प्रश्नांच्या सविस्तर विश्लेषणासाठी आपल्या चॅनेल वरील रोजच्या चालू घडामोडी पहा👆👆

https://t.me/ChaluGhadamodi/23704

📚 MPSC Current Affairs ✅ 06 September 2026

🤝 1) भारत-युरोपियन युनियन (EU) मुक्त व्यापार करार (FTA)
🔹 Key Fact: भारत आणि युरोपियन युनियन यांच्यातील बहुप्रलंबित आणि ऐतिहासिक मुक्त व्यापार करारावर (FTA) यशस्वीरीत्या शिक्कामोर्तब करण्यात आले. (अधिकृत स्वाक्षऱ्या बाकी)
💡 Important Fact: या करारामुळे भारताच्या ९९% पेक्षा जास्त निर्यातीला (मूल्यानुसार) युरोपीय बाजारपेठेत शून्य शुल्कावर (Zero-Duty) प्रवेश मिळेल. यामुळे वस्त्रोद्योग, चामड्याच्या वस्तू आणि कृषी उत्पादनांना मोठा फायदा होणार आहे.
📌 Static Fact: युरोपियन युनियन हा भारताच्या सर्वात मोठ्या व्यापारी भागीदारांपैकी एक असून या करारासाठी २०२२ मध्ये नव्याने वाटाघाटी सुरू करण्यात आल्या होत्या.


🏝️ 2) अंदमान आणि निकोबारचे नवे उपराज्यपाल
🔹 Key Fact: राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्याकडून अंदमान आणि निकोबार बेटे या केंद्रशासित प्रदेशाच्या उपराज्यपाल डॉ. दिनेश शर्मा (उत्तर प्रदेशचे माजी उपमुख्यमंत्री) (Lieutenant Governor) पदी नियुक्ती.
💡 Important Fact: त्यांनी ॲडमिरल (निवृत्त) डी. के. जोशी यांची जागा घेतली आहे.
📌 Static Fact: भारतीय संविधानाच्या कलम २३९ नुसार राष्ट्रपती केंद्रशासित प्रदेशांच्या प्रशासकांची नियुक्ती करतात. अंदमान आणि निकोबारमध्ये विधानसभा अस्तित्वात नाही, त्यामुळे तेथे प्रशासकीय दृष्ट्या उपराज्यपालांची भूमिका सर्वोच्च असते.


💰 3) आपत्कालीन क्रेडिट लाइन गॅरंटी योजना (ECLGS) ५.०
🔹 Key Fact: एमएसएमई (MSME) आणि इतर पात्र व्यवसायांना आर्थिक बळ देण्यासाठी 'ECLGS ५.०' ला मंजुरी देण्यात आली आहे.
🏢 Organisation: नॅशनल क्रेडिट गॅरंटी ट्रस्टी कंपनी (NCGTC)
💡 Important Fact: या योजनेंतर्गत ₹२.५५ लाख कोटींच्या अतिरिक्त पतपुरवठ्याची (Credit Guarantee) हमी दिली जाईल. ३१ मार्च २०२७ पर्यंत ही योजना कार्यान्वित राहील.
📌 Static Fact: कोरोना संकटकाळात 'आत्मनिर्भर भारत' पॅकेजअंतर्गत मे २०२० मध्ये मूळ ECLGS योजनेची सुरुवात झाली होती.


❤️ 4) 'इंडिया वॉल्व्ह रजिस्ट्री' (India Valve Registry)
🔹 Key Fact: 'इंडिया वॉल्व्हस २०२६' या राष्ट्रीय वैद्यकीय परिषदेत 'इंडिया वॉल्व्ह रजिस्ट्री'चा शुभारंभ करण्यात आला.
💡 Important Fact: हृदयविकारावरील उपचारांसाठी आणि देशांतर्गत वैद्यकीय तंत्रज्ञान-संशोधनासाठी भारत-केंद्रीत सुरक्षित वैद्यकीय डेटा संकलित करणे हा या रजिस्ट्रीचा प्रमुख उद्देश आहे.

Join: @chalughadamodi

📅 MPSC चालू घडामोडी (Current Affairs) - 07 सप्टेंबर 2026

🏸 1) चायना मास्टर्स 2026: सात्विक-चिराग जोडीचा ऐतिहासिक विजय
🔹 Key Fact: भारताचे अव्वल बॅडमिंटनपटू सात्विकसाईराज रँकीरेड्डी आणि चिराग शेट्टी यांनी चीनमधील शेनझेन येथे पार पडलेल्या 'चायना मास्टर्स 2026' (BWF सुपर 750) या बॅडमिंटन स्पर्धेत पुरुष दुहेरीचे ऐतिहासिक विजेतेपद पटकावले आहे.
💡 Important Fact: 2005 मध्ये सुरू झालेली 'चायना मास्टर्स' स्पर्धा जिंकणारी ही पहिलीच भारतीय जोडी ठरली आहे. त्यांनी अंतिम फेरीत चीनच्या ही जी टिंग आणि रेन झियांग यू या जोडीचा 70 मिनिटे चाललेल्या सामन्यात (11-21, 21-13, 21-17) पराभव करून हे यश मिळवले.
📌 Static Fact: भारतीय जोडीने मागील 2023 आणि 2025 च्या हंगामात या स्पर्धेचे उपविजेतेपद मिळवले होते. हे त्यांचे या मोसमातील (सिंगापूर ओपन सुपर 750 नंतरचे) दुसरे, तर BWF वर्ल्ड टूरवरील एकूण 10 वे विजेतेपद आहे.

🚫 2) 'नशामुक्त भारत 2029' (Drug-Free India 2029) धोरण आणि रोडमॅप
🔹 Key Fact: केंद्रीय गृह आणि सहकार मंत्री अमित शाह यांनी गोव्यातील पणजी येथे आयोजित उच्चस्तरीय बैठकीत 'नशामुक्त भारत 2029' साध्य करण्यासाठीचे अधिकृत व्हिजन डॉक्युमेंट आणि पुढील तीन वर्षांचा रोडमॅप जारी केला.
💡 Important Fact: केंद्र सरकारने 2026-2029 हा कालावधी 'मिशन-मोड' मानून भारतातील अंमली पदार्थांचे समूळ उच्चाटन करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. या राष्ट्रीय लढ्यासाठी 'नार्को कोऑर्डिनेशन सेंटर' (NCORD) ही चार-स्तरीय समन्वय यंत्रणा आणि सर्व राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांमधील 'अँटी-नार्कोटिक्स टास्क फोर्स' (ANTF) अधिक बळकट करण्यावर भर देण्यात आला आहे. पुरवठा कमी करणे, मागणी कमी करणे आणि हानी कमी करणे (Supply, Demand, and Harm Reduction) या तीन मुख्य स्तंभांवर ही रणनीती आधारित आहे.

🌐 3) 18 वी ब्रिक्स (BRICS) शिखर परिषद 2026 आणि भारताचे अध्यक्षपद
🔹 Key Fact: भारताकडे 2026 च्या ब्रिक्स (BRICS) समूहाचे अध्यक्षपद असून, 18 वी ब्रिक्स शिखर परिषद 12-13 सप्टेंबर 2026 दरम्यान नवी दिल्ली येथे आयोजित केली जात आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाने (MEA) या अध्यक्षपदाचे प्राधान्यक्रम जाहीर केले आहेत.
🎯 Theme: "Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability" (लवचिकता, नवकल्पना, सहकार्य आणि शाश्वततेसाठी उभारणी).
📍 Place: भारत मंडपम, नवी दिल्ली.
💡 Important Fact: भारताने आपल्या अध्यक्षपदाच्या कार्यकाळात नवकल्पना (Innovation), डिजिटल पायाभूत सुविधा (Digital Public Infrastructure) आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) च्या वापरावर विशेष लक्ष केंद्रित केले आहे. 'Humanity First' (मानवता प्रथम) या पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या दृष्टिकोनावर हे अध्यक्षपद आधारित आहे. याअंतर्गत BRICS Startup Innovation Fund द्वारे नवउद्योजकांना पाठबळ देणे, अकरा सदस्य देशांसाठी 'Research Repository' (सामायिक संशोधन माहितीकोश) उभारणे आणि कृषी, आरोग्यसेवा व शहरी दळणवळण क्षेत्रात डिजिटल इन्फ्रास्ट्रक्चर व AI चा प्रभावी वापर करण्यावर भर देण्यात आला आहे.


💡 4) 6 वी 'राइज कॉन्क्लेव्ह 2026' (RISE Conclave)
🔹 Key Fact: विज्ञान आणि तंत्रज्ञानावर आधारित स्टार्टअप्स आणि स्वदेशी तंत्रज्ञानाच्या 'लॅब-टू-मार्केट' (Lab-to-Market) प्रवासाला गती देण्यासाठी 'राइज कॉन्क्लेव्ह 2026' चे सहावे पर्व कोलकाता येथे आयोजित करण्यात आले.
🎯 Theme: "Driving Innovation & Entrepreneurship for Viksit Bharat 2047".
🏢 Organisation: वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषद (CSIR) - विशेषतः CSIR-IICB, CSIR-CGCRI.
💡 Important Fact: या परिषदेत प्रामुख्याने आरोग्यसेवा, प्रगत सामग्री (Advanced Materials), क्रिटिकल मिनरल्स आणि डीकार्बोनायझेशन या क्षेत्रांवर लक्ष केंद्रित करण्यात आले. केंद्रीय विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्री डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी नमूद केले की, भारतातील 50-60 टक्क्यांहून अधिक स्टार्टअप्स आता मेट्रो शहरांच्या बाहेरून म्हणजेच टियर-2 (Tier-2) आणि टियर-3 (Tier-3) शहरांमधून येत आहेत. त्यामुळे वैज्ञानिक संस्थांनी लहान शहरांमधील नवोन्मेषकांपर्यंत पोहोचणे गरजेचे आहे.

🦅 5) राष्ट्रीय गिधाड संवर्धन कार्यशाळा आणि 'जटायू' यशोगाथा
🔹 Key Fact: आंतरराष्ट्रीय गिधाड जागरूकता दिनानिमित्त (International Vulture Awareness Day) 'From Crisis to Recovery – Conserving India's Vultures' या संकल्पनेवर आधारित राष्ट्रीय स्तरावरील कार्यशाळा हरियाणातील पंचकुला येथे आयोजित करण्यात आली.

💡 Important Fact: केंद्रीय पर्यावरण मंत्रालयाच्या नेतृत्वाखालील या कार्यशाळेत 'गिधाड सुरक्षित क्षेत्रे' (Vulture Safe Zones) निर्माण करणे आणि सुरक्षित पशुवैद्यकीय औषधांचा वापर करण्यावर भर देण्यात आला. याप्रसंगी 'Story of Jatayu: Saving India's Vulture' या पुस्तकाचे प्रकाशन करण्यात आले. हे पुस्तक पिंजोर (Pinjore) येथील जटायू संवर्धन आणि प्रजनन केंद्राच्या (JCBC) यशस्वी संवर्धन कार्यावर आधारित आहे.
📌 Static Fact: आंतरराष्ट्रीय गिधाड जागरूकता दिवस दरवर्षी सप्टेंबर महिन्याच्या पहिल्या शनिवारी पाळला जातो. गिधाडांच्या संख्येत 1990 च्या दशकापासून झालेली लक्षणीय घट ही प्रामुख्याने जनावरांसाठी वापरण्यात येणाऱ्या 'डायक्लोफेनॅक' (Diclofenac) सारख्या वेदनाशामक औषधांमुळे झाली होती.


🗺️ 6) जागतिक नकाशा सुधारणा प्रस्तावाला (UNGA Resolution) भारताचा पाठिंबा
🔹 Key Fact: आफ्रिका खंडासह जगातील सर्व खंडांचे अचूक भौगोलिक आकारमान (Equal-area map projections) दर्शवणारा नकाशा तयार करण्याच्या संयुक्त राष्ट्रांच्या आमसभेच्या (UNGA) प्रस्तावाला भारताने नुकतेच मतदान करून पाठिंबा दिला आहे.
💡 Important Fact: हा ठराव टोगो (Togo) या देशाने मांडला होता आणि त्याला 164 देशांनी पाठिंबा दिला, तर अमेरिकेने याच्या विरोधात मतदान केले. या प्रस्तावाला पाठिंबा देताना भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने (MEA) स्पष्ट केले की, संयुक्त राष्ट्रांच्या कोणत्याही नवीन नकाशावर 'जम्मू-काश्मीर' आणि 'लडाख' हे केंद्रशासित प्रदेश भारताचा अविभाज्य भाग म्हणून भारताच्या अधिकृत नकाशाप्रमाणेच दर्शवले जाणे अनिवार्य आहे. भौगोलिक सीमांचे चुकीचे सादरीकरण भारताला पूर्णपणे अमान्य असेल.


🏹 7) डायमंड लीग फायनल 2026: रुमेश पाथिरागेचा ऐतिहासिक सुवर्णवेध
🔹 Key Fact: बेल्जियममधील ब्रुसेल्स येथे पार पडलेल्या प्रतिष्ठेच्या 'डायमंड लीग फायनल 2026' मध्ये श्रीलंकेच्या रुमेश थरंगा पाथिरागे (Rumesh Tharanga Pathirage) याने भालाफेक (Javelin Throw) स्पर्धेत 89.04 मीटर फेक करत सुवर्णपदक जिंकले.
💡 Important Fact: डायमंड लीगचे विजेतेपद मिळवणारा तो श्रीलंकेचा पहिलाच ॲथलिट ठरला आहे. भारताचा स्टार भालाफेकपटू नीरज चोप्रा घोट्याच्या दुखापतीमुळे या स्पर्धेला मुकला होता. या स्पर्धेत पोलंडच्या दावीद वेगनरने (Dawid Wegner) 87.47 मीटर फेक करून रौप्यपदक, तर त्रिनिदाद आणि टोबॅगोच्या केशोर्न वॉल्कॉटने कांस्यपदक मिळवले.

Join : @chalughadamodi

जाहिरात क्रमांक ०१०/२०२६ महाराष्ट्र गट-ब अराजपत्रित सेवा संयुक्त मुख्य परीक्षा २०२५ - पोलीस उप निरीक्षक मैदानी चाचणीसाठी पात्र उमेदवारांची यादी.

PSI मुख्य 2025 Cutoff 🔥

Open General - 278
Open Female - 257.50

📅 MPSC चालू घडामोडी अहवाल: ८ सप्टेंबर २०२६


🌬️ ५ वे स्वच्छ वायू सर्वेक्षण पुरस्कार २०२६ (5th Swachh Vayu Sarvekshan Awards 2026)
🏢 Organisation: केंद्रीय पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (MoEFCC)
🔹 Key Fact: राष्ट्रीय स्वच्छ हवा कार्यक्रमांतर्गत (NCAP) ७ सप्टेंबर रोजी 'स्वच्छ वायू दिवस' (निळ्या आकाशासाठी स्वच्छ हवेचा आंतरराष्ट्रीय दिवस) निमित्ताने ५ व्या स्वच्छ वायू सर्वेक्षण पुरस्कारांची घोषणा करण्यात आली. या सर्वेक्षणात लोकसंख्येच्या आधारावर शहरांचे तीन गटांत वर्गीकरण करून देशातील सर्वोत्तम कामगिरी करणाऱ्या शहरांना आणि प्रभागांना (Wards) सन्मानित करण्यात आले.
💡 🔹 Important Fact: या वर्षीच्या क्रमवारीत महत्त्वपूर्ण बदल पाहायला मिळाले असून, सलग अनेक वर्षे स्वच्छतेत आघाडीवर असणाऱ्या इंदूर शहराला मागे टाकत लखनौने दहा लाखांहून अधिक लोकसंख्येच्या गटात देशात प्रथम क्रमांक मिळवला आहे. तसेच, महाराष्ट्राच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची बाब म्हणजे ३ ते १० लाख लोकसंख्येच्या दुसऱ्या गटात (Category 2) महाराष्ट्रातील 'अमरावती' शहराने देशात तिसरा क्रमांक पटकावला आहे.

🏆 विजेती शहरे (लोकसंख्येनुसार):

🏙️ वर्ग १ (१० लाखांहून अधिक): प्रथम - लखनौ (उत्तर प्रदेश) | द्वितीय - इंदूर (मध्य प्रदेश) | तृतीय - जबलपूर (मध्य प्रदेश)

🏙️ वर्ग २ (३ ते १० लाख): प्रथम - राऊरकेला (ओडिशा) | द्वितीय - फिरोजाबाद (उत्तर प्रदेश) आणि गुंटूर (आंध्र प्रदेश) | तृतीय - अमरावती (महाराष्ट्र)

🏙️ वर्ग ३ (३ लाखांपेक्षा कमी): प्रथम - कलिंगानगर (ओडिशा) | द्वितीय - अनुगुल (ओडिशा) | तृतीय - तालचेर (ओडिशा)

📌 Static Fact: राष्ट्रीय स्वच्छ हवा कार्यक्रम (NCAP) जानेवारी २०१९ मध्ये सुरू करण्यात आला असून, यामध्ये देशातील १३० शहरांचा समावेश आहे. या कार्यक्रमांतर्गत २०२५-२६ पर्यंत हवेतील PM10 कणांचे प्रमाण ४० टक्क्यांनी कमी करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.



🌿 राज्य जैवविविधता मंडळांची १६ वी राष्ट्रीय बैठक
📍 Place: चंदीगढ
🏢 Organisation: राष्ट्रीय जैवविविधता प्राधिकरण (NBA)
🔹 Key Fact: राष्ट्रीय जैवविविधता प्राधिकरणाद्वारे (NBA) राज्य जैवविविधता मंडळे (SBBs) आणि केंद्रशासित प्रदेश जैवविविधता परिषदांची (UTBCs) १६ वी राष्ट्रीय बैठक ६ आणि ७ सप्टेंबर २०२६ दरम्यान चंदीगढ येथे आयोजित करण्यात आली.
💡 🔹 Important Fact: या बैठकीत 'अॅक्सेस अँड बेनिफिट-शेअरिंग' (Access and Benefit-Sharing - ABS) अंतर्गत स्थानिक समुदाय, शेतकरी आणि संशोधकांना करण्यात आलेल्या लाभवाटप निधीने २०० कोटी रुपयांचा ऐतिहासिक टप्पा ओलांडल्याची घोषणा करण्यात आली. व्यावसायिक वापरासाठी (विशेषतः कांदा, भेंडी, कारले आणि मिरची या पिकांच्या संदर्भात) जमा झालेल्या ABS निधीमध्ये महाराष्ट्र आणि मध्य प्रदेश ही राज्ये सर्वाधिक निधी प्राप्त करणारी राज्ये ठरली आहेत. महाराष्ट्राचा देशातील कांदा लागवडीखालील ४९% वाटा असल्याने राज्याला या निधीचा मोठा लाभ झाला आहे.
📌 🔹 Static Fact: राष्ट्रीय जैवविविधता प्राधिकरण (NBA) ही 'जैविक विविधता कायदा, २००२' अंतर्गत स्थापन झालेली एक वैधानिक संस्था असून, ती केंद्रीय पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्य करते.


⛵ आयएनएस सुदर्शिनीची 'लोकायन २६' अंतर्गत बार्सिलोना भेट
⚓ Key Fact: भारतीय नौदलाचे नौवहन प्रशिक्षण जहाज 'आयएनएस सुदर्शिनी' (INS Sudarshini) ने 'लोकायन-२६' (Lokayan-26) मोहिमेअंतर्गत ६ सप्टेंबर २०२६ रोजी स्पेनमधील बार्सिलोना बंदराला भेट देऊन आपला प्रवास यशस्वीपणे पूर्ण केला.
🤝 Important Fact: भारत आणि स्पेन यांच्यातील प्रदीर्घ काळ चालत आलेले सागरी संबंध तसेच व्यावसायिक व सांस्कृतिक देवाणघेवाण मजबूत करण्याच्या उद्देशाने ही भेट आयोजित करण्यात आली होती. यामध्ये स्पॅनिश नौदलाचे वरिष्ठ अधिकारी आणि भारतीय नौदलाचे प्रशिक्षणार्थी यांच्यात परस्पर संवाद पार पडला.

Join : @chalughadamodi

📅 MPSC चालू घडामोडी - 9 सप्टेंबर २०२६


1) 🌐 सातवा ग्लोबल फिनटेक फेस्ट (GFF) २०२६

🔹 Key Fact: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते सातव्या 'ग्लोबल फिनटेक फेस्ट'चे (Global Fintech Fest - GFF) उद्घाटन करण्यात आले.

📍 Place: जिओ वर्ल्ड सेंटर, मुंबई, महाराष्ट्र.

📅 Date: ८ ते ११ सप्टेंबर २०२६.

🎯 Theme: "Potential to Impact: Agentic AI, Tokenisation, Quantum – Trusted, Connected, Global Systems for Inclusive Finance".

💡 🔹 Important Fact: नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI), पेमेंट्स कौन्सिल ऑफ इंडिया (PCI) आणि फिनटेक कन्व्हर्जन्स कौन्सिल (FCC) यांच्या संयुक्त विद्यमाने या परिषदेचे आयोजन करण्यात आले आहे. या परिषदेत प्रामुख्याने एजेंटिक एआय (Agentic AI), टोकनायझेशन आणि क्वांटम तंत्रज्ञानाचा आर्थिक समावेशकतेसाठी कसा वापर करता येईल यावर भर देण्यात आला.


2) 🏅 महाराष्ट्र मंत्रिमंडळ निर्णय: खेळाडूंसाठी ५% आरक्षणाचे सुधारित धोरण

🔹 Key Fact: महाराष्ट्र शासनाने शासकीय व निमशासकीय नोकऱ्यांमध्ये प्रावीण्यप्राप्त खेळाडूंसाठी असलेल्या ५ टक्के समांतर आरक्षणाच्या सुधारित धोरणाला मंजुरी दिली.

💡 Important Fact: यापुढे आरक्षणाचा लाभ घेणाऱ्या उमेदवारांना क्रीडा प्रमाणपत्राची ई-पडताळणी आणि सत्यता तपासणी करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.

🔐 Important Fact: बोगस प्रमाणपत्रांना आळा घालण्यासाठी 'ब्लॉकचेन' (Blockchain) तंत्रज्ञान आणि 'ऑटोमेटेड क्रिप्टोग्राफिक हॅश'च्या माध्यमातून क्रीडा ई-प्रमाणपत्राची स्वयंचलित डिजिटल कार्यप्रणाली विकसित केली जाणार आहे, ज्यामध्ये कोणताही फेरफार करता येणार नाही.


3) 🏥 महाराष्ट्र मंत्रिमंडळ निर्णय: 'प्रगती' (PRAGATI) आरोग्य प्रकल्प

🔹 Key Fact: राज्यातील सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्था आणि प्राथमिक आरोग्य सेवा अधिक सक्षम करण्यासाठी ४,२५० कोटी रुपयांच्या 'प्रगती' प्रकल्पास राज्य मंत्रिमंडळाने मान्यता दिली.

💡 Important Fact: हा प्रकल्प २०२६ ते २०३१ या कालावधीत राबविला जाणार असून, यासाठी आशियाई विकास बँकेकडून (Asian Development Bank - ADB) अर्थसहाय्य घेतले जाणार आहे.

📌 Static Fact: PRAGATI - Primary Healthcare Reimagined with Advanced Governance and Accessible Technology Integration.


4)📚 आंतरराष्ट्रीय साक्षरता दिन २०२६

🔹 Key Fact: जगभरात ८ सप्टेंबर रोजी 'आंतरराष्ट्रीय साक्षरता दिन' (International Literacy Day) साजरा करण्यात आला.

🎯 Theme: "Literacy for people, the planet and prosperity" (लोकांसाठी, ग्रहासाठी आणि समृद्धीसाठी साक्षरता).

✅ Important Fact: युनेस्कोने या दिनाची घोषणा केल्याच्या घटनेला यावर्षी (२०२६) ६० वर्षे पूर्ण होत आहेत. या निमित्ताने मेक्सिको सरकारसोबत संयुक्तपणे जागतिक सोहळ्याचे आयोजन करण्यात आले.

📌 🔹 Static Fact: युनेस्कोने २६ ऑक्टोबर १९६६ रोजी हा दिन साजरा करण्याची घोषणा केली होती आणि पहिला आंतरराष्ट्रीय साक्षरता दिन १९६७ मध्ये साजरा करण्यात आला.


5) 🚚 नीती आयोगाचा 'पॅक्ट' (PACT) उपक्रम आणि ZET मार्केटप्लेस

🔹 Key Fact: भारतातील मालवाहतूक क्षेत्रात शून्य-उत्सर्जनाला (Zero-Emission Freight) गती देण्यासाठी नीती आयोगाने 'पॅक्ट' (PACT) उपक्रम आणि 'झेडईटी' (ZET) मार्केटप्लेसची सुरुवात केली.

💡 Important Fact: हा उपक्रम नीती आयोगाच्या 'ई-फास्ट इंडिया' (e-FAST India) मंचाचा एक प्रमुख भाग असून, यात रस्ते वाहतूक मंत्रालय (MoRTH) आणि अवजड उद्योग मंत्रालय भागीदार म्हणून काम पाहत आहेत.
📌 Static Fact: PACT - Platform for Aggregating Clean Transport.


6) 🤝 भारत-मोरोक्को पहिली संयुक्त संरक्षण समिती बैठक

🔹 Key Fact: भारत आणि मोरोक्को यांच्यातील संयुक्त संरक्षण समितीची (Joint Defence Committee) पहिली अधिकृत बैठक नवी दिल्ली येथे पार पडली.

💡 Important Fact: २०२७ मध्ये भारत आणि मोरोक्को यांच्यातील द्विपक्षीय सहकार्याला ७० वर्षे पूर्ण होत असल्याच्या पार्श्वभूमीवर, शांतता मोहिमा, लष्करी सराव आणि संरक्षण औद्योगिक सहकार्य वाढविण्यावर या बैठकीत भर देण्यात आला.


7) 🤖 आयआयटी मद्रासचा 'बोधन एआय' (Bodhan AI) उपक्रम

🔹 Key Fact: आयआयटी मद्रासच्या 'बोधन एआय' (Bodhan AI) या शिक्षण क्षेत्रातील एआय सेंटर ऑफ एक्सलन्सने भारतातील शिक्षण व्यवस्थेसाठी ४ नवीन बहुभाषिक 'एआय मॉडेल्स' (AI Models) लाँच केले.

💡 Important Fact: डिजिटल पब्लिक गुड्स (Digital Public Goods) म्हणून हे ओपन-सोर्स मॉडेल्स विकसित करण्यात आले असून यात 'स्पीच रेकग्निशन', 'टेक्स्ट-टू-स्पीच', 'मशीन ट्रान्सलेशन' आणि 'ऑप्टिकल कॅरेक्टर रेकग्निशन' (OCR) यांचा समावेश आहे.

Join: @chalughadamodi

✅चालू घडामोडी - 10 सप्टेंबर 2026📅

🥗 ९ वा राष्ट्रीय पोषण माह २०२६
🔹 Key Fact: केंद्रीय महिला आणि बाल विकास मंत्रालयाने ९ व्या 'राष्ट्रीय पोषण माह' (२०२६) अभियानाचा औपचारिक शुभारंभ केला.
🎯 Theme: "हमारी अंगणवाडी, हमारी जिम्मेदारी" (Hamari Anganwadi, Hamari Jimmedari).
📍 Place: रुद्राक्ष आंतरराष्ट्रीय कन्व्हेन्शन सेंटर, वाराणसी (उत्तर प्रदेश).
💡 Important Fact: या वर्षीच्या अभियानात आहार विविधता, प्रथिनांचे प्रमाण आणि अंगणवाडी केंद्रांच्या सक्षमीकरणावर भर देण्यात आला आहे. याच निमित्ताने देशातील प्रमुख मातृत्व लाभ कार्यक्रम 'पंतप्रधान मातृ वंदना योजने'च्या (PMMVY) १० वर्षांच्या यशस्वी वाटचालीचा गौरव करण्यात आला.

🌾 ९ वी आसियान-भारत कृषी मंत्रीस्तरीय बैठक
🔹 Key Fact: अन्न सुरक्षा, हवामान-अनुकूल शेती आणि शाश्वत विकासावर चर्चा करण्यासाठी ९ वी आसियान-भारत कृषी आणि वनीकरण मंत्रीस्तरीय बैठक पार पडली.
📍 Place: नवी दिल्ली.
📅 Date: ९ सप्टेंबर २०२६.
💡 Important Fact: डिजिटल शेती आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (AI) वापर वाढवण्यासाठी या बैठकीत 'आसियान-भारत मध्यम मुदतीचा कृती आराखडा २०२६-२०३०' (Medium-Term Plan of Action 2026–2030) स्वीकारण्यात आला.

📡 6G तंत्रज्ञान विकासासाठी जागतिक पुढाकार
🔹 Key Fact: भारताने जागतिक स्तरावरील '6G लीडरशिप आणि सिक्युरिटीसाठी कॉल टू ॲक्शन' (Call to Action for 6G Leadership and Security) या उपक्रमाला अधिकृत पाठिंबा दिला आहे.
🏢 Organisation: दूरसंचार विभाग (DoT), भारत सरकार.
💡 Important Fact: मुक्त आणि सुरक्षित नेक्स्ट-जनरेशन नेटवर्क विकसित करण्यासाठी भारत अमेरिका, ब्रिटन, जपानसह २४ देशांच्या गटात सामील झाला आहे. जागतिक 6G मानके आणि पेटंट्समध्ये १०% योगदान देण्याचे भारताचे महत्त्वाकांक्षी उद्दिष्ट आहे.

🚢 महासागर संशोधन जहाज 'ओआरव्ही सागर मंथन'
🔹 Key Fact: भारताचे प्रगत महासागर संशोधन जहाज 'ओआरव्ही सागर मंथन' (ORV Sagar Manthan) लाँच करण्यात आले.
👤 Person: डॉ. जितेंद्र सिंह (केंद्रीय विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्री).
🏢 Organisation: पृथ्वी विज्ञान मंत्रालय (MoES).
💡 Important Fact: सागरी क्षेत्रातील स्वदेशी संशोधनाला (Indigenous Maritime Research) गती देण्यासाठी आणि खोल समुद्रातील मोहिमांसाठी या आधुनिक जहाजाची निर्मिती करण्यात आली आहे.

🚆 ७ हाय-डेन्सिटी रेल्वे कॉरिडॉर्सचे चौपदरीकरण
🔹 Key Fact: केंद्रीय मंत्रिमंडळाने देशातील ७ 'हाय-डेन्सिटी' (High-density) रेल्वे कॉरिडॉर्सच्या विस्तारीकरणाला मंजुरी दिली.
💡 Important Fact: दिल्ली, मुंबई, कोलकाता आणि चेन्नई या चार प्रमुख महानगरांना जोडणाऱ्या मार्गांवर भविष्यातील मालवाहतूक आणि प्रवाशांचा वाढता ताण पेलण्यासाठी चार मार्गिका (Four-tracking) तयार केल्या जाणार आहेत. यामुळे उत्तर, पूर्व आणि दक्षिण भारतातील दळणवळण सुलभ होईल.

💱 RBI चा 'FX-Retail' प्लॅटफॉर्म विस्तार
🔹 Key Fact: भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) किरकोळ ग्राहकांसाठी असलेल्या परकीय चलन व्यवहार प्लॅटफॉर्मवर ('FX-Retail') ५ नवीन चलन जोड्या समाविष्ट करण्याची घोषणा केली.
💡 Important Fact: युरो (Euro), ब्रिटिश पाउंड (GBP), स्विस फ्रँक, कॅनेडियन डॉलर आणि अमिराती दिरहॅम ही चलने आता नव्याने उपलब्ध होतील. तसेच, ही सुविधा आता 'भारत कनेक्ट' (Bharat Connect) या केंद्रीय प्रणालीद्वारेही जोडली जाणार आहे.

🏦 ICICI प्रुडेन्शियल AMC ला RBI ची मंजुरी
🔹 Key Fact: RBI ने 'ICICI प्रुडेन्शियल ॲसेट मॅनेजमेंट कंपनी'ला देशातील ४ प्रमुख बँकांमध्ये ९.९५% पर्यंत हिस्सा (Voting Rights/Share Capital) घेण्यास मंजुरी दिली आहे.
💡 Important Fact: या बँकांमध्ये कोटक महिंद्रा बँक (Kotak Mahindra Bank), CSB बँक, DCB बँक आणि AU स्मॉल फायनान्स बँक (AU Small Finance Bank) यांचा समावेश असून, कंपनीला एका वर्षात ही प्रक्रिया पूर्ण करावी लागेल.

🛣️ गोव्यातील उन्नत कॉरिडॉर आणि झुआरी पूल
🔹 Key Fact: केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्री नितीन गडकरी यांच्या हस्ते गोव्यातील पर्वरी (Porvorim) येथे ५.१५ किमी लांबीच्या आणि ६४१ कोटी रुपये खर्चाच्या ६-पदरी उन्नत कॉरिडॉरचे उद्घाटन करण्यात आले.
📌 Static Fact: या कॉरिडॉरच्या मार्गावरील 'झुआरी पूल' (Zuari Bridge) हा १३.२० किमी लांबीचा असून, तो देशातील दुसरा सर्वात लांब 'केबल-स्टेड' (cable-stayed) पूल ठरला आहे.

⚡ नवीकरणीय ऊर्जा (Renewable Energy) प्रकल्पांना सवलत

🔹 Key Fact: महाराष्ट्र मंत्रिमंडळाने राज्यात नवीकरणीय ऊर्जा प्रकल्पांना प्रोत्साहन देण्यासाठी महत्त्वपूर्ण सवलती जाहीर केल्या.
💡 Important Fact: अशा प्रकल्पांसाठी स्थापन होणाऱ्या कंपन्यांच्या समूहातील (Special Purpose Vehicles - SPVs) अंतर्गत जमीन हस्तांतरण व्यवहारांवर मुद्रांक शुल्क (Stamp Duty) माफ करण्यात आले असून, जमीन हस्तांतरण शुल्कात २५ टक्के सूट देण्यासही महसूल विभागाने मान्यता दिली आहे.

👷 राष्ट्रीय BOCW परिषद २०२६
🔹 Event: राष्ट्रीय भवन आणि इतर बांधकाम कामगार (BOCW - Building and Other Construction Workers) परिषद.
📍 Place: मुंबई
📅 Date: ११-१२ सप्टेंबर २०२६.


Join: @chalughadamodi

🎯स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने ९ सप्टेंबर २०२६ च्या महत्त्वाच्या घडामोडींवर आधारित १० बहुपर्यायी सराव प्रश्न (MCQs) :

१. नवव्या 'राष्ट्रीय पोषण माह २०२६'ची मध्यवर्ती संकल्पना (Theme) कोणती आहे?
(A) कुपोषण मुक्त भारत
(B) हमारी आंगनवाड़ी, हमारी जिम्मेदारी
(C) सही पोषण, देश रोशन
(D) पोषण सुरक्षा आणि आरोग्य

उत्तर: (B) हमारी आंगनवाड़ी, हमारी जिम्मेदारी स्पष्टीकरण: केंद्र सरकारच्या महिला व बाल विकास मंत्रालयाद्वारे दरवर्षी सप्टेंबर महिन्यात 'राष्ट्रीय पोषण माह' साजरा केला जातो. २०२६ च्या नवव्या पोषण माहची संकल्पना "हमारी आंगनवाड़ी, हमारी जिम्मेदारी" ही आहे.

२. भारतीय लष्करासाठी 'झोरावर प्रोजेक्ट' (Project Zorawar) अंतर्गत कोणत्या प्रकारची लष्करी उपकरणे विकसित केली जात आहेत?
(A) लढाऊ विमाने
(B) २५-टन श्रेणीतील हलके रणगाडे (Light Tanks)
(C) पाणबुड्या
(D) स्वयंचलित ड्रोन

उत्तर: (B) २५-टन श्रेणीतील हलके रणगाडे (Light Tanks) स्पष्टीकरण: उंच पर्वतीय भागांत (उदा. पूर्व लडाख) जलद हालचाली आणि संरक्षणासाठी भारतीय लष्कराने 'झोरावर' या २५-टन श्रेणीतील हलक्या रणगाड्यांचा प्रकल्प अंतिम केला आहे.

३. मानवी डीएनए (DNA) मधील उत्परिवर्तनांचे विश्लेषण करण्यासाठी गूगल डीपमाइंडने (Google DeepMind) कोणता एआय डेटाबेस लॉन्च केला?
(A) GenomeAI Hub
(B) Alphagenome Atlas
(C) AlphaFold Gene
(D) DNA Predictor Pro
उत्तर: (B) Alphagenome Atlas स्पष्टीकरण: गूगल डीपमाइंडने 'अल्फाजिनोम ॲटलस' हा १ पेटाबाइटचा खुला डेटाबेस लॉन्च केला आहे, ज्यामध्ये मानवी डीएनएमधील ९ अब्ज संभाव्य एकल-अक्षरी उत्परिवर्तनांचे (Single-letter mutations) AI द्वारे विश्लेषण केलेले आहे.

४. २०२६ च्या एशियन गेम्स (Asian Games) चे आयोजन कोणत्या देशात केले जाणार आहे?
(A) चीन
(B) जपान
(C) भारत
(D) दक्षिण कोरिया
उत्तर: (B) जपान स्पष्टीकरण: २०६ एशियन गेम्स जपानमधील आइची-नागोया (Aichi-Nagoya) या शहरात आयोजित केले जात आहेत.

५. उत्तर समुद्रात (North Sea) जगातील पहिले कृत्रिम ऊर्जा बेट (Artificial Energy Island) कोणत्या देशाद्वारे उभारले जात आहे?
(A) डेन्मार्क
(B) बेल्जियम
(C) जर्मनी
(D) ब्रिटन

उत्तर: (B) बेल्जियम स्पष्टीकरण: बेल्जियम उत्तर समुद्रात आपल्या किनाऱ्यापासून ४५ किमी अंतरावर 'प्रिन्सेस एलिझाबेथ बेट' हे जगातील पहिले कृत्रिम ऊर्जा बेट उभारणीचे काम करत आहे.
६. भारताचा 'राष्ट्रीय पोषण माह' उपक्रम कोणत्या वर्षी प्रथम सुरू करण्यात आला होता?
(A) २०१४
(B) २०१६
(C) २०१८
(D) २०२०
उत्तर: (C) २०१८ स्पष्टीकरण: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मार्च २०१८ मध्ये 'पोषण अभियान' सुरू केले होते, ज्या अंतर्गत दरवर्षी सप्टेंबर महिना 'राष्ट्रीय पोषण माह' म्हणून साजरा केला जातो.

७. 'झोरावर' हलक्या रणगाड्याची निर्मिती प्रामुख्याने कोणत्या भारतीय संस्थेच्या सहकार्याने केली जात आहे?
(A) ISRO आणि HAL
(B) DRDO आणि L&T
(C) BHEL आणि BEL
(D) Mazagon Dock

उत्तर: (B) DRDO आणि L&T स्पष्टीकरण: 'प्रकल्प झोरावर' अंतर्गत हे हलके रणगाडे संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) आणि लार्सन अँड टुब्रो (L&T) यांच्या संयुक्त विद्यमाने विकसित केले जात आहेत.

८. डीएनएमधील जनुकीय बदलांचा आणि आजारांचा अभ्यास करण्यासाठी 'Alphagenome Atlas' मधील कोणत्या तंत्रज्ञानाचा प्रामुख्याने वापर केला गेला आहे?
(A) ब्लॉकचेन (Blockchain)
(B) क्वांटम कॉम्प्युटिंग (Quantum Computing)
(C) आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (Artificial Intelligence / AI)
(D) 3D प्रिंटिंग
उत्तर: (C) आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (Artificial Intelligence / AI) स्पष्टीकरण: डीपमाइंडने एआय (AI) अल्गोरिदमचा वापर करून डीएनएमधील उत्परिवर्तनांचे मानवी आरोग्यावर होणारे परिणाम प्रिडिक्ट (अनुमानित)केले आहेत.

९. २०२६ मधील एशियन गेम्स ही एशियन गेम्सची कितवी आवृत्ती (Edition) आहे?
(A) १८ वी
(B) १९ वी
(C) २०वी
(D) २१ वी

उत्तर: (C) २० वी स्पष्टीकरण: २०२६ मध्ये जपान येथे आयोजित केली जाणारी स्पर्धा ही २० वी एशियन गेम्स (20th Asian Games)आवृत्ती आहे.
१०. 'राष्ट्रीय पोषण सप्ताह' (National Nutrition Week) दरवर्षी कोणत्या कालावधीत साजरा केला जातो?
(A) १ ते ७ ऑगस्ट
(B) १ ते ७ सप्टेंबर
(C) १५ ते २१ सप्टेंबर
(D)१ ते ७ ऑक्टोबर

उत्तर: (B) १ ते ७ सप्टेंबर स्पष्टीकरण: दरवर्षी १ ते ७ सप्टेंबर दरम्यान 'राष्ट्रीय पोषण सप्ताह' पाळला जातो आणि संपूर्ण सप्टेंबर महिना 'राष्ट्रीय पोषण माह' म्हणून साजरा केला जातो.

अधिक प्रश्न सोडवण्यासाठी जॉइन करा @ChaluGhadamodi