دوْبارا - باخ - باخ ⭐️ dobara - bax - bax
باخێشێنگ جنگناما دور ،
دوْبارا - باخ - باخ ؛
ایشوه لر تغللمه .
چؤپۆره بنزر یئریشینگ ،
ننه - یاندێم ؛
لاچچێنێ دغللمه !
لاچچێن
Baxışıng cəngnama dur ,
Dobara - bax - bax ;
İşvələr təğəlləmə .
Çöpür,ə bənzər yerişing ,
Nənə - yandım ;
Laççın,ı dəğəlləmə !
جنگناما : مانور جنگ ، تدبیر جنگ ، نوعی رقص مردانه با چوب
دوْبارا - باخ - باخ : نام آهنگی در رقص جنگناما ، بار دیگرنگاه کن
تغللمه : پیش در آمد موسیقی ، آمادگی بدنی برای جنگ با حرکات ریتمیک
چؤپۆر : نوعی هلئی ( رقص زنانه با دستمال ) به دور آتش بر خلاف عقربه های ساعت
بنزر : شباهت دارد
یئریش : خرامان راه رفتن ، با ناز راه رفتن
ننه - یاندێم : نام آهنگی در رقص هلئی ، مادر سوختم
دغللمه : تحریک مکن
کانال لاچچێن یگانه کانال آموزش زبان و ادب توْرک از طریق فضای مجازی
باخێشێنگ جنگناما دور ،
دوْبارا - باخ - باخ ؛
ایشوه لر تغللمه .
چؤپۆره بنزر یئریشینگ ،
ننه - یاندێم ؛
لاچچێنێ دغللمه !
لاچچێن
Baxışıng cəngnama dur ,
Dobara - bax - bax ;
İşvələr təğəlləmə .
Çöpür,ə bənzər yerişing ,
Nənə - yandım ;
Laççın,ı dəğəlləmə !
جنگناما : مانور جنگ ، تدبیر جنگ ، نوعی رقص مردانه با چوب
دوْبارا - باخ - باخ : نام آهنگی در رقص جنگناما ، بار دیگرنگاه کن
تغللمه : پیش در آمد موسیقی ، آمادگی بدنی برای جنگ با حرکات ریتمیک
چؤپۆر : نوعی هلئی ( رقص زنانه با دستمال ) به دور آتش بر خلاف عقربه های ساعت
بنزر : شباهت دارد
یئریش : خرامان راه رفتن ، با ناز راه رفتن
ننه - یاندێم : نام آهنگی در رقص هلئی ، مادر سوختم
دغللمه : تحریک مکن
کانال لاچچێن یگانه کانال آموزش زبان و ادب توْرک از طریق فضای مجازی
توْهمار🔼 Tohmar
بیری یخین ، بیری ایراق ،
بیری کوْرقوش ، بیری چیراق ،
بیری مانگێ ، بیری ماراق ،
بیری گبله ، بیری گؤل .
بیری دؤشده ، بیری دیشده ،
بیری بئکار ، بیری ایشده ،
بیری توْوسان ، بیری قیشده ،
بیری تیکان ، بیری گۆل .
بیری تاتدا ، بیری تۆرکده ،
بیری باشماق ، بیری بؤرکده ،
بیری باتمێش قولاغانچاز ،
هئچدن چیخمز ، اوْنا گۆل !
بیری بۆتۆن ، بیری یان ،
بیری سۆتۆن ، بیری کان ،
بیری توتون ، خوْردا یان !
بیری توْهمار ، بیزه گل !
لاچچێن
🔼🔼🔼
Bir,i yəxin , bir,i ıraq ,
Bir,i korquş, bir,i çıraq ,
Bir,i mangı , bir,i yaraq ,
Bir,i gəblə , bir,i göl .
Bir,i döş,də , bir,i diş,də ,
Bir,i bekar , bir,i iş,də ,
Bir,i towsan , bir,i qiş,də ,
Bir,i tikan , bir,i gül .
Bir,i tat,da , bir,i Türk,də ,
Bir,i başmaq , bir,i börk,də ,
Bir,ibatmış qulağançaz ,
Heçdən çixməz , on,a gül !
Bir,i bütün , bir,i yan ,
Bir,i sütün , bir,i kan ,
Bir,i tutun , xor,da yan ,
Bir,i tohmar , biz,ə gəl !
🔼🔼🔼
کوْرقوش : پرنده ی نابینا ، خفاش ، در بعضی منابع آن را جغد هم معنی کرده اند .
مانگی : ننگین ، ننگ آور
ماراق : کشش ، جاذبه ، جذاب
گبله : دشت بی آب
ایش : درخشیدن ، کار
باشماق : کفش
بؤرکده : درون کلاه که منظور سر است
قولاغانچاز : تا گوش
هئچ : گرداب ، جای عمیق و محصوری در حاشیه رود ، بارانداز بندر
بۆتۆن : کامل ، این کلمه به شکل بوتول هم آمده
یان : نیمه ، نصف
سۆتۆن : تخته سنگ قائم ، تکه سنگی محکم در زیر سقف
کان : پرتگاهی سست و خاکی در حاشیه ی رود که امکان واریز دارد
خوْر : آتش ، ذغال افروخته
یان : بسوز
توْهمار : قله ی سرفراز ، نام قله ای در رشته کوه دنا ، نام آهنگی بسیار قدیمی در موسیقی قشقایی
توْه : کوه ، توْه در زبان توْرکی کوهی که شامان از طریق آن به جهان بالا به اوْروج (عروج ) میرود .
مار : به اهتزاز در آمده
بیری یخین ، بیری ایراق ،
بیری کوْرقوش ، بیری چیراق ،
بیری مانگێ ، بیری ماراق ،
بیری گبله ، بیری گؤل .
بیری دؤشده ، بیری دیشده ،
بیری بئکار ، بیری ایشده ،
بیری توْوسان ، بیری قیشده ،
بیری تیکان ، بیری گۆل .
بیری تاتدا ، بیری تۆرکده ،
بیری باشماق ، بیری بؤرکده ،
بیری باتمێش قولاغانچاز ،
هئچدن چیخمز ، اوْنا گۆل !
بیری بۆتۆن ، بیری یان ،
بیری سۆتۆن ، بیری کان ،
بیری توتون ، خوْردا یان !
بیری توْهمار ، بیزه گل !
لاچچێن
🔼🔼🔼
Bir,i yəxin , bir,i ıraq ,
Bir,i korquş, bir,i çıraq ,
Bir,i mangı , bir,i yaraq ,
Bir,i gəblə , bir,i göl .
Bir,i döş,də , bir,i diş,də ,
Bir,i bekar , bir,i iş,də ,
Bir,i towsan , bir,i qiş,də ,
Bir,i tikan , bir,i gül .
Bir,i tat,da , bir,i Türk,də ,
Bir,i başmaq , bir,i börk,də ,
Bir,ibatmış qulağançaz ,
Heçdən çixməz , on,a gül !
Bir,i bütün , bir,i yan ,
Bir,i sütün , bir,i kan ,
Bir,i tutun , xor,da yan ,
Bir,i tohmar , biz,ə gəl !
🔼🔼🔼
کوْرقوش : پرنده ی نابینا ، خفاش ، در بعضی منابع آن را جغد هم معنی کرده اند .
مانگی : ننگین ، ننگ آور
ماراق : کشش ، جاذبه ، جذاب
گبله : دشت بی آب
ایش : درخشیدن ، کار
باشماق : کفش
بؤرکده : درون کلاه که منظور سر است
قولاغانچاز : تا گوش
هئچ : گرداب ، جای عمیق و محصوری در حاشیه رود ، بارانداز بندر
بۆتۆن : کامل ، این کلمه به شکل بوتول هم آمده
یان : نیمه ، نصف
سۆتۆن : تخته سنگ قائم ، تکه سنگی محکم در زیر سقف
کان : پرتگاهی سست و خاکی در حاشیه ی رود که امکان واریز دارد
خوْر : آتش ، ذغال افروخته
یان : بسوز
توْهمار : قله ی سرفراز ، نام قله ای در رشته کوه دنا ، نام آهنگی بسیار قدیمی در موسیقی قشقایی
توْه : کوه ، توْه در زبان توْرکی کوهی که شامان از طریق آن به جهان بالا به اوْروج (عروج ) میرود .
مار : به اهتزاز در آمده
گببه 🌈 gəbbə
دیرلیگ گببه دیر ؛
ریشکینی ایشغ اینن اه ییر !
نقشینی پیشک اینن آیێر !
آلامێ آلاغدان ،
هوْورو هلئی .
لاچچێن
🌈🌈🌈
Dirlig gəbbə dir ;
Rişkini işğ inən əyir !
Nəqşini pişkinən ayır !
Alamı alağdan ,
Howru həley .
🌈🌈🌈
گببه : نوعی بافته ی بسیار ضخیم
ریشک : تار ، نخ
اه ییر : تاب بده ، به هم بپیچان
پیشک : قرعه ، بخت و اقبال
آیێر : سوق بده ، هدایت کن ، جدا کن
آلاغ : پای بندی ، تعهد ، گرایش ، میل
هوْور : شهر ، مرکز ، حوض ، نقش بزرگ قالی در وسط آن
هلئی : سهمی از میراث معنوی ، تهذیب نفس ، چرخیدن ، رقص مقدس ، پایکوبی
کانال لاچچێن ، یگانه کانال آموزش زبان و ادب توْرک از طریق فضای مجازی
دیرلیگ گببه دیر ؛
ریشکینی ایشغ اینن اه ییر !
نقشینی پیشک اینن آیێر !
آلامێ آلاغدان ،
هوْورو هلئی .
لاچچێن
🌈🌈🌈
Dirlig gəbbə dir ;
Rişkini işğ inən əyir !
Nəqşini pişkinən ayır !
Alamı alağdan ,
Howru həley .
🌈🌈🌈
گببه : نوعی بافته ی بسیار ضخیم
ریشک : تار ، نخ
اه ییر : تاب بده ، به هم بپیچان
پیشک : قرعه ، بخت و اقبال
آیێر : سوق بده ، هدایت کن ، جدا کن
آلاغ : پای بندی ، تعهد ، گرایش ، میل
هوْور : شهر ، مرکز ، حوض ، نقش بزرگ قالی در وسط آن
هلئی : سهمی از میراث معنوی ، تهذیب نفس ، چرخیدن ، رقص مقدس ، پایکوبی
کانال لاچچێن ، یگانه کانال آموزش زبان و ادب توْرک از طریق فضای مجازی
بیژن 🔳 Bijən
قوْز ایگید ، بیژن _ امیراحمدی کؤچمگی ایچین
خبر گلدی یئلدن ائله ،
ایستر باغا چوْوغون گله ؛
چکه دارا سلب آغاجێ ،
گۆل یارپاغێ لئیلام اوْلا .
خبر گلدی دیلدن دیله ،
ایستر گۆلۆ چوْوغون دیله ؛
بولبول کؤچه گول باغێندان ،
باغچا بۆتۆن بئیباد اوْلا .
خبر گلدی باغدان بئله :
یاسمنی ایستر سیله ؛
خنجر چکمیش زالێم فلک ،
بیردن تاخا ، بیژن اؤله .
خبر گلدی ائلدن ائله ،
آیێلاسێ قوْی تا بیله !
سیتم ائتدینگ زالێم فلک !
خاتێراسێ قوْی تا قالا !
17 / 6 / 1401 شمسی
لاچچێن
🔳🔳🔳
Xəbər gəldi yel,dən el,ə ,
İstər bağ,a çowğun gələ ;
Çəkə dar,a səlb ağac,ı ,
Gül yarpağ,ı leylam ola .
Xəbər gəldi dil,dən dil,ə :
İstər gül,ü çowğun dilə ;
Bulbul köçə gul bağ,ın,dan ,
Bağça bütün beybad ola .
Xəbər gəldi bağ,dan , belə :
Yasəmən,i istər silə ;
Xəncər çəkmiş zalım fələk ,
Bir,dən taxa , bijən ölə .
Xəbər gəldi el,dən el,ə ,
Ayıla,sı qoy ta bilə !
Sitəm etding zalım fələk !
Xatıra,sı qoy ta qala !
🔳🔳🔳
چوْوغون : باد سرد
سلب : درخت سرو
یارپاغ : برگ
لئیلام : فرو رفته در لجن ، نابود
لئی ( لئیل ) در زبان توْرکی به معنی لجن است که در توْرکی سومری با اندکی تفاوت در تلفظ به همین معنی آمده ، در ضمن این رکن به شکل نیل هم آمده
« نیله باتانگ » : در لجن فرو روی ، آلوده شوی
دیلدن دیله : زبان به زبان ، منظور دهان به دهان
دیله : بدرد ، پاره کند
بئیباد : دیوار ترک خورده ، متلاشی
بئله : این چنین ، این گونه
سیله : متلاشی کند ، بدرد / رکن سیل و دیل هر دو یکی هستند با تفاوت در حرف اول . این رکن در توْرکی سومری به همین شکل آمده
sila :
fragment متلاشی کردن ، دریدن
تاخا : ضربه بزند ، بکوبد
آیێلا : بستگان ، خانواده
کانال لاچچێن ، کانال زبان و ادب توْرک
قوْز ایگید ، بیژن _ امیراحمدی کؤچمگی ایچین
خبر گلدی یئلدن ائله ،
ایستر باغا چوْوغون گله ؛
چکه دارا سلب آغاجێ ،
گۆل یارپاغێ لئیلام اوْلا .
خبر گلدی دیلدن دیله ،
ایستر گۆلۆ چوْوغون دیله ؛
بولبول کؤچه گول باغێندان ،
باغچا بۆتۆن بئیباد اوْلا .
خبر گلدی باغدان بئله :
یاسمنی ایستر سیله ؛
خنجر چکمیش زالێم فلک ،
بیردن تاخا ، بیژن اؤله .
خبر گلدی ائلدن ائله ،
آیێلاسێ قوْی تا بیله !
سیتم ائتدینگ زالێم فلک !
خاتێراسێ قوْی تا قالا !
17 / 6 / 1401 شمسی
لاچچێن
🔳🔳🔳
Xəbər gəldi yel,dən el,ə ,
İstər bağ,a çowğun gələ ;
Çəkə dar,a səlb ağac,ı ,
Gül yarpağ,ı leylam ola .
Xəbər gəldi dil,dən dil,ə :
İstər gül,ü çowğun dilə ;
Bulbul köçə gul bağ,ın,dan ,
Bağça bütün beybad ola .
Xəbər gəldi bağ,dan , belə :
Yasəmən,i istər silə ;
Xəncər çəkmiş zalım fələk ,
Bir,dən taxa , bijən ölə .
Xəbər gəldi el,dən el,ə ,
Ayıla,sı qoy ta bilə !
Sitəm etding zalım fələk !
Xatıra,sı qoy ta qala !
🔳🔳🔳
چوْوغون : باد سرد
سلب : درخت سرو
یارپاغ : برگ
لئیلام : فرو رفته در لجن ، نابود
لئی ( لئیل ) در زبان توْرکی به معنی لجن است که در توْرکی سومری با اندکی تفاوت در تلفظ به همین معنی آمده ، در ضمن این رکن به شکل نیل هم آمده
« نیله باتانگ » : در لجن فرو روی ، آلوده شوی
دیلدن دیله : زبان به زبان ، منظور دهان به دهان
دیله : بدرد ، پاره کند
بئیباد : دیوار ترک خورده ، متلاشی
بئله : این چنین ، این گونه
سیله : متلاشی کند ، بدرد / رکن سیل و دیل هر دو یکی هستند با تفاوت در حرف اول . این رکن در توْرکی سومری به همین شکل آمده
sila :
fragment متلاشی کردن ، دریدن
تاخا : ضربه بزند ، بکوبد
آیێلا : بستگان ، خانواده
کانال لاچچێن ، کانال زبان و ادب توْرک
تۆرک 🌼 Türk
عطرینگی یئلکه دن دینله دیم ؛
آدێنگێ ائلکه دن ،
اؤزللیگ آغچادان .
سوْیونگو چشمه دن سوْروشدوم ؛
بوْیونگو باغچادان ،
خوْیونگو قوْنچادان .
ایشغینگی تارێدان ایسته دیم ،
ائلکه ده تۆرک اۆنن گؤرۆشدۆم .
لاچچێن
🌼🌼🌼
Ətr,ing,i yelkə,dən dinlədim ;
Adı,ng,ı elkə,dən ,
Özəllig ağça,dan .
Soy,ung,u çəşmə,dən soruşdum ;
Boy,ung,u bağça,dan ,
Xoy,ung,u qonça,dan .
İşğ,ing,i Tarı,dan istədim ,
Elkə,də Türk,ünən görüşdüm .
🌼🌼🌼
یئلکه : نسیم
ائلکه : وطن ، میهن
دینله دیم : شنیدم
اؤزللیگ : خاص بودن
آغچا : ذات پاک ، نقره
سوْی : نژاد ، اصل
بوْی : قامت ، اندام
خوْی : اخلاق ، مرام
گؤرۆش : دیدار متقابل
عطرینگی یئلکه دن دینله دیم ؛
آدێنگێ ائلکه دن ،
اؤزللیگ آغچادان .
سوْیونگو چشمه دن سوْروشدوم ؛
بوْیونگو باغچادان ،
خوْیونگو قوْنچادان .
ایشغینگی تارێدان ایسته دیم ،
ائلکه ده تۆرک اۆنن گؤرۆشدۆم .
لاچچێن
🌼🌼🌼
Ətr,ing,i yelkə,dən dinlədim ;
Adı,ng,ı elkə,dən ,
Özəllig ağça,dan .
Soy,ung,u çəşmə,dən soruşdum ;
Boy,ung,u bağça,dan ,
Xoy,ung,u qonça,dan .
İşğ,ing,i Tarı,dan istədim ,
Elkə,də Türk,ünən görüşdüm .
🌼🌼🌼
یئلکه : نسیم
ائلکه : وطن ، میهن
دینله دیم : شنیدم
اؤزللیگ : خاص بودن
آغچا : ذات پاک ، نقره
سوْی : نژاد ، اصل
بوْی : قامت ، اندام
خوْی : اخلاق ، مرام
گؤرۆش : دیدار متقابل
ایسسیتمیشم 💢 issitmişəm
سیل وورموشدور انگبین ،
دوداغێنگنان تانێرام .
دویسوقورانگ گلمیرنگ ،
سوْوساماگدان سانێرام .
ایسسیتمیشم ایشغینگنن ،
کوْرا تکین یانێرام .
هر چن کی من کؤنسۆدۆم ،
بیر ماچ اینان قانێرام .
الیاس بهرامپور ( لاچچێن )
💢💢💢
Sil vurmuşdur əngəbin ,
Dudağıng,nan tanıram .
Duysurang ، gəlmirəng ,
Sowsamag,dan sanıram .
İssitmişəm işğing,nən ,
Kora təkin yanıram .
Hər çən ki mən könsüdüm ,
Bir maç,ınan qanıram .
💢💢💢
سیل : ازدحام تعداد زیادی از زنبور بر روی کندو
دویسوقورانگ : توقف میکنی ، با مکث می آیی
سوْوساماگ : لرزیدن ، ضعف نشان دادن ، تردید داشتن / در توْرکی سومری سوْوساگ چنین آمده :
su sag :
to tremble ترسیدن ، لرزیدن
سیناق : آزمون ، آزمایش
سانێرام : گمام می کنم ، به حساب می آورم
ایسسیتمیشم : تب کرده ام
کوْرا : آتشکده
کؤنسۆدۆم : سوختم و بو گرفتم
کؤنسۆمگ : سوختن ته غذا و بو گرفتن همه ی آن
قانێرام : سر را بر میگردانم ، درک میکنم / از این رکن مصدر قانگیریلماق ساخته شده : سر را به پشت برگرداندن و توجه کردن
کانال لاچچێن ، یگانه کانال آموزش زبان و ادب توْرک از طریق فضای مجازی
سیل وورموشدور انگبین ،
دوداغێنگنان تانێرام .
دویسوقورانگ گلمیرنگ ،
سوْوساماگدان سانێرام .
ایسسیتمیشم ایشغینگنن ،
کوْرا تکین یانێرام .
هر چن کی من کؤنسۆدۆم ،
بیر ماچ اینان قانێرام .
الیاس بهرامپور ( لاچچێن )
💢💢💢
Sil vurmuşdur əngəbin ,
Dudağıng,nan tanıram .
Duysurang ، gəlmirəng ,
Sowsamag,dan sanıram .
İssitmişəm işğing,nən ,
Kora təkin yanıram .
Hər çən ki mən könsüdüm ,
Bir maç,ınan qanıram .
💢💢💢
سیل : ازدحام تعداد زیادی از زنبور بر روی کندو
دویسوقورانگ : توقف میکنی ، با مکث می آیی
سوْوساماگ : لرزیدن ، ضعف نشان دادن ، تردید داشتن / در توْرکی سومری سوْوساگ چنین آمده :
su sag :
to tremble ترسیدن ، لرزیدن
سیناق : آزمون ، آزمایش
سانێرام : گمام می کنم ، به حساب می آورم
ایسسیتمیشم : تب کرده ام
کوْرا : آتشکده
کؤنسۆدۆم : سوختم و بو گرفتم
کؤنسۆمگ : سوختن ته غذا و بو گرفتن همه ی آن
قانێرام : سر را بر میگردانم ، درک میکنم / از این رکن مصدر قانگیریلماق ساخته شده : سر را به پشت برگرداندن و توجه کردن
کانال لاچچێن ، یگانه کانال آموزش زبان و ادب توْرک از طریق فضای مجازی
آردکپن Ardkəpən
ویرایش جدید
اگر بخواهیم سه زبان کهن دنیا را نام ببریم که هزاران ریشه ی تک - هجایی مشترک داشته باشند ، باید از زبانهای توْرکی ، چینی و انگلیسی نام ببریم .
یکی از تیره های توْرک در ایل قشقایی ، تیره ی آردکپن Ardkəpən است . این کلمه ی مرکب از دو کلمه ی مستقل تشکیل شده :
آرد + کپن
رکن آرد در زبان توْرکی به معنی کوبیدن ، ویران کردن ، شهرت ، افتخار ، شجاعت ، تمجید ، فضیلت و ستایش است . این رکن در اصل به شکل « آر » ar یا « اَر » ər بوده که در توْرکی سومری چنین آمده :
ar :
1- ( hymn ) of prise ستایش ، سرود ستایش
2- fame شهرت ، آوازه ، فضیلت
3- ruin ویران کردن
رکن آر ( آرد ) در زبان انگلیسی به شکل art آمده :
art :
توانایی و مهارت انجام انجام هر چیزی به نحو احسن
این رکن با اندکی تفاوت به شکل yìdé در زبان چینی به کار رفته
yìdé :
excellence تفوق ، برتری ، فضیلت
با رکن آرد ، در زبان توْرکی « اردم » ساخته شده به معنی فضیلت ، برتری ، لیاقت ، هنر ، صبر و حوصله .
کلمه ی کپن kəpən از ریشه ی کپ ( قاب ، قاپ ) به معنی ، شنل ، زره ، حفاظ ، مدافع و فاتح است . در توْرکی سومری این کلمه به شکل kəbə در ترکیب kaba bum آمده :
kaba bum :
shield
توضیح : رکن کپ ( قاپ ) به معنی گرفتن سریع نیز میباشد .
رکن کپ در زبان انگلیسی به شکل keep و cap و cup آمده :
cap : پوشاندن ، سرپوش
keep : محافظت کردن
cup : فنجان ، ( نوعی ظرف )
نکته ی آخر : کپن در زبان توْرکی با qiūba ( چیوبا ) در زبان چینی و keeper در زبان انگلیسی یکی هستند .
qiūbā :
soldier سرباز ، محافظ
نتیجه
آردکپن به معنی مدافع در هم کوبنده و فاتح اعظم است .
22 / 6 / 7601 سومری
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شاعر ؛ نویسنده ؛ منتقد ؛ مترجم ؛ پژوهشگر ، زبان شناس ؛ اتیمولوژیست و سومرشناس توْرک
منابع :
Sumerian English Dictionary by Pensilvania University
دیکشنری چینی به انگلیسی پلیکو
دیکشنری انگلیسی به انگلیسی لانگمن
دیکشنری قشقایی سؤزلۆگۆ ، استاد مردانی
دیکشنری توْرکی آزربایجانی به فارسی بهزاد بهزادپور
دیکشنری توْرکی استانبولی کیمیا ، جمشید صالحپور
کانال لاچچێن در تلگرام ، یگانه کانال آموزش زبان و ادب توْرک در فضای مجازی
ویرایش جدید
اگر بخواهیم سه زبان کهن دنیا را نام ببریم که هزاران ریشه ی تک - هجایی مشترک داشته باشند ، باید از زبانهای توْرکی ، چینی و انگلیسی نام ببریم .
یکی از تیره های توْرک در ایل قشقایی ، تیره ی آردکپن Ardkəpən است . این کلمه ی مرکب از دو کلمه ی مستقل تشکیل شده :
آرد + کپن
رکن آرد در زبان توْرکی به معنی کوبیدن ، ویران کردن ، شهرت ، افتخار ، شجاعت ، تمجید ، فضیلت و ستایش است . این رکن در اصل به شکل « آر » ar یا « اَر » ər بوده که در توْرکی سومری چنین آمده :
ar :
1- ( hymn ) of prise ستایش ، سرود ستایش
2- fame شهرت ، آوازه ، فضیلت
3- ruin ویران کردن
رکن آر ( آرد ) در زبان انگلیسی به شکل art آمده :
art :
توانایی و مهارت انجام انجام هر چیزی به نحو احسن
این رکن با اندکی تفاوت به شکل yìdé در زبان چینی به کار رفته
yìdé :
excellence تفوق ، برتری ، فضیلت
با رکن آرد ، در زبان توْرکی « اردم » ساخته شده به معنی فضیلت ، برتری ، لیاقت ، هنر ، صبر و حوصله .
کلمه ی کپن kəpən از ریشه ی کپ ( قاب ، قاپ ) به معنی ، شنل ، زره ، حفاظ ، مدافع و فاتح است . در توْرکی سومری این کلمه به شکل kəbə در ترکیب kaba bum آمده :
kaba bum :
shield
توضیح : رکن کپ ( قاپ ) به معنی گرفتن سریع نیز میباشد .
رکن کپ در زبان انگلیسی به شکل keep و cap و cup آمده :
cap : پوشاندن ، سرپوش
keep : محافظت کردن
cup : فنجان ، ( نوعی ظرف )
نکته ی آخر : کپن در زبان توْرکی با qiūba ( چیوبا ) در زبان چینی و keeper در زبان انگلیسی یکی هستند .
qiūbā :
soldier سرباز ، محافظ
نتیجه
آردکپن به معنی مدافع در هم کوبنده و فاتح اعظم است .
22 / 6 / 7601 سومری
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شاعر ؛ نویسنده ؛ منتقد ؛ مترجم ؛ پژوهشگر ، زبان شناس ؛ اتیمولوژیست و سومرشناس توْرک
منابع :
Sumerian English Dictionary by Pensilvania University
دیکشنری چینی به انگلیسی پلیکو
دیکشنری انگلیسی به انگلیسی لانگمن
دیکشنری قشقایی سؤزلۆگۆ ، استاد مردانی
دیکشنری توْرکی آزربایجانی به فارسی بهزاد بهزادپور
دیکشنری توْرکی استانبولی کیمیا ، جمشید صالحپور
کانال لاچچێن در تلگرام ، یگانه کانال آموزش زبان و ادب توْرک در فضای مجازی
گئجه 🔳 gecə
قرنگی گئجه یدی اؤلکه ،
قیلینگه قوْجایدێ اۆلگر ،
گۆنش آغاناقدا یاتمێشدێ .
بوْغموشدو سسلری اۆگن ،
سیخمیشدی دویغویو هگر ،
اؤرکن دوْغاناغا چاتمێشدێ .
لبله دی گبله یی لاچچێن ،
گؤرمه دی اؤلکه ده هئچ کیم ،
گوجار بوْغاناقدا ایتمیشدی .
لاچچێن
🔳🔳🔳
Qərəngi gecəydi ölkə ,
Qilingə qocaydı ülgər ,
Günəş ağanaq,da yatmışdı .
Çökmüşdu çölkü,yə duman ,
Qərə - qac qurlaq,da qurqum ,
Gucar boğanaq,da itmişdi .
Boğmuşdu səsləri ügən ,
Sixmişdi duyğu,yu həgər ,
Örkən doğanağ,a çatmışdı .
Ləblədi gəblədi Laççın ,
Görmədi ölkə,də heç kim ,
Səkliz dağanaq,da batmışdı .
🔳🔳🔳
قیلینگه : باریک و لاغر ، ضعیف
آغاناق : مکانی برای غلتیدن حیوان که پر از خاک است
دومان : غبار ، دود ، مه
قورلاق : باتلاق
قورقوم : غرق شده در آب
گوجار : توانمند ، نام تیره ای در ایل قشقایی
بوْغاناق : گردباد
اۆگن ( ایگن ) : دهنه ی اسب ، سکان قایق و کشتی / کلمه ی ایگن به شکل zigan در توْرکی سومری آمده :
zigan : rudder
دویغو : احساس
هگر : زین اسب
اؤرکن : طناب
دوْغاناق : قلابی چوبی برای بستن بار
اؤرکن دوْغاناقا . . . : کنایه از این که شرایط بسیار سخت شده بود
لبله دی : با پای برهنه پیمود
گبله : دشت ، صحرا
کانال لاچچێن ، کانال زبان و ادب توْرک
https://telegram.me/borlachin1
قرنگی گئجه یدی اؤلکه ،
قیلینگه قوْجایدێ اۆلگر ،
گۆنش آغاناقدا یاتمێشدێ .
بوْغموشدو سسلری اۆگن ،
سیخمیشدی دویغویو هگر ،
اؤرکن دوْغاناغا چاتمێشدێ .
لبله دی گبله یی لاچچێن ،
گؤرمه دی اؤلکه ده هئچ کیم ،
گوجار بوْغاناقدا ایتمیشدی .
لاچچێن
🔳🔳🔳
Qərəngi gecəydi ölkə ,
Qilingə qocaydı ülgər ,
Günəş ağanaq,da yatmışdı .
Çökmüşdu çölkü,yə duman ,
Qərə - qac qurlaq,da qurqum ,
Gucar boğanaq,da itmişdi .
Boğmuşdu səsləri ügən ,
Sixmişdi duyğu,yu həgər ,
Örkən doğanağ,a çatmışdı .
Ləblədi gəblədi Laççın ,
Görmədi ölkə,də heç kim ,
Səkliz dağanaq,da batmışdı .
🔳🔳🔳
قیلینگه : باریک و لاغر ، ضعیف
آغاناق : مکانی برای غلتیدن حیوان که پر از خاک است
دومان : غبار ، دود ، مه
قورلاق : باتلاق
قورقوم : غرق شده در آب
گوجار : توانمند ، نام تیره ای در ایل قشقایی
بوْغاناق : گردباد
اۆگن ( ایگن ) : دهنه ی اسب ، سکان قایق و کشتی / کلمه ی ایگن به شکل zigan در توْرکی سومری آمده :
zigan : rudder
دویغو : احساس
هگر : زین اسب
اؤرکن : طناب
دوْغاناق : قلابی چوبی برای بستن بار
اؤرکن دوْغاناقا . . . : کنایه از این که شرایط بسیار سخت شده بود
لبله دی : با پای برهنه پیمود
گبله : دشت ، صحرا
کانال لاچچێن ، کانال زبان و ادب توْرک
https://telegram.me/borlachin1
Telegram
لاچچێن
لاچچؽن ( شاهین )
آبباس 💢 abbas
در ایل قشقایی ضرب المثلی است بدین مضمون :
آبباس آبباسێ گؤتۆره ر ، آبباس باباسێنێ .
Abbas abbas,ı götürər , abbas baba,sın,ı .
این ضرب المثل در دو مورد مصداق پیدا میکند . می دانیم که مصدر گؤتۆرمگ چندین معنا دارد :
۱- بلند کردن ، حمل کردن ، برداشتن
۲- کسی را همراهی کردن
۳- از بین بردن ، نابود کردن
۴- پذیرفتن
۵- محاصره کردن
کلمه ی آبباس در گویش قشقایی برای مامور و حاکم به کار میرود . این کلمه در توْرکی سومری به شکل abba آمده :
abba :
an official صاحب منصب ، مامور ، حاکم
با توجه به معنی ارکان جمله ، ضرب المثل بالا را میشود به دو صورت معنا کرد :
۱- ماموری به مامور دیگر کمک میکند و او هم به مامور ثالث کمک . این مضمون با این تعبیر برای دیرک چادر ، تیر افقی روی دیرک و خود چادر مصداق پیدا میکند .
۲- مامور جدید مامور قبلی را از بین میبرد و او هم به دست مامور دیگری نابود میشود . این تعبیر اشاره به دگردیسی و استحاله پروانه دارد که از تخم به شکل شفیره در می آید و از شفیره به پروانه تبدیل میشود و در هر مرحله ناقض مرحله ی قبلی میشود
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شاعر ، نویسنده ، منتقد ، مترجم ، پژوهشگر ، زبان شناس ، اتیمولوژیست و سومرشناس توْرک
منابع :
Sumerian English Dictionary by Pensilvania University
قاشقایێ سؤزلۆگۆ ، استاد مردانی
دیکشنری توْرکی استانبولی کیمیا ، جمشید صالحپور
کانال لاچچێن ، کانال زبان و ادب توْرک
https://telegram.me/borlachin1
در ایل قشقایی ضرب المثلی است بدین مضمون :
آبباس آبباسێ گؤتۆره ر ، آبباس باباسێنێ .
Abbas abbas,ı götürər , abbas baba,sın,ı .
این ضرب المثل در دو مورد مصداق پیدا میکند . می دانیم که مصدر گؤتۆرمگ چندین معنا دارد :
۱- بلند کردن ، حمل کردن ، برداشتن
۲- کسی را همراهی کردن
۳- از بین بردن ، نابود کردن
۴- پذیرفتن
۵- محاصره کردن
کلمه ی آبباس در گویش قشقایی برای مامور و حاکم به کار میرود . این کلمه در توْرکی سومری به شکل abba آمده :
abba :
an official صاحب منصب ، مامور ، حاکم
با توجه به معنی ارکان جمله ، ضرب المثل بالا را میشود به دو صورت معنا کرد :
۱- ماموری به مامور دیگر کمک میکند و او هم به مامور ثالث کمک . این مضمون با این تعبیر برای دیرک چادر ، تیر افقی روی دیرک و خود چادر مصداق پیدا میکند .
۲- مامور جدید مامور قبلی را از بین میبرد و او هم به دست مامور دیگری نابود میشود . این تعبیر اشاره به دگردیسی و استحاله پروانه دارد که از تخم به شکل شفیره در می آید و از شفیره به پروانه تبدیل میشود و در هر مرحله ناقض مرحله ی قبلی میشود
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شاعر ، نویسنده ، منتقد ، مترجم ، پژوهشگر ، زبان شناس ، اتیمولوژیست و سومرشناس توْرک
منابع :
Sumerian English Dictionary by Pensilvania University
قاشقایێ سؤزلۆگۆ ، استاد مردانی
دیکشنری توْرکی استانبولی کیمیا ، جمشید صالحپور
کانال لاچچێن ، کانال زبان و ادب توْرک
https://telegram.me/borlachin1
تۆتۆیه tütüyə
زیباترین موجودات روی زمین گلها هستند . بعضی از گلها علاوه بر زیبایی خاصیتهای اعجاب برانگیزی نیز دارند .
نوعی گل کمیاب هست که توْرکهای جنوب ایران آن را تۆتۆیه مینامند . این گل نوعی گل سوسن است که گلبرگهای آن نارنجی یا قرمز است . ارتفاع این گل به دو الی سه متر هم میرسد . در گذشته از ساقه ی این گل سرمه درست میکردند .
نظامی شاعر بلند آوازه ی توْرک در بیتی چنین میسراید :
برگ نسرین به گوهر آمودن
شاخ سوسن به توتیا سودن .
در جای دیگر چنین سروده :
از نوی انگور بود توتیا
وز کهنی مار شود اژدها
همچنین سروده
چو عیسی هر که دارد توتیایی
ز هر بیخی کند داروگیایی
از ابیات بالا میتوان دریافت که از نظر قدما بعضی از گیاهان منجمله گل سوسن خاصیت شگفت انگیزی داشته اند که از آن سرمه میساخته اند . ( هر چند که بعدها فلزات را هم برای ساخت سرمه به کار بردند . )
کلمه ی تۆتۆیه از رکن تۆت یا توت گرفته شده به معنی گیرابودن ، مۇثر بودن ، اثر کردن و جلوگیری کردن است .
این کلمه ی در توْرکی سومری به شکل tutuba آمده :
tutuba :
a designation of vegetable
نتیجه
تۆتۆیه یا توتیا کلمه ای توْرکی ، به معنی کمیاب ، نادر ، مۇثر و اثرگذار نوعی گل سوسن است که به خاطر خاصیتش در گذشته ی دور از آن سرمه درست میکرده اند .
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شاعر ، نویسنده ، منتقد ، مترجم ، پژوهشگر ، زبان شناس ، اتیمولوژیست و سومرشناس توْرک
منابع
Sumerian English Dictionary by Pensilvania University
مخزن الاسرار نظامی
قاشقایی سؤزلۆگۆ ، استاد مردانی
دیکشنری توْرکی آزربایجانی به فارسی بهزاد بهزادی
دیکشنری توْرکی استابولی به فارسی کیمیا ، جمشید صالح پور
کانال لاچچێن
https://telegram.me/borlachin1
زیباترین موجودات روی زمین گلها هستند . بعضی از گلها علاوه بر زیبایی خاصیتهای اعجاب برانگیزی نیز دارند .
نوعی گل کمیاب هست که توْرکهای جنوب ایران آن را تۆتۆیه مینامند . این گل نوعی گل سوسن است که گلبرگهای آن نارنجی یا قرمز است . ارتفاع این گل به دو الی سه متر هم میرسد . در گذشته از ساقه ی این گل سرمه درست میکردند .
نظامی شاعر بلند آوازه ی توْرک در بیتی چنین میسراید :
برگ نسرین به گوهر آمودن
شاخ سوسن به توتیا سودن .
در جای دیگر چنین سروده :
از نوی انگور بود توتیا
وز کهنی مار شود اژدها
همچنین سروده
چو عیسی هر که دارد توتیایی
ز هر بیخی کند داروگیایی
از ابیات بالا میتوان دریافت که از نظر قدما بعضی از گیاهان منجمله گل سوسن خاصیت شگفت انگیزی داشته اند که از آن سرمه میساخته اند . ( هر چند که بعدها فلزات را هم برای ساخت سرمه به کار بردند . )
کلمه ی تۆتۆیه از رکن تۆت یا توت گرفته شده به معنی گیرابودن ، مۇثر بودن ، اثر کردن و جلوگیری کردن است .
این کلمه ی در توْرکی سومری به شکل tutuba آمده :
tutuba :
a designation of vegetable
نتیجه
تۆتۆیه یا توتیا کلمه ای توْرکی ، به معنی کمیاب ، نادر ، مۇثر و اثرگذار نوعی گل سوسن است که به خاطر خاصیتش در گذشته ی دور از آن سرمه درست میکرده اند .
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شاعر ، نویسنده ، منتقد ، مترجم ، پژوهشگر ، زبان شناس ، اتیمولوژیست و سومرشناس توْرک
منابع
Sumerian English Dictionary by Pensilvania University
مخزن الاسرار نظامی
قاشقایی سؤزلۆگۆ ، استاد مردانی
دیکشنری توْرکی آزربایجانی به فارسی بهزاد بهزادی
دیکشنری توْرکی استابولی به فارسی کیمیا ، جمشید صالح پور
کانال لاچچێن
https://telegram.me/borlachin1
Telegram
لاچچێن
لاچچؽن ( شاهین )
گۆن ایدینگ
به مناسبت کوچ ابدی زبان شناس و اتیموْلوژیست قشقایی استاد اسدالله مردانی
بیر گۆن ایدینگ ، ایشیق سالدێنگ ائلکه یه ،
بیر گۆل ایدینگ ، صفا وئردینگ سؤیکه یه ،
بیر گؤل ایدینگ ، خینار چکدینگ چؤلکۆیه .
بیر داغ ایدینگ ، هلئیگاندان چوْخ اۆجه ،
بیر باغ ایدینگ بوداغلارێ چوْخ سیجه ،
بیر تاغ ایدینگ ، تامارزێسی چوْخ تجه .
بیر یاز ایدینگ ، قیش چاغێندا تینج ووردونگ ،
بیر باز ایدینگ ، ایلم دالێنا پینج ووردونگ ،
بیر راز ایدینگ ، ائل ارکینده تینگ توردونک .
خبر گلدی ، سنینگ پئیمان دوْلموشدور ،
خبر گلدی ، یارپاغلارێنگ سوْلموشدور ،
دئدیلر کی اوستادێنگێز اؤلمۆشدۆر .
دئدیم دئمه ، اینانمێرام بو سؤزۆ ،
هلز باخار باغچامێزدا گۆل گؤزۆ ،
اؤلمه میشدیر ، دئمیش وارام یار اؤزۆ ،
اؤلمه میشدیر ، قالارغێ دیر مردانێ .
لاچچێن
سؤیکه : شاخ و برگ درخت
گؤل : برکه ، دریاچه
خینار : جوی آب
هلئیگان : ایوان مرتفع ، نام کوهی
سیجه : زیبا ، قشنگ ، راست قامت
تاغ : درختی مقدس
تامارزێ : آرزوی پاک
تجه : جوانه
تینج : جوانه
پینج : پنجه ، چنگال
پینج ووردونگ : شکار کردی
ارک : شهر ، دژ
تینگ : محکم ، استوار
ایمانمیرام : باور نمی کنم
اؤز : ذات ، جوهر ، ضمیر مشترک برای خود
قالارغێ : جاودان ، پاینده
کانال لاچچێن
https://telegram.me/borlachin1
به مناسبت کوچ ابدی زبان شناس و اتیموْلوژیست قشقایی استاد اسدالله مردانی
بیر گۆن ایدینگ ، ایشیق سالدێنگ ائلکه یه ،
بیر گۆل ایدینگ ، صفا وئردینگ سؤیکه یه ،
بیر گؤل ایدینگ ، خینار چکدینگ چؤلکۆیه .
بیر داغ ایدینگ ، هلئیگاندان چوْخ اۆجه ،
بیر باغ ایدینگ بوداغلارێ چوْخ سیجه ،
بیر تاغ ایدینگ ، تامارزێسی چوْخ تجه .
بیر یاز ایدینگ ، قیش چاغێندا تینج ووردونگ ،
بیر باز ایدینگ ، ایلم دالێنا پینج ووردونگ ،
بیر راز ایدینگ ، ائل ارکینده تینگ توردونک .
خبر گلدی ، سنینگ پئیمان دوْلموشدور ،
خبر گلدی ، یارپاغلارێنگ سوْلموشدور ،
دئدیلر کی اوستادێنگێز اؤلمۆشدۆر .
دئدیم دئمه ، اینانمێرام بو سؤزۆ ،
هلز باخار باغچامێزدا گۆل گؤزۆ ،
اؤلمه میشدیر ، دئمیش وارام یار اؤزۆ ،
اؤلمه میشدیر ، قالارغێ دیر مردانێ .
لاچچێن
سؤیکه : شاخ و برگ درخت
گؤل : برکه ، دریاچه
خینار : جوی آب
هلئیگان : ایوان مرتفع ، نام کوهی
سیجه : زیبا ، قشنگ ، راست قامت
تاغ : درختی مقدس
تامارزێ : آرزوی پاک
تجه : جوانه
تینج : جوانه
پینج : پنجه ، چنگال
پینج ووردونگ : شکار کردی
ارک : شهر ، دژ
تینگ : محکم ، استوار
ایمانمیرام : باور نمی کنم
اؤز : ذات ، جوهر ، ضمیر مشترک برای خود
قالارغێ : جاودان ، پاینده
کانال لاچچێن
https://telegram.me/borlachin1
Telegram
لاچچێن
لاچچؽن ( شاهین )
گرکیز 💢 gərkiz
سن ای گرکیز !
ائلخاسێنگ الهزه قوْنشوسو !
زنگینه نغنه ده قالمێشدێر ؛
ناز - اێنان نشمی یی توغوزدور !
سن ای نرگیز !
ایشوه نینک آیرێقسێ اوْخچوسو !
گؤیجه لی هایجارا گلمیشدیر ؛
بیر تالا تئلینگنن تۆتۆزدۆر !
لاچچێن
💢💢💢
Sən ey gərkiz ,
Elxasıng əlhəzə qonşu,su ,
Zənginə nəğnə,də qalmışdır ;
Naz,ınan nəşmi,yi tuğuzdur !
Sən ey nərgiz !
İşvəning ayrıqsı oxçu,su !
Göycəli haycar,a gəlmişdir ;
Bir tala teling,nən tütüzdür !
💢💢💢
گرکیز : سرفراز ، سربلند ، گردنکش ، مغرور
ائلخاس : فاتح ایل ، نامی برای مردها / رکن خاس با هاز ( هز ) یکی است
هزه : فاتح ، نامی برای مردان در قشقایی
الهزه : فاتح قدرتمند ، استثنایی / رکن ال در زبان توْرکی به معنی توان و قدرت است و رکن هز ( هاز ) تصرف کردن است . در توْرکی سومری آمده :
haz :
to hold
زنگینه : باشکوه و توانمند ، نام تیره ای از تایفای دره شوْرلو
نغنه : خشم ، غضب ، عصبیت ، نام منطقه ای در شمال سمیرم مربوط به ایل قشقایی
نشمی : نازک ، ظریف ، نامی برای پسران
نرگیز : گیاه اعیانان ، اعیان گیاهان ، نامی برای دخترها / رکن نر در توْرکی سومری به معنی آقا ، بزرگ منش و رکن گیز به معنی گیاه است .
nir :
lord
gig : a tree
آیرێقسێ : استثنایی ، بی نظیر
اوْخچو : قاصد ، پیام رسان ، تیرانداز
گؤیجه لی : غارتگر ایل ، فاتح ایل ، نام تیره ای در قشقایی / لغت گؤیجه در توْرکی سومری به شکل gu gid آمده
gu gid :
to rob
هایجار : کمک خواستن از همه با صدای بلند
تالا : رشته ، نخ
تئل : تار مو
تۆتۆزدور : بسوزان
کانال لاچچێن یگانه کانال آموزش زبان و فرهنگ توْرک در فضای مجازی
https://telegram.me/borlachin1
سن ای گرکیز !
ائلخاسێنگ الهزه قوْنشوسو !
زنگینه نغنه ده قالمێشدێر ؛
ناز - اێنان نشمی یی توغوزدور !
سن ای نرگیز !
ایشوه نینک آیرێقسێ اوْخچوسو !
گؤیجه لی هایجارا گلمیشدیر ؛
بیر تالا تئلینگنن تۆتۆزدۆر !
لاچچێن
💢💢💢
Sən ey gərkiz ,
Elxasıng əlhəzə qonşu,su ,
Zənginə nəğnə,də qalmışdır ;
Naz,ınan nəşmi,yi tuğuzdur !
Sən ey nərgiz !
İşvəning ayrıqsı oxçu,su !
Göycəli haycar,a gəlmişdir ;
Bir tala teling,nən tütüzdür !
💢💢💢
گرکیز : سرفراز ، سربلند ، گردنکش ، مغرور
ائلخاس : فاتح ایل ، نامی برای مردها / رکن خاس با هاز ( هز ) یکی است
هزه : فاتح ، نامی برای مردان در قشقایی
الهزه : فاتح قدرتمند ، استثنایی / رکن ال در زبان توْرکی به معنی توان و قدرت است و رکن هز ( هاز ) تصرف کردن است . در توْرکی سومری آمده :
haz :
to hold
زنگینه : باشکوه و توانمند ، نام تیره ای از تایفای دره شوْرلو
نغنه : خشم ، غضب ، عصبیت ، نام منطقه ای در شمال سمیرم مربوط به ایل قشقایی
نشمی : نازک ، ظریف ، نامی برای پسران
نرگیز : گیاه اعیانان ، اعیان گیاهان ، نامی برای دخترها / رکن نر در توْرکی سومری به معنی آقا ، بزرگ منش و رکن گیز به معنی گیاه است .
nir :
lord
gig : a tree
آیرێقسێ : استثنایی ، بی نظیر
اوْخچو : قاصد ، پیام رسان ، تیرانداز
گؤیجه لی : غارتگر ایل ، فاتح ایل ، نام تیره ای در قشقایی / لغت گؤیجه در توْرکی سومری به شکل gu gid آمده
gu gid :
to rob
هایجار : کمک خواستن از همه با صدای بلند
تالا : رشته ، نخ
تئل : تار مو
تۆتۆزدور : بسوزان
کانال لاچچێن یگانه کانال آموزش زبان و فرهنگ توْرک در فضای مجازی
https://telegram.me/borlachin1
Telegram
لاچچێن
لاچچؽن ( شاهین )
لگجی🌼 ləgəci
یئنگی ایل گلنده ، لگه جی بیلر ،
داراجێق درری یی دالێندان سیلر ؛
ایلان تک یئنگی دوْن گه یر .
بیز گؤرگ بو درسی آنگلایاگ ،
سارماشێق سلمه یی کلله دن سیلگ .
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) شاعر و سومرشناس توْرک
🌼🌼🌼
Yengi il gələndə , ləgəci bilər ,
Daracıq dərri,yi dal,ın,dan silər ;
İlan tək yengi don gəyər .
Biz görəg bu dərsi anglayag ,
Sarmaşıq səlmə,yi kəllə,dən siləg .
🌼🌼🌼
لگجی : موجودی قلنبه ، خرچنگ
رکن لگه و جی در توْرکی سومری به معانی زیر آمده
lag ( laga ) :
lump قلنبه ، توده
gi :
an essence وجود ، ذات ، ماهیت
داراجێق : تنگ ، محدود ، تنگنا
درری : حفاظ ، پوست بدن
سیلر : می زداید
دوْن : لباس ، پوشاک / رکن دوْن در زبان انگلیسی هم به شکل don آمده
don : پوشیدن
سارماشێق : پیچک ، در هم پیچ خورده
سلمه : گیاهی هرز
سیلگ : بزداییم ، بتراشیم ، حذف کنیم
کانال لاچچێن ، یگانه کانال آموزش زبان و ادب توْرک از طریق فضای مجازی
https://telegram.me/borlachin1
یئنگی ایل گلنده ، لگه جی بیلر ،
داراجێق درری یی دالێندان سیلر ؛
ایلان تک یئنگی دوْن گه یر .
بیز گؤرگ بو درسی آنگلایاگ ،
سارماشێق سلمه یی کلله دن سیلگ .
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) شاعر و سومرشناس توْرک
🌼🌼🌼
Yengi il gələndə , ləgəci bilər ,
Daracıq dərri,yi dal,ın,dan silər ;
İlan tək yengi don gəyər .
Biz görəg bu dərsi anglayag ,
Sarmaşıq səlmə,yi kəllə,dən siləg .
🌼🌼🌼
لگجی : موجودی قلنبه ، خرچنگ
رکن لگه و جی در توْرکی سومری به معانی زیر آمده
lag ( laga ) :
lump قلنبه ، توده
gi :
an essence وجود ، ذات ، ماهیت
داراجێق : تنگ ، محدود ، تنگنا
درری : حفاظ ، پوست بدن
سیلر : می زداید
دوْن : لباس ، پوشاک / رکن دوْن در زبان انگلیسی هم به شکل don آمده
don : پوشیدن
سارماشێق : پیچک ، در هم پیچ خورده
سلمه : گیاهی هرز
سیلگ : بزداییم ، بتراشیم ، حذف کنیم
کانال لاچچێن ، یگانه کانال آموزش زبان و ادب توْرک از طریق فضای مجازی
https://telegram.me/borlachin1
Telegram
لاچچێن
لاچچؽن ( شاهین )
یادێنگنا قالسێنگ 💧 yadıng,na qalsıng
یادێنگنا قالسێنگ !
چپ یئلی اسنده ،
بولوتلار الیندن یاپێشاگ ،
اه یه سیز ائلکه یه آپاراگ ،
ارسه یی هرکنه گؤرسدگ ،
دوْل درسینی یاغێشا اؤرگدگ .
الیاس بهرامپور ( لاچچێن )
💧💧💧
Yadıng,na qalsıng !
Çəp yeli əsən,də ,
Bulutlar əlindən yapışag ,
Əyəsiz elkəyə aparag ;
Ərsəyi hərkən,ə görsədəg ,
Dol dərsini yağışa örgədəg .
💧💧💧
چپ یئلی : باد باران زایی که از سمت جنوب غرب ( اقیانوس هند ) می وزد . بر خلاف ساغ یئلی که از شمال غرب می وزد .
بولوت : ابر ، مه ، نامی برای مردها در قشقایی / این کلمه به شکل cloud در زبان انگلیسی و به شکل bówù در زبان چینی به کار می رود
اه یه سیز : بدون صاحب / کلمه ی اه یه با آقا ، آتا ، و ابه یکی است که به معنی سرور ، همسر ، شوهر ، زوجه ، پدر ، پرستار و مربی می باشد .
ارسه : زمین بدون گیاه
هرکن : قانون ، قاعده ، قلق ، لم / در این خصوص مثلی هست :
هر نه یینگ بیر هرکنی وار ، اوْدونا - گئده نینگ اؤرکنی وار
دوْل : زایش یک باره و دسته جمعی حیوانات ، یگانگی و اتحاد ، گرفتاری و تنگنا ، ظرفی برای کشیدن آب از چاه ، سطل ، مخزن آب ، ثروت ، جلال
در توْرکی سومری دول چنین آمده
dul :
together اتحاد ، یگانگی
لاچچێن کانالێ
https://telegram.me/borlachin1
یادێنگنا قالسێنگ !
چپ یئلی اسنده ،
بولوتلار الیندن یاپێشاگ ،
اه یه سیز ائلکه یه آپاراگ ،
ارسه یی هرکنه گؤرسدگ ،
دوْل درسینی یاغێشا اؤرگدگ .
الیاس بهرامپور ( لاچچێن )
💧💧💧
Yadıng,na qalsıng !
Çəp yeli əsən,də ,
Bulutlar əlindən yapışag ,
Əyəsiz elkəyə aparag ;
Ərsəyi hərkən,ə görsədəg ,
Dol dərsini yağışa örgədəg .
💧💧💧
چپ یئلی : باد باران زایی که از سمت جنوب غرب ( اقیانوس هند ) می وزد . بر خلاف ساغ یئلی که از شمال غرب می وزد .
بولوت : ابر ، مه ، نامی برای مردها در قشقایی / این کلمه به شکل cloud در زبان انگلیسی و به شکل bówù در زبان چینی به کار می رود
اه یه سیز : بدون صاحب / کلمه ی اه یه با آقا ، آتا ، و ابه یکی است که به معنی سرور ، همسر ، شوهر ، زوجه ، پدر ، پرستار و مربی می باشد .
ارسه : زمین بدون گیاه
هرکن : قانون ، قاعده ، قلق ، لم / در این خصوص مثلی هست :
هر نه یینگ بیر هرکنی وار ، اوْدونا - گئده نینگ اؤرکنی وار
دوْل : زایش یک باره و دسته جمعی حیوانات ، یگانگی و اتحاد ، گرفتاری و تنگنا ، ظرفی برای کشیدن آب از چاه ، سطل ، مخزن آب ، ثروت ، جلال
در توْرکی سومری دول چنین آمده
dul :
together اتحاد ، یگانگی
لاچچێن کانالێ
https://telegram.me/borlachin1
Telegram
لاچچێن
لاچچؽن ( شاهین )
گچ ، گچچی 💢 gəç , gəççi
دانش اتیمولوژی بسیار پیچیده و گسترده است . ارکان و کلمات در طول زمان مانند پروانه مراحلی از دگردیسی را طی کرده اند . یک اتیمولوژیست باید بتواند سیر دگردیسی کلمات را از طریق شواهد دریابد . در ضمن باید با سه زبان کهن دنیا ( توْرکی ، چینی و انگلیسی ) آشنایی داشته باشد .
در گویش قشقایی کلمه ی «« گچچی »» به معنی بز است . این کلمه در اصل به شکل «« گچ »» بوده و گچچی به معنی حیوان قربانی شده یا به اختصار قربانی است . قربانی کردن حیوانات یکی از مراسم مذهبی گذشتگان برای جلب رضایت خداوند بوده و با بررسی امعا و احشای قربانی آینده را پیش بینی میکرده اند .
رکن تک - هجایی «« گچ »» به معنی بز ، در توْرکی سومری به شکل maş آمده :
maş :
1- goat بز
2- extispicy قربانی کردن
3- sacrificial animal for omens
قربانی کردن حیوان برای پیشگویی
علاوه بر این ، فعل گچ به جز عبور کردن و منصرف شدن ، معنی اهدا کردن هم د اشته است . کلمه ی goat در زبان انگلیسی با گچ ( بز ) در زبان توْرکی یکی است . مانند تلفظ کنونی گگچی در گویش قشقایی بز در زبان چینی به شکل sèguï آمده
sèguï : goat
کلمه ی گچچی به معنی قربانی با اندکی اختلاف در تلفظ در زبان چینی به شکل shìzhü آمده :
shìzhü :
victim قربانی
نکته ی دیگر : این کلمه با گرفتن پسوند در زبان انگلیسی به شکل sacrifice , casualty
sacrifice قربانی کردن
casualty قربانی
و حتی خود کلمه ی victim در زبان انگلیسی شکل تغییر یافته ی گچچی است .
23 / 8 / 7601 سومری
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شاعر ، نویسنده ، منتقد ، مترجم ، پژوهشگر ، زبان شناس ، اتیمولوژیست و سومرشناس توْرک
منابع :
Sumerian English Dictionary by Pensilvania University
دیکشنری انگلیسی به چینی پلیکو
دیکشنری انگلیسی به انگلیسی لانگمن
کانال لاچچێن در تلگرام یگانه کانال آموزش زبان و ادب توْرکی در فضای مجازی
https://telegram.me/borlachin1
دانش اتیمولوژی بسیار پیچیده و گسترده است . ارکان و کلمات در طول زمان مانند پروانه مراحلی از دگردیسی را طی کرده اند . یک اتیمولوژیست باید بتواند سیر دگردیسی کلمات را از طریق شواهد دریابد . در ضمن باید با سه زبان کهن دنیا ( توْرکی ، چینی و انگلیسی ) آشنایی داشته باشد .
در گویش قشقایی کلمه ی «« گچچی »» به معنی بز است . این کلمه در اصل به شکل «« گچ »» بوده و گچچی به معنی حیوان قربانی شده یا به اختصار قربانی است . قربانی کردن حیوانات یکی از مراسم مذهبی گذشتگان برای جلب رضایت خداوند بوده و با بررسی امعا و احشای قربانی آینده را پیش بینی میکرده اند .
رکن تک - هجایی «« گچ »» به معنی بز ، در توْرکی سومری به شکل maş آمده :
maş :
1- goat بز
2- extispicy قربانی کردن
3- sacrificial animal for omens
قربانی کردن حیوان برای پیشگویی
علاوه بر این ، فعل گچ به جز عبور کردن و منصرف شدن ، معنی اهدا کردن هم د اشته است . کلمه ی goat در زبان انگلیسی با گچ ( بز ) در زبان توْرکی یکی است . مانند تلفظ کنونی گگچی در گویش قشقایی بز در زبان چینی به شکل sèguï آمده
sèguï : goat
کلمه ی گچچی به معنی قربانی با اندکی اختلاف در تلفظ در زبان چینی به شکل shìzhü آمده :
shìzhü :
victim قربانی
نکته ی دیگر : این کلمه با گرفتن پسوند در زبان انگلیسی به شکل sacrifice , casualty
sacrifice قربانی کردن
casualty قربانی
و حتی خود کلمه ی victim در زبان انگلیسی شکل تغییر یافته ی گچچی است .
23 / 8 / 7601 سومری
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شاعر ، نویسنده ، منتقد ، مترجم ، پژوهشگر ، زبان شناس ، اتیمولوژیست و سومرشناس توْرک
منابع :
Sumerian English Dictionary by Pensilvania University
دیکشنری انگلیسی به چینی پلیکو
دیکشنری انگلیسی به انگلیسی لانگمن
کانال لاچچێن در تلگرام یگانه کانال آموزش زبان و ادب توْرکی در فضای مجازی
https://telegram.me/borlachin1
Telegram
لاچچێن
لاچچؽن ( شاهین )
ان سوْووق یئر ❄️ ən sowuq yer
« ان سوْووق یئر ،
اوْ اۆره گ دیر کی ،
دویقوسو ایتمیش . »
ان سه وق یئر ،
اوْ بره گ دیر کی ،
قایقێسێ یئتمیش .
لاچچێن
❄️❄️❄️
" Ən sowuq yer ,
O ürəg dir ki ,
Duyqusu itmiş ."
Ən sevəq yer ,
O bərəg dir ki ,
Qayqısı yetmiš .
❄️❄️❄️
اَن سوْووق : سردترین
ان : آسمان ، بالاترین ، درجه ی صفت برترین که در توْرکی سومری هم به همین معنا آمده :
an :
upper بالاتر، فوقانی
دویغو : احساس ، درک
اَن سه وق : بی پناهگاه ترین
سه وق : دشتی خالی از گیاه و سنگ که هیچ پناهگاهی در برابر باد ، باران و حیوانات وحشی ندارد
بره گ : مکان مناسب برای شکار کردن ، به وعده گاه رفتن
قایغێ : غم و اندوه
یئتمیش : عدد هفتاد ، فرا رسیده است / در این کلمه آرایه ی ایهام به کار رفته .
کانال لاچچێن
https://telegram.me/borlachin1
« ان سوْووق یئر ،
اوْ اۆره گ دیر کی ،
دویقوسو ایتمیش . »
ان سه وق یئر ،
اوْ بره گ دیر کی ،
قایقێسێ یئتمیش .
لاچچێن
❄️❄️❄️
" Ən sowuq yer ,
O ürəg dir ki ,
Duyqusu itmiş ."
Ən sevəq yer ,
O bərəg dir ki ,
Qayqısı yetmiš .
❄️❄️❄️
اَن سوْووق : سردترین
ان : آسمان ، بالاترین ، درجه ی صفت برترین که در توْرکی سومری هم به همین معنا آمده :
an :
upper بالاتر، فوقانی
دویغو : احساس ، درک
اَن سه وق : بی پناهگاه ترین
سه وق : دشتی خالی از گیاه و سنگ که هیچ پناهگاهی در برابر باد ، باران و حیوانات وحشی ندارد
بره گ : مکان مناسب برای شکار کردن ، به وعده گاه رفتن
قایغێ : غم و اندوه
یئتمیش : عدد هفتاد ، فرا رسیده است / در این کلمه آرایه ی ایهام به کار رفته .
کانال لاچچێن
https://telegram.me/borlachin1
Telegram
لاچچێن
لاچچؽن ( شاهین )
سیمتاق 💢 simtaq
قاضێ : آدێنگ ؟
بئرئشت : اؤزۆنگۆز بیلیرنگیز .
قاضێ : بیلیرگ ، آمما ایستیرگ کی اؤزۆنک دئیه نگ .
بئرئشت : خوب ، سیز منی بئرئشت آدێنا سیمتاغا چکیرنگێز ، داها نئیه آدێمێ دئیه م ؟
قاضێ : هر حالدا آدێنگێ دئیه سی ینگ .
بئرئشت : من کی دئدیم بئرئشت ام .
قاضێ : اه ولنمیشنگ ؟
بئرئشت : هیه .
قاضێ : کیمینگ اینن ؟
بئرئشت : بیر آرواد اینان . ( اوْرداکێلار گؤلرلر )
قاضێ : سن بیزی اَنَک ائتمیشنگ ؟
بئرئشت : یوْو ، بئله دگیل .
قاضێ : پس نئیه دئیرنگ بیر آرواد اینان ائزدئواج ائتمیشنگ ؟
بئرئشت : چون کی من گرچگلین بیر آرواد اینان ازدواج ائتمیشم .
قاضێ : گؤرمۆشنگ بیریسی کیشی اینن ائزدئواج ائده ؟
بئرئشت : هیه .
قاضێ : کیم ؟
بئرئشت : منیم آروادێم ، اوْ بیر کیشی اینن ائزدئواج ائتمیش .
لاچچێن
بئرئشت : برتولد برشت نمایشنامه نویس ، کارگردان و شاعر آلمانی
سیمتاق : بازجویی ، محاکمه
اه ولنمیشنگ : ازدواج کرده ای
اوْرداکێلار : حاضران
اَنَک ənək : مسخره
گرچگلین : به راستی ، حقیقتا
بیریسی : فردی ، شخصی
آرواد ( آرباد ) : الهه ، همسر شاه ، همتای مرد / رکن آر به شکل ار و ایر نیز آمده / واد به معنی همتا و همسر است . این رکن در زبان انگلیسی به شکل wife و در زبان چینی به شکل póyí آمده
Póyú :
wife همسر ، زوجه
در میان قشقاییها ضرب المثلی است :
Bablı bab,ın,ı bular , murçalıq qab,ın,ı
« بابلی بابێنی بولار ، مورچالیق قابێنێ »»
هر جفتی جفت خود را پیدا خواهد کرد و گیاه مورچالیق هم پوسته ی خود را
مورچالێق : گیاهی که ریشه ی آن غده ای و خوردنی است که پوسته ای ضخیم آن را می پوشاند .
کانال لاچچێن
https://telegram.me/borlachin1
قاضێ : آدێنگ ؟
بئرئشت : اؤزۆنگۆز بیلیرنگیز .
قاضێ : بیلیرگ ، آمما ایستیرگ کی اؤزۆنک دئیه نگ .
بئرئشت : خوب ، سیز منی بئرئشت آدێنا سیمتاغا چکیرنگێز ، داها نئیه آدێمێ دئیه م ؟
قاضێ : هر حالدا آدێنگێ دئیه سی ینگ .
بئرئشت : من کی دئدیم بئرئشت ام .
قاضێ : اه ولنمیشنگ ؟
بئرئشت : هیه .
قاضێ : کیمینگ اینن ؟
بئرئشت : بیر آرواد اینان . ( اوْرداکێلار گؤلرلر )
قاضێ : سن بیزی اَنَک ائتمیشنگ ؟
بئرئشت : یوْو ، بئله دگیل .
قاضێ : پس نئیه دئیرنگ بیر آرواد اینان ائزدئواج ائتمیشنگ ؟
بئرئشت : چون کی من گرچگلین بیر آرواد اینان ازدواج ائتمیشم .
قاضێ : گؤرمۆشنگ بیریسی کیشی اینن ائزدئواج ائده ؟
بئرئشت : هیه .
قاضێ : کیم ؟
بئرئشت : منیم آروادێم ، اوْ بیر کیشی اینن ائزدئواج ائتمیش .
لاچچێن
بئرئشت : برتولد برشت نمایشنامه نویس ، کارگردان و شاعر آلمانی
سیمتاق : بازجویی ، محاکمه
اه ولنمیشنگ : ازدواج کرده ای
اوْرداکێلار : حاضران
اَنَک ənək : مسخره
گرچگلین : به راستی ، حقیقتا
بیریسی : فردی ، شخصی
آرواد ( آرباد ) : الهه ، همسر شاه ، همتای مرد / رکن آر به شکل ار و ایر نیز آمده / واد به معنی همتا و همسر است . این رکن در زبان انگلیسی به شکل wife و در زبان چینی به شکل póyí آمده
Póyú :
wife همسر ، زوجه
در میان قشقاییها ضرب المثلی است :
Bablı bab,ın,ı bular , murçalıq qab,ın,ı
« بابلی بابێنی بولار ، مورچالیق قابێنێ »»
هر جفتی جفت خود را پیدا خواهد کرد و گیاه مورچالیق هم پوسته ی خود را
مورچالێق : گیاهی که ریشه ی آن غده ای و خوردنی است که پوسته ای ضخیم آن را می پوشاند .
کانال لاچچێن
https://telegram.me/borlachin1
Telegram
لاچچێن
لاچچؽن ( شاهین )
قوْووشماگ 🌼 qowuşmag
قوْووشماگ شیرین دیر ، شیتیل ،
ناز اینان ایلری ایتیل !
کۆسمگینگ اخشی دیر ، توروش ،
قه یز ائتمه ، دوْس اونان گؤرۆش !
دوْووشماگ آچچێ دیر ، کیویر ،
سودومنان دۆشمۆشم تیویر ؛
شوْرونو چاخارتما اوْولاد !
ماچ اینان لاچچێنێ اوْولاد !
لاچچێن
🌼🌼🌼
Qowuşmag şirin dir , şitil ,
Naz etmə , iləri itil !
Küsməging əxşi dir , turuş ,
Qəyz etmə , doss,unan görüş !
Dowuşmag aççı dir , kivir ,
Sudum,nan düşmüşəm tivir ;
Şor,un,u çaxartma Owlad !
Maç,inan Laççın,ı owlad !
🌼🌼
قوْووشماگ : یکی شدن ، وصال
شیتیل : بسیار شیرین مانند خربزه ی مشهدی رسیده که کمی حالت اسیدی پیدا کرده
ایتیل : جلو بیا
کۆسمگ : قهر کردن
اخشی : کمی ترش
قه یز : قهر ، خشم
دوْووشماگ : خداحافظی کردن
کیویر : کمی تلخ ، گس
سودوم : خفقان ، ناراحتی
تیویر : بیحال ، مچاله ، سر در گریبان / این کلمه در توْرکی سومری به شکل tibir و tidil آمده
tibir :
fist مشت ، درهم فشردن
tidil :
( to be ) cramped محصور ، گرفتگی عضله
شوْر : برنده ، سخت
شوْرونو چاخارتما : زیاد سختگیری نکن
اوْولاد : تسلیم کننده ، رام کننده ، نام یکی از تیره های قشقایی
اوْولاد : مسحور کن ، شکار کن
کانال لاچچێن
https://telegram.me/borlachin1
قوْووشماگ شیرین دیر ، شیتیل ،
ناز اینان ایلری ایتیل !
کۆسمگینگ اخشی دیر ، توروش ،
قه یز ائتمه ، دوْس اونان گؤرۆش !
دوْووشماگ آچچێ دیر ، کیویر ،
سودومنان دۆشمۆشم تیویر ؛
شوْرونو چاخارتما اوْولاد !
ماچ اینان لاچچێنێ اوْولاد !
لاچچێن
🌼🌼🌼
Qowuşmag şirin dir , şitil ,
Naz etmə , iləri itil !
Küsməging əxşi dir , turuş ,
Qəyz etmə , doss,unan görüş !
Dowuşmag aççı dir , kivir ,
Sudum,nan düşmüşəm tivir ;
Şor,un,u çaxartma Owlad !
Maç,inan Laççın,ı owlad !
🌼🌼
قوْووشماگ : یکی شدن ، وصال
شیتیل : بسیار شیرین مانند خربزه ی مشهدی رسیده که کمی حالت اسیدی پیدا کرده
ایتیل : جلو بیا
کۆسمگ : قهر کردن
اخشی : کمی ترش
قه یز : قهر ، خشم
دوْووشماگ : خداحافظی کردن
کیویر : کمی تلخ ، گس
سودوم : خفقان ، ناراحتی
تیویر : بیحال ، مچاله ، سر در گریبان / این کلمه در توْرکی سومری به شکل tibir و tidil آمده
tibir :
fist مشت ، درهم فشردن
tidil :
( to be ) cramped محصور ، گرفتگی عضله
شوْر : برنده ، سخت
شوْرونو چاخارتما : زیاد سختگیری نکن
اوْولاد : تسلیم کننده ، رام کننده ، نام یکی از تیره های قشقایی
اوْولاد : مسحور کن ، شکار کن
کانال لاچچێن
https://telegram.me/borlachin1
Telegram
لاچچێن
لاچچؽن ( شاهین )
زککه ، زککه بوررونو
Zəkkə , Zəkkə burrun,u
اوندا کی قشقایی ائلینده خان و به ی وارێدێ ، یئیلاغا - گئدن اوْبادان بیر یئرده منال آلییوْردولار . بو یئرینگ آدێ «« زککه بوررونو »» دور .
زککه بوررونو «« مردشت »» Mərdəşt اؤلکه سینده ، ابرج Əbərc بؤلگه سینده و بیر کند یاخێنیندا کی اوْ کند آدی «« کوشکک »» kuşkək دیر .
زککه کلمه سی سومئر تۆرکۆسۆنده ziga شیکلینده گلمیش . 👇
ziga :
expenditure هزینه ، مصرف ، پرداخت
زککه کلمه سی چین دیلینده gēchu شیکلینده و اینگیلیس دیلینده excise شیکلینده :
gēchu :
excise مالیات
دئمه لی یم کی «« زکات »» کلمه سی کی ایندی ایشلدیرگ ، ziga کلمه سینینگ بیر داها شیکلی دیر .
سوْنوچ :
زککه : مالیات
زککه بوررونو : داماغه ی اخذ مالیات
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شایێر ، یازان ، آراشدیران ، دیلچی و سومئرچی
بوررون : دماغه ی کوه ، دماغ انسان
منال : مالیات ، نوعی مالیات که حاکم محل از کشاورز می گرفت .
من : حاکم ، قطعه زمینی که حاکم در اختیار یک کشاورز قرار میداد تا روی آن کار کند
آل : بگیر ، گیرنده
قایناق :
Sumerian English Dictionary by Pensilvania University
دیکشنری انگلیسی به چینی پلیکو
دیکشنری انگلیسی به انگلیسی لانگمن
لاچچێن کانالی
https://telegram.me/borlachin1
Zəkkə , Zəkkə burrun,u
اوندا کی قشقایی ائلینده خان و به ی وارێدێ ، یئیلاغا - گئدن اوْبادان بیر یئرده منال آلییوْردولار . بو یئرینگ آدێ «« زککه بوررونو »» دور .
زککه بوررونو «« مردشت »» Mərdəşt اؤلکه سینده ، ابرج Əbərc بؤلگه سینده و بیر کند یاخێنیندا کی اوْ کند آدی «« کوشکک »» kuşkək دیر .
زککه کلمه سی سومئر تۆرکۆسۆنده ziga شیکلینده گلمیش . 👇
ziga :
expenditure هزینه ، مصرف ، پرداخت
زککه کلمه سی چین دیلینده gēchu شیکلینده و اینگیلیس دیلینده excise شیکلینده :
gēchu :
excise مالیات
دئمه لی یم کی «« زکات »» کلمه سی کی ایندی ایشلدیرگ ، ziga کلمه سینینگ بیر داها شیکلی دیر .
سوْنوچ :
زککه : مالیات
زککه بوررونو : داماغه ی اخذ مالیات
الیاس بهرامپور ( لاچچێن ) ، شایێر ، یازان ، آراشدیران ، دیلچی و سومئرچی
بوررون : دماغه ی کوه ، دماغ انسان
منال : مالیات ، نوعی مالیات که حاکم محل از کشاورز می گرفت .
من : حاکم ، قطعه زمینی که حاکم در اختیار یک کشاورز قرار میداد تا روی آن کار کند
آل : بگیر ، گیرنده
قایناق :
Sumerian English Dictionary by Pensilvania University
دیکشنری انگلیسی به چینی پلیکو
دیکشنری انگلیسی به انگلیسی لانگمن
لاچچێن کانالی
https://telegram.me/borlachin1
Telegram
لاچچێن
لاچچؽن ( شاهین )
گاننوزگ ⁉️ gannuzəg
نه ینگ سن اگری - بوْین ، آغزێ - فیچ ؟
نه ینک سن کرری - به ین ، بورنو - فیر ؟
نه ینگ سن اگسی ائین ، آردی فیس؟
نه لؤککنگ ، چیرپیننگ تل وورانگ ،
نه خوروس ، لوْهکادا بونگ وئرنگ ،
چیسکیرمه اؤزۆنگۆ ویل یوْرانگ !
نه قوْشانگ باشارانگ بال آچانگ ،
نه دؤیه اۆکله یم ، سن کؤچنگ ،
بلدنگ توْخ یئینگ ، چوْخ سی . چنگ .
نکرره نرره ینگ گاننوزگ !
لیر تکین خرره ینگ گاننوزگ !
شئر ایچین برره ینگ گاننوزگ .
لاچچێن
⁉️⁉️⁉️
Nəyəng sən əyri - boyn , ağzı - fiç ?
Nəyəng sən kərrı - bəyn , burnu - fir ?
Nəyəng sən əgsi eyn , ardı - fis ?
Nə lokkəng çirpinəng , təl vurang ,
Nə xurus lohka,da bung verəng ,
Çiskirmə özüng,ü vil yorang !
Nə quşang başarang bal açang ,
Nə döyə ükləyəm , sən köçəng ,
Bələdəng tox yeyəng , çox si.çəng .
Nəkkərə nərrəyəng gannuzəg !
Lir təkin xərrəyəng gannuzəg !
Şer için bərrəyəng gannuzəg !
⁉️⁉️⁉️
اگری - بوْین : خمیده گردن
آغزی - فیچ : دهان دریده ، دهان گشاد
کرری _ به ین : بی مخ ، بی مغز
بورنو - فیر : بینی فراخ ، چموش ، گستاخ
اگسی : ناقص
ائین : جسم ، بدن ، وجود
آرد : پشت ، دنبال
فیس : افاده ، تکبر
لؤک : شتر نر
چیرپیننگ : دمت را مثل شلاق فرود آوری
تل : زایده ای گوشتی به رنگ سرخ که شتر نر هنگام مستی از دهانش بیرون می آورد
لوْهکا : چارپایه ای از چوب برای مرغ و خروس که شبها روی آن بخوابند
چیسکیرمه : باد به بینی نینداز
دؤیه : شتر
اۆکله یم : بار کنم
توْخ : سیر ، زیاد خوردن
نککره : بزرگ جثه
نرره : بزرگ جثه
گاننوز : شتر مرغ
گاننوزگ : شترمرغ حقیر
لیر : لجن
خرره : گل آلود
کانال لاچچین یگانه کانال آموزش زبان و ادب توْرک از طریق فضای مجازی
https://telegram.me/borlachin1
نه ینگ سن اگری - بوْین ، آغزێ - فیچ ؟
نه ینک سن کرری - به ین ، بورنو - فیر ؟
نه ینگ سن اگسی ائین ، آردی فیس؟
نه لؤککنگ ، چیرپیننگ تل وورانگ ،
نه خوروس ، لوْهکادا بونگ وئرنگ ،
چیسکیرمه اؤزۆنگۆ ویل یوْرانگ !
نه قوْشانگ باشارانگ بال آچانگ ،
نه دؤیه اۆکله یم ، سن کؤچنگ ،
بلدنگ توْخ یئینگ ، چوْخ سی . چنگ .
نکرره نرره ینگ گاننوزگ !
لیر تکین خرره ینگ گاننوزگ !
شئر ایچین برره ینگ گاننوزگ .
لاچچێن
⁉️⁉️⁉️
Nəyəng sən əyri - boyn , ağzı - fiç ?
Nəyəng sən kərrı - bəyn , burnu - fir ?
Nəyəng sən əgsi eyn , ardı - fis ?
Nə lokkəng çirpinəng , təl vurang ,
Nə xurus lohka,da bung verəng ,
Çiskirmə özüng,ü vil yorang !
Nə quşang başarang bal açang ,
Nə döyə ükləyəm , sən köçəng ,
Bələdəng tox yeyəng , çox si.çəng .
Nəkkərə nərrəyəng gannuzəg !
Lir təkin xərrəyəng gannuzəg !
Şer için bərrəyəng gannuzəg !
⁉️⁉️⁉️
اگری - بوْین : خمیده گردن
آغزی - فیچ : دهان دریده ، دهان گشاد
کرری _ به ین : بی مخ ، بی مغز
بورنو - فیر : بینی فراخ ، چموش ، گستاخ
اگسی : ناقص
ائین : جسم ، بدن ، وجود
آرد : پشت ، دنبال
فیس : افاده ، تکبر
لؤک : شتر نر
چیرپیننگ : دمت را مثل شلاق فرود آوری
تل : زایده ای گوشتی به رنگ سرخ که شتر نر هنگام مستی از دهانش بیرون می آورد
لوْهکا : چارپایه ای از چوب برای مرغ و خروس که شبها روی آن بخوابند
چیسکیرمه : باد به بینی نینداز
دؤیه : شتر
اۆکله یم : بار کنم
توْخ : سیر ، زیاد خوردن
نککره : بزرگ جثه
نرره : بزرگ جثه
گاننوز : شتر مرغ
گاننوزگ : شترمرغ حقیر
لیر : لجن
خرره : گل آلود
کانال لاچچین یگانه کانال آموزش زبان و ادب توْرک از طریق فضای مجازی
https://telegram.me/borlachin1
Telegram
لاچچێن
لاچچؽن ( شاهین )