باورهای قدیم و اندیشه های نو

✍️ پرسشگر:
#خدای عبدالکریم سروش این‌ روزها #کجاست؟

🖊عبدالکریم سروش:
#خدای عبدالکریم سروش... خدایی‌ست که راز و #نازست، موضوع تاملات حکیمانه است، معشوق مُطاع مُحتشم است،
ما را به #عاشقی دعوت می‌کند تا ما را به مرتبه #معشوقی برساند، خدایی که ظالم و تبعیض گر نیست، ابزار قدرت و ثروت به نام دین به دست ما نمی‌دهد.

وقتی که #عاشقی در میان آمد مساله‌ی #شرور هم حل خواهد شد. منتهی بنده الان در مقام بسط و تفسیر این معنا نیستم.

#پرسشگر:
خانم فاطمه صادقی یادداشتی نوشته بودند ناظر به این ماجرا. جایی از یادداشت گفته بودند که ما با وضعیتی مواجه هستیم ‌که گویی #غیبت خدا عین #حضور خداوند شده، و بعد منطقا می‌پرسد که آیا در این حالت با-خدایی و بی-خدایی یکی نیست؟

عبدالکریم #سروش:
ببینید، مساله همین است که ما از خدا چه #انتظاری داریم؟[...] ما از خدای پیامبران چه انتظاری داریم؟

من انتظار ندارم که در #خدمت من باشد یا همه‌ی دعاهای مرا مستجاب کند.
من به #اجابت دعا اعتقاد دارم و خود بسیار دعا می‌کنم. به‌خاطر اینکه #پیامبر دعا می‌کرد. بلی حکیمان الهی نتوانستند مساله دعا را حل کنند، ولی من صرفا به دلیل این که پیامبران دعا می‌کردند و پیامبر اسلام هم دعا می‌کرد، دعا را قبول دارم.

ولی در عین حال این را هم می‌گویم و خود شرایع هم گفته‌اند خداوند #تضمین نداده است، همه‌ی دعاها را مستجاب کند و نگفته است که برای حل مشکلات زندگیتان به دعا بپردازید.

من در مقدمه کتاب قمار عاشقانه نوشتم که دعا #ابراز_بندگی ست نه #ابزار^زندگی.

#دینداری معیشت‌اندیش آن را ابزار زندگی معرفی می‌کند، در حالی که ابراز بندگی‌ست.

اصل در دعا کردن #معاشقه کردن با خداوند به مثابه یک دوست مهربان است.
#حاجت خواستن درجه‌ی چندم است آن هم بدون هیچ تضمینی.

به همین سبب من از خدا انتظار ندارم که به دعای من همیشه #گوش بدهد.

ولی همین که #اجازه می‌دهد با او سخن بگویم خرسندم. و دیگران را هم به همین دیدگاه دعوت می‌کنم.

خداوند به ما #عقل هم داده است، یعنی از ما می‌خواهد عقل و تجربه را هم بکار بریم نه اینکه برای #شفای امراض به دعا متوسل شویم.

خدا را نباید تبدیل به یک #ابزار کنیم، بلکه باید او را به #دوستی برگیریم، خیلی فرق است بین این دو .

شما اگر تمام انتظارتان از #دوستتان این باشد که #کارتان را راه بیندازد، به این نمی‌گویند دوستی، اما اگر دوستی که دارید فقط دوستش دارید و هر کس از شما بپرسید که نقش این دوست شما در زندگی شما چیست بگویید هیچ!
زندگی من #تهی نیست، چون یک چنین دوستی دارم. همین و بس.

#خدا در اصل چنین‌ست. #خلا زندگی ما را پر می‌کند. من خدا را برنگرفتم که #توقعات من را برآورده کند و هر جا کار من لنگ شد کار من را راه بیاندازد. به مردم هم من چنین چیزی را نمی‌گویم.

#پرسشگر:
#تصور «خدا»یی که از او می‌خواهم فقط به من گوش بدهد و توقعی از او ندارم، راحت نیست. یعنی درک می‌کنم این مفهوم را به‌عنوان غیر خدا، ولی برایم قابل دفاع نیست در جای‌گاه خدایی. هر چیز دیگری را می‌توان جای این خدا نشاند. این خدا بود و نبودش چه فرقی می کند؟

عبدالکریم #سروش:
ببینید، آن خدای دین #معیشت‌اندیش که خلاءهای زندگی‌شان را پر می‌کرد، آن خدا اکنون #غایب است. آن خدا هیچ‌وقت #حاضر نبوده است. فکر می‌کردند حاضر است.

فقط در خیال آن‌ها حاضر بوده است و هراتفاقی که می افتاد می‌گفتند خداوند کرده است. می‌گفت خدا به من یک دختر داده، خدا جان من را حفظ کرده.

البته در این که #علت‌العلل خداوند است بحثی و شکی نداریم اما این که در هر #حادثه‌ی خاصی شما پای خداوند را به میان بیاورید و آن را در عرض علل طبیعی بنشانید، خطاست.

آن #خدا که چنان نقشی را به عهده اش نهاده بودند هیچ وقت #حاضر نبوده است که ما امروز بگوییم #غایب است.

بلی در خیال #عامیان حاضر بود. و آن دینداریی بود که با دیگر اجزا زندگی‌شان توازن و تعادل داشت.

اما این‌که بود و نبود این خدا برای شما چه فرقی می‌کند، من جواب سوال شما را دادم.

مگر #خدا کفش و کلاه است که بگوییم به من می‌خورد یا نه و به چه درد من خورد؟

سوال این است که #درد شما چیست؟ خدا به هر دردی نمی‌خورد.
به درد #تنهایی‌های روح می‌خورد.
به درد #عاشقی می‌خورد.
به‌درد #پرستش و ستایش می‌خورد و همه ما عمیقا به این نقش‌ها احتیاج داریم.

خداوند العیاذ بالله #کارگر خانه نیست که اگر لوله‌ی آب ترکید تعمیر بکند. ما چون از خداوند این انتظارات را داریم، بعد می‌گوییم چرا آن کارگر نیامد. خوب این اشتباه است...

[بخشی از "اپیدمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با عبدالکریم سروش"؛ ۲۹ اسفند ۱۳۹۸]

@sokhanranihaa
☄ https://telegram.me/beshnofekrkon/1498