мы только начинали формировать сообщество Digital Nomads, Адильхан был одним из первых, кто поверил в идею и активно включился в её развитие. Он был одним из пионеров и стал негласным старостой, который вдохновлял и объединял участников. Его активность, энергия и умение организовывать всегда выделяли его среди других.

Помню, когда мы готовили первую встречу сообщества с Главой государства Токаевым Касым-Жомартом. Несмотря на то, что Адильхан не был сотрудником министерства или посольства, он взял на себя множество организационных вопросов. Он не говорил «это не моя задача», а наоборот, активно проявил инициативу. Именно такие люди, которые не боятся брать ответственность, всегда добиваются успеха.

За два года работы в Министерстве энергетики Адильхан смог реализовать несколько значимых проектов, которые продолжают работать и сегодня. Адильхан оправдано заслужил свою новую должность в Apple, его трудолюбие и настойчивость приведут его к ещё большим вершинам.

Желаю ему только успехов и самого наилучшего! Помню мы часто поднимали вопрос появления официального Apple Store в нашей стране. Думаю совместными усилиями мы сможем этого добиться в скором будущем.