Suriya — tarixiy imkoniyat

Siyosiy masalalarda ong, xolislik va adolat bilan yondashish to'g'ri qarorlarga olib boradi.

Harakat bor joyda xato ham bo'ladi. Muhimi, xatolarni bahona qilib yaxshi maqsad va katta imkoniyatlardan voz kechmaslikdir.

Bugungi Suriya islom olami uchun imkoniyat hisoblanadi. Agar bu imkoniyat oqilona baholanib, birlik va mas'uliyat bilan foydalanilsa, u ummatning izzati va taraqqiyotiga xizmat qiladi. Aks holda esa, bunday imkoniyatni boy berish katta yo'qotishlarga olib kelishi mumkin.

Albatta, kamchilik va xatolar bo'lishi aniq, ammo ular islohot va nasihat bilan tuzatiladi.

Erkaklarning g‘ayrati qani?

Ilgari erkaklar o‘zlarining nomusi va oilasi sha'nini himoya qilish uchun rashk qilardilar. Hatto shu sabab urushlar ham bo‘lgan.

Bugun esa:
❌ Kimdir tug‘ruqxona ichida xotinini suratga olib tarqatmoqda.
❌ Yana biri homilador xotinining qornini suratga olib namoyish qilmoqda.
❌ Boshqasi yotoqxonasidan surat va videolarni e'lon qilmoqda.
❌ Yana biri opa-singlisi yoki onasi bilan tushgan suratlarini millionlab odamlarga ulashmoqda.

Bularning barchasi shuhrat va mol-dunyo orttirish ilinjida qilinmoqda.

Natijada:
Uylarning siri va pardasi yengillashdi.
Rashq zaiflashdi.
Hayo kamaydi.

Allohdan hidoyat so‘raymiz.

"G'azoda urush hali ham to‘xtagani yo‘q.

Qotilliklar, hujumlar, dahshat va qo‘rquv ham davom etmoqda. Bularning barchasi xalqaro til biriktirish yoki ko‘z yumish ostida sodir bo‘lmoqda."

Savol tug‘iladi:

Payg‘ambarimiz ﷺ Makka fathida Qurayshni afv etdilar, ammo ikki namoz oralig‘ida yahudiylardan yetti yuz nafari qatl qilindi. Holbuki, u zot ﷺ odamlarga eng mehribon va rahmli zot edilar. Nega Qurayshni kechirdilar-u, yahudiylarga rahm qilmadilar? Axir ularning gunohi Qurayshning gunohidan ham og‘irroq emas edi-ku?

Javob shuki:

Rasululloh ﷺ qaror chiqarishda hissiyotga emas, hikmat va adolatga amal qilardilar. Har ikki holatda ham asl maqsad fitnani bartaraf etish edi. Faqat Quraysh ahli olijanoblik, mardlik va yaxshi xulq egalari bo‘lgani uchun ularga nisbatan afv ko‘rsatish eng to‘g‘ri chora bo‘ldi. Bu afv ularning qalbini yumshatdi va Islomni qabul qilishlariga sabab bo‘ldi.
Ammo yahudiylar xiyonat va ahdni buzishni odat qilgan edilar. Ularning asosiy jinoyati ham xiyonat bo‘lgani uchun, ularga nisbatan yumshoqlik va afv foyda bermas, vaziyatni tuzatmas edi. Shu bois ularga qilich bilan jazo berishga majbur bo‘lindi.

Ilmning lazzati!

Vazir Ibn Amid shunday degan:
"Men o‘zim egallab turgan vazirlik va rahbarlik martabasidan ham shirinroq bir narsa borligini o‘ylamagan edim. Toki huzurimda Imom Tabaroniy bilan Abu Bakr Ja'obiyning ilmiy munozarasiga guvoh bo‘lgunimcha.
Tabaroniy yod olgan hadislarining nihoyatda ko‘pligi bilan ustun kelar, Abu Bakr esa o‘tkir zehni va topqirligi bilan unga javob qaytarar edi. Oxiri bahs qizib, ovozlari ham ko‘tarildi.
Shunda Ja'obiy:
— Menda shunday bir hadis borki, uni mendan boshqa dunyoda hech kim bilmaydi, — dedi.
Tabaroniy:
— Qani, ayt-chi! — dedi. Ja'obiy isnodni keltirib:
— Bizga Abu Xalifa rivoyat qildi. Unga Sulaymon ibn Ayyub rivoyat qilgan... — deb hadisni o‘qidi.
Shunda Tabaroniy kulib:
— Sulaymon ibn Ayyub — menman! Abu Xalifa bu hadisni mendan eshitgan. Endi uni mendan bevosita, yanada oliy sanad bilan eshit! — dedi.
Abu Bakr Ja'obiy bundan xijolat bo‘ldi.
Shunda Ibn Amid dedi:
"O‘shanda ichimdan: 'Koshki vazir bo‘lmagan bo‘lsam-u, o‘rnimda Tabaroniy bo‘lganimda edi!' deb orzu qildim. Uning quvonchidan men ham xuddi o‘zim shunday martabaga erishgandek quvondim."😊

Ibn Asokir o‘zining Islom tarixi nomli asarida rivoyat qilgan sanadga ko‘ra, Rasululloh ﷺ shunday dedilar:

"Qiyomat kunida eng qattiq pushaymon bo‘ladigan odamlardan biri — dunyoda ilm talab qilish imkoniga ega bo‘la turib, uni talab qilmagan kishidir."

Xalaf Balxiydan bir masala haqida so‘ralganda, u javob berishdan tiyildi.
Shunda savol bergan kishi:
— "Unda kimga murojaat qilishni tavsiya etasiz?" — deb so‘radi.
Xalaf Balxiy:
— "Hasan ibn Ziyodga boring," — dedi.
Unga:
— "Lekin u Kufa shahrida-ku!" — deyishdi.
Shunda Xalaf Balxiy shunday javob berdi:

"Kimning g‘ami din bo‘lsa, uning uchun Kufa ham yaqindir."

Ulug‘ tobeinlardan Masruq rahimahulloh bir Qur'on oyatining tafsirini bilish uchun Basra shahriga safar qildi. U yerga yetgach, unga:
— "Bu oyatning tafsirini biladigan olim Shomga ketgan", — deyishdi.

Shunda Masruq tayyorgarlik ko‘rib, Shomga yo‘l oldi va o‘sha oyatning tafsirini o‘rganguncha safarini davom ettirdi.

Abu Dardo roziyallohu anhu shunday deganlar:

"Men sajdada bo'lganimda birodarlarimning haqqiga duo qilaman. Ularni o'z ismlari va otalarining ismlari bilan birma-bir tilga olaman."

(Tarixu Damashq)

Yahyo ibn Muoz rahimahulloh aytadilar:

«Kim o‘limni ko‘p eslasa, ajali yetmasidan oldin o‘lmaydi. Unga uchta yaxshilik kirib keladi:

Birinchisi — tavbaga shoshilish.

Ikkinchisi — ozgina rizqqa qanoat qilish.

Uchinchisi — ibodatga g‘ayrat va faollik.

Kim dunyoga haddan tashqari hirs qo‘ysa, Alloh unga yozganidan ortig‘i baribir kelmaydi. Buning ustiga, unga uchta illat kirib keladi:

Birinchisi — Alloh unga bergan ne’matga hech qachon shukr qilmayotganini ko‘rasiz.

Ikkinchisi — dunyodan o‘ziga berilgan narsalardan boshqalarga biror narsani ravo ko‘rmaydi.

Uchinchisi — Alloh unga rizq qilib bermagan narsani topish uchun o‘zini mashg‘ul qilib, charchatadi. Natijada diniga foyda beradigan amallarni bajarishdan qolib ketadi».

«Hilyatul-avliyo»

Noto'g'ri tush ta'biridan ogoh bo'ling

Ba’zi odamlar tush ta’birini qilayotganda g‘alati va tushdagi ramzlar mutlaqo dalolat qilmaydigan narsalarni aytib yuboradilar. Bu esa ta’bir qiluvchi jinlar bilan aloqa qilayotganiga yoki uning o‘zida jin ta’siri borligiga dalolat qilishi mumkin. Odamlar esa uni mohir tush ta’birchisi deb o‘ylashadi.

Shuning uchun tushlaringizni tushdagi ramzlar ko‘rsatmaydigan narsalar haqida xabar beradigan kishiga ta’bir qildirishdan ehtiyot bo‘ling. Masalan, u sizga ismingizni, yaqin qarindoshingizning ismini, mashinangiz turini yoki shunga o‘xshash narsalarni aytib berishi.

Bunday vaziyatda undan: «Buni qanday bildingiz?» — deb so‘rashga haqqingiz bor. Agar u javob berishdan bosh tortsa, bu uning jinlar bilan aloqada ekanligi yoki jin ta’sirida bo‘lishi ehtimolini ko‘rsatuvchi ochiq belgidir. Jinlar bilan aloqa qilish va ulardan g‘aybga oid xabarlarni olish kohinlik hisoblanadi. Kohinga borib, undan so‘rash esa katta gunohlardandir.

Bir yigit menga qo‘ng‘iroq qilib, tush ta’biriga juda qiziqishini, bu ishga ko‘ngli tortishini va uni yaxshi ko‘rib qolganini aytdi. Men unga shu yo‘lda mashhurlikka intilishdan uzoq bo‘lishni, shaytonning uni o‘yiniga solib qo‘yishidan ehtiyot bo‘lishni va boshqa bir qancha nasihatlarga amal qilishni tavsiya qildim.

Oradan bir muddat o‘tgach, u menga quyidagilarni aytib berdi:

Do‘stlaridan biri: «Tushimda shifoxonada ekanman, buyragimni yuvayotgan ekanman, uning ichida oq narsa bor edi, otam esa menga qarab turardi», — debdi.

U esa do‘stidan:
«Sen falon gunohni qilasanmi?» — deb so‘rabdi.

U:
«Ha», — debdi.

«Falon o‘yinni o‘ynaysanmi?»

«Ha».

«Onangning ismi falonmi?»

«Ha».

Shunda do‘sti g‘azablanib:
«Sen jinlar yoki sehrgar bilan aloqada emasligingga aminmisan?» — debdi.

Bu gapdan so‘ng u darhol jinlarning insonga hukmronlik qilishi masalasini eslab, qo‘rqib va xavotirga tushibdi. Chunki bunday holat faqat tush ta’biri doirasida emas, balki boshqa vaziyatlarda ham takrorlanayotgan ekan.

U shunday degan:
«Bunday xayollar ichimga ko‘p tashlanadigan bo‘ldi. Hatto ba’zan bir do‘stimni uchratsam, unga: “Kecha falon vaqtda falon ishni qilding, falon do‘kondan falon narsani falon narxda sotib olding”, — deb aytib yuborardim».

Men uni bundan ogohlantirdim va:
«Bu shaytonning ishi. U seni fitnaga solib, adashtirmoqchi. Fotiha surasi va Baqara surasini ko‘proq o‘qi. Qalbingga odamlarning sirlari haqida tashlanayotgan narsalarni hech kimga aytma. Shunday qilsang, shaytonning sen ustingdagi ta’siridan qutulishingga sabab bo‘ladi», — dedim.

Ertasi kuni u menga shunday xabar berdi: shayton uni tushida ham, uyg‘oqligida ham bezovta qilib, qo‘rqita boshlabdi va unga avvalgi yo‘lida davom etishini, aks holda unga zarar yetkazishini talab qilayotgan ekan.

Men uni bu yo‘lda sobit turishga undadim va shaytonning izidan ergashishdan qat’iy ogohlantirdim. Alloh bizni undan asrasin.


Jinlar va shaytonlar orqali tush ta’bir qiladigan kohin ta’birchidan ehtiyot bo‘ling. Bunday yo‘l harom va joiz emas.

Shuningdek, agar o‘zingizda odamlarning sirlari yoki g‘aybga oid narsalarni bilib qolayotgandek holatni sezsangiz, bunga suyanib qolishdan ehtiyot bo‘ling. Bu shaytonlarning sizni fitnaga solish uchun qalbingizga tashlayotgan vasvasalari bo‘lishi mumkin.

Bunday paytda Allohga panoh so‘rang, shar’iy zikr va duolarni ko‘paytiring, Qur’on tilovat qiling va qalbingizga tashlanayotgan bunday narsalarni boshqalarga gapirmang.

Alloh bizni shaytonlarning hiylasi va makridan O‘z panohida asrasin.

(Shayx Ahmad ibn Nosir Tayyor)

Hali hammasi oldinda...

Muborak "Aqso To‘foni" harakatga keltirdi va Damashqqa yetib bordi.
U o‘z yo‘lida to‘xtamasdan davom etadi.
Biz mintaqada ham, dunyoda ham katta o‘zgarishlarga guvoh bo‘lamiz.
Chunki To‘fondan oldingi davr qanday bo‘lsa, undan keyingi davr bunday bo‘lmaydi.
Damashq fathidan oldingi vaziyat ham undan keyingi vaziyat bilan bir xil bo‘lmaydi.

«Alloh O‘z ishida g‘olibdir. Lekin ko‘pchilik odamlar buni bilmaydilar».

Bilol Sohib

Allohga tavakkal qilishning fazilati

Ibn Qayyim rahimahulloh aytadilar:

«Allohga tavakkal qilish — banda insonlarning ozori, zulmi va tajovuzidan o‘zi ko‘tara olmaydigan narsalarni daf etishi uchun eng kuchli sabablardan biridir. Chunki Alloh uning uchun kifoya qiladi, ya’ni uni himoya qilib, unga yetarlidir.

Kimga Alloh kifoya qilsa va uni O‘zi asrasa, uning dushmani undan maqsadiga erisha olmaydi. Unga faqat muqarrar bo‘lgan ozorgina — issiq, sovuq, ochlik va chanqoqlik kabi narsalar — yetishi mumkin. Ammo dushmani unga o‘z maqsadiga yetadigan darajada zarar yetkazishi — aslo mumkin emas».

Yahyo ibn Muoz rahimahulloh aytadilar:

«Men uch narsa sababli g‘amga botdim:

Birinchisi — ilgari qilib qo‘ygan gunohlarim sababli.

Ikkinchisi — zoye ketkazgan kunlarim sababli.

Uchinchisi — eng katta xavf bo‘lgan narsa: Alloh azza va jalla huzurida turishim va U Zot oldida mening holim qanday bo‘lishini bilmasligim sababli.
Chunki u — nihoyatda og‘ir maqom. Inson o‘zining oxiri qanday bo‘lishi bilan bog‘liq hisob-kitobni kutib turadi.

“Zoye ketkazgan kunlarim” deganim — g‘aflatda o‘tgan va oxiratga tayyorgarlik ko‘rmay o‘tkazilgan kunlardir».

Amerika, Yevropa va Kanadadagi musulmonlar farzandlariga Islom shariatiga zid bo‘lgan ayrim fanlarning majburiy tarzda o‘qitilishi sababli og‘ir sharoitlarga duch kelmoqdalar. Hatto bunday ta’lim ularning musulmonlik shaxsiyatini yemirishi va o‘z diniy-milliy o‘zligini buzib yuborishiga sabab bo‘lishi mumkin.

Odatda, g‘arblashuvning ta’siri deyarli to‘liq namoyon bo‘ladigan avlod — uchinchi avloddir.

Men musulmon bo‘lmagan biror mamlakatda doimiy istiqomat qilishni ma’qullamayman va buni tavsiya ham qilmayman. Chunki farzandlar va nabiralarning dini, axloqi hamda e’tiqodida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan yo‘qotishlarning o‘rnini boshqa hech qanday moddiy yoki dunyoviy manfaat bosa olmaydi.

Doktor Abdulkarim Bakkor