फेब्रुवारी 2026 मध्ये आसाममधील गोलपारा जिल्ह्यात एका विहिरीत 'गिचक नाकाना' (Gitchak nakana) या माशाची प्रजाती सापडली.

स्थान: हा मासा पश्चिम आसाममधील गोलपारा जिल्ह्यातील एका गावात हाताने खोदलेल्या विहिरीत सापडला.

अंध आणि रंगहीन: हा मासा पूर्णपणे अंध असून त्याच्या शरीरात रंगद्रव्ये (pigment) नाहीत, ज्यामुळे तो रक्ताच्या प्रवाहामुळे लाल रंगाचा दिसतो.

कवटीचा अभाव: याला कवटीचे छत (skull roof) नाही. त्याचा मेंदू हाडांऐवजी फक्त त्वचेने झाकलेला असतो.

आकार: हा मासा अत्यंत लहान असून त्याची लांबी फक्त 2 सेंटीमीटरपर्यंत

महत्त्व: ईशान्य भारतात आणि पूर्व हिमालयीन प्रदेशात सापडलेला हा अशा प्रकारचा पहिला जलचर (aquifer-dwelling/phreatobitic) मासा आहे.

नावाचा अर्थ: 'गिचक नाकाना' हे नाव 'गारो' भाषेतून आले आहे. यामध्ये 'गिचक' म्हणजे लाल आणि 'नाकाना' (ना-तोक आणि काना) म्हणजे आंधळा मासा असा होतो.

संशोधन: हा शोध जर्मनी, भारत आणि स्वित्झर्लंडमधील शास्त्रज्ञांच्या एका आंतरराष्ट्रीय टीमने लावला असून त्याचे निष्कर्ष प्रसिद्ध Scientific Reports या जर्नलमध्ये 26 फेब्रुवारी 2026 रोजी प्रकाशित झाले आहेत.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

मधमाशी कॉरिडॉर' (Bee Corridor) हा भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) राष्ट्रीय महामार्गांच्या कडेला मधमाश्या आणि इतर परागकण करणाऱ्या जीवांच्या संरक्षणासाठी सुरू केलेला एक अभिनव उपक्रम आहे. मधमाश्यांना वर्षभर अन्न (अमृत आणि परागकण) मिळेल अशा देशी आणि फूलदार झाडांची सलग साखळी तयार केली जाणार आहे.

उद्दिष्ट: पर्यावरणाचा समतोल राखणे, मधमाश्यांवरील ताण कमी करणे आणि शेतीतील परागीभवन वाढवून उत्पादकता वाढवणे.

वृक्षारोपण: २०२६-२७ या वर्षात महामार्गांवर सुमारे ४० लाख झाडे लावण्याचे लक्ष्य असून, त्यापैकी ६०% झाडे या 'बी कॉरिडॉर' अंतर्गत असतील.

निवडक झाडे: कडुलिंब (Neem), करंज, महुआ, पळस (Palash), जांभूळ (Jamun) आणि सिरीस यांसारख्या स्थानिक प्रजातींचा समावेश

नियोजित रचना: मधमाश्यांच्या उडण्याच्या क्षमतेनुसार, दर ५०० मीटर ते १ किलोमीटर अंतरावर फुलांच्या झाडांचे समूह (Clusters) लावले जातील.

अधिवास संरक्षण: मधमाश्यांच्या निवाऱ्यासाठी वाळलेली लाकडे आणि पोकळ खोडे देखील राखून ठेवली जातील.

या उपक्रमामुळे भारताचे महामार्ग केवळ वाहतुकीचे मार्ग न राहता 'हरित महामार्ग' म्हणून विकसित होतील.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

'अटल बिहारी वाजपेयी: द इटरनल स्टेट्समन
' (Atal Bihari Vajpayee: The Eternal Statesman) या पुस्तकाचे लेखक विजय गोयल (माजी केंद्रीय मंत्री) हेच आहेत.

या पुस्तकाबाबतचे काही महत्त्वाचे तपशील खालीलप्रमाणे आहेत:

प्रकाशन: या कॉफी टेबल बुकचे प्रकाशन २१ फेब्रुवारी २०२६ रोजी नवी दिल्लीतील डॉ. आंबेडकर इंटरनॅशनल सेंटर येथे करण्यात आले.

उद्घाटक: भारताचे उपराष्ट्रपती श्री. सी. पी. राधाकृष्णन यांच्या हस्ते या पुस्तकाचे अनावरण झाले.

विषय: हे पुस्तक भारतरत्न अटल बिहारी वाजपेयी यांच्या जीवनातील दुर्मिळ छायाचित्रे, आठवणी आणि त्यांच्या राजकीय प्रवासावर आधारित एक विशेष संग्रह आहे.

उपस्थिती: या कार्यक्रमाला बिहारचे राज्यपाल आरिफ मोहम्मद खान, राजस्थानचे राज्यपाल हरिभाऊ बागडे आणि माजी केंद्रीय मंत्री डॉ. मुरली मनोहर जोशी यांच्यासह अनेक मान्यवर उपस्थित होते.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

 बाफ्टा (BAFTA) पुरस्कार २०२६ मध्ये '
बूंग' (Boong) या भारतीय मणिपुरी चित्रपटाला 'सर्वोत्कृष्ट बाल आणि कौटुंबिक चित्रपट' (Best Children's and Family Film) या श्रेणीत ऐतिहासिक पुरस्कार मिळाला आहे. 

या पुरस्काराशी संबंधित काही महत्त्वाचे मुद्दे खालीलप्रमाणे आहेत:

ऐतिहासिक विजय: या श्रेणीमध्ये बाफ्टा पुरस्कार जिंकणारा हा पहिला भारतीय चित्रपट ठरला आहे.

स्पर्धेक चित्रपट: 'बूंग'ने या श्रेणीत 'झूटोपिया २' (Zootopia 2), 'लिलो अँड स्टिच' (Lilo & Stitch) आणि 'आर्को' (Arco) यांसारख्या मोठ्या हॉलिवूड चित्रपटांना मागे टाकले.

दिग्दर्शन आणि निर्मिती: या चित्रपटाचे दिग्दर्शन लक्ष्मीप्रिया देवी यांनी केले असून, फरहान अख्तर आणि रितेश सिधवानी यांच्या 'एक्सेल एंटरटेनमेंट'ने याची निर्मिती केली आहे.

कथानक: हा चित्रपट मणिपूरमधील एका शालेय मुलाच्या भावनिक प्रवासावर आधारित आहे, जो आपल्या आईला सुखद धक्का देण्यासाठी आपल्या हरवलेल्या वडिलांचा शोध घेतो.

पुरस्कार सोहळा: हा ७९ वा बाफ्टा पुरस्कार सोहळा लंडन येथील रॉयल फेस्टिव्हल हॉलमध्ये पार पडला.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

 'वज्र प्रहार 2026' हा भारत आणि अमेरिका यांच्यातील संयुक्त विशेष दलांचा (Special Forces) सराव आहे, ज्याची 16 वी आवृत्ती हिमाचल प्रदेशातील बकलोह येथे आयोजित करण्यात आली आहे.

कालावधी: हा सराव 24 फेब्रुवारी ते 16 मार्च 2026 या दरम्यान पार पडत आहे. (काही सुरुवातीच्या अहवालांनुसार हा कालावधी 23 फेब्रुवारी ते 15 मार्च असा दर्शवण्यात आला होता).

स्थान: हिमाचल प्रदेशातील बकलोह येथील स्पेशल फोर्सेस ट्रेनिंग स्कूल (SFTS).
सहभागी तुकड्या: भारतीय लष्कराचे 45 जवान आणि अमेरिकेच्या 'ग्रीन बेरेट्स' (Green Berets) चे 12 जवान यामध्ये सहभागी झाले आहेत.

उद्देश: दोन्ही देशांच्या विशेष दलांमधील लष्करी सहकार्य, आंतर-कार्यक्षमता (Interoperability) आणि संयुक्त मोहिमांचे नियोजन सुधारणे हा या सरावाचा मुख्य उद्देश आहे.

पार्श्वभूमी: या सरावाची पहिली आवृत्ती 2010 मध्ये झाली होती. यापूर्वीची (15 वी) आवृत्ती नोव्हेंबर 2024 मध्ये अमेरिकेतील इडाहो (Idaho) येथे पार पडली होती.

या सरावामुळे पर्वतीय क्षेत्रातील विशेष मोहिमांची रणनीती आणि तंत्रे एकमेकांशी शेअर करण्यास मदत होत आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

महिला सरपंचांच्या ऐवजी पुरुष नातेवाईक प्रशासन चालवण्याच्या "सरपंच पती" प्रथेला आळा घालण्यासाठी केंद्र सरकारने Say No to Proxy Sarpanch मोहीम सुरू केली आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

भारतीय वंशाचे ज्येष्ठ हवामान शास्त्रज्ञ 
डॉ. वीरभद्रन रामनाथन यांना रॉयल स्वीडिश अकादमी ऑफ सायन्सेसतर्फे २०२६ चा अत्यंत प्रतिष्ठेचा 'क्रॅफर्ड पुरस्कार' (Crafoord Prize) जाहीर झाला आहे. नोबेल पारितोषिक न मिळणाऱ्या विषयांमधील कामगिरीसाठी दिला जाणारा हा पुरस्कार 'भूविज्ञानाचे नोबेल' म्हणून ओळखला जातो.

प्रमुख संशोधन: वातावरणातील अल्पकालीन हवामान प्रदूषक (SLCPs) आणि हरितगृह परिणामातील (Greenhouse Effect) त्यांची भूमिका स्पष्ट केली.

CFC चे परिणाम: १९७५ मध्ये त्यांनी प्रथमच सिद्ध केले की क्लोरोफ्लोरोकार्बन्स (CFCs) केवळ ओझोन थराचे नुकसान करत नाहीत, तर ते कार्बन डायऑक्साइडपेक्षा हजारो पटीने जास्त उष्णता शोषून घेतात.

ॲटमॉस्फेरिक ब्राऊन क्लाउड्स (ABCs): दक्षिण आशिया आणि हिंदी महासागरावरील 'तपकिरी ढग' (काजळी आणि धूळ) यांचा मान्सूनवर आणि जागतिक हवामानावर होणारा परिणाम त्यांनी जगासमोर मांडला.

पुरस्काराचे स्वरूप: या पुरस्कारांतर्गत त्यांना सुमारे ९ लाख अमेरिकन डॉलर्स (८ दशलक्ष स्वीडिश क्रोनर) आणि सुवर्णपदक

पार्श्वभूमी: जन्म तामिळनाडूत, शिक्षण अण्णामलाई विद्यापीठ आणि भारतीय विज्ञान संस्था (IISc), बंगळुरु

आंध्र प्रदेश सरकारने मानव-वन्यजीव संघर्ष (Human-Wildlife Conflict) कमी करण्यासाठी आणि वन्यजीवांच्या संरक्षणासाठी 'हनुमान' (HANUMAN) प्रकल्प सुरू केला.

आंध्र प्रदेशचे उपमुख्यमंत्री आणि वनमंत्री 
पवन कल्याण यांनी ३ मार्च २०२६ रोजी (जागतिक वन्यजीव दिनानिमित्त) या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाचा शुभारंभ केला. 

अत्याधुनिक तंत्रज्ञान: वन्यजीवांच्या हालचालींवर लक्ष ठेवण्यासाठी यामध्ये AI-आधारित मॉनिटरिंग, ड्रोन, जीपीएस ट्रॅकिंग आणि मोबाइल अलर्ट यंत्रणेचा वापर केला जाणार आहे.

त्वरित प्रतिसाद पथके: राज्यात १९ जलद प्रतिसाद पथके (Rapid Response Teams) आणि जवळपास १०० सुसज्ज वाहने तैनात करण्यात आली आहेत.

बचाव केंद्रे: विशाखापट्टणम, तिरुपती, राजमहेंद्रवरम आणि बायर्लुटी येथे चार विशेष वन्यजीव बचाव आणि उपचार केंद्रे स्थापन करण्यात आली आहेत.

वज्र टीम (Vajra Teams): स्थानिक पातळीवर, विशेषतः सापांच्या सुटकेसाठी आणि लहान वन्यजीव घटनांसाठी ग्रामस्तरावर प्रशिक्षित 'वज्र' स्वयंसेवक पथके तयार करण्यात आली आहेत.

मदत निधी: वन्यजीवांच्या हल्ल्यात मृत्यू झाल्यास दिल्या जाणाऱ्या नुकसानभरपाईची रक्कम वाढवून १० लाख रुपये करण्यात आली आहे.

तामिळनाडू सरकारने नामक्कल जिल्ह्यातील 
कोल्ली हिल्स (Kolli Hills) येथील अरियूर शोला (Ariyur Shola) राखीव जंगलात राज्याचे पहिले 'डार्क स्काय पार्क' (Dark Sky Park) उभारले आहे.

उद्घाटन: या पार्कचे उद्घाटन २७ फेब्रुवारी २०२६ रोजी वनमंत्री आर. एस. राजकन्नप्पन (R. S. Rajakannappan) यांच्या हस्ते करण्यात आले.

उद्देश: खगोल-पर्यटनाला (Astro-tourism) चालना देणे, प्रकाश प्रदूषणाबद्दल (Light pollution) जागरूकता निर्माण करणे आणि नैसर्गिक रात्रीच्या आकाशाचे संरक्षण करणे हा यामागचा मुख्य उद्देश

सुविधा: हे पार्क सुमारे १ कोटी रुपये खर्चून उभारण्यात आले असून, येथे निरीक्षणासाठी तीन अत्याधुनिक टेलिस्कोप (Telescopes) उपलब्ध करून देण्यात आले.

स्थान: कोल्ली हिल्सची निवड त्याच्या उंचीमुळे, घनदाट जंगलामुळे आणि शहरी प्रकाशाच्या कमी अडथळ्यामुळे करण्यात आली आहे, ज्यामुळे आकाश निरीक्षणासाठी हे एक उत्तम ठिकाण ठरते.

विशेष उपक्रम: येथे पर्यटकांना चंद्र, ग्रह आणि आकाशगंगा पाहता येतील. तसेच, नवीन चंद्र (अमावस्या) काळामध्ये महिन्यातून २-३ वेळा विशेष 'ओव्हरनाईट कॅम्प' आणि 'स्टारगेझिंग सेशन्स' आयोजित केले जातील.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

 फेब्रुवारी २०२६ मध्ये महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील हिंगणघाट शहरात, वेणा नदीच्या काठावर १२ व्या शतकातील सेउन (यादव) राजवंशातील मंदिर-शैलीतील दगडी स्तंभाचे अवशेष सापडले आहेत. 

स्थळ: वर्धा जिल्ह्यातील हिंगणघाट जवळील वेणा नदीचा परिसर.

संशोधक: मूर्ती संशोधक पंचशील थूल यांनी जुन्या मंदिर स्थळांचा अभ्यास करताना हे अवशेष शोधले. त्यानंतर संशोधक प्रवीण कडू यांच्यासह केलेल्या पाहणीत हे अवशेष यादव काळातील असल्याचे स्पष्ट झाले.

साहित्य व कोरीव काम: हे स्तंभ स्थानिक स्तरावर उपलब्ध असलेल्या काळ्या पाषाणापासून (बेसाल्ट) बनवलेले आहेत. यावर कमळाच्या फुलांचे सुबक कोरीव काम असून, ही हेमाडपंथी स्थापत्य शैलीची वैशिष्ट्ये आहेत.

ऐतिहासिक महत्त्व: संशोधकांच्या मते, हे स्तंभ प्राचीन मंदिराच्या सभामंडपाचा किंवा गर्भगृहासमोरील भागाचा हिस्सा असावेत. या शोधामुळे विदर्भ क्षेत्रात यादव साम्राज्याचा सांस्कृतिक आणि धार्मिक प्रभाव असल्याचे पुन्हा एकदा सिद्ध झाले आहे.

यादव राजवंशाची राजधानी देवगिरी (दौलताबाद) होती आणि ११ व्या ते १४ व्या शतकादरम्यान महाराष्ट्राच्या मोठ्या भूभागावर त्यांचे राज्य होते. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

महाराष्ट्र हे दिव्यांग व्यक्तींसाठी स्वतंत्र दिव्यांग कल्याण विभाग स्थापन करणारे देशातील पहिले राज्य ठरले आहे.

या विभागांतर्गत सुरू करण्यात आलेले 'एकात्मिक दिव्यांग सहाय्यक पोर्टल' (Integrated Divyang Sahayak Portal) दिव्यांग व्यक्तींना विविध सरकारी योजना, सवलती आणि साहित्याचे वाटप एकाच छताखाली उपलब्ध करून देण्यासाठी डिझाइन करण्यात आले आहे.

या पोर्टलचे काही महत्त्वाचे फायदे:
पारदर्शकता: अर्जाची सद्यस्थिती ऑनलाईन तपासता येते.

सुटसुटीतपणा: विविध योजनांसाठी वेगवेगळ्या कार्यालयात जाण्याची गरज उरत नाही.

माहितीचा साठा: दिव्यांगत्वाचे प्रकार आणि त्यानुसार उपलब्ध असलेल्या योजनांची माहिती एकाच ठिकाणी मिळते.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाच्या (BCCI) वार्षिक नमन पुरस्कार सोहळा २०२६ मध्ये 
शुभमन गिलची 'पॉली उमरीगर पुरस्कार' (सर्वोत्कृष्ट पुरुष क्रिकेटपटू) साठी निवड झाली आहे. हा सोहळा रविवार, १५ मार्च २०२६ रोजी नवी दिल्ली येथे आयोजित करण्यात येणार आहे.

कर्नल सी.के. नायडू जीवनगौरव पुरस्कार: भारतीय क्रिकेट संघाचे माजी मुख्य प्रशिक्षक आणि दिग्गज फलंदाज राहुल द्रविड यांना त्यांच्या खेळाडू आणि मार्गदर्शक अशा दोन्ही रूपांतील अतुलनीय योगदानासाठी हा सर्वोच्च सन्मान जाहीर झाला आहे.

महिला जीवनगौरव पुरस्कार: माजी भारतीय कर्णधार मिताली राज हिला देखील जीवनगौरव पुरस्काराने सन्मानित करण्याची शक्यता आहे.

लाला अमरनाथ पुरस्कार (देशांतर्गत सर्वोत्तम अष्टपैलू): मुंबईचा उदयोन्मुख खेळाडू आयुष म्हात्रे याला हा पुरस्कार प्रदान केला जाईल.

सर्वोत्कृष्ट देशांतर्गत संघटना: मुंबई क्रिकेट असोसिएशनला (MCA) सर्वोत्कृष्ट असोसिएशनचा बहुमान मिळणार आहे. 

यावर्षीचा सोहळा विशेषतः भारताच्या 'सुवर्ण वर्षा'चा (Golden Year) उत्सव म्हणून साजरा केला जात आहे, ज्यामध्ये भारतीय संघांनी विविध श्रेणींमध्ये पाच आयसीसी (ICC) ट्रॉफी जिंकल्या आहेत.

@ChaluGhadamodi

 'स्टॉकहोम इंटरनॅशनल पीस रिसर्च इन्स्टिट्यूट' (SIPRI) ने मार्च २०२६ मध्ये प्रसिद्ध केलेल्या 'ट्रेंड्स इन इंटरनॅशनल आर्म्स ट्रान्सफर, २०२५' या नवीन अहवालानुसार, युक्रेननंतर भारत जगातील दुसरा सर्वात मोठा शस्त्र आयातदार देश ठरला आहे.

जागतिक वाटा: २०२१-२०२५ या कालावधीत जागतिक शस्त्रास्त्र आयातीत युक्रेनचा वाटा ९.७% असून तो पहिल्या क्रमांकावर आहे, तर भारताचा वाटा ८.२% आहे.

भारताची स्थिती: भारताच्या आयातीत २०१६-२०२० च्या तुलनेत ४% घट झाली असली, तरी आधुनिक शस्त्रास्त्रांची गरज आणि शेजारील देशांसोबतचे तणाव यामुळे भारत अजूनही मोठ्या प्रमाणावर आयात करत आहे.

प्रमुख पुरवठादार: रशिया अजूनही भारताचा सर्वात मोठा पुरवठादार आहे (४०%), मात्र त्याचे प्रमाण कमी होत आहे. भारत आता फ्रान्स (२९%) आणि इस्रायल (१५%) सारख्या पाश्चात्य देशांकडून अधिक खरेदी करत आहे.

युक्रेनची प्रगती: रशियासोबतच्या युद्धामुळे युक्रेनच्या शस्त्रास्त्र आयातीत तब्बल २१०% वाढ झाली असून, तो जगातील सर्वात मोठा आयातदार बनला आहे.

इतर देश: सौदी अरेबिया (६.८%), कतार (६.४%) आणि पाकिस्तान (४.२%) हे अनुक्रमे तिसऱ्या, चौथ्या आणि पाचव्या क्रमांकावर.

बेंगळुरूस्थित Aqua Air X Autonomous Systems ने विकसित केलेला 'AVATAAR' (अवतार) हा भारतातील पहिला उभयचर (Amphibious) ड्रोन आहे, जो ५ मार्च २०२६ रोजी लाँच करण्यात आला. हा प्रगत ड्रोन हवेत उडण्यासोबतच पाण्यात उतरून, पाण्याखाली डायव्हिंग करून पाळत ठेवणे, बचाव कार्य आणि संरक्षण मोहिमांमध्ये (Defence applications) सक्षमपणे काम करू शकतो.

'AVATAAR' ड्रोनची प्रमुख वैशिष्ट्ये:
दुहेरी कार्यक्षमता: हवेत उडणे आणि पाण्याखाली बुडी मारून (Submarine-like) काम करणे.

संरचना: हे ड्रोन कार्बन फायबर (Carbon fiber) बॉडी आणि खऱ्या पाण्याच्या क्षरणरोधक कोटिंग्जसह तयार केले आहे.

क्षमता: हे ड्रोन १० किलोपर्यंत पेलोड (Payload) वाहून नेऊ शकते.

वापर: सागरी पाळत ठेवणे, संरक्षण आणि संशोधन कामांसाठी अत्यंत उपयुक्त.

Rainmatter कडून १२.५ कोटी रुपयांचे सीड फंडिंग (Seed funding) मिळवलेले हे स्वदेशी तंत्रज्ञान भारताच्या रोबोटिक्स क्षेत्रात मोठी क्रांती मानले जात आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

केरळ पोलिसांनी ८ मार्च २०२६ रोजी आंतरराष्ट्रीय महिला दिनाचे औचित्य साधून 'निर्भया निशा' (Nirbhaya Nisha) सुरू केला. रात्रीच्या वेळी प्रवास करणाऱ्या महिलांची सुरक्षितता सुनिश्चित करणे हा या प्रकल्पाचा मुख्य उद्देश आहे.

वेळ आणि व्याप्ती: रात्री ९:०० ते पहाटे ५:०० या वेळेत कार्यान्वित

त्वरित प्रतिसाद यंत्रणा: महिलांच्या मदतीसाठी ११२ आपत्कालीन हेल्पलाइन, केरळ पोलिसांच्या 'Pol-App' मधील SOS फिचर आणि जिल्हा नियंत्रण कक्ष यांचा समन्वय साधला जातो.

गस्त आणि वाहने: रात्रीची गस्त अधिक मजबूत करण्यात आली आहे. राज्यातील १४ जिल्ह्यांमध्ये महिला पोलीस कर्मचाऱ्यांमार्फत चालवल्या जाणाऱ्या २८ फोर्स गुरखा जीप तैनात करण्यात आल्या आहेत.

प्रगत तंत्रज्ञान: गर्दीच्या आणि संवेदनशील ठिकाणी AI-सक्षम सीसीटीव्ही कॅमेरे आणि चेहरे ओळखणारे (facial recognition) तंत्रज्ञान

निर्भया निशा सेफ्टी पोल्स: आपत्कालीन परिस्थितीत अलार्म वाजवण्यासाठी आणि पोलिसांशी संपर्क साधण्यासाठी विविध ठिकाणी खास 'सेफ्टी पोल्स' (Safety Poles)

उद्घाटन मुख्यमंत्री पिनाराई विजयन यांनी २४ फेब्रुवारी २०२६ रोजी केले होते, तर अधिकृत अंमलबजावणी ८ मार्चपासून सुरू झाली. 

नाटो (NATO) द्वारे आयोजित 'कोल्ड रिस्पॉन्स २०२६' (Cold Response 2026) हा प्रमुख हिवाळी लष्करी सराव मार्च २०२६ मध्ये नॉर्वेमध्ये सुरू झाला आहे. या सरावात १४ देशांचे सुमारे २५,००० सैनिक, तसेच फिनलंड आणि उत्तर नॉर्वेमधील सागरी क्षेत्रात आर्क्टिक परिस्थितीत संरक्षण क्षमता आणि सामूहिक तयारीची चाचणी घेत आहेत.

कोल्ड रिस्पॉन्स २०२६ बद्दल महत्त्वाची माहिती:

आयोजक आणि ठिकाण: नॉर्वेच्या नेतृत्वाखालील हा सराव मुख्यतः उत्तर नॉर्वे, फिनलंड आणि आसपासच्या सागरी क्षेत्रात पार पडत आहे.

सहभागी: १४ नाटो सदस्य राष्ट्रांचे २५,००० हून अधिक सैनिक यात सहभागी

उद्दिष्ट: आर्क्टिकच्या अत्यंत थंड हवामानात युद्ध लढण्याची तयारी करणे, सामूहिक संरक्षण क्षमता वाढवणे आणि 'टोटल डिफेन्स' (नागरी आणि लष्करी सहकार्य) बळकट करणे.

महत्त्व: हा सराव नाटोच्या उत्तरी आघाडीचे रक्षण करण्यावर भर देतो आणि संभाव्य धोक्यांना रोखण्यासाठी (Deterrence) महत्त्वाची भूमिका बजावतो.

कालावधी: हा सराव मार्चच्या मध्यात, 2026 मध्ये क्रियाशील आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

नीती आयोगाने (NITI Aayog) नुकत्याच प्रसिद्ध केलेल्या 'फिस्कल हेल्थ इंडेक्स (FHI) 2026' नुसार, भारतातील १८ प्रमुख राज्यांच्या यादीत महाराष्ट्र पाचव्या क्रमांकावर आहे. 

अव्वल राज्ये: या निर्देशांकात ओडिशा ७३.१ गुणांसह पहिल्या क्रमांकावर कायम आहे. त्यानंतर गोवा (५४.७ गुण) दुसऱ्या आणि झारखंड (५०.५ गुण) तिसऱ्या स्थानावर आहे.

महाराष्ट्राची कामगिरी: महाराष्ट्र ४५.० गुणांसह पाचव्या स्थानावर असून राज्याने आपली आर्थिक स्थिरता आणि महसूल व्यवस्थापन योग्य राखले आहे. गुजरात या यादीत चौथ्या क्रमांकावर आहे.

वर्गीकरण: महाराष्ट्राचा समावेश 'फ्रंट-रनर' (Front-Runner) या श्रेणीत करण्यात आला आहे.

सर्वात कमी कामगिरी करणारी राज्ये: 
पंजाब (१८ वा क्रमांक), आंध्र प्रदेश (१७ वा क्रमांक) आणि पश्चिम बंगाल (१६ वा क्रमांक) ही राज्ये या यादीत सर्वात तळाला आहेत.

हा निर्देशांक प्रामुख्याने खर्चाची गुणवत्ता, महसूल जमा करणे, वित्तीय शिस्त, कर्ज निर्देशांक आणि कर्जाची शाश्वतता या पाच निकषांवर आधारित आहे. 

जॉइन करा @ChaluGhadamodi

*'बीसीसीआय' पुरस्कार विजेते (निवडक)*

*कर्नल सी. के. नायडू जीवनगौरव पुरस्कार :* राहुल द्रविड, रॉजर बिन्नी, मिताली राज
सर्वोत्तम आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटू : शुभमन गिल (पुरुष), स्मृती मनधाना (महिला)

*सर्वोत्तम पदार्पणवीर :* हर्षित राणा (पुरुष), श्री चरणी (महिला)
सर्वोत्तम अष्टपैलू (देशांतर्गत) :
आयुष म्हात्रे, मुंबई (मर्यादित षटके)
हर्ष दुबे, विदर्भ (रणजी करंडक)

*महिला क्रिकेटपटू (देशांतर्गत) :*
इरा जाधव, मुंबई (कनिष्ठ)
शफाली वर्मा, हरियाणा (वरिष्ठ)
*सर्वोत्तम राज्य संघटना :* मुंबई क्रिकेट संघटना

*Note :* गिलला प्रतिष्ठेचा पॉली उम्रीगर पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. *गिलने वर्षातील सर्वोत्तम क्रिकेटपटूचा पुरस्कार दुसऱ्यांदा मिळवला.* यापूर्वी त्याने 2023 मध्ये हा सन्मान मिळवला होता. *स्मृती मानधनाने वर्षातील सर्वोत्तम क्रिकेटपटूचा पुरस्कार पाचव्यांदा मिळवला.*

लोकराज्य : डिसेंबर 2025
(डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विशेषांक)

जॉइन करा @MPSCMaterialKatta

युनेस्को जागतिक वारसा स्थळ असलेल्या दार्जिलिंग हिमालयन रेल्वेच्या (DHR) १४५ वर्षांच्या इतिहासात पहिल्यांदाच एका महिलेची ट्रॅव्हलिंग तिकीट एक्झामिनर (TTE) म्हणून नियुक्ती झाली आहे. ईशान्य सीमा रेल्वेच्या (NFR) अनुभवी कर्मचारी सरिता योल्मो यांनी ५ फेब्रुवारी २०२६ रोजी न्यू जलपाईगुडी ते दार्जिलिंग दरम्यानच्या टॉय ट्रेनमध्ये आपली ऐतिहासिक भूमिका सांभाळली, ज्यामुळे रेल्वेतील लिंगभेदाच्या अडथळ्यांना छेद मिळाला आहे.

महत्त्वाची वैशिष्ट्ये:
पहिली महिला TTE: सरिता योल्मो या DHR च्या इतिहासातील पहिल्या महिला TTE आहेत.

नियुक्ती: ५ फेब्रुवारी २०२६ पासून त्यांनी कार्यभार स्वीकारला.

मार्ग: त्या न्यू जलपाईगुडी (NJP) ते दार्जिलिंग या टॉय ट्रेन मार्गावर तिकीट तपासणीचे काम करतील.

पार्श्वभूमी: सरिता योल्मो या पूर्वोत्तर सीमा रेल्वेच्या अनुभवी कर्मचारी आहेत.

ही नियुक्ती भारतीय रेल्वेमध्ये, विशेषतः वारसा टॉय ट्रेनमध्ये महिलांच्या सहभागासाठी एक मैलाचा दगड मानली जात आहे.

जॉइन करा @ChaluGhadamodi