Hadisda aqlli kishi va zaif kishiga qanday ta’rif berilgandi?
عن شداد بن أوس قال: قال رسول الله ﷺ:
الكَيِّسُ مَن دَانَ نَفْسَهُ وَعَمِلَ لِمَا بَعْدَ المَوتِ، وَالعَاجِزُ مَن أَتْبَعَ نَفْسَهُ هَوَاهَا وَتَمَنَّى عَلَى اللهِ الأَمَانِيَّ
“Aqlli kishi – o‘z nafsini hisob-kitob qilib, (oxirat uchun) amal qilgan kishidir. Ojiz (zaif) esa o‘z nafsining istaklariga ergashib, (shu bilan birga) Allohdan (asosli bo‘lmagan) orzularni umid qilgan kishidir.”
1. Aqlli kishi – u o‘z nafsini nazorat qiladi, o‘zini hisoblarga tortadi, ya’ni qilayotgan har bir ishini o‘ylab ko‘radi va oxirat hayotiga foyda keltiradigan amallarni bajaradi. U o‘limdan keyingi hayotga tayyorgarlik ko‘radi va shu bilan muvaffaqiyatga erishadi.
2. Ojiz kishi – u o‘z nafsining hirs va istaklariga ergashadi, ya’ni dunyo zavq-safolariga berilib ketadi. Shu bilan birga, hech qanday harakat qilmay turib Allohdan (asoslanmagan) umidlar qiladi, go‘yo faqat umid bilan najot topadigandek o‘ylaydi.
Xo‘sh, harakat qilishimiz kerak ekanligini bildik, shu bilan kifoyalanamizmi? Yo‘q, oldin aytib o‘tganimizdek, Alloh taologa hokisorlik bilan yolvorib duo qilib, ibodat qilib so‘rashimiz kerak. So‘raganimizda ham manfaatli va o‘zi rozi bo‘ladigan ilm berishini, riyo va takabburlikdan saqlashini so‘rashimiz lozim.
Biroz ma’lumotlarimiz ko‘payib ketdi, keling, jamlab olaylik:
1. Dunyo hayotini arzimas sanash
2. Allohning roziligini ko‘zlash
3. Doimo ilm ahllaridan bo‘lish
4. Allohga hokisorlik bilan ibodatda bo‘lish
5. O‘zini tanlab olgan bandalaridan qilishini doimiy yolvorib so‘rash
Bularga amal qilib bo’lganimizdan so’ng bir narsani hech ham unitmasligimiz kerak. Hech kimga hasad qilmaslik hatto ilm borasida ham. Hasadning bu dunyodagi eng oz jazosi hasad qilgan narsangizdan mahrum bo’lishdir. Hasad bu Alloh taologa Sen kimga qanday ne’mat berishni bilmaysan deb da’vo qilishdir. Sizni yaratgan sizni sevadigan Zotga shunday da’vo qila olasizmi? Qilishni xohlaysizmi yo’q albatta chunki siz ham Allohni sevasiz. Oshiq ma’shuqiga osiylik qilmaydi. Birovlarga o’zingizni solishtirmangki Alloh hammani o’z hikmati ila har xil xilqat qilib yaratgan
Bu maslahatlar butun hayotingiz uchun zarur, ularga amal qilsangiz, hech ham, hech ham mahzun bo‘lmaysiz.
Allohim, bizlarni o‘ziga oshiq qilsin, o‘zi rozi bo‘ladigan amallarga muvaffaq qilsin!
27.03.25
Toshkent, Uzbekiston.
Esta qolarli damlar qayd ila saqlab qolinadi…💞
Benimle
عن شداد بن أوس قال: قال رسول الله ﷺ:
الكَيِّسُ مَن دَانَ نَفْسَهُ وَعَمِلَ لِمَا بَعْدَ المَوتِ، وَالعَاجِزُ مَن أَتْبَعَ نَفْسَهُ هَوَاهَا وَتَمَنَّى عَلَى اللهِ الأَمَانِيَّ
“Aqlli kishi – o‘z nafsini hisob-kitob qilib, (oxirat uchun) amal qilgan kishidir. Ojiz (zaif) esa o‘z nafsining istaklariga ergashib, (shu bilan birga) Allohdan (asosli bo‘lmagan) orzularni umid qilgan kishidir.”
1. Aqlli kishi – u o‘z nafsini nazorat qiladi, o‘zini hisoblarga tortadi, ya’ni qilayotgan har bir ishini o‘ylab ko‘radi va oxirat hayotiga foyda keltiradigan amallarni bajaradi. U o‘limdan keyingi hayotga tayyorgarlik ko‘radi va shu bilan muvaffaqiyatga erishadi.
2. Ojiz kishi – u o‘z nafsining hirs va istaklariga ergashadi, ya’ni dunyo zavq-safolariga berilib ketadi. Shu bilan birga, hech qanday harakat qilmay turib Allohdan (asoslanmagan) umidlar qiladi, go‘yo faqat umid bilan najot topadigandek o‘ylaydi.
Xo‘sh, harakat qilishimiz kerak ekanligini bildik, shu bilan kifoyalanamizmi? Yo‘q, oldin aytib o‘tganimizdek, Alloh taologa hokisorlik bilan yolvorib duo qilib, ibodat qilib so‘rashimiz kerak. So‘raganimizda ham manfaatli va o‘zi rozi bo‘ladigan ilm berishini, riyo va takabburlikdan saqlashini so‘rashimiz lozim.
Biroz ma’lumotlarimiz ko‘payib ketdi, keling, jamlab olaylik:
1. Dunyo hayotini arzimas sanash
2. Allohning roziligini ko‘zlash
3. Doimo ilm ahllaridan bo‘lish
4. Allohga hokisorlik bilan ibodatda bo‘lish
5. O‘zini tanlab olgan bandalaridan qilishini doimiy yolvorib so‘rash
Bularga amal qilib bo’lganimizdan so’ng bir narsani hech ham unitmasligimiz kerak. Hech kimga hasad qilmaslik hatto ilm borasida ham. Hasadning bu dunyodagi eng oz jazosi hasad qilgan narsangizdan mahrum bo’lishdir. Hasad bu Alloh taologa Sen kimga qanday ne’mat berishni bilmaysan deb da’vo qilishdir. Sizni yaratgan sizni sevadigan Zotga shunday da’vo qila olasizmi? Qilishni xohlaysizmi yo’q albatta chunki siz ham Allohni sevasiz. Oshiq ma’shuqiga osiylik qilmaydi. Birovlarga o’zingizni solishtirmangki Alloh hammani o’z hikmati ila har xil xilqat qilib yaratgan
Bu maslahatlar butun hayotingiz uchun zarur, ularga amal qilsangiz, hech ham, hech ham mahzun bo‘lmaysiz.
Allohim, bizlarni o‘ziga oshiq qilsin, o‘zi rozi bo‘ladigan amallarga muvaffaq qilsin!
27.03.25
Toshkent, Uzbekiston.
Esta qolarli damlar qayd ila saqlab qolinadi…
Benimle
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
💯15
Postlarim men uchun qadrli ularni mehr va o’z hissiyotlarim bilan yozaman olsangiz manba bilan oling.
❤48
To‘g‘ri cheklovlar – muvaffaqiyat kaliti
Akam yoshligimdan multfilm va kinolar ko‘rishga, shuningdek, musiqa eshitishga cheklov qo‘ydilar – bu esa xotiramning mustahkam bo‘lishiga va tafakkur qilish qobiliyatimning yaxshilanishiga yordam berdi.
Instagram ishlatishga ruxsat bermadilar – natijada vaqtimni to‘g‘ri boshqarishni o‘rgandim va foydali mashg‘ulotlarga ko‘proq vaqt ajratdim.
Serial ko‘rishni qatiyan taqiqladilar – buning o‘rniga badiiy kitoblar o‘qishga qiziqishim ortdi va vaqtimni mazmunli o‘tkaza boshladim.
O‘rgangan narsalarimni ovozli tarzda boshqalarga o‘rgatishni xohlardim, lekin bunga ruxsat bo‘lmadi. Natijada, fikrlarimni yozma shaklda ifodalashni, g‘oyalarimni tartibga solishni va yanada aniqroq tushuntirishni o‘rgandim.
Shunday qilib, yaqinlarimiz tomonidan qo‘yilgan cheklovlar bizga noo’rindek tuyulishi mumkin, ammo chuqurroq mulohaza qilsak, aslida ular cheklov emas, balki muvaffaqiyatimiz siri ekanligini tushunamiz.
Endi tasavvur qiling, biz uchun eng mehribon bo‘lgan Robbimiz – Alloh Taolo belgilagan chegaralar-chi? U Zot bizga faqat yaxshilikni xohlaydi va bu bizni haqiqiy yutuqlarga yetaklaydi.
Tafakkur qilib ko‘ring.
28.03.25
Toshkent, Uzbekiston.
Benimle🌷
Akam yoshligimdan multfilm va kinolar ko‘rishga, shuningdek, musiqa eshitishga cheklov qo‘ydilar – bu esa xotiramning mustahkam bo‘lishiga va tafakkur qilish qobiliyatimning yaxshilanishiga yordam berdi.
Instagram ishlatishga ruxsat bermadilar – natijada vaqtimni to‘g‘ri boshqarishni o‘rgandim va foydali mashg‘ulotlarga ko‘proq vaqt ajratdim.
Serial ko‘rishni qatiyan taqiqladilar – buning o‘rniga badiiy kitoblar o‘qishga qiziqishim ortdi va vaqtimni mazmunli o‘tkaza boshladim.
O‘rgangan narsalarimni ovozli tarzda boshqalarga o‘rgatishni xohlardim, lekin bunga ruxsat bo‘lmadi. Natijada, fikrlarimni yozma shaklda ifodalashni, g‘oyalarimni tartibga solishni va yanada aniqroq tushuntirishni o‘rgandim.
Shunday qilib, yaqinlarimiz tomonidan qo‘yilgan cheklovlar bizga noo’rindek tuyulishi mumkin, ammo chuqurroq mulohaza qilsak, aslida ular cheklov emas, balki muvaffaqiyatimiz siri ekanligini tushunamiz.
Endi tasavvur qiling, biz uchun eng mehribon bo‘lgan Robbimiz – Alloh Taolo belgilagan chegaralar-chi? U Zot bizga faqat yaxshilikni xohlaydi va bu bizni haqiqiy yutuqlarga yetaklaydi.
Tafakkur qilib ko‘ring.
28.03.25
Toshkent, Uzbekiston.
Benimle
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
💯40❤🔥16🥰4❤3🕊3
Talaba uchun eng muhim qoidalar
- Keraksiz narsalarga chalg’imaslik ertaga shu sohada ishlashni boshlaganingizda hech kim sizdan qilib yurgan keraksiz ishlaringiz borasida so’ramaydi
- O’quv dasturga kirgizilgan kitoblarni o’zi kifoya qilmaydi (fanga doir boshqa darsliklarni ham yaxshilab ko’rib chiqish juda muhim)
- Yaxshi sherik chunki yoningizdagi sherigingizni bu judayam qiyin deyishi sizga yomon ta’sir qiladi
- Kuzatish, menga ba’zan o’xshashni xohlamagan insonlarimni kuzatish juda yordam beradi shunday bo’lib qolmay deb ham harakat qilaman
- Eng muhim jihat birovdan kutmaslik ya’ni o’qituvchi kelib menga yordam beradi deb harakatsiz qolib ketmaslik
Rivojlanaman degan odamni qutqarish uchun hech kim kelmaydi o’zimizni oldimizda maqsad katta bo’ladigan bo’lsa bunga o’zimiz javobgarmiz, boshqa hech kim javobgar emas!
20.05.24
Benimle
- Keraksiz narsalarga chalg’imaslik ertaga shu sohada ishlashni boshlaganingizda hech kim sizdan qilib yurgan keraksiz ishlaringiz borasida so’ramaydi
- O’quv dasturga kirgizilgan kitoblarni o’zi kifoya qilmaydi (fanga doir boshqa darsliklarni ham yaxshilab ko’rib chiqish juda muhim)
- Yaxshi sherik chunki yoningizdagi sherigingizni bu judayam qiyin deyishi sizga yomon ta’sir qiladi
- Kuzatish, menga ba’zan o’xshashni xohlamagan insonlarimni kuzatish juda yordam beradi shunday bo’lib qolmay deb ham harakat qilaman
- Eng muhim jihat birovdan kutmaslik ya’ni o’qituvchi kelib menga yordam beradi deb harakatsiz qolib ketmaslik
Rivojlanaman degan odamni qutqarish uchun hech kim kelmaydi o’zimizni oldimizda maqsad katta bo’ladigan bo’lsa bunga o’zimiz javobgarmiz, boshqa hech kim javobgar emas!
20.05.24
Benimle
❤18🕊3💯3
Tezroq katta bo‘ling va muammolarga real yondoshing.
Nega unday deyotganimga qiziqyapsiz, to‘g‘rimi? Qiziqish yaxshi narsa. Keling, unda bu borada bafurja gaplashamiz.
Tezroq katta bo‘ling dedim, bunda yosh jihatdan katta bo‘lishni nazarda tutmadim, fikriy yuksalishni aytmoqchi bo‘ldim. Albatta, buni sezdingiz. Inson yoshi katta bo‘lgani sari hayotdagi muammolarga real qarashni, arzimagan narsalarga asabiylashmaslikni o‘rganadi. Aslida, bu hammaga kerakli bo‘lgan narsa.
Biz doimo hayotda qochib yuradigan og‘riq tushunchasini hech o‘ylab ko‘rganmisiz? Aslida, biz haqiqatda undan qochishimiz kerakmi yoki yo‘q? Menimcha, yo‘q. Biz undan qochishimiz emas, balki unga real yondosha olishimiz kerak.
Og‘riq ikki turga bo‘linadi: jismoniy va ruhiy. Ikkisining ham o‘ziga yarasha foydalari va hikmatlari bor.
Jismoniy og‘riqlardan boshlasak, agar siz uni sezmasangiz, stolga behosdan oyog‘ingiz urilaverib, natijada oyog‘ingiz momataloq bo‘lib ketay deydi yoki ba’zi kasalliklarning oldini olmay o‘tkazib yuborsangiz, butunlay halokatga yuz tutasiz.
Ruhiy og‘riq ham bundan unchalik katta farq qilmaydi. Xiyonat og‘rig‘ini his qilmasangiz, to‘g‘ri kelgan insonlar bilan do‘stlashib, vaqtingizni bekorga sovurib yuborasiz. Bu og‘riq undan ham muhimroq jihatni bizga o‘rgatadi – Robbimizga yanada yaqinroq bo‘lishni. Chunki insonlar juda zaif. Qanchalik mukammal tarzda ularga yondoshsangiz ham, baribir pand beradi, bu esa ruhiy zo‘riqishga olib boradi. Robbimiz Oliy Zotdir, Unga yuzlansak, faqat va faqat yuksalamiz.
Bularni tafakkur qilar ekanmiz, Robbimiz barcha narsani naqadar hikmat bilan yaratganini anglaymiz. Men ba’zi hikmatlarini aytdim, aslida ularni sanasam, bugun o‘tadiki, lekin postim tugamaydi.
Aqliy mehnat kishilari bularni oldinroq anglashlari, katta yoshni kutmasliklari lozim bo‘ladi. Aks holda, arzimagan narsalar bilan miyalarini band qilib, o‘zlarining asl maqsadlariga e’tibor qaratolmay qoladilar. Olimlar aniqlashicha, mayda narsalarga asabiylashaveradigan kishilarning maqsad yo‘lidagi unumdorligi kam bo‘lar ekan.
Nega aynan katta bo‘lishga cheklab qo‘ydingiz, deb o‘ylayotgandirsiz. To‘g‘ri aytasiz, buni ba’zilar erta anglab yetadi. Lekin kattalarda bu tabiiy jarayon bo‘lib, anglashga urinmasalar ham hayotdagi muammolar ularni shunday bo‘lishga majbur qilib qo‘yadi.
Siz majbur qilinmasdan oldin o‘zingizni majburlang-da, ahamiyatsiz narsalar bilan emas, ahamiyatli narsalar bilan mashg‘ul bo‘ling.
Bir tanishim aytgandi:
“Hatto kimlar bilan umringni oxirigacha hech qanday manfaatlarsiz ham do‘st bo‘la olasan, shularni ham yozib qo‘y, keyin seni miyangni band qilib yurmasin.”
Ustozimiz aytgandilar:
“Alloh maxluqotlarni buyuk intizomda yaratgan. Biz ham Uning borlig‘iga kiramiz, demak intizomsiz hech narsaga erisha olmaymiz.”
Bo‘layotgan ishlarga real qarash va buyuk intizom – muvaffaqiyatning asl kaliti.
Oladigan xulosamiz shuki, hayotda hammada qiyinchiliklar bo‘ladi. Qiyinchiliklarsiz biz rohatning asl ta’mini tushunmaymiz, zotan bu imtihon dunyosi – sinovdan o‘tish uchun qiyinchiliklarga go‘zal sabr qilish va ne’matlarning shukrini ado etishimiz kerak bo‘ladi. Nolib o‘tirish hech qanday natija bermaydi. Tushing!
Alloh taolo Qur’oni karimda bu dunyo sinov dunyosi ekanligi borasida quydagicha marhamat qilgan:
Baqara surasi, 155-oyat:
وَلَنَبْلُوَنَّكُم بِشَىْءٍۢ مِّنَ ٱلْخَوْفِ وَٱلْجُوعِ وَنَقْصٍۢ مِّنَ ٱلْأَمْوَٰلِ وَٱلْأَنفُسِ وَٱلثَّمَرَٰتِ ۗ وَبَشِّرِ ٱلصَّٰبِرِينَ
“Albatta, Biz sizlarni bir oz qo‘rquv, ochlik va molu-jon hamda hosildan kamaytirish bilan sinaymiz. (Ey Muhammad,) sabr qiluvchilarni xushxabar bering!”
Shukr borasida Ibrohim surasi, 7-oyatida shunday marhamat qiladi:
وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِى لَشَدِيدٌ
“Robbingiz shunday e’lon qildi: «Agar shukr qilsangiz, albatta, (ne’matimni) sizlarga ziyoda qilaman. Agar kufr qilsangiz, albatta, azobim qattiqdir».”
Allohim barchamizni buyuk ishlarga himmatli va uni bajaruvchilardan qilsin Amiyn
#birfinjon qahva ustida
31.03.25
Toshkent, O’zbekiston.
Benimle
❤24
Azizlar agar menga sms yozayotgan bo'lsangiz smslaringizni ko'rmayapman o'z raqamimdan vaqtinchalik tgga kirmayabman. Postlarni qog'ozga yozib vaqtim bo'lganida onamning telfonlaridan joylayabman.
💔15❤8❤🔥5
Nevrapatolog Daniel Levitin shunday yozadi: “Ko’p sonli tadqiqotlardan quydagi manzara namoyon bo’ladi: qaysi soha haqida gap bormasin, dunoviy miqyosdagi ekspert maqomi darajasiga teng malakaga ega bo’lish uchun 10 000soat amaliyot talab etiladi. O’n ming soat tahminan kuniga 3soat demakdir yo’ki bu o’n yil davomida haftasiga 20 soat deganidir. Bu albatta bir xil odamlarga bu mashg’ulot boshqalarga qaraganda samarali ta’sir etishini anglatmaydi. Biroq, hali hech kim mahoratni yuksak darajasiga bundan oz muddat mashq qilish bilan erishgan emas. Shunday taasurot qoladiki ong barcha zarur axborotni o’zlashtirib olish uchun aynan shuncha vaqt lozim.
Kuniga 10 soat dars qilinsa, 3 yil ichida bir sohaga mutaxassis bo‘lish mumkin ekan. Agar 5 soat shug‘ullanilsa, bu 6 yil davom etadi, 3 soat dars qilinsa esa taxminan 9–10 yil talab etiladi.
Agar kunning asosiy qismi, ya’ni 8:00 dan 15:00 gacha universitetda turli fanlarni o‘rganish yoki shunchaki ustozning ma’ruzasini tinglash bilan o‘tsa, shug‘ullanish mumkin bo‘lgan 8 soat vaqt ketib qoladi. Charchoq bilan 2 soat dars qilinsa ham, bu katta gap. Ya’ni 10 soat ketdi, bu esa kunning deyarli yarmi degani.
Shundan keyin 6 soat uyqu, 2 soat ovqatlanish va boshqa ehtiyojlarga sarflansa – 18 soat bo‘ladi. 2 soat ibodat va boshqa zarur ishlar uchun, 2 soat yo‘lga, yana 2 soat boshqa darslar uchun ajratilsa, kun tugaydi.
Shu sharoitda faqatgina 2 soat mustaqil shug‘ullanish mumkin bo‘ladi, bu esa 14-15 yil ichida o‘z sohasining mutaxassisi bo‘lish degani. Uzoq emasmi? 😢
Faxriddin Buxoriy ustoz aytganlaridek Shar’iy fanlarda mutaxassis bo’lish uchun avval arab tilida mutaxassis bo’lish kerak. Bu degani arab tilida 10 000 soat yo’ki undan ko’proq shug’ullanish degani chunki buning ichida balog’at va mantiq ham bor aslida bular ham alohida fan o’laroq shakllangan. Chala arab tilini o’qib shar’iy fandan o’qituvchi bo’lish yaxshi emas din ilmga hiyonat demakdir deydilar Amrulloh ustoz…
Allohim bizlarni ham o’z ishlarini mukammal qiluvchilardan qilsin. Amiyn.
2.04.25
Benimle
Kuniga 10 soat dars qilinsa, 3 yil ichida bir sohaga mutaxassis bo‘lish mumkin ekan. Agar 5 soat shug‘ullanilsa, bu 6 yil davom etadi, 3 soat dars qilinsa esa taxminan 9–10 yil talab etiladi.
Agar kunning asosiy qismi, ya’ni 8:00 dan 15:00 gacha universitetda turli fanlarni o‘rganish yoki shunchaki ustozning ma’ruzasini tinglash bilan o‘tsa, shug‘ullanish mumkin bo‘lgan 8 soat vaqt ketib qoladi. Charchoq bilan 2 soat dars qilinsa ham, bu katta gap. Ya’ni 10 soat ketdi, bu esa kunning deyarli yarmi degani.
Shundan keyin 6 soat uyqu, 2 soat ovqatlanish va boshqa ehtiyojlarga sarflansa – 18 soat bo‘ladi. 2 soat ibodat va boshqa zarur ishlar uchun, 2 soat yo‘lga, yana 2 soat boshqa darslar uchun ajratilsa, kun tugaydi.
Shu sharoitda faqatgina 2 soat mustaqil shug‘ullanish mumkin bo‘ladi, bu esa 14-15 yil ichida o‘z sohasining mutaxassisi bo‘lish degani. Uzoq emasmi? 😢
Faxriddin Buxoriy ustoz aytganlaridek Shar’iy fanlarda mutaxassis bo’lish uchun avval arab tilida mutaxassis bo’lish kerak. Bu degani arab tilida 10 000 soat yo’ki undan ko’proq shug’ullanish degani chunki buning ichida balog’at va mantiq ham bor aslida bular ham alohida fan o’laroq shakllangan. Chala arab tilini o’qib shar’iy fandan o’qituvchi bo’lish yaxshi emas din ilmga hiyonat demakdir deydilar Amrulloh ustoz…
Allohim bizlarni ham o’z ishlarini mukammal qiluvchilardan qilsin. Amiyn.
2.04.25
Benimle
❤🔥21❤11
Ishonchimiz komilki, murosasizlik mustaqil fikrlovchilar o’rtasida hech qanaqa hissiyotsiz oqilona tarzda bo’lsa, ishonchlilikka asoslangan qarorga aylana oladi va alohida bo’lganidan ko’ra guruh holatida bo’lgani oqilona hamda samaraliroq bo’ladi.
Rey Dalio. Prinsiplar kitobidan
Benimle
Rey Dalio. Prinsiplar kitobidan
Benimle
❤15🔥6🕊1
Madina… 💚
Madina ko‘chalarida yurar ekanman, qalbimda bir savol uyg‘onadi: nima uchun bu shahar bu qadar go‘zal? Yana o‘ylayman: bu go‘zallik, nur yuzli Habibimizning nafasi, u zotning muborak qadamlari bilan ziynatlanganidan bo‘lsa kerak.
Shaharning sokinligi, yurakka tushgan g‘amni sekin asta yuvib ketadigan sukunati bor — bir marta his qilgan odam bu huzurni boshqa hech bir joyda topolmaydi. Bu go‘zallik dunyodagi barcha lazzatlarni ortda qoldiradi.
Axir qanday qilib bunday bo‘lmasin? Sizning joningiz, vujudingiz, ul zotning muborak qabrlariga shu qadar yaqinlashadiki, xuddi yig‘layotgan go‘dakni otasi bag‘riga bosgandek, ruhingiz taskin topadi. Ichki bir tinchlik qalbingizga singadi — so‘zsiz, tovushsiz…
Masjid devorlaridan yangrayotgan qorilarning hushovoz tilovati yurakdagi g‘uborlarni ohista yuvadi. Qur’on halqalari — ixlosli tilovatlar qalblarda Qur’onga bo‘lgan muhabbatni tobora oshiradi, har bir harfda yana bir muhabbat paydo bo‘ladi.
O‘yga tolgancha: Habibimiz tirik bo‘lgan kezlarda bu shaharning nuri qanday bo‘lgan ekan? deb o’ylayman Tasavvurim bu savolga javob topishda ojiz qoladi...
01.01.25
Benimle
Madina ko‘chalarida yurar ekanman, qalbimda bir savol uyg‘onadi: nima uchun bu shahar bu qadar go‘zal? Yana o‘ylayman: bu go‘zallik, nur yuzli Habibimizning nafasi, u zotning muborak qadamlari bilan ziynatlanganidan bo‘lsa kerak.
Shaharning sokinligi, yurakka tushgan g‘amni sekin asta yuvib ketadigan sukunati bor — bir marta his qilgan odam bu huzurni boshqa hech bir joyda topolmaydi. Bu go‘zallik dunyodagi barcha lazzatlarni ortda qoldiradi.
Axir qanday qilib bunday bo‘lmasin? Sizning joningiz, vujudingiz, ul zotning muborak qabrlariga shu qadar yaqinlashadiki, xuddi yig‘layotgan go‘dakni otasi bag‘riga bosgandek, ruhingiz taskin topadi. Ichki bir tinchlik qalbingizga singadi — so‘zsiz, tovushsiz…
Masjid devorlaridan yangrayotgan qorilarning hushovoz tilovati yurakdagi g‘uborlarni ohista yuvadi. Qur’on halqalari — ixlosli tilovatlar qalblarda Qur’onga bo‘lgan muhabbatni tobora oshiradi, har bir harfda yana bir muhabbat paydo bo‘ladi.
O‘yga tolgancha: Habibimiz tirik bo‘lgan kezlarda bu shaharning nuri qanday bo‘lgan ekan? deb o’ylayman Tasavvurim bu savolga javob topishda ojiz qoladi...
01.01.25
Benimle
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤34
Xotira — bu ma’lumotlarni saqlash, saqlangan ma’lumotlarga kirish va ularni qayta ishlash jarayoni bo‘lib, insonning bilim va tajribasini shakllantiradi. Xotira kuchaytirish uchun ilmiy nuqtai nazardan bir nechta metodlar va yondashuvlar mavjud. Ushbu metodlar asosan miya faolligi, neyroplastiklik, o‘rganish va qayta ishlash jarayonlariga asoslanadi. Quyidagi ilmiy nazariy bilimlar xotirani kuchaytirish bo‘yicha asosiy yo‘nalishlarni tashkil etadi:
1. Neyroplastiklik
Neyroplastiklik — bu miya va nerv tizimi moslashuvchanligi va yangilanishi jarayonidir. Xotira kuchaytirish uchun neyroplastiklikni rag‘batlantirish muhimdir. Miyaning yangi asab yo‘llari yaratish qobiliyati o‘rganish va xotiraga bevosita ta’sir qiladi. Buning uchun quyidagi omillarni hisobga olish kerak:
• Yangi o‘rganishlar va ma’lumotlar: Doimiy ravishda yangi ma’lumotlarni o‘rganish miya faoliyatini yaxshilaydi.
• Jismoniy faollik: Jismoniy mashqlar, ayniqsa aerobik mashqlar, miya hujayralarining yangilanishiga yordam beradi.
2. Kognitiv yuklama va o‘rganish metodlari
Xotirani kuchaytirish uchun kognitiv yuklamani mos ravishda boshqarish va samarali o‘rganish metodlarini qo‘llash zarur. Bunga quyidagilar kiradi:
• Aktiv o‘rganish: O‘rganilayotgan ma’lumotlarni faqat eslab qolish emas, balki ularni tushunish va ularga nisbatan savollar berish xotirani mustahkamlashga yordam beradi.
• Takrorlash (Spaced repetition): Ma’lumotlarni vaqti-vaqti bilan qayta o‘rganish (takrorlash) ularni uzoq muddatli xotirada saqlashni ta’minlaydi. Bu metod xotira mustahkamlash uchun juda samarali hisoblanadi.
• Vizual va mnemotexnika usullari: Vizual tasvirlar va mnemotexnika texnikalari (masalan, xotiraga yordam beruvchi so‘zlar, rasm yoki diagrammalar) ma’lumotlarni eslab qolishda yordam beradi.
3. Emotsional va motivatsion jihatlar
Xotira emotsiyalar va motivatsiyalar bilan chambarchas bog‘liq. Emotsional yuksalish yoki o‘ziga xos qiziqish ma’lumotlarning yaxshiroq saqlanishiga yordam beradi.
• Motivatsiya: O‘rganish jarayonida maqsadga yo‘naltirilgan motivatsiya xotira jarayonlarini kuchaytirishi mumkin. Ma’lumotlarni o‘rganish motivatsiyasi yuqori bo‘lgan shaxslar odatda ularni yaxshi eslab qoladilar.
• Emotsiyalar: Katta hissiy tajribalar yoki kuchli his-tuyg‘ular (masalan, qo‘rquv, xursandchilik) xotira jarayonlarini samarali ishlashini rag‘batlantiradi.
4. Uyqu va dam olish
Uyqu xotira uchun juda muhim ahamiyatga ega. Uyqu jarayonida miya o‘rganilgan ma’lumotlarni qayta ishlaydi, ular mustahkamlanadi va uzoq muddatli xotiraga o‘tkaziladi. Bunday holatni amalga oshirish uchun quyidagi faktorlarga e’tibor qaratish lozim:
• Uyquning sifatini yaxshilash: To‘liq va chuqur uyqu xotira va kognitiv funktsiyalarni yaxshilaydi.
• Dam olish va stressni kamaytirish: O‘rganish jarayonida stressni kamaytirish va muntazam ravishda dam olish xotira uchun foydali.
5. Qayta ishlash va yangilanish
O‘rganish va xotiradagi ma’lumotlar vaqt o‘tishi bilan yo‘qolishi mumkin. Shu bois, qayta ishlash va yangilanish zarur:
• Interferensiya va ravonlik: Esda saqlangan ma’lumotlar va yangi o‘rganilgan ma’lumotlar o‘rtasidagi interferensiya (boshqa ma’lumotlar aralashuvi) xotirani yomonlashtirishi mumkin. Buni oldini olish uchun ma’lumotlarni to‘g‘ri va ravon qayta ishlash zarur.
• Ma’lumotlarni yangilash: Eski ma’lumotlarni yangilab borish va yangi kontekstda qayta ishlash ularni uzoq muddatli xotirada saqlashga yordam beradi.
6. Sog‘lom ovqatlanish
Miyning yaxshi ishlashi uchun to‘g‘ri ovqatlanish ham muhim ahamiyatga ega. Oziqlanishda miya funktsiyalarini qo‘llab-quvvatlaydigan vitaminlar va minerallarni olish kerak:
• Omega-3 yog‘ kislotalari: Ular miyaning nerv hujayralari va xotira funktsiyalarini yaxshilaydi.
• Antioksidantlar: Yangi mevalar va sabzavotlar, ayniqsa, antioksidantlarga boy oziq-ovqatlar miyaning yoshi bilan bog‘liq degeneratsiya jarayonlarini sekinlashtiradi.
• Vitaminar B guruhi: Ular nerv tizimi va kognitiv faoliyatni qo‘llab-quvvatlaydi.
Benimle🌷
1. Neyroplastiklik
Neyroplastiklik — bu miya va nerv tizimi moslashuvchanligi va yangilanishi jarayonidir. Xotira kuchaytirish uchun neyroplastiklikni rag‘batlantirish muhimdir. Miyaning yangi asab yo‘llari yaratish qobiliyati o‘rganish va xotiraga bevosita ta’sir qiladi. Buning uchun quyidagi omillarni hisobga olish kerak:
• Yangi o‘rganishlar va ma’lumotlar: Doimiy ravishda yangi ma’lumotlarni o‘rganish miya faoliyatini yaxshilaydi.
• Jismoniy faollik: Jismoniy mashqlar, ayniqsa aerobik mashqlar, miya hujayralarining yangilanishiga yordam beradi.
2. Kognitiv yuklama va o‘rganish metodlari
Xotirani kuchaytirish uchun kognitiv yuklamani mos ravishda boshqarish va samarali o‘rganish metodlarini qo‘llash zarur. Bunga quyidagilar kiradi:
• Aktiv o‘rganish: O‘rganilayotgan ma’lumotlarni faqat eslab qolish emas, balki ularni tushunish va ularga nisbatan savollar berish xotirani mustahkamlashga yordam beradi.
• Takrorlash (Spaced repetition): Ma’lumotlarni vaqti-vaqti bilan qayta o‘rganish (takrorlash) ularni uzoq muddatli xotirada saqlashni ta’minlaydi. Bu metod xotira mustahkamlash uchun juda samarali hisoblanadi.
• Vizual va mnemotexnika usullari: Vizual tasvirlar va mnemotexnika texnikalari (masalan, xotiraga yordam beruvchi so‘zlar, rasm yoki diagrammalar) ma’lumotlarni eslab qolishda yordam beradi.
3. Emotsional va motivatsion jihatlar
Xotira emotsiyalar va motivatsiyalar bilan chambarchas bog‘liq. Emotsional yuksalish yoki o‘ziga xos qiziqish ma’lumotlarning yaxshiroq saqlanishiga yordam beradi.
• Motivatsiya: O‘rganish jarayonida maqsadga yo‘naltirilgan motivatsiya xotira jarayonlarini kuchaytirishi mumkin. Ma’lumotlarni o‘rganish motivatsiyasi yuqori bo‘lgan shaxslar odatda ularni yaxshi eslab qoladilar.
• Emotsiyalar: Katta hissiy tajribalar yoki kuchli his-tuyg‘ular (masalan, qo‘rquv, xursandchilik) xotira jarayonlarini samarali ishlashini rag‘batlantiradi.
4. Uyqu va dam olish
Uyqu xotira uchun juda muhim ahamiyatga ega. Uyqu jarayonida miya o‘rganilgan ma’lumotlarni qayta ishlaydi, ular mustahkamlanadi va uzoq muddatli xotiraga o‘tkaziladi. Bunday holatni amalga oshirish uchun quyidagi faktorlarga e’tibor qaratish lozim:
• Uyquning sifatini yaxshilash: To‘liq va chuqur uyqu xotira va kognitiv funktsiyalarni yaxshilaydi.
• Dam olish va stressni kamaytirish: O‘rganish jarayonida stressni kamaytirish va muntazam ravishda dam olish xotira uchun foydali.
5. Qayta ishlash va yangilanish
O‘rganish va xotiradagi ma’lumotlar vaqt o‘tishi bilan yo‘qolishi mumkin. Shu bois, qayta ishlash va yangilanish zarur:
• Interferensiya va ravonlik: Esda saqlangan ma’lumotlar va yangi o‘rganilgan ma’lumotlar o‘rtasidagi interferensiya (boshqa ma’lumotlar aralashuvi) xotirani yomonlashtirishi mumkin. Buni oldini olish uchun ma’lumotlarni to‘g‘ri va ravon qayta ishlash zarur.
• Ma’lumotlarni yangilash: Eski ma’lumotlarni yangilab borish va yangi kontekstda qayta ishlash ularni uzoq muddatli xotirada saqlashga yordam beradi.
6. Sog‘lom ovqatlanish
Miyning yaxshi ishlashi uchun to‘g‘ri ovqatlanish ham muhim ahamiyatga ega. Oziqlanishda miya funktsiyalarini qo‘llab-quvvatlaydigan vitaminlar va minerallarni olish kerak:
• Omega-3 yog‘ kislotalari: Ular miyaning nerv hujayralari va xotira funktsiyalarini yaxshilaydi.
• Antioksidantlar: Yangi mevalar va sabzavotlar, ayniqsa, antioksidantlarga boy oziq-ovqatlar miyaning yoshi bilan bog‘liq degeneratsiya jarayonlarini sekinlashtiradi.
• Vitaminar B guruhi: Ular nerv tizimi va kognitiv faoliyatni qo‘llab-quvvatlaydi.
Benimle
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤15🔥2
Benimle
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
💯23
آمالك كبيرة، فاجعل همتك أكبر
Ustozimning men uchun qilgan eng qimmatli nasihatlari:
Orzuyingiz katta bo’lsa himmatingizni undan ham kattaroq qiling🌷
Chunki oliyliklar mashaqqatlar miqdoricha kasb qilinadi
Benimle
Ustozimning men uchun qilgan eng qimmatli nasihatlari:
Orzuyingiz katta bo’lsa himmatingizni undan ham kattaroq qiling
Chunki oliyliklar mashaqqatlar miqdoricha kasb qilinadi
Benimle
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤37
Video arabcha 🔔
1. Miyaning tuzilishi (asosiy qismlari):
A. Reflеks va instinktlar markazi (quyi miya / hindbrain):
Bu qism ong osti jarayonlarini boshqaradi: yurak urishi, nafas olish, ovqat hazm qilish.
Qismlari:
• Medulla oblongata – yurak urishi va nafas olishni boshqaradi.
• Pons – uyqu va hushyorlik holatiga ta’sir qiladi.
• Cerebellum (kichik miya) – muvozanat va harakatlarni muvofiqlashtiradi.
B. Limbik tizim – hissiyotlar markazi:
Bu qism bizning hissiyotlarimiz, xotiralarimiz va motivatsiyalarimizga javob beradi.
Asosiy qismlari:
• Amygdala (almond shaklidagi qism) – qo‘rquv, g‘azab, xavotir, hayajon kabi hissiyotlarni boshqaradi.
• Hippocampus – xotira va o‘rganishga aloqador.
• Hypothalamus – ochlik, chanqoqlik, tana harorati, jinsiy hayotni va hissiy javoblarni boshqaradi.
C. Neokorteks (bosh miya po‘stlog‘i):
Bu qism ongli fikrlash, mantiq, til, rejalashtirish, qaror qabul qilish uchun javobgar.
Qismlari:
• Frontal lob (peshona sohasi) – rejalashtirish, o‘z-o‘zini boshqarish, e’tibor, muammolarni hal qilish.
• Parietal lob – sensor ma’lumotlarni qayta ishlash.
• Occipital lob – ko‘rish.
• Temporal lob – eshitish, til, hissiy xotira.
⸻
2. Hissiyotlarni boshqarish usullari (neuropsixologik yondashuv):
1. Hissiyot – fikr – harakat zanjirini anglash
Har qanday hissiyot bir fikrdan boshlanadi. Fikringni o‘zgartirsang – hissiyoting o‘zgaradi.
• Misol: “Hamma meni yomon ko‘radi” fikri — tashvish va g‘am keltiradi. Buni “Men ba’zi odamlar bilan til topisha olmayapman, lekin bu o‘zgarishi mumkin” ga almashtir – hissiyoting yengillashadi.
2. Amygdala javobini sekinlashtirish
Amygdala xavf tug‘ilganda tezda javob beradi (qochish, hujum qilish). Uni tinchlantirish uchun:
• Chuqur nafas olish (4 soniya nafas olib, 4 tutib, 4 chiqarish)
• Mushohada (tafakkur) mashqlari – fikr va tananing aloqasini anglash
• Ijobiy tasavvur qilish – miyani tinchlantiradi
3. Frontal lobni kuchaytirish
O‘zini boshqarish uchun peshona qismini (frontal lob) faollashtirish kerak.
Mashqlar:
• Qaror qabul qilish mashqlari (kunlik reja tuzish)
• Muhokama va yozma tafakkur (kundalik yuritish)
Benimle
1. Miyaning tuzilishi (asosiy qismlari):
A. Reflеks va instinktlar markazi (quyi miya / hindbrain):
Bu qism ong osti jarayonlarini boshqaradi: yurak urishi, nafas olish, ovqat hazm qilish.
Qismlari:
• Medulla oblongata – yurak urishi va nafas olishni boshqaradi.
• Pons – uyqu va hushyorlik holatiga ta’sir qiladi.
• Cerebellum (kichik miya) – muvozanat va harakatlarni muvofiqlashtiradi.
B. Limbik tizim – hissiyotlar markazi:
Bu qism bizning hissiyotlarimiz, xotiralarimiz va motivatsiyalarimizga javob beradi.
Asosiy qismlari:
• Amygdala (almond shaklidagi qism) – qo‘rquv, g‘azab, xavotir, hayajon kabi hissiyotlarni boshqaradi.
• Hippocampus – xotira va o‘rganishga aloqador.
• Hypothalamus – ochlik, chanqoqlik, tana harorati, jinsiy hayotni va hissiy javoblarni boshqaradi.
C. Neokorteks (bosh miya po‘stlog‘i):
Bu qism ongli fikrlash, mantiq, til, rejalashtirish, qaror qabul qilish uchun javobgar.
Qismlari:
• Frontal lob (peshona sohasi) – rejalashtirish, o‘z-o‘zini boshqarish, e’tibor, muammolarni hal qilish.
• Parietal lob – sensor ma’lumotlarni qayta ishlash.
• Occipital lob – ko‘rish.
• Temporal lob – eshitish, til, hissiy xotira.
⸻
2. Hissiyotlarni boshqarish usullari (neuropsixologik yondashuv):
1. Hissiyot – fikr – harakat zanjirini anglash
Har qanday hissiyot bir fikrdan boshlanadi. Fikringni o‘zgartirsang – hissiyoting o‘zgaradi.
• Misol: “Hamma meni yomon ko‘radi” fikri — tashvish va g‘am keltiradi. Buni “Men ba’zi odamlar bilan til topisha olmayapman, lekin bu o‘zgarishi mumkin” ga almashtir – hissiyoting yengillashadi.
2. Amygdala javobini sekinlashtirish
Amygdala xavf tug‘ilganda tezda javob beradi (qochish, hujum qilish). Uni tinchlantirish uchun:
• Chuqur nafas olish (4 soniya nafas olib, 4 tutib, 4 chiqarish)
• Mushohada (tafakkur) mashqlari – fikr va tananing aloqasini anglash
• Ijobiy tasavvur qilish – miyani tinchlantiradi
3. Frontal lobni kuchaytirish
O‘zini boshqarish uchun peshona qismini (frontal lob) faollashtirish kerak.
Mashqlar:
• Qaror qabul qilish mashqlari (kunlik reja tuzish)
• Muhokama va yozma tafakkur (kundalik yuritish)
Benimle
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤11
Ulug’volik yo’li bemisli buyuk,
Unga intilganlar chekmishdir zahmat.
Birov erishganda ko’tarolmas yuk,
Birov ulug’likda topgusi rahmat.
Osonmas bu yo’lda bemalol yurmak,
Holva yo xurmoni topmoq emas bu.
To achchiq dorining ta’mini ko’rmak
Bilan ketgusidir bemorda qayg’u.
Sahifalar
#kitobdan
Benimle
Unga intilganlar chekmishdir zahmat.
Birov erishganda ko’tarolmas yuk,
Birov ulug’likda topgusi rahmat.
Osonmas bu yo’lda bemalol yurmak,
Holva yo xurmoni topmoq emas bu.
To achchiq dorining ta’mini ko’rmak
Bilan ketgusidir bemorda qayg’u.
Sahifalar
#kitobdan
Benimle
❤18🕊3💔1
Hippocampus — xotira shakllanishi, o‘rganish va makonda yo‘l topishda muhim rol o‘ynaydigan miyaning strukturasidir. Uni “yam-yashil bog‘”ga o‘xshatish mumkin: qanchalik yaxshi g‘amxo‘rlik qilsak, yangi neyronlar (yangi “daraxtchalar”) ko‘proq o‘sadi va mavjud tarmoq mustahkamlanadi. Quyida hippocampus funksiyasini yaxshilash uchun eng samarali usullarni keltiraman.
⸻
1. Jismoniy faollik (aerobik mashqlar)
• Kuniga kamida 30 daqiqa yurish, yugurish, suzish yoki velosipedda uchish:
Bu mashqlar BDNF (Brain‑Derived Neurotrophic Factor) — neyrotrofik omil — ishlab chiqarilishini oshiradi, bu esa hippocampal neyrogenezni rag‘batlantiradi.
• Harakatlarni doimiylik bilan bajaring: haftada 3–5 marotaba, moderate darajadagi intensivlik
⸻
2. Kognitiv stimulyatsiya (miya mashqlari)
• Yangi tillar o‘rganish : murakkab epizodik xotira va makoniy navigatsiyani faollashtiradi.
• Puzzles va miyani majbur qiluvchi o‘yinlar (shaxmat, sodoku, memoriza topshiriqlar) — hippocampusdagi neyron tarmoqlarni mustahkamlaydi.
• Kitob o‘qish: yangi ma’lumotni tizimli qayta ishlash xotirani kuchaytiradi.
⸻
3. Uyqu gigiyenasi
• Har kuni 7–9 soat uyqu: Qayta konsolidatsiya (xotirani mustahkamlash) asosan chuqur REM va non‑REM uyqu bosqichlarida ro‘y beradi.
• Uyqu jadvalini saqlash: har kuni bir vaqtda yotish va turish, uxlab qolishni osonlashtiradi.
⸻
4. Stressni boshqarish
• Mindfulness-meditatsiya yoki chuqur nafas mashqlari: kortizol miqdorini pasaytiradi, bu esa hippocampus hujayralarini himoya qiladi.
• Yozma refleksiya: kundalik jurnal yuritish stress gormonlarini kamaytiradi va hissiy ongni mustahkamlaydi.
⸻
5. Sog‘lom ovqatlanish
• Omega‑3 yog‘ kislotalari (losos, sardina, chia urug‘lari, zig‘ir urug‘i): neyron membranalarining elastikligini saqlash va BDNF darajasini oshirishga yordam beradi.
• Antioksidantlarga boy mahsulotlar (yashil bargli sabzavotlar, yong‘oqlar, rezavor mevalar): oksidlanish stressidan himoya qiladi.
• Mediterranean dietasi: meva‑sabzavot, to‘liq don, sog‘lom yog‘lar va kam miqdorda yog‘siz go‘sht — kognitiv salomatlikni qo‘llab‑quvvatlaydi.
⸻
6. Ijtimoiy aloqalar va ruhiy salomatlik
• Do‘stlar va oila bilan muloqot: ijtimoiy stimulyatsiya stressni kamaytiradi va hippocampusni qo‘llab‑quvvatlaydi.
• Hobbi‑klub va guruh mashg‘ulotlari: birga o‘qish yoki faoliyat yondashuvi ko‘proq motivatsiya va kognitiv yuk beradi.
⸻
7. Qo‘shimcha maslahatl ar
• Intermittent fasting (vaqtinchalik ro‘za) — ba’zi tadqiqotlar BDNF darajasini oshirishi mumkin, lekin mutaxassis nazorati ostida.
Benimle🫐
⸻
1. Jismoniy faollik (aerobik mashqlar)
• Kuniga kamida 30 daqiqa yurish, yugurish, suzish yoki velosipedda uchish:
Bu mashqlar BDNF (Brain‑Derived Neurotrophic Factor) — neyrotrofik omil — ishlab chiqarilishini oshiradi, bu esa hippocampal neyrogenezni rag‘batlantiradi.
• Harakatlarni doimiylik bilan bajaring: haftada 3–5 marotaba, moderate darajadagi intensivlik
⸻
2. Kognitiv stimulyatsiya (miya mashqlari)
• Yangi tillar o‘rganish : murakkab epizodik xotira va makoniy navigatsiyani faollashtiradi.
• Puzzles va miyani majbur qiluvchi o‘yinlar (shaxmat, sodoku, memoriza topshiriqlar) — hippocampusdagi neyron tarmoqlarni mustahkamlaydi.
• Kitob o‘qish: yangi ma’lumotni tizimli qayta ishlash xotirani kuchaytiradi.
⸻
3. Uyqu gigiyenasi
• Har kuni 7–9 soat uyqu: Qayta konsolidatsiya (xotirani mustahkamlash) asosan chuqur REM va non‑REM uyqu bosqichlarida ro‘y beradi.
• Uyqu jadvalini saqlash: har kuni bir vaqtda yotish va turish, uxlab qolishni osonlashtiradi.
⸻
4. Stressni boshqarish
• Mindfulness-meditatsiya yoki chuqur nafas mashqlari: kortizol miqdorini pasaytiradi, bu esa hippocampus hujayralarini himoya qiladi.
• Yozma refleksiya: kundalik jurnal yuritish stress gormonlarini kamaytiradi va hissiy ongni mustahkamlaydi.
⸻
5. Sog‘lom ovqatlanish
• Omega‑3 yog‘ kislotalari (losos, sardina, chia urug‘lari, zig‘ir urug‘i): neyron membranalarining elastikligini saqlash va BDNF darajasini oshirishga yordam beradi.
• Antioksidantlarga boy mahsulotlar (yashil bargli sabzavotlar, yong‘oqlar, rezavor mevalar): oksidlanish stressidan himoya qiladi.
• Mediterranean dietasi: meva‑sabzavot, to‘liq don, sog‘lom yog‘lar va kam miqdorda yog‘siz go‘sht — kognitiv salomatlikni qo‘llab‑quvvatlaydi.
⸻
6. Ijtimoiy aloqalar va ruhiy salomatlik
• Do‘stlar va oila bilan muloqot: ijtimoiy stimulyatsiya stressni kamaytiradi va hippocampusni qo‘llab‑quvvatlaydi.
• Hobbi‑klub va guruh mashg‘ulotlari: birga o‘qish yoki faoliyat yondashuvi ko‘proq motivatsiya va kognitiv yuk beradi.
⸻
7. Qo‘shimcha maslahatl ar
• Intermittent fasting (vaqtinchalik ro‘za) — ba’zi tadqiqotlar BDNF darajasini oshirishi mumkin, lekin mutaxassis nazorati ostida.
Benimle
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤13🕊1
Shuni bilingki, sizni oyog’ingizga bolta urib, maqsadingizga yetish yo‘lida ma’naviy to‘siq bo‘lganlar hech qachon o‘zini aybdor deb bilmaydi. O‘sha odamning gapi menga qattiq ta’sir qildi yoki “men e’tiborsizlik tufayli o‘qiy olmadim” deysiz. Hattoki ular sizga e’tibor bermayotganini ham sezishmaydi. Vaqtlar o‘tadi va yo‘qotgan faqat siz bo‘lasiz.
(O’zi nega o’zini aybdor deb bilishi kerak? Hammani mas’uliyati o’ziga yetib ortgan zamonda)
Modomiki inson hamma mas’uliyatni o‘z zimmasiga olmasa, u hech qachon biror narsaga erishmaydi. “Qachonki men o‘ylagan vaziyat kelsa, men o‘ylagan ustozlar kelsa, dars qilaman,” degan odam uchun orzu qilgan vaqti hech qachon kelmaydi. Chunki biz orzular va maqsadlar tomon yuramiz, ular biz tomon emas.
Qattiq tirishib, qiyinchiliklarga qaramay harakat qilgan insonlarga Alloh o‘zi oson qilib qo‘yadi. Deb, quyidagi oyatni yoshligimda ustozim ko‘p takrorlar edilar:
وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا ۚ وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ
Ankabut surasi 69-oyat
Mazmuni: “Bizning yo‘limizda jiddu jahd qilganlarni, albatta, o’z yo‘llarimizga hidoyat qilamiz. Albatta, Alloh chiroyli amal qilguvchilar bilan birgadir.”
#kendimenot
25.04.25
Benimle🌷
(O’zi nega o’zini aybdor deb bilishi kerak? Hammani mas’uliyati o’ziga yetib ortgan zamonda)
Modomiki inson hamma mas’uliyatni o‘z zimmasiga olmasa, u hech qachon biror narsaga erishmaydi. “Qachonki men o‘ylagan vaziyat kelsa, men o‘ylagan ustozlar kelsa, dars qilaman,” degan odam uchun orzu qilgan vaqti hech qachon kelmaydi. Chunki biz orzular va maqsadlar tomon yuramiz, ular biz tomon emas.
Qattiq tirishib, qiyinchiliklarga qaramay harakat qilgan insonlarga Alloh o‘zi oson qilib qo‘yadi. Deb, quyidagi oyatni yoshligimda ustozim ko‘p takrorlar edilar:
وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا ۚ وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ
Ankabut surasi 69-oyat
Mazmuni: “Bizning yo‘limizda jiddu jahd qilganlarni, albatta, o’z yo‘llarimizga hidoyat qilamiz. Albatta, Alloh chiroyli amal qilguvchilar bilan birgadir.”
#kendimenot
25.04.25
Benimle
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤33🕊9🍓2
Insonlarga havas qilganingiz yo’ki ularga o’xshashni xohlaganingiz uchun o’qimang, Alloh va Rasulining amriga itoat qilish uchun o’qing! Alloh o’zi sizni barcha havas qiladigan shaxs qilib qo’yadi…
Benimle🌷
Benimle
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔥27❤12💯7❤🔥5🕊4