💢 تمددن 💢
به مناسبت هفته ی محیط زیست
۱- ایسسیتمیش ائلکه میز ، الوْودا یانێیوْر ،
ائپره میش درریسی ، سارێ سو دامێیوْر ؛
۲- چۆررۆمۆش آغ جیگر کارخانا تۆتۆندن ،
قورروموش باغچالار تمددن اوْتوندان ؛
۳- نفسلر اوخارێ گلمییوْر ، هیرینگه ،
اوْت دۆشمۆش ، قیمیشیق پخش اوْلار ، پیرینگه ؛
۴- آشغال دیر ، پالاستێگ ، هر یانا سن باخانگ ،
چککنه تمددن ایستر کی سن قوْخانگ ؛
۵- پر باسماز پیریسوک ، پرریکمیش پیرپیررگ ،
آغێمێش پیتگلر ، قیرریلمیش جیرجیررگ ؛
۶- خومارلێگ کار ائتمیش ، تمددن چوْرت چالار ،
قیش چاتمێش قیشلاغا ، توْووقلار کورچ اوْلار ؛
۷- پورسانتا گؤز تیکمیش ، گوْررونا کؤز تؤکمۆش ،
قولاقلار گؤرۆنۆر ، قورلاغا سخت چؤکمۆش ؛
۸- ایچینده قالمێشدیر ، بیلمییوْر نئیله یه ،
ایستر کی سو اۆسته بیر یۆلاق پئیله یه .
لاچچێن
💢💢💢
ایسسیتمیش : تب کرده
الوْو : آتش
ائپره میش : پلاسیده شده
چۆررۆمۆش : پوسیده شده
هیرینگه : خروج هوا از ریه به سختی و همراه با صدای هن و هن
قیمیشیق : شراره ، ذره های کوچکی از آتش
پیرینگه : تکه های بزرگی از ذغال افروخته
چککنه : حریص ، طماع
پر باسماز : پرواز نمی کند
پیریسوک : پرستو
پرریکمیش : فراری شده
پیرپیررگ : پروانه
آغێمێش : مسموم شده
پیتگ : نوعی پروانه ی کوچک
جیرجیررگ : حشره ای که دائم آواز میخواند ، جیرجیرک
کورچ اوْلار : تخم نمیگذارد
پورسانت : میزان سود ، درصد سود
قورلاق : باتلاق بسیار آبکی
یوْلاق : کوره راه ، روش ، مرام ، مسلک
پئیله یه : رد یابی کند ، بیابد
کانال لاچچێن ، کانال آموزش زبان و ادب توْرک
به مناسبت هفته ی محیط زیست
۱- ایسسیتمیش ائلکه میز ، الوْودا یانێیوْر ،
ائپره میش درریسی ، سارێ سو دامێیوْر ؛
۲- چۆررۆمۆش آغ جیگر کارخانا تۆتۆندن ،
قورروموش باغچالار تمددن اوْتوندان ؛
۳- نفسلر اوخارێ گلمییوْر ، هیرینگه ،
اوْت دۆشمۆش ، قیمیشیق پخش اوْلار ، پیرینگه ؛
۴- آشغال دیر ، پالاستێگ ، هر یانا سن باخانگ ،
چککنه تمددن ایستر کی سن قوْخانگ ؛
۵- پر باسماز پیریسوک ، پرریکمیش پیرپیررگ ،
آغێمێش پیتگلر ، قیرریلمیش جیرجیررگ ؛
۶- خومارلێگ کار ائتمیش ، تمددن چوْرت چالار ،
قیش چاتمێش قیشلاغا ، توْووقلار کورچ اوْلار ؛
۷- پورسانتا گؤز تیکمیش ، گوْررونا کؤز تؤکمۆش ،
قولاقلار گؤرۆنۆر ، قورلاغا سخت چؤکمۆش ؛
۸- ایچینده قالمێشدیر ، بیلمییوْر نئیله یه ،
ایستر کی سو اۆسته بیر یۆلاق پئیله یه .
لاچچێن
💢💢💢
ایسسیتمیش : تب کرده
الوْو : آتش
ائپره میش : پلاسیده شده
چۆررۆمۆش : پوسیده شده
هیرینگه : خروج هوا از ریه به سختی و همراه با صدای هن و هن
قیمیشیق : شراره ، ذره های کوچکی از آتش
پیرینگه : تکه های بزرگی از ذغال افروخته
چککنه : حریص ، طماع
پر باسماز : پرواز نمی کند
پیریسوک : پرستو
پرریکمیش : فراری شده
پیرپیررگ : پروانه
آغێمێش : مسموم شده
پیتگ : نوعی پروانه ی کوچک
جیرجیررگ : حشره ای که دائم آواز میخواند ، جیرجیرک
کورچ اوْلار : تخم نمیگذارد
پورسانت : میزان سود ، درصد سود
قورلاق : باتلاق بسیار آبکی
یوْلاق : کوره راه ، روش ، مرام ، مسلک
پئیله یه : رد یابی کند ، بیابد
کانال لاچچێن ، کانال آموزش زبان و ادب توْرک
اه یلنجه 🌈 əyləncə
نه چین تؤکۆنگ ،
دویسوغا - دویسوغا گلیرنگ ؟
چوْخ زادلار اه یلنجه ائلینده .
بیر گؤیه باخ ، بیر آیا ؛
بیر قیزیل رشمه آسێمان الینده ،
ایستر کی :
یاخچێلێگ دایێنێ سالا کمنده .
بیر چؤله باخ ، بیر چایا ؛
بیر یاشێل نشئه چشمه لر الینده ،
ایستر کی:
خوْشلوگو پای ائده سورخونا ، سمنده .
لاچچێن
🌈🌈🌈
Nə çin ,
Tökünəg ,
Duysuğa - duysuğa gəlirəng ?
Çox zadlar əyləncə elində .
Bir göyə bax ! Bir aya !
Bir qizil rəşmə asıman əlində ;
İstər ki :
Yaxçılıg dayını sala kəməndə .
Bir çöl,ə bax , Bir çay,a ;
Bir yaşıl nəş'ə çəşmələr əlində ,
İstər ki :
Xoşlugu pay edə surxuna , səməndə .
🌈🌈🌈
تؤکۆنگ : پریشان ، آشفته
دویسوغا - دویسوغا : با درنگ ، با مکث ، با تاخیر
اه یلنجه : دلخوشی ، سرگرمی ، تفریح ، خوشگذرانی
رشمه : طناب رنگارنگ
یاخچیلیگ : خوبی ، نیکویی
دای : کره اسب دو ساله که هنوز رام و آرام نشده
پای : بهره ، سهم ، قسمت
نشئه : نشاط ، شادمانی
سورخون : اسب خاکستری رنگی که خالهای سرخ بر بدن دارد
سمند : اسب زرد مایل به قهوه ای
نه چین تؤکۆنگ ،
دویسوغا - دویسوغا گلیرنگ ؟
چوْخ زادلار اه یلنجه ائلینده .
بیر گؤیه باخ ، بیر آیا ؛
بیر قیزیل رشمه آسێمان الینده ،
ایستر کی :
یاخچێلێگ دایێنێ سالا کمنده .
بیر چؤله باخ ، بیر چایا ؛
بیر یاشێل نشئه چشمه لر الینده ،
ایستر کی:
خوْشلوگو پای ائده سورخونا ، سمنده .
لاچچێن
🌈🌈🌈
Nə çin ,
Tökünəg ,
Duysuğa - duysuğa gəlirəng ?
Çox zadlar əyləncə elində .
Bir göyə bax ! Bir aya !
Bir qizil rəşmə asıman əlində ;
İstər ki :
Yaxçılıg dayını sala kəməndə .
Bir çöl,ə bax , Bir çay,a ;
Bir yaşıl nəş'ə çəşmələr əlində ,
İstər ki :
Xoşlugu pay edə surxuna , səməndə .
🌈🌈🌈
تؤکۆنگ : پریشان ، آشفته
دویسوغا - دویسوغا : با درنگ ، با مکث ، با تاخیر
اه یلنجه : دلخوشی ، سرگرمی ، تفریح ، خوشگذرانی
رشمه : طناب رنگارنگ
یاخچیلیگ : خوبی ، نیکویی
دای : کره اسب دو ساله که هنوز رام و آرام نشده
پای : بهره ، سهم ، قسمت
نشئه : نشاط ، شادمانی
سورخون : اسب خاکستری رنگی که خالهای سرخ بر بدن دارد
سمند : اسب زرد مایل به قهوه ای
یاز سنده 🌼 yaz səndə
یاز سنده و سن یازدا ،
ناز سنده و سن نازدا ،
گؤز سنده و سن گؤزده ،
دیل - دیشه دۆشدۆم و
رای سنده .
یای سنده و سن یایدا ،
آی سنده و سن آیدا ،
توْی سنده و سن توْیدا ،
وایلێما دۆشدۆم و
وای منده .
لاچچێن
🌼🌼🌼
Yaz səndə o sən yazda ,
Naz səndə o sən nazda ,
Göz səndə o sən gözdə ,
Dil-dişə düşdüm o
Ray səndə .
Yay səndə o sən yayda ,
Ay səndə o sən ayda ,
Toy əndə o sən toyda ,
Vaylıma düşdüm o
Vay məndə .
🌼🌼🌼
دیل دیشه دۆشدۆم : سر زبانها افتادم
رای : نظر ، میل
یای : تابستان
توْی : نمایش ، شعبده بازی ، جشن ، عروسی
وایلێم : بلا ، آفت
لاچچێنا قوْشولونگ !
یاز سنده و سن یازدا ،
ناز سنده و سن نازدا ،
گؤز سنده و سن گؤزده ،
دیل - دیشه دۆشدۆم و
رای سنده .
یای سنده و سن یایدا ،
آی سنده و سن آیدا ،
توْی سنده و سن توْیدا ،
وایلێما دۆشدۆم و
وای منده .
لاچچێن
🌼🌼🌼
Yaz səndə o sən yazda ,
Naz səndə o sən nazda ,
Göz səndə o sən gözdə ,
Dil-dişə düşdüm o
Ray səndə .
Yay səndə o sən yayda ,
Ay səndə o sən ayda ,
Toy əndə o sən toyda ,
Vaylıma düşdüm o
Vay məndə .
🌼🌼🌼
دیل دیشه دۆشدۆم : سر زبانها افتادم
رای : نظر ، میل
یای : تابستان
توْی : نمایش ، شعبده بازی ، جشن ، عروسی
وایلێم : بلا ، آفت
لاچچێنا قوْشولونگ !
یاپێشدێ 🌼 yapışdı
یاپێشدێ اؤپۆشۆنگ سحردن ،
آغرێمدا داد وئره ر باهاردان .
بئله سان ناشتالێگ ساج کباب ،
اۆستۆنده نلبکی داغ چاها ،
دونیادا هر نه دادلێ ،
اممه لی دیلینگده .
لاچچێن
🌼🌼🌼
Yapışdı öpüşüng səhərdən ,
Ağzımda dad verər bahardan ;
Belə san naştalıg sac - kəbab ,
Üstündə nəlbəki dağ çaha ,
Dunyada hər nə dadlı ,
Əmməli dilingdə .
🌼🌼🌼
یاپێشدێ : چسبید ، لذت بخش بود
اؤپۆش : بوسه
داد : طعم ، مزه
بئله سان : چنین بپندار
ساج کباب : نوعی کباب درون تاوه
ناشتالێگ : صبحانه
نلبکی : ظرف تخت نعل شکل
چاها : نوعی نوشیدنی گرم ، چای
اممه لی : این کلمه ایهام دارد :
۱- انبه دار : اممه ( انبه ) نوعی میوه ی گرمسیری زرد رنگ
۲- مکیدنی / ام : بمک / اممه : مکیدن
کانال لاچچێن ، کانال آموزش زبان و ادب توْرک
یاپێشدێ اؤپۆشۆنگ سحردن ،
آغرێمدا داد وئره ر باهاردان .
بئله سان ناشتالێگ ساج کباب ،
اۆستۆنده نلبکی داغ چاها ،
دونیادا هر نه دادلێ ،
اممه لی دیلینگده .
لاچچێن
🌼🌼🌼
Yapışdı öpüşüng səhərdən ,
Ağzımda dad verər bahardan ;
Belə san naştalıg sac - kəbab ,
Üstündə nəlbəki dağ çaha ,
Dunyada hər nə dadlı ,
Əmməli dilingdə .
🌼🌼🌼
یاپێشدێ : چسبید ، لذت بخش بود
اؤپۆش : بوسه
داد : طعم ، مزه
بئله سان : چنین بپندار
ساج کباب : نوعی کباب درون تاوه
ناشتالێگ : صبحانه
نلبکی : ظرف تخت نعل شکل
چاها : نوعی نوشیدنی گرم ، چای
اممه لی : این کلمه ایهام دارد :
۱- انبه دار : اممه ( انبه ) نوعی میوه ی گرمسیری زرد رنگ
۲- مکیدنی / ام : بمک / اممه : مکیدن
کانال لاچچێن ، کانال آموزش زبان و ادب توْرک
هایا داش دیر ، هایا داغ
Haya daş dir , haya dağ
زبان توْرکی به عنوان کهنترین زبان دنیا ، ارکان اولیه ی تک - هجایی اش را با گذشت هفت هزار سال با کمترین تغییر حفظ کرده است .
هنگامی که کسی با مشکلی روبرو میشود کنایه ای به کار میبرند : « هایا داش دیر ، هایا داغ »
کلمه ی هایا از رکن « های » گرفته شده است . در توْرکی کهن حرف « ی » اصلا وجود نداشت و به جای آن حرف « گ » به کار میرفت . بر همین اساس کلمه ی هایا به شکل هاگا به کار میرفت .
کلمه ی هاگا ( هایا ) در توْرکی سومری به شکل aga آمده :
aga :
1- rear پشت سر ، عقب
2- crown فرق سر ، بالای سر ، تاج
با رکن « های » hay کلمه ی « هایار » hayar ساخته شده که در توْرکی معاصر به معنی طرفین ، جنب و قیًم می باشد . مثال :
اوششاغا هایار اوْل ! ایخیلمه یه : قیم کودک باش تا نیفتد ، با دو دستت کودک را از افتادن حفظ کن .
نتیجه
۱- هایا به معنی پشت سر و پیش رو ( بالای سر ) است .
۲- هایا داش دیر ، هایا داغ به معنی این است که در تنگنایی قرار گرفته که پشت سرش سنگ است و جلوش کوه و در اصل به این معنی است که مشکلات او را تنگ در بر گرفته است و راه گریزی ندارد .
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شاعر ، نویسنده ، منتقد ، مترجم ، پژوهشگر ، زبان شناس ، اتیمولوژیست و سومر شناس توْرک
منبع :
Sumerian English Dictionary by Pensilvania University ( EPSD )
Haya daş dir , haya dağ
زبان توْرکی به عنوان کهنترین زبان دنیا ، ارکان اولیه ی تک - هجایی اش را با گذشت هفت هزار سال با کمترین تغییر حفظ کرده است .
هنگامی که کسی با مشکلی روبرو میشود کنایه ای به کار میبرند : « هایا داش دیر ، هایا داغ »
کلمه ی هایا از رکن « های » گرفته شده است . در توْرکی کهن حرف « ی » اصلا وجود نداشت و به جای آن حرف « گ » به کار میرفت . بر همین اساس کلمه ی هایا به شکل هاگا به کار میرفت .
کلمه ی هاگا ( هایا ) در توْرکی سومری به شکل aga آمده :
aga :
1- rear پشت سر ، عقب
2- crown فرق سر ، بالای سر ، تاج
با رکن « های » hay کلمه ی « هایار » hayar ساخته شده که در توْرکی معاصر به معنی طرفین ، جنب و قیًم می باشد . مثال :
اوششاغا هایار اوْل ! ایخیلمه یه : قیم کودک باش تا نیفتد ، با دو دستت کودک را از افتادن حفظ کن .
نتیجه
۱- هایا به معنی پشت سر و پیش رو ( بالای سر ) است .
۲- هایا داش دیر ، هایا داغ به معنی این است که در تنگنایی قرار گرفته که پشت سرش سنگ است و جلوش کوه و در اصل به این معنی است که مشکلات او را تنگ در بر گرفته است و راه گریزی ندارد .
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شاعر ، نویسنده ، منتقد ، مترجم ، پژوهشگر ، زبان شناس ، اتیمولوژیست و سومر شناس توْرک
منبع :
Sumerian English Dictionary by Pensilvania University ( EPSD )
دوْلو 🌼
بر اساس داستانی کوتاه از ادبیات جهان
اوْن سککیز یاشێندایێدێ کی اوْخولو بیتیردی . سیناقلاری خوب گچیرتدی و خوب نومرا توتدو . بیر گۆن آتاسێ دئدی : ایندی داها سن بؤیۆگلشمیشنگ . جاهال اوْلموشانگ . گؤره گ کی بیر یاخچێ ایش تاپانگ .
نئچچه گۆن اوْندان سوْنرا دوْلو بیر بانکا گئتدی و ایسته دی کی اوْردا ایش گؤره . بانک باشێ اوْنو بیر اوْتاغا آپاردێ و بیر کاغاذ الینه وئردی کی نئچچه سوْرغو اۆستۆنه یازێلمێشێدێ .
دوْلو سوْرغولارینگ جوغابینێ یازدی و گؤندردی .
بانک باشێ کاغاذ اۆستۆنه کارر اوْلدو و سوْنرا سوْروشدو :
سنینگ اوْلومونگ گؤنۆ هاچان دیر ؟
دوْلو دئدی : بایرام آیێ نینگ بیرینجی گۆنۆ . بانک باشێ دئدی کی : سیجیللینگده داها زاد یازێلمێش و سن کاغاذدا داها زاد یازمێشانگ .
دوْلو دئدی : بیز هر ایلده دونیایا گلیرگ . ایلان تکین درری سیرریرگ و دگیشیلیرگ . بانک باشێ مونو ائشیدنده دئدی : من اله سنینگ تکین آدام گزییوْردوم . گون ی سحردن سوْنرا باشاردانگ بوردا ایش گؤرنگ .
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شاعر ، نویسنده ، منتقد ، مترجم ، پژوهشگر ، زبان شناس ، اتیمولوژیست و سومرشناس توْرک
🌼🌼🌼
دوْلو : دانا ، خردمند ، ثروتمند ، نامی برای مردان در قشقایی
اوْخول : مدرسه
بیتیردی : به پایان رساند
سیناق : آزمون ، امتحان
گچیرتدی : گذراند
داها : دیگر
بؤیۆگلشمیشنگ : بزرگ شده ای
جاهال : جاه طلب ، جویای نام
تاپ : پیدا کن
بانک باشێ : رئیس بانک
سوْرغو : پرسش
گؤندردی : برگرداند
کارر : با تشدید دو ر ساکن با دقت نگریستن
سوْروشدو : پرسید
اوْلوم : تولد
بایرام : درخشش عظیم
سیرریرگ : می زداییم ، پاک می کنیم
لاچچێن کانالی
بر اساس داستانی کوتاه از ادبیات جهان
اوْن سککیز یاشێندایێدێ کی اوْخولو بیتیردی . سیناقلاری خوب گچیرتدی و خوب نومرا توتدو . بیر گۆن آتاسێ دئدی : ایندی داها سن بؤیۆگلشمیشنگ . جاهال اوْلموشانگ . گؤره گ کی بیر یاخچێ ایش تاپانگ .
نئچچه گۆن اوْندان سوْنرا دوْلو بیر بانکا گئتدی و ایسته دی کی اوْردا ایش گؤره . بانک باشێ اوْنو بیر اوْتاغا آپاردێ و بیر کاغاذ الینه وئردی کی نئچچه سوْرغو اۆستۆنه یازێلمێشێدێ .
دوْلو سوْرغولارینگ جوغابینێ یازدی و گؤندردی .
بانک باشێ کاغاذ اۆستۆنه کارر اوْلدو و سوْنرا سوْروشدو :
سنینگ اوْلومونگ گؤنۆ هاچان دیر ؟
دوْلو دئدی : بایرام آیێ نینگ بیرینجی گۆنۆ . بانک باشێ دئدی کی : سیجیللینگده داها زاد یازێلمێش و سن کاغاذدا داها زاد یازمێشانگ .
دوْلو دئدی : بیز هر ایلده دونیایا گلیرگ . ایلان تکین درری سیرریرگ و دگیشیلیرگ . بانک باشێ مونو ائشیدنده دئدی : من اله سنینگ تکین آدام گزییوْردوم . گون ی سحردن سوْنرا باشاردانگ بوردا ایش گؤرنگ .
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شاعر ، نویسنده ، منتقد ، مترجم ، پژوهشگر ، زبان شناس ، اتیمولوژیست و سومرشناس توْرک
🌼🌼🌼
دوْلو : دانا ، خردمند ، ثروتمند ، نامی برای مردان در قشقایی
اوْخول : مدرسه
بیتیردی : به پایان رساند
سیناق : آزمون ، امتحان
گچیرتدی : گذراند
داها : دیگر
بؤیۆگلشمیشنگ : بزرگ شده ای
جاهال : جاه طلب ، جویای نام
تاپ : پیدا کن
بانک باشێ : رئیس بانک
سوْرغو : پرسش
گؤندردی : برگرداند
کارر : با تشدید دو ر ساکن با دقت نگریستن
سوْروشدو : پرسید
اوْلوم : تولد
بایرام : درخشش عظیم
سیرریرگ : می زداییم ، پاک می کنیم
لاچچێن کانالی
کئیلاق 🌼 keylaq
کؤنلۆمۆنگ سؤزۆنه ،
بیر کشه قولاق آس ،
کلله دن هایلایوْر ؛
قوْشمالار کندیندن باش چکیب ، بوْیلایوْر ؛
کومتاها آشێق یوْلونگو گؤزله یوْر .
ترپنن تئللری یئل بۆکنده ،
آشێغێنگ کؤیلۆنه هئل اکنده ،
بیر نظر قیل ؛
کیپریگی کؤپرۆ سان ,
آسساناگ یوْلو - اینان کئیلاغا بویور .
لاچچێن
🌼🌼🌼
Könlümüng sözünə ,
Bir kəşə qulaq as ,
Kəllədən haylayor ;
Qoşmalar kəndindən baş çəkib , boylayor ;
Kumtaha aşıq yolungu gözlələyor .
Tərpənən telləri yel bükənde ,
Aşığıng köylünə hel əkəndə ,
Bir nəzər qil ;
Kiprigi köprü san ,
Assanag yoluynan keylağa buyur .
🌼🌼🌼
کشه : دفعه ، مرتبه ، نوبت
کلله دن : با صدای بلند
کومتاها : آتشی مزاج
گلگچ : بیقرار ، ناآرام
باش چکیب : سرک میکشد
بوْیلایوْر : سرک میکشد ، انتظار میکشد
نظر قیل : نگاه کن
سان : به حساب بیاور ، در نظر بگیر
کئیلاق : جایگاه بزرگان ، نام مکانی قشلاقی مربوط به ایل دده کایی
بویور : بفرما ، وارد شو
لاچچێنا قوْشولونگ !
کؤنلۆمۆنگ سؤزۆنه ،
بیر کشه قولاق آس ،
کلله دن هایلایوْر ؛
قوْشمالار کندیندن باش چکیب ، بوْیلایوْر ؛
کومتاها آشێق یوْلونگو گؤزله یوْر .
ترپنن تئللری یئل بۆکنده ،
آشێغێنگ کؤیلۆنه هئل اکنده ،
بیر نظر قیل ؛
کیپریگی کؤپرۆ سان ,
آسساناگ یوْلو - اینان کئیلاغا بویور .
لاچچێن
🌼🌼🌼
Könlümüng sözünə ,
Bir kəşə qulaq as ,
Kəllədən haylayor ;
Qoşmalar kəndindən baş çəkib , boylayor ;
Kumtaha aşıq yolungu gözlələyor .
Tərpənən telləri yel bükənde ,
Aşığıng köylünə hel əkəndə ,
Bir nəzər qil ;
Kiprigi köprü san ,
Assanag yoluynan keylağa buyur .
🌼🌼🌼
کشه : دفعه ، مرتبه ، نوبت
کلله دن : با صدای بلند
کومتاها : آتشی مزاج
گلگچ : بیقرار ، ناآرام
باش چکیب : سرک میکشد
بوْیلایوْر : سرک میکشد ، انتظار میکشد
نظر قیل : نگاه کن
سان : به حساب بیاور ، در نظر بگیر
کئیلاق : جایگاه بزرگان ، نام مکانی قشلاقی مربوط به ایل دده کایی
بویور : بفرما ، وارد شو
لاچچێنا قوْشولونگ !
آشقار
داستانی بر گرفته از ادبیات ملل
بیر اوْغلان وار ایدی کی چوْخ آزازێل ایدی . بیر گۆن آتاسێ بیر توْربا چیوی گتیردی و دئدی هر زامان کی دلیلیگ باشێنگا ووردو و باشاردێنگ اؤزۆنگۆ ساخلادانگ ، بیر چیوی بو چیغه چاخ .
بیرینجی گۆنده اوْغلان اوْتتوز یئتدی چیوی چیغه چاخدی . سوْوونکو گۆن اله بئله ، تا بو کی چیویلر تامام اوْلدو . اوْغلان بو قوْنویو آتاسێنا دئدی .
آتاسێ دؤننده دئدی : اوْغلوم ایندیدن سوْنرا هر کشه کی اؤزۆنگۆ ساخلادا بیلدینگ ، بیر چیوی چیغدن چک .
گۆنلر گچدی تا بۆتۆن چیویلر چیخدی . بیر گۆن آتاسێنا دئدی کی : آتا جان چیویلری تامام چاخارتمێشام .
آتاسێ آللێندان اؤپدۆ و چیغه سارێ آپاردێ .
دئدی بو آشقارلارا باخ . اؤنده کی گۆنده چیغ بئله دلیگ - دلیگ اوْلمامێش ایدی . سن چیویلری چاخدینگ و دالیندان چکدینگ . ایندی آشقارلار یئری چیغده قالمێش .
سؤز نئشتی ده چیوی تکین دیر . گؤزله یگ کی سؤزۆمۆز یئرینده آشقار قالمایا .
الیاس بهرامپور ( لاچچێن )
آشقار : اثر به جا مانده از سوختگی ، اثر به جا مانده از نیش دشنه یا کارد بر بدن ، علامت ، نشانه . این کلمه به صورت آشکار وارد زبان عربی و به صورت scar وارد زبان انگلیسی شده
ضرب المثلی است :
فیلانێ آشقارێ یانێیوْر : فلانی جای سوختگی اش سوزش دارد ، اشاره ای به شهوانی شدن فرد نیز دارد
آزازێل : بیش فعال ، شرور
چیوی : میخ
چیغ : نرده ، حصار ، دیوار
یئریش : رفتار ، روش ، حرکت
دنتمگ dənətməg : کنترل کردن
سوْوونکو : بعدی
قوْنو : موضوع
اؤنده کی : در ابتدا ، اولین
نئشت : سرنیزه
لاچچێنا قوْشولونگ !
داستانی بر گرفته از ادبیات ملل
بیر اوْغلان وار ایدی کی چوْخ آزازێل ایدی . بیر گۆن آتاسێ بیر توْربا چیوی گتیردی و دئدی هر زامان کی دلیلیگ باشێنگا ووردو و باشاردێنگ اؤزۆنگۆ ساخلادانگ ، بیر چیوی بو چیغه چاخ .
بیرینجی گۆنده اوْغلان اوْتتوز یئتدی چیوی چیغه چاخدی . سوْوونکو گۆن اله بئله ، تا بو کی چیویلر تامام اوْلدو . اوْغلان بو قوْنویو آتاسێنا دئدی .
آتاسێ دؤننده دئدی : اوْغلوم ایندیدن سوْنرا هر کشه کی اؤزۆنگۆ ساخلادا بیلدینگ ، بیر چیوی چیغدن چک .
گۆنلر گچدی تا بۆتۆن چیویلر چیخدی . بیر گۆن آتاسێنا دئدی کی : آتا جان چیویلری تامام چاخارتمێشام .
آتاسێ آللێندان اؤپدۆ و چیغه سارێ آپاردێ .
دئدی بو آشقارلارا باخ . اؤنده کی گۆنده چیغ بئله دلیگ - دلیگ اوْلمامێش ایدی . سن چیویلری چاخدینگ و دالیندان چکدینگ . ایندی آشقارلار یئری چیغده قالمێش .
سؤز نئشتی ده چیوی تکین دیر . گؤزله یگ کی سؤزۆمۆز یئرینده آشقار قالمایا .
الیاس بهرامپور ( لاچچێن )
آشقار : اثر به جا مانده از سوختگی ، اثر به جا مانده از نیش دشنه یا کارد بر بدن ، علامت ، نشانه . این کلمه به صورت آشکار وارد زبان عربی و به صورت scar وارد زبان انگلیسی شده
ضرب المثلی است :
فیلانێ آشقارێ یانێیوْر : فلانی جای سوختگی اش سوزش دارد ، اشاره ای به شهوانی شدن فرد نیز دارد
آزازێل : بیش فعال ، شرور
چیوی : میخ
چیغ : نرده ، حصار ، دیوار
یئریش : رفتار ، روش ، حرکت
دنتمگ dənətməg : کنترل کردن
سوْوونکو : بعدی
قوْنو : موضوع
اؤنده کی : در ابتدا ، اولین
نئشت : سرنیزه
لاچچێنا قوْشولونگ !
تسکره 💫 təskərə
اه وریشم ایپیندن آیریقسێ هؤرۆرنگ ،
زرنیشان تئللری دؤش اۆسته سریرنگ ؛
تسک ائتدینگ زولفلارێ اینجی ین انجگه ،
کؤینگینگ یارپاغدان ، گلایێل گریرنگ ؛
کیمنگ سن ؟ نه نیسبت تارێیا وارێنگدێر ؟
اؤزۆنگۆ اوخاری ، چوْخ اۆجه گؤرۆرنگ ؛
تسکره اوْلوبدور گؤزلریم یوْلونگنا ،
پینگلر ، ایمگلر ، یوْخسولو یوْرورانگ ؛
نظر قیل ، کوْتا باخ ! بیر گؤردنگ قوْجا یوْخ ،
آشێغێنگ لاچچێن دیر ، هئچ اوْنو سوْرورانگ ؟
لاچچێن ، شاعر و زبان شناس توْرک
💫💫💫
Əvrişəm ipindən ayrıqsı hörürəg ,
Zərnişan telləri döş üstə sərirəng ;
Təsk etding zulfları inciyən əncəgə ,
Köynəging yarpağdan , gəlayıl gərirəng ;
Kiməng sən ? Nə nisbət Tarıya varıngdır ?
Özüng,ü uxarı , çox ücə görürəng ;
Təskərə olubdur gözlərim yolungna ,
Pinəglər , iməglər , yoxsulu yorurang ;
Nəzər qil , kota bax ! Bir gördəng qoca yox ,
Aşığıng Laççın dir , heç onu sorurang ?
💫💫💫
تسکره : تخت روان
آیرێقسێ : جداگانه ، استثنایی
تسک : عرقگیر ، زیر پیراهن
یارپاق : برگ لطیف ، گلبرگ
اینجی ین : آزرده شونده
انجگ : برجستگی پستان
پینگلر : چرت میزند
ایمگلر : با چهار دست و پا میخزد ، میدود
رکن ایم در توْرکی سومری چنین آمده :
im :
to run دویدن ، پیمودن
سوْرورانگ : میپرسی ، سراغ میگیری
لاچچێنا قوْشولونگ !
اه وریشم ایپیندن آیریقسێ هؤرۆرنگ ،
زرنیشان تئللری دؤش اۆسته سریرنگ ؛
تسک ائتدینگ زولفلارێ اینجی ین انجگه ،
کؤینگینگ یارپاغدان ، گلایێل گریرنگ ؛
کیمنگ سن ؟ نه نیسبت تارێیا وارێنگدێر ؟
اؤزۆنگۆ اوخاری ، چوْخ اۆجه گؤرۆرنگ ؛
تسکره اوْلوبدور گؤزلریم یوْلونگنا ،
پینگلر ، ایمگلر ، یوْخسولو یوْرورانگ ؛
نظر قیل ، کوْتا باخ ! بیر گؤردنگ قوْجا یوْخ ،
آشێغێنگ لاچچێن دیر ، هئچ اوْنو سوْرورانگ ؟
لاچچێن ، شاعر و زبان شناس توْرک
💫💫💫
Əvrişəm ipindən ayrıqsı hörürəg ,
Zərnişan telləri döş üstə sərirəng ;
Təsk etding zulfları inciyən əncəgə ,
Köynəging yarpağdan , gəlayıl gərirəng ;
Kiməng sən ? Nə nisbət Tarıya varıngdır ?
Özüng,ü uxarı , çox ücə görürəng ;
Təskərə olubdur gözlərim yolungna ,
Pinəglər , iməglər , yoxsulu yorurang ;
Nəzər qil , kota bax ! Bir gördəng qoca yox ,
Aşığıng Laççın dir , heç onu sorurang ?
💫💫💫
تسکره : تخت روان
آیرێقسێ : جداگانه ، استثنایی
تسک : عرقگیر ، زیر پیراهن
یارپاق : برگ لطیف ، گلبرگ
اینجی ین : آزرده شونده
انجگ : برجستگی پستان
پینگلر : چرت میزند
ایمگلر : با چهار دست و پا میخزد ، میدود
رکن ایم در توْرکی سومری چنین آمده :
im :
to run دویدن ، پیمودن
سوْرورانگ : میپرسی ، سراغ میگیری
لاچچێنا قوْشولونگ !
تشویق 🌈🌈🌈
برگرفته از ادبیات ملل
بیر بئیله قورباغا بئشه دن گچییوْردولار . ایککیسی سیرریلدی و بیر درین چوْخورا دۆشدۆ .
آیرێ قورباغالار دئدیلر بو چوخور چوْخ قول دور و بو ایککی قورباغا اؤلللر ( اوْلرلر ) .
بیریسی بیر کله باخدێ ، بیر کمه . اومسوق اوْلدو و گؤزۆنۆ گؤیه تیکدی تا اوزایدان بیر کس دادێنا چاتا . هئچ کس دادێنا گلمه دی و چوخوردا آجێندان اؤلدۆ . آمما اوْ بیریسی تالاشدان ال چکمه دی . قورباغالار دئدیلر : چالێنارانگ ، چالێنارانگ . آخێرێسێ دببه اوْلارانگ . آمما بو قورباغا اوْ قاد تالاش ائتدی کی چوخوردان چیخدی .
آیرێ قورباغالار مونا دئدیلر : بیز بو قاد سنه دئیوْردوگ باشارمانگ چیخنگ ، بئیه بیزیم سسیمیزی ائشیتمییوْردونگ ؟
چوخوردان - چیخن قورباغا دئدی : گؤردۆنگۆز کی من چوخوردان چیخدیم . آمما بیر داها زاد کی آج و بجلیگدن قولاغێم کرر اوْلموشودو . من دئدیم شایاد سیز منئ تشویق ائدیرنگیز و مونونگ اۆستۆندن دیزیمه دیررگ گلدی و باشاردێم چوخوردان چیخم .
سوْنوچ :
بو گؤرسدییوْر کی تشویق نا قاد باشارار یئتنکلی اوْلا .
لاچچێن
💫💫💫
بئیله : گروه
درین : عمیق ، گود
چوخور : چاله ، گودال
قول : عمیق ، گود
کل : بلندی ، قله ی کوه
کم : لبه ، پرتگاه
اومسوق : نا امید ، مایوس
اوزای : آسمان
دببه : سرخورده ، ناکام / فسخ در معامله
دیررگ : توان ، نیرو
بئیه : مگر
قاد : اندازه ، حد
بجلیگ : تشنگی
سوْنوچ : نتیجه
یئتنکلی : کارآمد ، موثر ، مفید
لاچچێنا قوْشولونگ !
برگرفته از ادبیات ملل
بیر بئیله قورباغا بئشه دن گچییوْردولار . ایککیسی سیرریلدی و بیر درین چوْخورا دۆشدۆ .
آیرێ قورباغالار دئدیلر بو چوخور چوْخ قول دور و بو ایککی قورباغا اؤلللر ( اوْلرلر ) .
بیریسی بیر کله باخدێ ، بیر کمه . اومسوق اوْلدو و گؤزۆنۆ گؤیه تیکدی تا اوزایدان بیر کس دادێنا چاتا . هئچ کس دادێنا گلمه دی و چوخوردا آجێندان اؤلدۆ . آمما اوْ بیریسی تالاشدان ال چکمه دی . قورباغالار دئدیلر : چالێنارانگ ، چالێنارانگ . آخێرێسێ دببه اوْلارانگ . آمما بو قورباغا اوْ قاد تالاش ائتدی کی چوخوردان چیخدی .
آیرێ قورباغالار مونا دئدیلر : بیز بو قاد سنه دئیوْردوگ باشارمانگ چیخنگ ، بئیه بیزیم سسیمیزی ائشیتمییوْردونگ ؟
چوخوردان - چیخن قورباغا دئدی : گؤردۆنگۆز کی من چوخوردان چیخدیم . آمما بیر داها زاد کی آج و بجلیگدن قولاغێم کرر اوْلموشودو . من دئدیم شایاد سیز منئ تشویق ائدیرنگیز و مونونگ اۆستۆندن دیزیمه دیررگ گلدی و باشاردێم چوخوردان چیخم .
سوْنوچ :
بو گؤرسدییوْر کی تشویق نا قاد باشارار یئتنکلی اوْلا .
لاچچێن
💫💫💫
بئیله : گروه
درین : عمیق ، گود
چوخور : چاله ، گودال
قول : عمیق ، گود
کل : بلندی ، قله ی کوه
کم : لبه ، پرتگاه
اومسوق : نا امید ، مایوس
اوزای : آسمان
دببه : سرخورده ، ناکام / فسخ در معامله
دیررگ : توان ، نیرو
بئیه : مگر
قاد : اندازه ، حد
بجلیگ : تشنگی
سوْنوچ : نتیجه
یئتنکلی : کارآمد ، موثر ، مفید
لاچچێنا قوْشولونگ !
💢 زوْهرا قرری 💢
داستانی کوتاه برگرفته از ادبیات ملل
بیر گۆن بیر ناما پوستا چاتدێ کی تانرێیا یازێلمێشدێ ، آمما آدرس یوْخویدو . پوست اؤیه لری پاکاتێ آچدێلار . گؤردۆلر کی ایچینده بئله یازێلمێش :
تارێ جان سلام !
من بیر سه یسان - یاشار قررییم کی دیرلیگیم آزجا حقوقونان گچییوْر . دونه ین حقوقومو آلاندا ، بیر کیشی کیفیمی قاپدێ . ایندی آی باشێنانچاز هئشنه یوْخوم کی یئیم . وارێنگسا ، اۆز دولار منه کؤمک ائد !
پوست اؤیه لری اۆرگلری قررییه یاندێ و نئچچه دولار قیراغا قوْیدولار تا بو کی دوْقسان آلتێ دولار کوْپ اوْلدو . پاکاتا قوْیدولار و قرری آدرێسێنا گؤندردیلر .
نئچچه گۆندن سوْنرا گئنه بیر ناما گلدی کی یازێلمێشێدێ :
تارێ جان ! چوْخ ممنونام کی منه یاردێم ائتدینگ ! آمما گؤندردیگینگ پولدان دؤرد دولار اگسیگ ایدی . آرخایێنام کی پوست مهمورلارێ گؤتۆرمۆشۆدۆ .
« زوْهرا قرری »
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شاعر ، نویسنده ، منتقد ، مترجم ، پژوهشگر ، زبان شناس ، اتیمولوزیست و سومرشناس توْرک
💢💢💢
بَللی : مشخص ، معین ، معلوم
اؤیه : عضو ، کارمند
سه یسان - یاشار : هشتاد ساله
آزجا : بسیار ناچیز
آی باشێنانچاز : تا سر برج
وارێنگسا : اگر داری
گؤندردیلر : فرستادند
یاردێم : کمک
اگسیگ : کم ، ناقص
آرخایێن : مطمئن
لاچچێنا قوْشولونگ !
داستانی کوتاه برگرفته از ادبیات ملل
بیر گۆن بیر ناما پوستا چاتدێ کی تانرێیا یازێلمێشدێ ، آمما آدرس یوْخویدو . پوست اؤیه لری پاکاتێ آچدێلار . گؤردۆلر کی ایچینده بئله یازێلمێش :
تارێ جان سلام !
من بیر سه یسان - یاشار قررییم کی دیرلیگیم آزجا حقوقونان گچییوْر . دونه ین حقوقومو آلاندا ، بیر کیشی کیفیمی قاپدێ . ایندی آی باشێنانچاز هئشنه یوْخوم کی یئیم . وارێنگسا ، اۆز دولار منه کؤمک ائد !
پوست اؤیه لری اۆرگلری قررییه یاندێ و نئچچه دولار قیراغا قوْیدولار تا بو کی دوْقسان آلتێ دولار کوْپ اوْلدو . پاکاتا قوْیدولار و قرری آدرێسێنا گؤندردیلر .
نئچچه گۆندن سوْنرا گئنه بیر ناما گلدی کی یازێلمێشێدێ :
تارێ جان ! چوْخ ممنونام کی منه یاردێم ائتدینگ ! آمما گؤندردیگینگ پولدان دؤرد دولار اگسیگ ایدی . آرخایێنام کی پوست مهمورلارێ گؤتۆرمۆشۆدۆ .
« زوْهرا قرری »
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شاعر ، نویسنده ، منتقد ، مترجم ، پژوهشگر ، زبان شناس ، اتیمولوزیست و سومرشناس توْرک
💢💢💢
بَللی : مشخص ، معین ، معلوم
اؤیه : عضو ، کارمند
سه یسان - یاشار : هشتاد ساله
آزجا : بسیار ناچیز
آی باشێنانچاز : تا سر برج
وارێنگسا : اگر داری
گؤندردیلر : فرستادند
یاردێم : کمک
اگسیگ : کم ، ناقص
آرخایێن : مطمئن
لاچچێنا قوْشولونگ !
پارپێم 💫
بئشه کرری ، لوْبان یانمێش ، یئری شاققار ؛
اینگ آرریق ، اؤککۆز سیرریق ، اوْبا ایوه ؛
ایه اؤلمۆش ، چوْبان لیوه ، لایا وئرمیش .
سۆرۆ لئیلام ، پرن - پرن ، سیغیر سویوز ؛
دیل آغاج دیر ، سویوزلوگدان گؤزۆ گؤرمز ؛
دامچا دامچا بوْغازێنا سؤزدن دامزێرد .
لاچچێن دئیوْر : پارنا آج و ائلکه بج دیر ؛
پارپێم ایستر ، بیر اؤرکن چک آلتدان گچیرت ؛
پارنالێ یێ آزجا آزجا گؤزدن امزیرد .
لاچچێن
💫💫💫
Beşə kərri , loban yanmış , yeri şaqqar ;
İnəg arrıq , ökküz sirriq , oba İvə ;
Əyə ölmüş , çoban livə , laya vermiş .
Sürü leylam , pərən - pərən , siqir suyuz ;
Dil ağac dir , suyuzlugdan gözü görməz ;
Damça damça boğazına sözdən damzırd .
Laççın deyor : parna ac o elkə bəc dir ;
Parpım istər , bir örkən çək , Altdan gəçirt ;
Parnalı,yı azca - azca gözdən əmzird .
💫💫💫
لوْبان : نوعی نی نرم و سست که با آن حصیر درست میکنند
شاققار : ترک عمیق
اینگ : گاو ماده
اؤککۆز : گاو نر
ایوه : نام یکی از قبایل توْرک
لیوه : خل ، احمق
لایا وئرمیش : از دست داده
سۆرۆ : گله ، رمه
لئیلام : نابود
پرن - پرن : پراکنده
سیغیر : نام گاو چه نر ، چه ماده
بوْغاز : گلو ، تنگه
دامزیرد : قطره قطره بچکان
پارنا : وجود درخشان ، شخص درخشان ، گوساله بدون در نظر گرفتن جنسیت
پارپیم : آردی که با آب اندک آمیخته و حالت براده پیدا کرده ، عبور حیوانات از زیر طنابی که قرآن یا دعا به آن بسته شده
پارنالێ : درخشان ، نام تیره ای در شئش بگلی به خاطر عظمت و داشتن گاو و گوساله های بسیار
امزیرد : قطره قطره به او شیر بده
بئشه کرری ، لوْبان یانمێش ، یئری شاققار ؛
اینگ آرریق ، اؤککۆز سیرریق ، اوْبا ایوه ؛
ایه اؤلمۆش ، چوْبان لیوه ، لایا وئرمیش .
سۆرۆ لئیلام ، پرن - پرن ، سیغیر سویوز ؛
دیل آغاج دیر ، سویوزلوگدان گؤزۆ گؤرمز ؛
دامچا دامچا بوْغازێنا سؤزدن دامزێرد .
لاچچێن دئیوْر : پارنا آج و ائلکه بج دیر ؛
پارپێم ایستر ، بیر اؤرکن چک آلتدان گچیرت ؛
پارنالێ یێ آزجا آزجا گؤزدن امزیرد .
لاچچێن
💫💫💫
Beşə kərri , loban yanmış , yeri şaqqar ;
İnəg arrıq , ökküz sirriq , oba İvə ;
Əyə ölmüş , çoban livə , laya vermiş .
Sürü leylam , pərən - pərən , siqir suyuz ;
Dil ağac dir , suyuzlugdan gözü görməz ;
Damça damça boğazına sözdən damzırd .
Laççın deyor : parna ac o elkə bəc dir ;
Parpım istər , bir örkən çək , Altdan gəçirt ;
Parnalı,yı azca - azca gözdən əmzird .
💫💫💫
لوْبان : نوعی نی نرم و سست که با آن حصیر درست میکنند
شاققار : ترک عمیق
اینگ : گاو ماده
اؤککۆز : گاو نر
ایوه : نام یکی از قبایل توْرک
لیوه : خل ، احمق
لایا وئرمیش : از دست داده
سۆرۆ : گله ، رمه
لئیلام : نابود
پرن - پرن : پراکنده
سیغیر : نام گاو چه نر ، چه ماده
بوْغاز : گلو ، تنگه
دامزیرد : قطره قطره بچکان
پارنا : وجود درخشان ، شخص درخشان ، گوساله بدون در نظر گرفتن جنسیت
پارپیم : آردی که با آب اندک آمیخته و حالت براده پیدا کرده ، عبور حیوانات از زیر طنابی که قرآن یا دعا به آن بسته شده
پارنالێ : درخشان ، نام تیره ای در شئش بگلی به خاطر عظمت و داشتن گاو و گوساله های بسیار
امزیرد : قطره قطره به او شیر بده
💢 اؤزگه سؤزۆ 💢
برگرفته از ادبیات ملل
بیر قرری اینن بیر قوْجا بیر سوْپا کنددن آلدێلار . سوْپایێ سۆردۆلر و اؤزلری دالێچاز یوْلا دۆشدۆلر . بیر آز گئدندن سوْنرا ، بیر جیغله دئدی : باخ ! باخ ! بو قرری اینن قوْجا عجب بؤن دیرلر . سوْپا وارلاری ، آمما هئچ بیری مینمه میشدیر . مونو ائشیدنده ، قوْجا قرری یی قوْوزادی و سوْپایا میندیردی .
قیله ین گئدندن سوْنرا بیر قوْجایا چاتدێلار . قوْجا دئدی : تارێ وورموشو ! سنه ده دئیوْرلار کیشی ؟ بو قوْجا دمینگده گبله یی لبلئیرنگ ، اوْندا آروادێنگ اششگه مینمیش ؟
آرواد مونو ائشیدنده اوتاندی . سوپادان ائندی و قوْجا میندی .
بیر آزدان سوْنرا بیر قرری یه اوغرادێلار . قرری دئدی : عجب بیلمز کیشی دیر بو ! اؤزۆ مینمیش ، آروادێ پێیادا سۆررۆنۆیوْر . بوردا قوْجا قرری یی ترکینه چکدی .
دالیندان بیر جاهالا چاتدێلار . جاهال دئدی سیز ایککی اۆتانمێرانگێز ایککینگیز بو آللێ قره سوْپایا مینمیشنگیز ؟
قرری اینن قوْجا ایککیسی ده ائندی . اۆرگلری سوْپایا یاندێ . بو کشه ایککی - یانلی سوْپایی داللارێنا آلدێلار . کنده چاتمامێش بیر کؤرپۆ وارێدێ . کؤرپۆ اۆستۆنده توْر سوْپا اۆرکدۆ . بیر تپیگ اوْنا ، بیر تپیگ مونا ، قرری اینن قوْجایی یئره چیرپدی و اؤزۆ گلدیگی یوْلونان گئری چاپدێ . خلق بولارا گۆلدۆلر .
قوْجا دئدی : ببه لریم گۆلۆنگ ! گۆلۆنگ ! اؤزگه سؤزۆنه اینانلارا اله گۆله سیلر .
لاچچێن
💢💢💢
سوْپا : کره خر دو ساله
جیغله : پسر بچه
بؤن : احمق ، نادان
قیله ین : کمی
گبله : دشت فراخ ، صحرای وسیع
لب : پای پهن شتر یا انسان
لبلئیرنگ : با پای برهنه راه میروی
اوتاندێ : خجالت کشید
اوغرادێلار : برخورد کردند
کشه : مرتبه ، نوبت ، دفعه
ایککی - یانلێ : دوتایی ، دو نفره
توْر : نا آرام
اۆرکدۆ : رمید
چیرپدی : کوبید
اینانلارا : به باور کنندگان
اله : همین طور ، باید که
لاچچێنا قوْشولونگ
https://telegram.me/borlachin1
برگرفته از ادبیات ملل
بیر قرری اینن بیر قوْجا بیر سوْپا کنددن آلدێلار . سوْپایێ سۆردۆلر و اؤزلری دالێچاز یوْلا دۆشدۆلر . بیر آز گئدندن سوْنرا ، بیر جیغله دئدی : باخ ! باخ ! بو قرری اینن قوْجا عجب بؤن دیرلر . سوْپا وارلاری ، آمما هئچ بیری مینمه میشدیر . مونو ائشیدنده ، قوْجا قرری یی قوْوزادی و سوْپایا میندیردی .
قیله ین گئدندن سوْنرا بیر قوْجایا چاتدێلار . قوْجا دئدی : تارێ وورموشو ! سنه ده دئیوْرلار کیشی ؟ بو قوْجا دمینگده گبله یی لبلئیرنگ ، اوْندا آروادێنگ اششگه مینمیش ؟
آرواد مونو ائشیدنده اوتاندی . سوپادان ائندی و قوْجا میندی .
بیر آزدان سوْنرا بیر قرری یه اوغرادێلار . قرری دئدی : عجب بیلمز کیشی دیر بو ! اؤزۆ مینمیش ، آروادێ پێیادا سۆررۆنۆیوْر . بوردا قوْجا قرری یی ترکینه چکدی .
دالیندان بیر جاهالا چاتدێلار . جاهال دئدی سیز ایککی اۆتانمێرانگێز ایککینگیز بو آللێ قره سوْپایا مینمیشنگیز ؟
قرری اینن قوْجا ایککیسی ده ائندی . اۆرگلری سوْپایا یاندێ . بو کشه ایککی - یانلی سوْپایی داللارێنا آلدێلار . کنده چاتمامێش بیر کؤرپۆ وارێدێ . کؤرپۆ اۆستۆنده توْر سوْپا اۆرکدۆ . بیر تپیگ اوْنا ، بیر تپیگ مونا ، قرری اینن قوْجایی یئره چیرپدی و اؤزۆ گلدیگی یوْلونان گئری چاپدێ . خلق بولارا گۆلدۆلر .
قوْجا دئدی : ببه لریم گۆلۆنگ ! گۆلۆنگ ! اؤزگه سؤزۆنه اینانلارا اله گۆله سیلر .
لاچچێن
💢💢💢
سوْپا : کره خر دو ساله
جیغله : پسر بچه
بؤن : احمق ، نادان
قیله ین : کمی
گبله : دشت فراخ ، صحرای وسیع
لب : پای پهن شتر یا انسان
لبلئیرنگ : با پای برهنه راه میروی
اوتاندێ : خجالت کشید
اوغرادێلار : برخورد کردند
کشه : مرتبه ، نوبت ، دفعه
ایککی - یانلێ : دوتایی ، دو نفره
توْر : نا آرام
اۆرکدۆ : رمید
چیرپدی : کوبید
اینانلارا : به باور کنندگان
اله : همین طور ، باید که
لاچچێنا قوْشولونگ
https://telegram.me/borlachin1
خچچی خه یری 🌼 xəççi xəyri
نه یئردن ، نه گؤیدن ؛
نه قیشدن ، نه یایدان ؛
نه بایرام ، نه توْیدان ؛
اوغرادی لاچچینا ،
کهللی سوْیدان .
نه ملهوْو ، نه هئلدن ؛
نه گومپول ، نه گولدان ؛
بیر باغچا بئهیشتدن ،
اوچرادی لاچچێنا ؛
قیزیللی ائلدن .
دئدیم بیر اؤپۆش تک یوْل ،
بیر کشه آغزێما دوْل ؛
تغییوْر ائیله دی :
خچچێ خه یری ،
گئت سوْووش ؛
گئت گوم اوْل .
لاچچێن
🌼🌼🌼
Nə yerdən , nə göydən ;
Nə qişdən , nə yaydan ;
Nə bayram , nə toydan ;
Uğradı Laççın,a ,
Kəhəlli soydan .
Nə məlhow , nə heldən ;
Nə gumpul , nə guldan ;
Bir bağça behiştdən ,
Uçradı Laççın,a ;
Qizzilli eldən .
Dedim bir öpüş , tək yol ,
Bir kəşə ağzıma dol ;
Təğəyyor eylədi ,
Xəççi - xəyri ,
Get sowuş ;
Get gumm ol .
🌼🌼🌼
کهللی : عقاب پاک نهاد ، عقاب پیشگو
سوْی : شاخه ، ذات ، مایه ، نسب ، نژاد
اوغرادێ : برخورد کرد ، دیدار کرد
اوچرادێ : برخورد کرد ، دیدار کرد
قیزیللی : ایل درخشان ، زرین روی
تک یوْل : یک بار
بیر کشه : یک بار ، یک نوبت
آغزێما دوْل : بگذار در دهان مزه ات کنم
خچچی : تله ای فلزی به شکل دو نیمدایره
خچچێ خه یری : این هم از مزایای تله ، عجب گیری افتادیم ، عجب شری
سوْووش : گم شو
لاچچێنا قوْشولونگ !
نه یئردن ، نه گؤیدن ؛
نه قیشدن ، نه یایدان ؛
نه بایرام ، نه توْیدان ؛
اوغرادی لاچچینا ،
کهللی سوْیدان .
نه ملهوْو ، نه هئلدن ؛
نه گومپول ، نه گولدان ؛
بیر باغچا بئهیشتدن ،
اوچرادی لاچچێنا ؛
قیزیللی ائلدن .
دئدیم بیر اؤپۆش تک یوْل ،
بیر کشه آغزێما دوْل ؛
تغییوْر ائیله دی :
خچچێ خه یری ،
گئت سوْووش ؛
گئت گوم اوْل .
لاچچێن
🌼🌼🌼
Nə yerdən , nə göydən ;
Nə qişdən , nə yaydan ;
Nə bayram , nə toydan ;
Uğradı Laççın,a ,
Kəhəlli soydan .
Nə məlhow , nə heldən ;
Nə gumpul , nə guldan ;
Bir bağça behiştdən ,
Uçradı Laççın,a ;
Qizzilli eldən .
Dedim bir öpüş , tək yol ,
Bir kəşə ağzıma dol ;
Təğəyyor eylədi ,
Xəççi - xəyri ,
Get sowuş ;
Get gumm ol .
🌼🌼🌼
کهللی : عقاب پاک نهاد ، عقاب پیشگو
سوْی : شاخه ، ذات ، مایه ، نسب ، نژاد
اوغرادێ : برخورد کرد ، دیدار کرد
اوچرادێ : برخورد کرد ، دیدار کرد
قیزیللی : ایل درخشان ، زرین روی
تک یوْل : یک بار
بیر کشه : یک بار ، یک نوبت
آغزێما دوْل : بگذار در دهان مزه ات کنم
خچچی : تله ای فلزی به شکل دو نیمدایره
خچچێ خه یری : این هم از مزایای تله ، عجب گیری افتادیم ، عجب شری
سوْووش : گم شو
لاچچێنا قوْشولونگ !
ایشق و زامان 💫
برگرفته از ادبیات ملل
بیر آدا ایچینده هامێ دویغولار یاشایێردێلار : سئوینج ، قایغێ ، بیلگی و . . .
بیر گئجه قوْرو تیتره مه گلدی و بیر بؤیۆگ سونامێ قاخدێ . الی - خالێ ایشغێ سو گؤتۆردۆ . الپر ائتدی و بیر تخته اله گتیردی .
بو حالدایێدێ کی دارالێگ بیر گؤرکملی قایێغ اینان یخینیندن گچییوْردو . های مدد ایسته دی . دارالێگ دئدی : قایێغێم اینجیدن گۆمۆشدن و سارێدان دۆلو دور . سنینگ ایچین هئچ یئر یوْخوم .
بیر آز سوْنرا قورور قیراغیندان گچییوْردو . اوْندان دا کؤمک ایسته دی . دئدی : سن سولو و چامێرلێ یانگ . قایێغێمێ بولارانگ .
دالێندان سئوینج گلدی گچدی . سئوینج اؤز خوْشلوگونا اله قرغ ایدی کی سسینی ائشیتمه دی .
آخمورروسو - ایخیق قایغێ یانێندان گچییوْردو . اوْندان دا کؤمک ایسته دی . دئدی : قوْی اؤز حالێمدا قالام ! هئچ کیمی گؤره سیم گلمییوْر .
تا بو کی بیر سس قولاغێنا دگدی ، دئدی : الینگی اوزات ! بیر نئچچه قوْجا کیشی کشتی ایچینده وارێدێ . بیر قوْجا الیندن یاپێشدێ و کشتی یه چکدی . مقصده چاتاندا ، قوْجا اؤز یوْلونا گئتدی . ایشق بیلگیدن سوْروشدو : بو کیم ایدی کی منه کؤمک ائتدی ؟ بیلگی دئدی : زامان ایدی .
ایشق آنگلادێ کی زامان ناقاد باشارار دردینه اوغرایا .
لاچچێن
آدا : جزیره
دویغو : احساس
سئوینج : شادی
قایغی : تشویش ، اضطراب ، غم
بیلگی : دانش
گئجه قوْرو : میانه ی شب
تیتره مه : زلزله
الپر : تقلا کردن
گؤرکملی : باشکوه
گۆمۆش : نقره
اینجی : مروارید
سارێ : طلا
قایێغێمێ بولارانگ : قایقم را کثیف میکنی
آخمورروسو - ایخیق : درهم و غمگین
اوغرایا : برسد ، سر و سامان دهد ، مفید باشد
لاچچێن کانالێ
https://telegram.me/borlachin1
برگرفته از ادبیات ملل
بیر آدا ایچینده هامێ دویغولار یاشایێردێلار : سئوینج ، قایغێ ، بیلگی و . . .
بیر گئجه قوْرو تیتره مه گلدی و بیر بؤیۆگ سونامێ قاخدێ . الی - خالێ ایشغێ سو گؤتۆردۆ . الپر ائتدی و بیر تخته اله گتیردی .
بو حالدایێدێ کی دارالێگ بیر گؤرکملی قایێغ اینان یخینیندن گچییوْردو . های مدد ایسته دی . دارالێگ دئدی : قایێغێم اینجیدن گۆمۆشدن و سارێدان دۆلو دور . سنینگ ایچین هئچ یئر یوْخوم .
بیر آز سوْنرا قورور قیراغیندان گچییوْردو . اوْندان دا کؤمک ایسته دی . دئدی : سن سولو و چامێرلێ یانگ . قایێغێمێ بولارانگ .
دالێندان سئوینج گلدی گچدی . سئوینج اؤز خوْشلوگونا اله قرغ ایدی کی سسینی ائشیتمه دی .
آخمورروسو - ایخیق قایغێ یانێندان گچییوْردو . اوْندان دا کؤمک ایسته دی . دئدی : قوْی اؤز حالێمدا قالام ! هئچ کیمی گؤره سیم گلمییوْر .
تا بو کی بیر سس قولاغێنا دگدی ، دئدی : الینگی اوزات ! بیر نئچچه قوْجا کیشی کشتی ایچینده وارێدێ . بیر قوْجا الیندن یاپێشدێ و کشتی یه چکدی . مقصده چاتاندا ، قوْجا اؤز یوْلونا گئتدی . ایشق بیلگیدن سوْروشدو : بو کیم ایدی کی منه کؤمک ائتدی ؟ بیلگی دئدی : زامان ایدی .
ایشق آنگلادێ کی زامان ناقاد باشارار دردینه اوغرایا .
لاچچێن
آدا : جزیره
دویغو : احساس
سئوینج : شادی
قایغی : تشویش ، اضطراب ، غم
بیلگی : دانش
گئجه قوْرو : میانه ی شب
تیتره مه : زلزله
الپر : تقلا کردن
گؤرکملی : باشکوه
گۆمۆش : نقره
اینجی : مروارید
سارێ : طلا
قایێغێمێ بولارانگ : قایقم را کثیف میکنی
آخمورروسو - ایخیق : درهم و غمگین
اوغرایا : برسد ، سر و سامان دهد ، مفید باشد
لاچچێن کانالێ
https://telegram.me/borlachin1
کارێوان 🌼 karıvan
کارێوان دیر دیرلیگ ، تئز گچر ،
نئچچه گۆن قوْناق دیر ، تئز کؤچر ؛
گؤونمه وارلێگا ، دوْولتلی !
نشئه دئر باشێنگنان تئز اۆچر .
چوْخ قازان خوب ایشلت خوْش گچیرت ،
هم یئی و هم ایچ و هم ایچیرت ؛
ریکاب چک آرزێلار شهرینه ،
هایار اوْل یوْخسولا ، قم کؤچرت .
یاخچێلێگ دانێنێ یئره توْک ،
سایقیلار ترکه سین یوْلا اک ؛
سئوگیدن سؤیله سن هر کسه ،
دوْسلوگونگ گؤزۆنه سۆرمه چک .
لاچچێن
🌼🌼🌼
Karıvan dir dirlig, tez gəçər,
Neççə gün qonaq dir, tez köçər;
Göwənmə varlıga, dowlətli!
Nəş'ə dir başıngnan tez üçər.
Çox qazan, xub işlət, xoş gəçirt,
Həm yey o həm iç o həm içirt;
Rıkab çək arzılar şəhrinə,
Hayar ol yoxsula, Qəm köçərt.
Yaxçılıg danını yerə tök,
Sayğılar tərkəsin yola ək;
Sevgidən söylə sən hər kəsə,
Doslugung gözünə sürmə çək.
🌼🌼🌼
کارێوان : کاری ( گاری ) + وان ( بان ) ، اتاقکهایی که با گاری حمل میشوند
وان : ۱- اتاقک ۲- ظرف دربسته ۳- قطعه ای از زمین کشت شده با ابعاد مشخص
قازان : کسب کن ، به دست آور
هایار : ۱- مواظب ، مراقب
سایقێ : احترام ، مهربانی
ترکه : نهال
سئوگی : محبت ، عشق
لاچچینا قوْشولونگ !
کارێوان دیر دیرلیگ ، تئز گچر ،
نئچچه گۆن قوْناق دیر ، تئز کؤچر ؛
گؤونمه وارلێگا ، دوْولتلی !
نشئه دئر باشێنگنان تئز اۆچر .
چوْخ قازان خوب ایشلت خوْش گچیرت ،
هم یئی و هم ایچ و هم ایچیرت ؛
ریکاب چک آرزێلار شهرینه ،
هایار اوْل یوْخسولا ، قم کؤچرت .
یاخچێلێگ دانێنێ یئره توْک ،
سایقیلار ترکه سین یوْلا اک ؛
سئوگیدن سؤیله سن هر کسه ،
دوْسلوگونگ گؤزۆنه سۆرمه چک .
لاچچێن
🌼🌼🌼
Karıvan dir dirlig, tez gəçər,
Neççə gün qonaq dir, tez köçər;
Göwənmə varlıga, dowlətli!
Nəş'ə dir başıngnan tez üçər.
Çox qazan, xub işlət, xoş gəçirt,
Həm yey o həm iç o həm içirt;
Rıkab çək arzılar şəhrinə,
Hayar ol yoxsula, Qəm köçərt.
Yaxçılıg danını yerə tök,
Sayğılar tərkəsin yola ək;
Sevgidən söylə sən hər kəsə,
Doslugung gözünə sürmə çək.
🌼🌼🌼
کارێوان : کاری ( گاری ) + وان ( بان ) ، اتاقکهایی که با گاری حمل میشوند
وان : ۱- اتاقک ۲- ظرف دربسته ۳- قطعه ای از زمین کشت شده با ابعاد مشخص
قازان : کسب کن ، به دست آور
هایار : ۱- مواظب ، مراقب
سایقێ : احترام ، مهربانی
ترکه : نهال
سئوگی : محبت ، عشق
لاچچینا قوْشولونگ !
ناکارا 💫
یکی از پرسشهایی که افراد در مواجهه با یکدیگر از هم میپرسند ، این جمله است :
اهل کجایی ؟
در زبان توْرکی این پرسش به این شکل مطرح میشود :
« سن ناکارایانگ »
اگر همین سۇال را بخواهیم از یک انگلیسی بپرسیم چنین میگوییم :
Where are you frome
اگر بخواهیم از یک چینی بپرسیم ، چنین میگوییم :
« نی شِ ناگوْرِن »
Ni she nagoren ?
با کمی دقت در سه زبان توْرکی ، چینی و انگلیسی مورد مشترکی را در خصوص جایگاه ، زادگاه و وطن می یابیم .
تلفظ ناکارا در زبان توْرکی و ناگوْرِن در زبان چینی بسیار به هم نزدیک هستند . در هر دو عبارت « نا » به معنی کدام و کارا و گوْرِن به معنی زادگاه ، وطن و جایگاه است .
سن ناکارایانگ ؟ : تو اهل کجا هستی ؟
نی شِ نا گوْرِن ؟ وطن تو کجاست .
در جمله ی چینی « نی : تو » ، « شِ : هست » و « گوْرِن : جایگاه » است .
کلمه ی کارا با اندکی تغییر به شکل from در زبان انگلیسی به کار میرود :
from :
indicating the source or provenance of someone or something
اشاره دارد به سرچشمه ، زادگاه یا منشا یک شخص یا یک چیز
نتیجه :
۱- کارا kara در زبان توْرکی ، گوْرِن goren در زبان چینی و from در زبان انگلیسی هر سه از یک ریشه و به معنی سرچشمه ، زادگاه ، منشا و ماخذ هستند .
۲- ناکارایانگ : اهل کجایی ، وطنت کجاست ، اهل کدام قبیله هستی ؟
۳- کلمه ی کارا با اندکی تغییر به شکل کوْرا kora و هارا hara هم در زبان توْرکی به کار میرود :
قریمچه کوْرایی : لانه ی مورچه ، مقر مورچه
هارالێ یانگ : اهل کجا هستی ؟
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شاعر ، نویسنده ، منتقد ، مترجم ، پژوهشگر ، زبان شناس ، اتیمولوژیست و سومرشناس توْرک
منابع :
دیکشنری انگلیسی به انگلیسی آکسفورد
آموزش زبان چینی به فارسی دکتر نصرت
کانال لاچچێن ، کانال آموزش زبان ، ادب و فرهنگ توْرک
یکی از پرسشهایی که افراد در مواجهه با یکدیگر از هم میپرسند ، این جمله است :
اهل کجایی ؟
در زبان توْرکی این پرسش به این شکل مطرح میشود :
« سن ناکارایانگ »
اگر همین سۇال را بخواهیم از یک انگلیسی بپرسیم چنین میگوییم :
Where are you frome
اگر بخواهیم از یک چینی بپرسیم ، چنین میگوییم :
« نی شِ ناگوْرِن »
Ni she nagoren ?
با کمی دقت در سه زبان توْرکی ، چینی و انگلیسی مورد مشترکی را در خصوص جایگاه ، زادگاه و وطن می یابیم .
تلفظ ناکارا در زبان توْرکی و ناگوْرِن در زبان چینی بسیار به هم نزدیک هستند . در هر دو عبارت « نا » به معنی کدام و کارا و گوْرِن به معنی زادگاه ، وطن و جایگاه است .
سن ناکارایانگ ؟ : تو اهل کجا هستی ؟
نی شِ نا گوْرِن ؟ وطن تو کجاست .
در جمله ی چینی « نی : تو » ، « شِ : هست » و « گوْرِن : جایگاه » است .
کلمه ی کارا با اندکی تغییر به شکل from در زبان انگلیسی به کار میرود :
from :
indicating the source or provenance of someone or something
اشاره دارد به سرچشمه ، زادگاه یا منشا یک شخص یا یک چیز
نتیجه :
۱- کارا kara در زبان توْرکی ، گوْرِن goren در زبان چینی و from در زبان انگلیسی هر سه از یک ریشه و به معنی سرچشمه ، زادگاه ، منشا و ماخذ هستند .
۲- ناکارایانگ : اهل کجایی ، وطنت کجاست ، اهل کدام قبیله هستی ؟
۳- کلمه ی کارا با اندکی تغییر به شکل کوْرا kora و هارا hara هم در زبان توْرکی به کار میرود :
قریمچه کوْرایی : لانه ی مورچه ، مقر مورچه
هارالێ یانگ : اهل کجا هستی ؟
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شاعر ، نویسنده ، منتقد ، مترجم ، پژوهشگر ، زبان شناس ، اتیمولوژیست و سومرشناس توْرک
منابع :
دیکشنری انگلیسی به انگلیسی آکسفورد
آموزش زبان چینی به فارسی دکتر نصرت
کانال لاچچێن ، کانال آموزش زبان ، ادب و فرهنگ توْرک
گیزلیجه اؤپۆش 🌼 gizlicə öpüş
Gizlicə öpüş,
Çərçıdən çaracıl çirpməg kimi dir;
Çox dadlı, çox tamlı,
Ağz suya düşər,
Maç tamı dil üstə qalar.
Christian Bobin
💫💫💫
گیزلیجه اؤپۆش،
چرچیدن چاراجێل چیرپمگ کیمی دیر؛
چوْخ دادلێ، چوْخ تاملێ،
آغز سویا دۆشر ،
ماچ تامێ دیل اۆسته قالار.
💫💫💫
گیزلیجه : پنهانی
چرچی ، چارچی : کلوچه فروش ، آب نبات فروش
چار ، چر : آب نبات ، کلوچه ، کیک
چاراجێل : آمیخته ای از انواع آب نبات و آجیل
چیرپمگ : کش رفتن ، دزدیدن
لاچچێنا قوْشولونگ !
Gizlicə öpüş,
Çərçıdən çaracıl çirpməg kimi dir;
Çox dadlı, çox tamlı,
Ağz suya düşər,
Maç tamı dil üstə qalar.
Christian Bobin
💫💫💫
گیزلیجه اؤپۆش،
چرچیدن چاراجێل چیرپمگ کیمی دیر؛
چوْخ دادلێ، چوْخ تاملێ،
آغز سویا دۆشر ،
ماچ تامێ دیل اۆسته قالار.
💫💫💫
گیزلیجه : پنهانی
چرچی ، چارچی : کلوچه فروش ، آب نبات فروش
چار ، چر : آب نبات ، کلوچه ، کیک
چاراجێل : آمیخته ای از انواع آب نبات و آجیل
چیرپمگ : کش رفتن ، دزدیدن
لاچچێنا قوْشولونگ !
بویور 🌼 buyur
دئدیم اوْتور ، دئدی هارا ؟
دئدیم گؤزۆم اۆسته ، گؤزل وارا ؛
دئدی اوْلماز ، یئری یاش دیر ،
سو گؤتۆرۆر منی ، وارا - وارا .
دئدیم اه یلش ، دئدی هارا ؟
دئدیم دؤشۆم اۆسته ، اؤزل وارا ؛
دئدی اوْلماز ، خالی چاش دیر ،
ایته له یر یاواش ، آتار نارا .
دئدیم بویور شعر باغێنا ،
قوْشما دۆزم تیشقدن ، وئرم یارا ؛
دئدی اوْلار ، سؤزدن باش دیر ؛
چون شایێرانگ گلدم ، یوْخدور چارا .
لاچچێن
🌼🌼🌼
Dedim otur , Dedi hara ?
Dedim gözüm üstə , gözəl vara ;
Dedi olmaz , dolu yaş dir ,
Su götürür mən,i , vara - vara .
Dədim əyləş , Dedi hara ?
Dedim döşüm ustə , özəl vara ;
Dedi olmaz , xalı çaş dir ,
İtələyər yavaş , atar nar,a .
Dedim buyur şeyr bağın,a ,
Qoşma düzəm tişq,dən , verəm yar,a ;
Dedi olar , söz,dən baş dir ,
Çun şayırang gəldəm , yoxdur çara .
🌼🌼🌼
بویور : بفرما ، وارد شو ، امر کن
وارا : تخت ، سکو ، سایه بان
یاش : رطوبت ، اشک
وارا - وارا : رفته رفته ، به تدریج / جویبار جویبار ، کرتی کرتی / در اینجا ایهام هست
اه یلش : فرود آ ، بنشین
اؤزل : خاص ، استثنایی
وارا : سرمایه ، هستی ، وجود
خالێ : سراسر ، تماما
چاش : اضطراب ، تشویش ، دلهره
ایته له یر : هل میدهد
نار : آتش
تیشق : عطش درون ، تشنگی شدید
سؤز : کلام ، سخن معمولی
باش : بالا ، برتر
چارا : درخشش ، روزنه ی امید ، علاج
دئدیم اوْتور ، دئدی هارا ؟
دئدیم گؤزۆم اۆسته ، گؤزل وارا ؛
دئدی اوْلماز ، یئری یاش دیر ،
سو گؤتۆرۆر منی ، وارا - وارا .
دئدیم اه یلش ، دئدی هارا ؟
دئدیم دؤشۆم اۆسته ، اؤزل وارا ؛
دئدی اوْلماز ، خالی چاش دیر ،
ایته له یر یاواش ، آتار نارا .
دئدیم بویور شعر باغێنا ،
قوْشما دۆزم تیشقدن ، وئرم یارا ؛
دئدی اوْلار ، سؤزدن باش دیر ؛
چون شایێرانگ گلدم ، یوْخدور چارا .
لاچچێن
🌼🌼🌼
Dedim otur , Dedi hara ?
Dedim gözüm üstə , gözəl vara ;
Dedi olmaz , dolu yaş dir ,
Su götürür mən,i , vara - vara .
Dədim əyləş , Dedi hara ?
Dedim döşüm ustə , özəl vara ;
Dedi olmaz , xalı çaş dir ,
İtələyər yavaş , atar nar,a .
Dedim buyur şeyr bağın,a ,
Qoşma düzəm tişq,dən , verəm yar,a ;
Dedi olar , söz,dən baş dir ,
Çun şayırang gəldəm , yoxdur çara .
🌼🌼🌼
بویور : بفرما ، وارد شو ، امر کن
وارا : تخت ، سکو ، سایه بان
یاش : رطوبت ، اشک
وارا - وارا : رفته رفته ، به تدریج / جویبار جویبار ، کرتی کرتی / در اینجا ایهام هست
اه یلش : فرود آ ، بنشین
اؤزل : خاص ، استثنایی
وارا : سرمایه ، هستی ، وجود
خالێ : سراسر ، تماما
چاش : اضطراب ، تشویش ، دلهره
ایته له یر : هل میدهد
نار : آتش
تیشق : عطش درون ، تشنگی شدید
سؤز : کلام ، سخن معمولی
باش : بالا ، برتر
چارا : درخشش ، روزنه ی امید ، علاج
ریشه لی کونار 💢 rişəli kunar
ریشه لی اوْلاندا ،
آرادان گئتمنگ .
چام اسنده ،
شایاد چۆررۆیه یارپاغلار ؛
داس کسنده ،
شایاد قوررویا تر باغلار ؛
چؤر باساندا ،
شایاد بۆررۆیه توْرپاقلار ؛
آمما ریشه لی کونار ،
گئنه ده تینج وورار ،
کوننادان گؤیره ر .
لاچچێن
💢💢💢
Rişəli olanda ,
Aradan getməng ;
Çam əsəndə ,
Şayad çürrüyə yarpağlar ,
Das kəsəndə ,
Şayad qurruya tər bağlar ,
Çör basanda ,
Şayad bürrüyə torpağlar ,
Amma rişəli kunar ,
Genə də tinc vurar ,
Kunnadan göyərər .
💢💢💢
چام : باد سرد شمال
چۆررۆیه : پژمرده شود
چؤر : نکبت ، مرض ، بیماری
بۆررۆیه : فراگیرد ، بپوشاند
گئنه : باز ، دوباره ، مجددا
تینج : جوانه
کونار : ریشه دار ، استوار ، نام درختی گرمسیری با ریشه ای عظیم و بسیار مقاوم
کوننا : ریشه ی عظیم
لاچچینا قوْشولونگ
ریشه لی اوْلاندا ،
آرادان گئتمنگ .
چام اسنده ،
شایاد چۆررۆیه یارپاغلار ؛
داس کسنده ،
شایاد قوررویا تر باغلار ؛
چؤر باساندا ،
شایاد بۆررۆیه توْرپاقلار ؛
آمما ریشه لی کونار ،
گئنه ده تینج وورار ،
کوننادان گؤیره ر .
لاچچێن
💢💢💢
Rişəli olanda ,
Aradan getməng ;
Çam əsəndə ,
Şayad çürrüyə yarpağlar ,
Das kəsəndə ,
Şayad qurruya tər bağlar ,
Çör basanda ,
Şayad bürrüyə torpağlar ,
Amma rişəli kunar ,
Genə də tinc vurar ,
Kunnadan göyərər .
💢💢💢
چام : باد سرد شمال
چۆررۆیه : پژمرده شود
چؤر : نکبت ، مرض ، بیماری
بۆررۆیه : فراگیرد ، بپوشاند
گئنه : باز ، دوباره ، مجددا
تینج : جوانه
کونار : ریشه دار ، استوار ، نام درختی گرمسیری با ریشه ای عظیم و بسیار مقاوم
کوننا : ریشه ی عظیم
لاچچینا قوْشولونگ