⚫️⚫️⚫️⚫️⚫️⚫️⚫️


چین حکومتی طرفیندن شهیت ائدیلن #عبدالرحیم_هئییت'دن بیر تورکو:

«اوچراشقاندا» (قارشیلاشینجا)

Karşılaşınca (Bir şairi taklit)


Seher vakti görünce gözüm sultanını,
Dedim sultan mısın? O dedi yok-yok.
Gözleri ışıltılı , elleri kınalı,
Dedim Çolpan mısın? O dedi yok-yok.

Dedim ismin nedir? Dedi Ayhan'dır,
Didim yurdun nere? Dedi Turpan'dır,
Dedim başındaki? Dedi hicrandır,
Dedim hayran mısın? O dedi yok-yok.

Dedim aya benzer, dedi yüzüm mü?
Dedim yıldız gibi, dedi gözüm mü?
Dedim ışık saçar, dedi sözüm mü?
Dedim volkan mısın? O dedi yok-yok.

Dedim kıyak nedir? Dedi kaşımdır,
Dedim kunduz nedir? Dedi saçımdır,
Dedim on beş nedir? Dedi yaşımdır,
Dedim canan mısın? O dedi yok-yok.

Dedim deniz nedir? Dedi kalbimdir,
Dedim rânâ nedir? Dedi lebimdir,
Dedim şeker nedir? Dedi dilimdir,
Dedim ver ağzıma? O dedi yok-yok.

Dedim zincir var, dedi boynumda,
Dedim ölüm var, dedi yolumda,
Dedim ya bilezik? Dedi kolumda,
Dedim korkar mısın? O dedi yok-yok.

Dedim niçin korkmazsın? Dedi Tanrım var,
Dedim ya başka? Dedi halkım var,
Dedim daha yok mu? Dedi ruhum var,
Dedim memnun musun? O didi yok-yok.

Dedim istek nedir? Dedi gülümdür,
Dedim ya mücadele? Dedi yolumdur,
Dedim Ötkür neyindir? Dedi kulumdur,
Dedim satar mısın? O didi yok-yok.


ئۇچراشقاندا (Uchrashqanda)

سەھەر كۆرگەن چېغىم، كۆزۈم سۇلتانىنى
دېدىم سۇلتانمۇ سەن؟ ئۇ دېدى ياق-ياق!
كۆزلىرى يالقۇنلۇق، قوللىرى خېنىلىق
دېدىم چولپانمۇ سەن؟ ئۇ دېدى ياق-ياق!

دېدىم ئىسمىڭ نېمە؟ دېدى ئايخاندۇر
دېدىم يۇرتۇڭ قەيەر؟ دېدى تۇرپاندۇر
دىدىم باشىڭدىكى؟ دېدى ھىجراندۇر
دېدىم ھەيرانمۇسەن؟ ئۇ دېدى ياق-ياق!

دېدىم ئايغا ئوخشار! دېدى يۈزۈممۇ
دېدىم يۇلتۇز كەبى! دېدى كۆزۈممۇ؟
دېدىم يالقۇن ساچار! دېدى سۆزۈممۇ؟
دېدىم ۋولقانمۇ سەن؟ ئۇ دېدى ياق-ياق!

دېدىم قىياق نەدۇر؟ دېدى قاشىمدۇر
دېدىم قۇندۇز نەدۇر؟ دېدى ساچىمدۇر
دېدىم ئون بەش نەدۇر؟ دېدى ياشىمدۇر
دېدىم جانانمۇ سەن؟ ئۇ دېدى ياق-ياق!

دېدىم دېڭىز نەدۇر؟ دېدى قەلبىمدۇر
دېدىم رەنا نەدۇر؟ دېدى لېۋىمدۇر
دېدىم شېكەر نەدۇر؟ دېدى تىلىمدۇر
دېدىم بىر ئاغزىمە! ئۇ دېدى ياق-ياق!

دېدىم زەنجىر تۇرار؟ دېدى بوينۇمدا
دېدىم ئۆلۈم باردۇر؟ دېدى يولۇمدا
دېدىم بىلەزۈكچۇ؟ دېدى قولۇمدا
دېدىم قورقارمۇ سەن؟ ئۇ دېدى ياق-ياق!

دېدىم نېچۈن قورقماسسەن؟ دېدى تەڭرىم بار
دېدىم يەنىچۇ؟ دېدى خەلقىم بار
دېدىم يەنە يوقمۇ؟ دېدى روھىم بار
دېدىم شۇكرانمۇ سەن؟ ئۇ دېدى ياق-ياق!

دېدىم ئىستەك نەدۇر؟ دېدى گۈلۈمدۇر
دېدىم چېلىشماققا؟ دېدى يولۇمدۇر
دېدىم ئۆتكۈر نېمەڭدۇر؟ دېدى قولۇمدۇر
دېدىم ساتارمۇ سەن؟ ئۇ دېدى ياق-ياق!

Sähär körgän çeğim közüm sultanini,
Didim sultanmusän? U didi yaq-yaq.
Közliri yalqunluq, qolliri χeniliq, Didim Çolpanmusän? U didi yaq-yaq.

Didim ismiŋ nimä? Didi Ayhandur,
Didim yurtuŋ qeyär? Didi Turpandur,
Didim beşiŋdiki? Didi hicrandur,
Didim häyranmusän? U didi yaq-yaq.

Didim ayğa oχşar, didi yüzümmu?
Didim yultuz käbi, didi közümmu?
Didim yalqun saçar, didi sözümmu?
Didim volqanmusän? U didi yaq-yaq.

Didim qiyaq nädur? Didi qaşimdur,
Didim qunduz nädur? Didi saçumdur,
Didim on beş nädur? Didi yeşimdur,
Didim cananmusän? U didi yaq-yaq.

Didim deŋiz nädur? Didi qälbimdur,
Didim räna nädur? Didi levimdur,
Didim şekär nädur? Didi tilimdur,
Didim bir ağzimä? U didi yaq-yaq.

Didim zäncir turar, didi boynumda,
Didim ölüm bardur, didi yolumda,
Didim biläzükçu? Didi qolumda,
Didim qorqarmusän? U didi yaq-yaq.

Didim niçün qorqmassän? Didi Täŋrim bar,
Didim yäniçu? Didi χälqim bar,
Didim yänä yoqmu? Didi ruhim bar,
Didim şükranmusän? U didi yaq-yaq.

Didim istäk nädur? Didi gülümdur,
Didim çelişmaqqa? Didi yolumdur,
Didim Ötkür nimäŋdur? Didi qulumdur,
Didim satarmusän? U didi yaq-yaq.

@chaharm
#چهارمحال_تورکلری

خبر جان باختن عبدالرحیم هیأت موسیقیدان بزرگ اویغور را به نقل از بی‌بی‌سی فارسی و رسانه‌های ترکیه نقل کرده بودم. اما دوستان اویغور با ارسال فایلی از وی مرا مجاب کردند که خوشبختانه وی در قید حیات است. به رغم آنکه متن خبر را بلافاصله اصلاح کرده‌ام، اما با این تکذیبیه بر آن تأکید می‌کنم. زیرا با عنایت به پایبندی وسواس‌گونه‌ای که به انعکاس درست هر خبر و تحلیلی دارم، خوش دارم خوانندگان نوشته‌هایم را قدری با اطمینان بخوانند.

👆👆 نظر #ایواز_طاها درمورد خبر شهادت استاد هئییت 🤔


ما نیز مأیوسانه امیدواریم که خبر شهادت این استاد گرانقدر شایعه باشد 😞

درباره‌ی سرنوشت عبدالرحیم هئییت چه می‌دانیم؟
او زنده است یا زیر شکنجه جان داده؟

بی‌بی‌سی می‌گوید سازمان عفو بین‌الملل از گزارش‌ها درباره سرنوشت عبدالرحیم هئییت که پکن با انتشار ویدیویی مرگ او را منکر شده، ابراز نگرانی کرده است. در این ویدئو به تاریخ دهم فوریه مردی که گفته می شود عبدالرحیم هئییت است می گوید که "در وضعیت جسمانی خوبی قرار دارد." بعضی از تورکان اویغور اصالت ویدئوی جدیدی را که چین منتشر کرده زیر سوال برده اند.از نظر نوری تورکِل، رئیس پروژه حقوق بشر تورکان ایغور که در آمریکا قرار دارد، بعضی از جنبه های ویدئو "مشکوک" به نظر می رسد.

عبدالرحیم هئییت نوازنده برجسته و مشهور ساز دوتار است؛ سازی که به درجه‌ی استادی رسیدن در نواختن آن بسیار دشوار عنوان شده است.
او همچنین در نواختن و ساخت سازهای تنبور، باغلاما، قوپوز، تارترکی، بم تار و.... نیز دستی در آتش دارد. خواننده ای شهیر در موسیقی فولکلور تورکی جهان است و با وجود تفاوت گویش کمتر تورکی در جهان وجود دارد که دست کم چند اثر او را نشنیده باشد.
او همچنین دارنده مقام شوالیه موسیقی فرانسه، برنده جایزه موسیقی فولکلور جهان تورک از مسابقات روسیه داغستان، روسیه تاتارستان، روسیه آلتای، روسیه قاراچای، آنکارا تورکیه، باکو آذربایجان، تاشکند ازبکستان، آلماتی قزاقستان و... می باشد.

آن طور که گزارش شده تبعید این استاد دوتار و سپس حکم زندان او در پی ترانه‌ای بوده که او اخیرا بر اساس یکی از اشعار معروف تورکان اویغور خوانده بود و در آن به نسل جوان توصیه می‌شد که به فداکاری‌های پدران خود ارج نهند.

در متن این ترانه "شهیدان نبرد" وجود داشت که ظاهرا پکن آن را "تشویق به تروریسم" استنباط کرده و بر همین اساس عبدالرحیم هئییت را به تحمل هشت سال ابتدا در زندان و سپس در یکی از این ارودگاه‌های اجباری محکوم کرده است. اردوگاه هایی که به گزارش عفو بین الملل نزدیک به 3 میلیون نفر در آنها در جهت چینی سازی به گروگان گرفته شده است.
دولت چین خصوصا در دهه های اخیر نسبت به اقوام تورک و تبتی خشونت و کنترل نسل زیادی بکار می برد. این خشونت در ارتباط به قوم تورکان اویغور که علاوه بر تفاوت زبانی با چینی های هان، مسلمان مذهب نیز هستند مضاعف است. بیش از 80 سال از اشغال تورکستان شرقی یا اویغورستان به دست چین می گذرد سرزمینی که یک هشتم وسعت چین را شامل می شود و با وجود کنترل جمعیت و چندین مرتبه نسل کشی جمعیت آن بنا بر برخی گزارشات 50 تا 110 میلیون نفر است. طبق گزارشات عفو بین الملل سربازان هان طی ماه های اخیر صدها کودک اویغور را مثله کرده و والدین آنها را به 8 سال اردوگاه نشینی و چینی سازی محکوم کرده اند، همچنین جسد تمامی اویغور هایی که در این اردوگاه ها کشته شوند به مراکز پرورش سگ ارسال می شود. چین همچنین هر اویغور که در ماه رمضان اقدام به روزه گرفتن کند به زندان و یا اعدام محکوم می کند، طی گزارش عفو بین الملل در ماه رمضان گذشته بیش از 370 تورک اویغور به دلیل روزه داری اعدام شده و جسد آنها به مراکز پرورش سگ ارسال شد.
دولت ایران تا کنون هیچ گونه اعتراضی نسبت به اقدامات و نسل کشی دولت چین دربرابر مسلمانان اویغور نداشته و اخبار این اقدامات را بایکوت کرده و بارها به فعالین مدنی اقوام تورک ایران نسبت به هرگونه تجمع اعتراضی و بازتاب اخبار مربوطه اخطار داده است. اقدامات چین نه تنها اعتراض کشورهای مسلمان بلکه کشورهای اروپایی و امریکا را نیز به دنبال داشته و بارها باعث گشایش پرونده در شورای امنیت و وتو چین شده است به گفته عفو بین الملل اگر نسل کشی ها، کنترل نسل، چینی سازی، کودک کشی، عقیم سازی و دیگر اقدامات راسیستی دولت پکن در دهه های اخیر صورت نمی گرفت با وجود وسعت و پتانسیل سرزمینی جمعیت تورکستان شرقی در سال 2015 می بایست تا حدود 200 تا 280 میلیون نفر افزایش یافته باشد، سرزمینی که در تاریخ دیگر تورکان جهان به نام شهرهای کاشغر، اورموچی، خُتَن و آثار ادبی تاریخی دیوان محمود کاشغری، و اثر حماسی قوتادغوبیلیک ( کوتاتکوبیلیک) شهرت دارد.
بنا بر منابع تاریخ اسلامی تورکان اویغور دومین تبار از 24 تبار تورک بودند که به دین اسلام گرایش یافتند ( 5تبار از تورکان هنوز بر ادیان دیگر نظیر شمنیست، تانریسم، مسیحیت و... هستند) و از آنها و تورکمانان به عنوان صیف الاسلام یا شمشیر اسلام یاد شده است.
میزان مشابهت تورکی اویغور به گویش های تورکی ایران به ترتیب با گویش های (تورکی ترکمنی 90%) ( تیره گله زن ایلات قشقایی 85%) - ( تورکی خراسان 85%) ( تورکی آذری قاراداغ ارسباران 85%) ( تورکی آذری تبریز_اسکو_خوی 80%) - ( تورکی افشار آذربایجان 80%) ( تورکی افشار مرکز، اینانلو، بیات، شاهسون، قزلباش استانهای مرکزی ایران 75%) (تورکی خمسه قزوین، قشقایی جنوب، تورکی آذربایجانی 70%) گزارش شده است.

ترجمه به فارسی، #حسین_کیانی_هرچگانی
#چهارمحال_تورکلری

کیم نه بیلیر
کیم نه چکیر

چالش ماشین نویسی به زبان مادری در #چهارمحال
👈👈 #شهرکرد #تورکی
#هر_خودرو_یک_رسانه
#زبان_مادری #آنادیلی #anadili
#چهارمحال_تورکلری
kim nə bilir kim nə çəkir
#iran_chaharmahal
#türkçe #iran #iran_71 #iran_81

بو دا گئچَر ...

چالش ماشین نویسی به زبان مادری در #چهارمحال
👈👈 #شهرکرد #تورکی

#هر_خودرو_یک_رسانه

#زبان_مادری #آنادیلی #anadili

#چهارمحال_تورکلری

bu da geçər
#iran_chaharmahal
#türkçe #iran #iran_71 #iran_81

بابا گؤزیم یولدا سن گلَیْ

چالش ماشین نویسی به زبان مادری در #چهارمحال
👈👈 #شهرکرد #تورکی

#هر_خودرو_یک_رسانه

#زبان_مادری #آنادیلی #anadili

#چهارمحال_تورکلری

baba gözim yolda sən gələÿ

#iran_chaharmahal
#türkçe #iran #iran_71 #iran_81

کیم نه بیلیر
کیم نه چکیر 2

چالش ماشین نویسی به زبان مادری در #چهارمحال

👈👈 #شهرکرد #تورکی

#هر_خودرو_یک_رسانه

#زبان_مادری #آنادیلی #anadili
#چهارمحال_تورکلری

kim nə bilir kim nə çəkir 2

#iran_chaharmahal
#türkçe #iran #iran_71 #iran_81

ساخلیان ساخلار
( ساخلایان ساخلار )

چالش ماشین نویسی به زبان مادری در #چهارمحال

👈👈 #شهرکرد #تورکی

#هر_خودرو_یک_رسانه

#زبان_مادری #آنادیلی #anadili
#چهارمحال_تورکلری

saxlıan saxlar ( saxlayan saxlar )

#iran_chaharmahal
#türkçe #iran

#iran_71 #iran_81

'''
👈 شکار استقلال در دره گرگ ها 👉

🔴🆚🔵👈 تیتر معنا دار روزنامه ابرار ورزشی 👉🔴🆚🔵


شکار #استقلال (کدام استقلال؟ 😜) در دره #گرگ ها (کدام گرگ ها؟)


#ابرار_ورزشی #بوز_قورد #استقلال.

🚜🆚🚙 🐺🆚🐟

در روزهای آتی شاهد عکس العمل های خاص خواهیم بود! 👌

#boz_kurt
qurdlar dərrəsində istiqlali qirmaq

#چهارمحال_تورکلری

#çaharmahal_türkleri
@chaharm 👈👈

👈ترویج اندیشه های راسیستی در صدا و سیما

نژاد برتر سفید نژاد آریایی ست!

اندیشه ای که جهان 70 سال در رد آن کوشیده تا به انسانیت واقعی نزدیک شود، اکنون در صدا و سیمای مملکتی اسلامی آشکارا ترویج می شود...

دعوت به تفکر، دعوت به تعقل

دوست نبیند به جز آن یک هنر!
#جان_کرچمبولو

در ترکی فریدن و چهارمحال، به رودخانه، چای می‌گویند. لغات فراوانی چون ایرماق، اؤزن، اؤکوز (این کلمه در لهجه ما گاو نر معنی میدهد. به تشابه بی‌مانندش با ox در زبان انگلیسی هم دقت کنید!)، سئی، سای، جئی، چای، حون، در لهجه‌های مختلف زبان ترکی معنی رودخانه می‌دهند. در ترکی مناطق فریدن و چهارمحال وقتی می‌خواهند بین دو طایفه یا دو نفر وساطتی کنند و مشکلی را حل نمایند می‌گویند: «گلین اوتورون بو موشگولو قارداش‌وار حل ائلین(چؤزون)» یا وقتی می‌خواهند میراثی را قسمت کنند می گویند: اوتورون بابامالیزی قارداش‌وار پای ائلین(پایلاشین). در اینجا پسوند وار همسانی و همانندی را نشان می‌دهد یعنی به سان برادر، همانند برادر. در فارسی هم این پسوند را در کلماتی چون آدم‌وار و برادروار با برداشت و مفهومی دقیقا یکسان می‌بینیم.
حال به این شعر حکیم طوس دقت کنید:
خروشان بر شهریار آمدند
همه دیده ها جویبار آمدند
به نظر شما ریشه کلمه جویبار در این شعر فردوسی چیست و از چه ترکیب شده!
به شباهت بی‌امان سئی (رودخانه یئنی سئی در استپ‌های ترک‌نشین آسیای مرکزی) و sea در زبان انگلیسی دقت کنید و به معادل‌های تاجیکی سئیحون و جئیحون یعنی سیردریا و آمودریا.
حالا به نام بسیار باستانی اصفهان یعنی جی‌شیر(جی‌شهر) بنگرید و آنرا در کنار زنده‌رود بگذارید و ببینید چه معنایی می‌توانید از آن برداشت کنید.
باز هم خاطرنشان می‌کنم که قاعده‌های زبان ترکی ساخته هیچ فرهنگستان یا پژوهشگاه یا دانشگاهی نبوده و از قدیم الایام هیچ آدم باسوادی، در آفرینش و پالایش و تکوین این زبان نقشی نداشته است.

* کلمه چاه فارسی را هم می‌توان با کلمات چای، جی، جوی همریشه دانست.
* فردا روز جهانی زبان مادری است. زبان مادری من قدیم‌ترین و مظلوم‌ترین زبان مادری دنیاست! زبانی که مادر زبانهای گوناگون بسیاری‌ست و به سان بسیاری از مادران، از بدیهی‌ترین حقوق محروم!

هم امروز بغض کهنه ام می شکند و قطره قطره زبان مادری ام را می گریم

2اسفند روز جهانی زبان مادری بر اکثریت مردم ایران گرامی باد


#چهارمحال_تورکلری
@chaharm

آیا اگر #ایران قدرت تکلم داشت اعتراض نمی کرد؟


شهروندان کدام مملکت از یاد زدودن زبانهای غنی مرزوبومشان را که تکه های فرهنگی و اندوخته و پتانسیل های ارزشمند آن مرزوبوم هستند را مصرانه درپیش میگیرند جز #ایران ؟

شهروندان کدام مملکت زبان های مادری را به تمسخر میگیرند تک تک خرده فرهنگ های مملکت را تحقیر میکنند جز #ایران ؟

شهروندان کدام مملکت زبان مادری خود را به بهانه رسمیت دولتی نداشتن از فرزند خود دریغ میدارند و خود عمدا از تعلم و یا حتی از تکلم به زبان مادری امتنا میکنند و زمینه ی نابودی و مرگ (قتل) زبان های غیر رسمی کشورشان را فراهم می کنند جز #ایران ؟

مسولان فرهنگی سیاسی کدام مملکت زبانهای اکثریت ( حتی اقلیت) کشور را از رسانه های تصویری و صوتی سراسری از تعلیم و تعلم و تحصیل دریغ (منع) میدارند و تیشه بر ریشه های فرهنگی و زبانی مملکتشان میزنند جز #ایران ؟

چرا به #ایرانی بودن افتخار میکنیم وقتی همه به نوعی سهمی در نابودی زبانهای موجود در #ایران که درواقع هر کدام یک استخوان از اسکلت فرهنگی #ایران هستند داریم و هر کدام به نوعی نقش و سهمی در شکستن استخوان های تن #ایرانمان داریم ؟

آیا اگر #ایران قدرت تکلم داشت اعتراض نمی کرد؟


@chaharm
چهارمحال تورکلری

مهم


روز جهانی زبان مادری

روز ۲۱ فوریه از طرف یونسکو به عنوان روز جهانی زبان مادری نامگذاری شده‌است.نامگذاری این روز در کنفرانس عمومی یونسکو در سال ۱۹۹۹ به منظور کمک به تنوع زبانی و فرهنگی انجام شده‌است. مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز به دلیل اهمیت زیاد آن، سال ۲۰۰۸ راسال جهانی زبان‌ها اعلام کرد.
دلیل نامگذاری روز جهانی زبان مادری از زمانی آغاز شد که در سال ۱۹۵۲ دانشجویان دانشگاه‌های مختلف شهر داکا پایتخت امروزی کشور بنگلادش که در آن زمان پاکستان شرقی نامیده می‌شد و هنوز مستقل نشده بود، از جمله دانشجویان دانشگاه داکا و دانشکده پزشکی آن تلاش جهت ملی کردن زبان بنگالی به عنوان دومین زبان پاکستان (در کنار زبان اردو) تظاهرات مسالمت آمیزی در این شهر براه انداختند. به دنبال این حرکت دانشجویان، پلیس به آنها تیراندازی کرده عده‌ای از آنها را کشت. بعد از استقلال بنگلادش از پاکستان و به درخواست این کشور، برای اولین بار سازمان یونسکو در ۱۷ نوامبر سال ۱۹۹۹ روز ۲۱ فوریه (برابر با دوم و گاهی سوم اسفند) را روز جهانی زبان مادری نامید و از سال ۲۰۰۰ این روز در بیشتر کشورها گرامی داشته می‌شود و برنامه‌هایی در ارتباط با این روز برگزار می‌گردد

@chaharm