Bolalarga juda kichkinaligidan chet tillarini o‘rgatish shart emas deb hisoblayman. Chunki chet tili shunday narsaki, uni ona tilingday bilishni sedan hech kim talab qilmaydi. Muloqot va ilmiy ish yozish darajasidagi tilni esa uzog‘i bilan 4 yilda o‘rgansa bo‘ladi.

Yosh bolalarni til kurslariga yetaklashdan ko‘ra ularga atrofni tushunishni, narsalarning mohiyatini anglashni o‘rgatish, jismoniy mashg‘ulotlar bilan band qilish yaxshiroq samara beradi. Etika qoidalarini o‘rgating. Bozor qilishni, kiyim tanlashni o‘rgating. Boshqalar bilan muloqot odobini o‘rgating. Rus tilini ham, ingliz tilini ham 9-sinf bo‘lgandan boshlasa, 11-sinfgacha bemalol kerakli darajada o‘rgana oladi.

Tilni, dunyoni endi anglayotgan odamchaning miyasini umuman boshqa bir til, boshqa bir struktura bilan portlatish kerak emas.

Gap ko‘p-u ko‘mir oz deganday, bu mavzuda aytarlarim bisyor, ammo yozishga imkon kam. Vaqti-vaqti bilan sekin-sekin yozib borarman bu haqida ham.

@birgap

O‘tgan yili o‘quvchilarim bir ideografik lug‘at ustida ish boshlab qo‘ygan edik. G‘oya shunday – biz turli mavzularni tanlaymiz (tana a’zolari, tabiat hodisalari, uy hayvonlari kabi). Tanlangan mavzuga oid so‘zlarni ajratamiz (tana a’zolari tanlangan bo‘lsa: qosh, ko‘z, soch, burun, oyoq kabi). Keyin har bir so‘z bilan birgalikda ishlatsa bo‘ladigan so‘zlarni ajratamiz (soch so‘zi bilan: hilpiramoq, uchmoq, kaltalamoq, sariq, qora, jingalak kabi). Keyin shu so‘zlar qatnashgan iboralar, shu so‘zga oid iboralar ham qo‘shiladi.

Tasavvur qilyapsizmi? Bunday lug‘at tilning boyligini ko‘rsatishda qanday qimmatli bo‘lar edi-ya.

Sun’iy idrokka ham, tarjima dasturlariga ham tilni o‘rgatishimiz yanada osonlasharmidiii.

Kimnidir shu g‘oya qiziqtirsa, olsin, ilmiy ish qilsa ham bo‘ladi, lug‘at tayyorlasa ham bo‘ladi. Xususiy nashriyotlar bolalar uchun rasmli qilib chiqarsayam bo‘ladi.

@birgap

U "Mostbet"dan yutgan pullarini bolalar xayriya fondiga oʻtkazdi.

Muallif: Abdurahmon Abdumoʻminov ("Sodiq School", 8-"B" sinf oʻquvchisi)

@birgap

Aniq va tabiiy fanlarni o‘qitishda loyihaga texnologiyasidan foydalanish bo‘yicha bir qator ilmiy tadqiqotlar olib borilgan. Lingvodidaktika yo‘nalishida esa, asosan, ma’lum bir tilni xorijiy til sifatida o‘qitishda loyihaga asoslangan ta’limning ahamiyati bo‘yicha ilmiy ishlar e’lon qilingan.

Ona tili ta’limida esa loyihaga asoslangan topshiriqlarga murojaat qilinayotganiga ko‘p bo‘lgani yo‘q, xususan, ona tilini o‘qitishda loyiha texnologiyasidan foydalanishning samaradorligini aniqlash, ona tili darslarida foydalanish mumkin bo‘lgan loyihaviy topshiriqlar, ularga qo‘yiladigan talablar, o‘quvchilarning o‘quv-loyihaviy faoliyatini to‘g‘ri tashkillashtirish kabi masalalarning nazariy-metodik taraflari hali to‘liq o‘rganilmagan. Tadqiqot davomida shu kabi masalalarga ilmiy jihatdan yechim topish, metodik tavsiyalar ishlab chiqishdan avval o‘qituvchilarning fikrlarini o’rganishni muhim deb topdik.

Quyidagi so‘rovnoma ayni damda maktabda faoliyat yurituvchi ona tili o‘qituvchilariga mo‘ljallangan bo‘lib, ona tili ta’limida loyiha texnologiyasidan foydalanish bo’yicha mavjud holatni va o‘qituvchilarning fikr-mulohazalarini tahlil qilishga qaratilgan.

Soʻrovnoma manzili:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScOKqnWkEzRBXKYm1VhH3dem9H-9850J9CpTbYBf2BYoaCuzw/viewform?usp=sf_link

P.S. hurmatli ustozlar, shu soʻrovnomani xolis toʻldirib, bir ilmiy tadqiqotchining ishiga yordam bersangiz, ilmiy tadqiqotning real chiqishiga koʻmaklashsangiz.

@birgap

Erkin Bozor oʻsha mashhur sheʼrni oʻqibdi.

Talagani oʻqituvchi yaxshi. U yuvosh, u fidoyi.

Oʻquvchining onasi kelib, sochini yulsa ham, majlislarda hokim ogʻzidan koʻpik sachratib soʻksa ham, oyligidan indamay ushlab qolishsa ham jim. Boshi egik.

Mayli, bir kun oʻqituvchi ahli birlashar-ku.

@birgap

https://youtu.be/_2qaUDvkfZc?si=SHJHVbS3Fzp1lU8c

Men doim bir narsani oʻylayman. Tasavvur qiling, Maktab ustozlari bir kun ishga chiqmasa nima boʻladi?

Butun Oʻzbekistonda ish toʻxtaydi. Xaos boshlanadi. 6 million bola uyda, koʻchada. 1–4- sinf bolalarining ota-onasi ham uyda qolishga majbur boʻladi.

Lekin ustozlar unday xalq emas. Ular ish tashlamaydi. Ustidan istalgan chinovnik ch***b tashlasa ham ishga kelaveradi. Chinovniklar-da buni biladi. Bilgani uchun ham oʻqituvchilar va taʼlim ustida doim tajriba qiladi.

@birgap

Universitetda maʼruza yoki seminar oʻtishni juda-juda istayapman.

Bir-bir shunaqa kasalim qoʻzib turadi. Avval bu xumorni magistratura amaliyoti, yangi darsliklar boʻyicha seminarlar bilan qondirib turardim. Hozir unaqasi yoʻq.

@birgap

Bu yerda qilinmasligi kafolatlanayotgan ishlarning hech biri qonun bilan taqiqlanmagan. Oʻquvchilar bunday kafolat xati yozishga majbur emas. Ayniqsa, ota-onalar bunga qarshi turmogʻi lozim.

Bundan tashqari, oʻquvchi (voyaga yetmagan shaxs) yozgan kafolat xatining hech qanday kuchi yoʻq. U biroz yumshatib, ishlatib yuborishga yaraydi xolos.

@birgap

"Mutolaa" ilovasidan oʻta samarali foydalanyapman, menimcha. Har kuni kamida 2 soat umrim yoʻlda oʻtadi. Ana shu payt ilovadagi asarlarning audiosini eshitib yuribman. Masalan, oʻtgan 2 hafta ichida oʻqigan kitoblarim:

"Buzrukning kuzi" – Gabriel Garsia Markes
"Otoyining tugʻilgan yili" – Erkin Aʼzam
"Qatlnoma" – Nabijon Boqiy
"Olmos jilosi" – Hojiakbar Shayxov

Kelasiga reja qilingan kitoblar:

"Lolazor" – Murod Muhammad Doʻst
"Otamdan qolgan dalalar" – Togʻay Murod
"Ovoraning koʻrgan kechirganlari" – Salomat Vafo
"Oʻtkan kunlar" – Abdulla Qodiriy (takror)
"Mehrobdan chayon" – Abdulla Qodiriy (takror)
"Kuza..." – Xurshid Doʻstmuhammad
"Abadiyat qonuni" – Nodar Dumbadze
"Galaktida bir kun: Koinot javohiri" – Saʼdulla Quronov

Ilovani "Play Market" yoki "App Store"dan yuklab olish mumkin.

@birgap

Vaqt

Ijtimoiy rolik

Rejissyor va ssenariy muallifi: Shohruh Norqulov

Manba

@birgap

Maktab ustozlari taʼlim haqida koʻp gaplashamiz. Muhokama qilamiz. Shunday suhbatlardan birida hamkasbim aytgan gap ichimni yemirib yotibdi:

"Shokir ustoz, siz Oʻzbekistonda taʼlim oʻnglanishiga ishonasizmi?"

Bu ritorik soʻroq edi.

Vaziyatni tahlil qilsak, tizimning oʻnglanishini istamaydiganlar koʻpdek koʻrinadi. Hammasi atay qilinayotgandek.

Henry Slizarning "Imtihon kuni" hikoyasini oʻqishni maslahat beraman. Nima demoqchiligimni oson tushunasiz.

@birgap

O'zbekiston - taqiqlar mamlakati?

Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi maktablarda “So‘nggi qo‘ng‘iroq”ni o‘tkazish bo‘yicha tavsiyalarni e’lon qildi. Vazirlikka ko'ra, bitiruvchilarga, xususan, guruh-guruh bo‘lib xiyobonlar, istirohat bog‘lari, cho‘milish havzalariga borish taqiqlanadi.

Bitiruvchi uchun so'nggi qo'ng'iroq - muhim sana. Bunday muhim sanalar har kuni bo'lmaydi. Bunday kun quvonarli, esda qolarli bo'lishi kerak. Esimda, o'zim maktabni bitirgan yilim sinfdoshlarimiz va sinf rahbarimiz bilan birga istirohat bog'iga borganmiz, aylanganmiz, muzqaymoq yeganmiz, rasmlarga tushganmiz. U paytda taqiqlovchilar va taqiqlar kamroq edi shekilli.

Qiziq, vazirlik nima asosda o'quvchilarga (bitiruvchilarga) “so‘nggi qo‘ng‘iroq” kuni xiyobonlar, istirohat bog‘lariga borishni taqiqlamoqda? O'quvchilar o'sha kuni xiyobonlar, istirohat bog‘larini aylansa, xursandchilik qilsa, qaysi qonunni buzgan bo'ladi? Vazirlikning o'quvchilarga xursandchilik qilishni taqiqlashdan boshqa ishi qolmaganmi?

Vazirlik taqiqlar oʻylab topish bilan shugʻullanmay, mana bu muammo ortidan jiddiy surishtirsa boʻlardi.

Hokimlik oʻqituvchilar aldagan, bunaqa ish boʻlgani yoʻq deyapti. Murojaat qilgan ustozlarni ham qamoq bilan qoʻrqitganmish.

Mana vazirlikka tayyor ish, PR uchun ajoyib vaziyat. Foydalaninglar. Ustozlarni himoya qilib, ularni yolgʻonchi degan, qoʻrqitgan, koʻcha tozalatgan chinovniklarni sudga yetaklab boringlar. Biz ham tan beraylik.

@birgap

Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti Ona tili va adabiyot ta’limi fakulteti Ona tili ta’limi kafedrasi (oʻzim oʻqigan kafedra) “Lingvodidaktikaning dolzarb muammolari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani tashkillayapti. Anjuman ertaga (16-may) soat 10:30 da boshlanadi.

Anjumanni quyidagi havola orqali "Zoom"dan kuzatsa boʻladi.

Anjumanda kamina ham maʼruza qiladigan. Mavzu: Mezonga asoslangan baholash tizimiga oʻtish: ona tili va adabiyot sohasi tahlili va muammolar yechimi.

"Zoom" havola quyida:
https://us06web.zoom.us/j/4790857343?pwd=GGGAoZYGdtrvin8xTgagiMhov0jIae.1

@birgap