Abu Dardo roziyallohu anhu shunday deganlar:

"Men sajdada bo'lganimda birodarlarimning haqqiga duo qilaman. Ularni o'z ismlari va otalarining ismlari bilan birma-bir tilga olaman."

(Tarixu Damashq)

Yahyo ibn Muoz rahimahulloh aytadilar:

«Kim o‘limni ko‘p eslasa, ajali yetmasidan oldin o‘lmaydi. Unga uchta yaxshilik kirib keladi:

Birinchisi — tavbaga shoshilish.

Ikkinchisi — ozgina rizqqa qanoat qilish.

Uchinchisi — ibodatga g‘ayrat va faollik.

Kim dunyoga haddan tashqari hirs qo‘ysa, Alloh unga yozganidan ortig‘i baribir kelmaydi. Buning ustiga, unga uchta illat kirib keladi:

Birinchisi — Alloh unga bergan ne’matga hech qachon shukr qilmayotganini ko‘rasiz.

Ikkinchisi — dunyodan o‘ziga berilgan narsalardan boshqalarga biror narsani ravo ko‘rmaydi.

Uchinchisi — Alloh unga rizq qilib bermagan narsani topish uchun o‘zini mashg‘ul qilib, charchatadi. Natijada diniga foyda beradigan amallarni bajarishdan qolib ketadi».

«Hilyatul-avliyo»

Noto'g'ri tush ta'biridan ogoh bo'ling

Ba’zi odamlar tush ta’birini qilayotganda g‘alati va tushdagi ramzlar mutlaqo dalolat qilmaydigan narsalarni aytib yuboradilar. Bu esa ta’bir qiluvchi jinlar bilan aloqa qilayotganiga yoki uning o‘zida jin ta’siri borligiga dalolat qilishi mumkin. Odamlar esa uni mohir tush ta’birchisi deb o‘ylashadi.

Shuning uchun tushlaringizni tushdagi ramzlar ko‘rsatmaydigan narsalar haqida xabar beradigan kishiga ta’bir qildirishdan ehtiyot bo‘ling. Masalan, u sizga ismingizni, yaqin qarindoshingizning ismini, mashinangiz turini yoki shunga o‘xshash narsalarni aytib berishi.

Bunday vaziyatda undan: «Buni qanday bildingiz?» — deb so‘rashga haqqingiz bor. Agar u javob berishdan bosh tortsa, bu uning jinlar bilan aloqada ekanligi yoki jin ta’sirida bo‘lishi ehtimolini ko‘rsatuvchi ochiq belgidir. Jinlar bilan aloqa qilish va ulardan g‘aybga oid xabarlarni olish kohinlik hisoblanadi. Kohinga borib, undan so‘rash esa katta gunohlardandir.

Bir yigit menga qo‘ng‘iroq qilib, tush ta’biriga juda qiziqishini, bu ishga ko‘ngli tortishini va uni yaxshi ko‘rib qolganini aytdi. Men unga shu yo‘lda mashhurlikka intilishdan uzoq bo‘lishni, shaytonning uni o‘yiniga solib qo‘yishidan ehtiyot bo‘lishni va boshqa bir qancha nasihatlarga amal qilishni tavsiya qildim.

Oradan bir muddat o‘tgach, u menga quyidagilarni aytib berdi:

Do‘stlaridan biri: «Tushimda shifoxonada ekanman, buyragimni yuvayotgan ekanman, uning ichida oq narsa bor edi, otam esa menga qarab turardi», — debdi.

U esa do‘stidan:
«Sen falon gunohni qilasanmi?» — deb so‘rabdi.

U:
«Ha», — debdi.

«Falon o‘yinni o‘ynaysanmi?»

«Ha».

«Onangning ismi falonmi?»

«Ha».

Shunda do‘sti g‘azablanib:
«Sen jinlar yoki sehrgar bilan aloqada emasligingga aminmisan?» — debdi.

Bu gapdan so‘ng u darhol jinlarning insonga hukmronlik qilishi masalasini eslab, qo‘rqib va xavotirga tushibdi. Chunki bunday holat faqat tush ta’biri doirasida emas, balki boshqa vaziyatlarda ham takrorlanayotgan ekan.

U shunday degan:
«Bunday xayollar ichimga ko‘p tashlanadigan bo‘ldi. Hatto ba’zan bir do‘stimni uchratsam, unga: “Kecha falon vaqtda falon ishni qilding, falon do‘kondan falon narsani falon narxda sotib olding”, — deb aytib yuborardim».

Men uni bundan ogohlantirdim va:
«Bu shaytonning ishi. U seni fitnaga solib, adashtirmoqchi. Fotiha surasi va Baqara surasini ko‘proq o‘qi. Qalbingga odamlarning sirlari haqida tashlanayotgan narsalarni hech kimga aytma. Shunday qilsang, shaytonning sen ustingdagi ta’siridan qutulishingga sabab bo‘ladi», — dedim.

Ertasi kuni u menga shunday xabar berdi: shayton uni tushida ham, uyg‘oqligida ham bezovta qilib, qo‘rqita boshlabdi va unga avvalgi yo‘lida davom etishini, aks holda unga zarar yetkazishini talab qilayotgan ekan.

Men uni bu yo‘lda sobit turishga undadim va shaytonning izidan ergashishdan qat’iy ogohlantirdim. Alloh bizni undan asrasin.


Jinlar va shaytonlar orqali tush ta’bir qiladigan kohin ta’birchidan ehtiyot bo‘ling. Bunday yo‘l harom va joiz emas.

Shuningdek, agar o‘zingizda odamlarning sirlari yoki g‘aybga oid narsalarni bilib qolayotgandek holatni sezsangiz, bunga suyanib qolishdan ehtiyot bo‘ling. Bu shaytonlarning sizni fitnaga solish uchun qalbingizga tashlayotgan vasvasalari bo‘lishi mumkin.

Bunday paytda Allohga panoh so‘rang, shar’iy zikr va duolarni ko‘paytiring, Qur’on tilovat qiling va qalbingizga tashlanayotgan bunday narsalarni boshqalarga gapirmang.

Alloh bizni shaytonlarning hiylasi va makridan O‘z panohida asrasin.

(Shayx Ahmad ibn Nosir Tayyor)

Hali hammasi oldinda...

Muborak "Aqso To‘foni" harakatga keltirdi va Damashqqa yetib bordi.
U o‘z yo‘lida to‘xtamasdan davom etadi.
Biz mintaqada ham, dunyoda ham katta o‘zgarishlarga guvoh bo‘lamiz.
Chunki To‘fondan oldingi davr qanday bo‘lsa, undan keyingi davr bunday bo‘lmaydi.
Damashq fathidan oldingi vaziyat ham undan keyingi vaziyat bilan bir xil bo‘lmaydi.

«Alloh O‘z ishida g‘olibdir. Lekin ko‘pchilik odamlar buni bilmaydilar».

Bilol Sohib

Allohga tavakkal qilishning fazilati

Ibn Qayyim rahimahulloh aytadilar:

«Allohga tavakkal qilish — banda insonlarning ozori, zulmi va tajovuzidan o‘zi ko‘tara olmaydigan narsalarni daf etishi uchun eng kuchli sabablardan biridir. Chunki Alloh uning uchun kifoya qiladi, ya’ni uni himoya qilib, unga yetarlidir.

Kimga Alloh kifoya qilsa va uni O‘zi asrasa, uning dushmani undan maqsadiga erisha olmaydi. Unga faqat muqarrar bo‘lgan ozorgina — issiq, sovuq, ochlik va chanqoqlik kabi narsalar — yetishi mumkin. Ammo dushmani unga o‘z maqsadiga yetadigan darajada zarar yetkazishi — aslo mumkin emas».

Yahyo ibn Muoz rahimahulloh aytadilar:

«Men uch narsa sababli g‘amga botdim:

Birinchisi — ilgari qilib qo‘ygan gunohlarim sababli.

Ikkinchisi — zoye ketkazgan kunlarim sababli.

Uchinchisi — eng katta xavf bo‘lgan narsa: Alloh azza va jalla huzurida turishim va U Zot oldida mening holim qanday bo‘lishini bilmasligim sababli.
Chunki u — nihoyatda og‘ir maqom. Inson o‘zining oxiri qanday bo‘lishi bilan bog‘liq hisob-kitobni kutib turadi.

“Zoye ketkazgan kunlarim” deganim — g‘aflatda o‘tgan va oxiratga tayyorgarlik ko‘rmay o‘tkazilgan kunlardir».

Amerika, Yevropa va Kanadadagi musulmonlar farzandlariga Islom shariatiga zid bo‘lgan ayrim fanlarning majburiy tarzda o‘qitilishi sababli og‘ir sharoitlarga duch kelmoqdalar. Hatto bunday ta’lim ularning musulmonlik shaxsiyatini yemirishi va o‘z diniy-milliy o‘zligini buzib yuborishiga sabab bo‘lishi mumkin.

Odatda, g‘arblashuvning ta’siri deyarli to‘liq namoyon bo‘ladigan avlod — uchinchi avloddir.

Men musulmon bo‘lmagan biror mamlakatda doimiy istiqomat qilishni ma’qullamayman va buni tavsiya ham qilmayman. Chunki farzandlar va nabiralarning dini, axloqi hamda e’tiqodida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan yo‘qotishlarning o‘rnini boshqa hech qanday moddiy yoki dunyoviy manfaat bosa olmaydi.

Doktor Abdulkarim Bakkor

Ko‘p xotinlilik… xayol va haqiqat orasida

Ikkinchi bor uylanishdan oldin erkak ko‘pincha o‘zini xotirjamlik, mehr-muhabbat va yangiliklarga boy hayot kutayotganini tasavvur qiladi. Ammo hayot xayollar bilan emas, mas’uliyat bilan quriladi.

Xayol deydi:

“Men yangi hayot boshlayman.”



Haqiqat esa deydi:

“Sen yangi mas’uliyatlarni boshlaysan.”



Xayol deydi:

“Men yanada baxtli bo‘laman.”



Haqiqat esa so‘raydi:

“Sen adolat qila olasanmi? Ikki qalbni ham e’zozlay olasanmi? Ikki oilani tarbiyalashga, ikki hissa mas’uliyat va bosimni ko‘tarib, hech kimning haqqini zoye qilmaslikka qodirmisan?”



Ikkinchi xotin mukofot ham emas, jazo ham emas.

Bu — og‘ir mas’uliyat talab qiladigan qaror. Agar u adolat va hikmat asosida qurilsa, yaxshilikka eltuvchi eshik bo‘lishi mumkin. Ammo nafs-havoga ergashish yoki mavjud muammolardan qochish asosida qurilsa, pushaymonlik eshigiga aylanishi mumkin.

Shuning uchun har bir oilaga ikkinchi xotin kerak emas…

Va har bir erkak ham ikki ayolga er bo‘lishga munosib emas.

Ko‘p xotinlilikdagi muvaffaqiyat xotinlar soni bilan o‘lchanmaydi. Balki adolatni qaror toptirish, insoniy qadr-qimmatni asrash va qalblarni avaylash qobiliyati bilan o‘lchanadi.

Va har qanday qarordan oldin inson o‘ziga mana shu savolni berishi kerak:

“Men ikkinchi xotinni izlayapmanmi… yoki o‘zim hal qilishga yuzlanmagan bir muammoga yechim izlayapmanmi?”

Ibn Muflih rahimahulloh shunday deydilar:

“Aqlli kishi ko‘zini harom nazardan saqlasin. Chunki ko‘z inson qo‘l yetkaza olmaydigan narsani asl holatidan boshqacha, go‘zalroq qilib ko‘rsatadi. Ba’zan buning oqibatida ishq-muhabbatga mubtalo bo‘linib, natijada badan ham, din ham halokatga yuz tutishi mumkin.

Kim bunga mubtalo bo‘lsa, ayollarning kamchiliklari haqida tafakkur qilsin.

Ibn Mas’ud roziyallohu anhu aytganlar:
“Sizlardan biringiz bir ayolni yoqtirib qolsa, uning hojat chiqaradigan joyini eslasin.”

Dunyo ayollarining kamchiliklarini Allohning ushbu so'zidan ko‘ra ta’sirchanroq ifodalovchi nima bor?!

Alloh taolo jannat ahli haqida:

﴿وَلَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ﴾

“Ular uchun u yerda pokiza juftlar bordir”, deb marhamat qilgan.

Ayollarni haddan tashqari ko‘paytirishdan ehtiyot bo‘l! Chunki bu oilaning jamligini parokanda qiladi va tashvishlarni ko‘paytiradi.

Keksaning yosh qizga uylanishi ham nodonlikdan sanaladi.

Erkak uchun eng to‘g‘ri yo‘llardan biri — xotinini ayollar bilan ortiqcha aralashib yurishdan saqlashidir. Chunki ayrim ayollar uni eriga qarshi buzib qo‘yishlari mumkin.

Shuningdek, uyiga balog‘atga yaqin yosh yigitlarni kiritmasin va xotinining zaruratsiz tashqariga chiqishiga yo‘l qo‘ymasin.”

Ibn Muflihning "Furu" kitobidan

Er-xotinning orasidagi haqlaridan biri — oilaviy sirlarni saqlashdir.

Er-xotindan birining oilasidagi sirlarni yoki o‘rtalaridagi kelishmovchiliklarni boshqalarga oshkor qilmasligi omonatdandir. Faqat shar’iy zarurat yuzaga kelgan taqdirdagina bundan mustasno.

Rasululloh ﷺ marhamat qilganlar:

«Qiyomat kuni Alloh huzurida martabasi eng yomon insonlardan biri — xotini bilan yaqinlik qilgan, xotini ham u bilan yaqinlik qilganidan so‘ng uning sirini oshkor qiladigan kishidir».

Muslim rivoyati.

Oilalaringiz sirlarini asrang. Kelishmovchilik eshiklarini boshqalarga yetib borishidan oldin yoping. Zero, oilaning sirlarini yashirish mehr-muhabbatning davomiyligi va oilaviy osoyishtalikning sabablaridandir.

Bugun Istanbul xalqaro arabcha kitoblar ko‘rgazmasida strategik tafakkur va ummat kelajagi masalalari haqida qalam tebratuvchi RIZO BUDROA bilan mazmunli uchrashuv bo‘lib o‘tdi.

Uchrashuv davomida uning asarlari, strategiya, kuch-qudratni shakllantirish, yirik o‘zgarishlar davrida to‘g‘ri qaror va uzoqni ko‘zlagan rejalarning ahamiyati haqida suhbatlashdik.

Muallifning asosiy e’tibori — shunchaki fikr yuritish emas, balki voqelikni anglash, mavjud imkoniyatlarni to‘g‘ri baholash va kelajak uchun puxta strategiya ishlab chiqish masalalariga qaratilgan.

Bunday uchrashuvlar kitobdagi fikrlarni muallifning o‘zidan tinglash, savollar berish va uning qarashlarini chuqurroq anglash uchun qimmatli imkoniyatdir.

Namozni o‘z vaqtida ado etishga qat’iy rioya qilish insondagi ruhiy bezovtaliklarni tartibga soladi, qalbni g‘am-tashvish va qayg‘ulardan xalos etishga, hayotda yanada xotirjam va muvozanatli bo‘lishga sabab bo‘ladi.

Alloh taolo marhamat qiladi:

﴿إِنَّ الْإِنسَانَ خُلِقَ هَلُوعًا * إِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعًا * وَإِذَا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعًا * إِلَّا الْمُصَلِّينَ﴾

“Albatta, inson o‘ta betoqat qilib yaratilgandir. Unga yomonlik yetsa, vahimaga tushadi. Unga yaxshilik yetsa, baxillik qiladi. Faqat namoz o‘quvchilar bundan mustasnodir.”
(Ma’orij, 19–22-oyatlar)


“Faqat namoz o‘quvchilar” istisno qilindi