Forwarded from O'zbekona Cisco (Mr.Abdullakhujayev)
5-oyda Noldan boshlab xalqaro Cisco CCNA sertifikatini olish mumkinligini isboti mana shu bo'ladi.
Jahongirni tabriklab qolamiz.
Azizlar biz o'z yutug'larimizni shogirtlarimiz yutug'ida deb bilamiz. Va bu yutug'larni ko'paytirish harakat qilamiz.
InshaAlloh buni sizda ham isbotlashga xarakat qilamiz.
August CISCO CCNA guruhimizga ulgurib qoling
@uzbekona_cisco
@cisco_server
@new_ccna #ccna #ccnp #cisco #networking #cisco_academy
Jahongirni tabriklab qolamiz.
Azizlar biz o'z yutug'larimizni shogirtlarimiz yutug'ida deb bilamiz. Va bu yutug'larni ko'paytirish harakat qilamiz.
InshaAlloh buni sizda ham isbotlashga xarakat qilamiz.
August CISCO CCNA guruhimizga ulgurib qoling
@uzbekona_cisco
@cisco_server
@new_ccna #ccna #ccnp #cisco #networking #cisco_academy
π6β‘2β€1π₯1π1
Forwarded from O'zbekona Cisco (Mr.Abdullakhujayev)
ITN6_Instructor_Materials_Chapter1.pptx
2.3 MB
CCNA instructor material v6
Rus tilida
1-Mavzu: Tarmoqga kirish
@uzbekona_cisco
@cisco_server
@new_ccna #ccna #ccnp #cisco #networking #cisco_academy
Rus tilida
1-Mavzu: Tarmoqga kirish
@uzbekona_cisco
@cisco_server
@new_ccna #ccna #ccnp #cisco #networking #cisco_academy
π6π₯1
Nimaligini biladiganlar bormi?
@uzbekona_cisco
@cisco_server
@new_ccna #ccna #ccnp #cisco #networking #cisco_academy
@uzbekona_cisco
@cisco_server
@new_ccna #ccna #ccnp #cisco #networking #cisco_academy
π₯5
π―VLAN Tag va Untag nima?
Tag nima?
Bu Ethernet framega qo'shiladigan 4 baytlik VLAN ma'lumoti (802.1Q header).
Oddiy frame: [MAC][MAC][Type][Data]
Tagged frame: [MAC][MAC][802.1Q][Type][Data]
ββββββββββββββββββββ
ACCESS PORT π
Xususiyatlari:
β«οΈ Faqat bitta VLAN
β«οΈ Tagsiz paketlar
β«οΈ Kompyuter, printer uchun
Ishlash prinsipi:
β Kiruvchi paketdan tagni olib tashlaydi
β Chiquvchi paketni tagsiz yuboradi
ββββββββββββββββββββ
TRUNK PORT π
Xususiyatlari:
β«οΈ Bir nechta VLAN
β«οΈ Tagli paketlar
β«οΈ Switch-switch uchun
Ishlash prinsipi:
β Kiruvchi: Tag borini saqlaydi
β Chiquvchi: Kopchilik VLAN tag bilan
ββββββββββββββββββββ
Paket oqimi misoli π
[PC-VLAN10] βFa0/1β [SW1] βGi0/1β [SW2]
1οΈβ£ PC tagsiz paket yuboradi
2οΈβ£ Access port VLAN 10 tag qoshadi
3οΈβ£ Trunk port tag bilan uzatadi
4οΈβ£ SW2 tagged paketni qabul qiladi
#CCIE #VLAN #Networking #Cisco
Davomi keyingi postda π
@cisco_server
Tag nima?
Bu Ethernet framega qo'shiladigan 4 baytlik VLAN ma'lumoti (802.1Q header).
Oddiy frame: [MAC][MAC][Type][Data]
Tagged frame: [MAC][MAC][802.1Q][Type][Data]
ββββββββββββββββββββ
ACCESS PORT π
Xususiyatlari:
β«οΈ Faqat bitta VLAN
β«οΈ Tagsiz paketlar
β«οΈ Kompyuter, printer uchun
Ishlash prinsipi:
β Kiruvchi paketdan tagni olib tashlaydi
β Chiquvchi paketni tagsiz yuboradi
interface Fa0/1
switchport mode access
switchport access vlan 10
ββββββββββββββββββββ
TRUNK PORT π
Xususiyatlari:
β«οΈ Bir nechta VLAN
β«οΈ Tagli paketlar
β«οΈ Switch-switch uchun
Ishlash prinsipi:
β Kiruvchi: Tag borini saqlaydi
β Chiquvchi: Kopchilik VLAN tag bilan
interface Gi0/1
switchport mode trunk
switchport trunk allowed vlan 10,20,30
ββββββββββββββββββββ
Paket oqimi misoli π
[PC-VLAN10] βFa0/1β [SW1] βGi0/1β [SW2]
1οΈβ£ PC tagsiz paket yuboradi
2οΈβ£ Access port VLAN 10 tag qoshadi
3οΈβ£ Trunk port tag bilan uzatadi
4οΈβ£ SW2 tagged paketni qabul qiladi
#CCIE #VLAN #Networking #Cisco
Davomi keyingi postda π
@cisco_server
π6β€1π₯1
Kompyuterda VLAN ID o'rnatilsa nima bo'ladi? π»
Ko'p tarmoq adapterlari VLAN taggingni qo'llab-quvvatlaydi. Lekin bu har doim kerakmi? π€
βββββββββββββββββββ
ACCESS PORT bilan β
[PC VLAN tag 10] β [Fa0/1 Access VLAN 10]
β Paket DROP!
Sabab: Access port faqat untagged paket kutadi, lekin tagged paket keldi!
βββββββββββββββββββ
TRUNK PORT bilan β
[PC VLAN tag 10] β [Gi0/1 Trunk allowed 10]
β VLAN 10ga yo'naladi
Shart: Trunk portda allowed vlan 10 bolishi kerak!
βββββββββββββββββββ
Xulosa π
Kompyuter | Switch Port | Natija
Tag yoq | Access | β Normal
Tag bor | Access | β Drop
Tag bor | Trunk | β Ishlaydi
βββββββββββββββββββ
Amaliy maslahat π‘
Oddiy foydalanuvchilar:
β VLAN tag o'rnatmang
β Oddiy Access portga ulang
Server/VM uchun:
β VLAN tagging ishlatish mumkin
β Trunk portga ulang
π― Masalan: VMware ESXi, Linux
βββββββββββββββββββ
Esda tuting! β οΈ
Kompyuterda VLAN ID yoqsangiz:
β«οΈ Switch TRUNK bolishi shart
β«οΈ Aks holda aloqa ishlamaydi
β«οΈ Maxsus holatlarda kerak
#CCIE #VLAN #Networking #Cisco #SwitchConfig
π¬ Savollaringiz bo'lsa, komentariyada kutamiz...
@cisco_server
Ko'p tarmoq adapterlari VLAN taggingni qo'llab-quvvatlaydi. Lekin bu har doim kerakmi? π€
βββββββββββββββββββ
ACCESS PORT bilan β
[PC VLAN tag 10] β [Fa0/1 Access VLAN 10]
β Paket DROP!
Sabab: Access port faqat untagged paket kutadi, lekin tagged paket keldi!
βββββββββββββββββββ
TRUNK PORT bilan β
[PC VLAN tag 10] β [Gi0/1 Trunk allowed 10]
β VLAN 10ga yo'naladi
Shart: Trunk portda allowed vlan 10 bolishi kerak!
βββββββββββββββββββ
Xulosa π
Kompyuter | Switch Port | Natija
Tag yoq | Access | β Normal
Tag bor | Access | β Drop
Tag bor | Trunk | β Ishlaydi
βββββββββββββββββββ
Amaliy maslahat π‘
Oddiy foydalanuvchilar:
β VLAN tag o'rnatmang
β Oddiy Access portga ulang
Server/VM uchun:
β VLAN tagging ishlatish mumkin
β Trunk portga ulang
π― Masalan: VMware ESXi, Linux
βββββββββββββββββββ
Esda tuting! β οΈ
Kompyuterda VLAN ID yoqsangiz:
β«οΈ Switch TRUNK bolishi shart
β«οΈ Aks holda aloqa ishlamaydi
β«οΈ Maxsus holatlarda kerak
#CCIE #VLAN #Networking #Cisco #SwitchConfig
π¬ Savollaringiz bo'lsa, komentariyada kutamiz...
@cisco_server
π4
#Encore
π‘ ENCOR 350-401 | Chapter 7
π‘ EIGRP β CCNA da aytilmagan KEY POINTS
ββββββββββββββββββ
π§ DUAL Algoritmi
EIGRP oddiy distance vector emas. DUAL
(Diffusing Update Algorithm) loop-free
backup yo'llarni oldindan hisoblaydi va
convergence ni tezlashtiradi.
ββββββββββββββββββ
π FD, RD va Feasibility Condition
- FD (Feasible Distance) β router o'zi
hisoblagan to'liq path metric
- RD (Reported Distance) β qo'shni
e'lon qilgan o'z masofasi
- Feasibility Condition:
β RD < FD β Feasible Successor
β RD β₯ FD β Backup sifatida qabul
qilinmaydi (loop xavfi)
π‘ RD β bu qo'shni masofasi, to'liq
path metric emas! Path metric = RD +
o'zingning link cost.
ββββββββββββββββββ
βοΈ Unequal-Cost Load Balancing
EIGRP variance multiplier orqali har xil
metrikdagi yo'llarni bir vaqtda ishlatadi.
Variance = Feasible Successor FD Γ·
Successor FD (yuqoriga yaxlitlanadi)
Feasible Successor FD < Variance qiymati
bo'lsa β RIB ga o'rnatiladi.
ββββββββββββββββββ
π Convergence: Passive vs Active
- Passive (P) β topology barqaror β
- Active (A) β yo'l yo'qoldi, DUAL
hisoblash boshlandi βοΈ
Feasible Successor bor β darhol
Passive ga qaytadi (hech kim bilmaydi)
Feasible Successor yo'q β Query jarayoni
boshlanadi.
ββββββββββββββββββ
π¨ Query / Reply Mexanizmi
Query kelganda router MAJBURIY javob
berishi shart. 2 ta to'g'ri javob:
1οΈβ£ "Bu prefix menda yo'q"
2οΈβ£ "Menda boshqa yo'l bor" (+ attributes)
Jim qolish = o'lim π
Reply Status Flag β router yuborgan har
bir query uchun, har bir qo'shni bo'yicha
alohida kuzatiladi. Barcha flag = 0
bo'lganda DUAL yakunlanadi.
ββββββββββββββββββ
π SIA β Stuck In Active
Query ga 3 daqiqada reply kelmasa β
adjacency RESET (faqat o'sha prefix emas,
BARCHA prefix lar uchun!)
1.5 daqiqada SIA-Query yuboriladi:
"Sen tiriksan, lekin nima bo'ldi?"
Hello timer β SIA-Query:
- Hello β "Qo'shni tirikmi?" (adjacency)
- SIA-Query β "DUAL hisoblash
tugatdingmi?" (computation)
Router tirik bo'la turib ham javob bera
olmasligi mumkin β chunki u ham chuqurroq
birovni kutmoqda!
ββββββββββββββββββ
π¦ Classic vs Wide Metrics
Classic β delay 10ΞΌs, bandwidth kbps
β 11 Gbps va 50 Gbps ni ajrata olmaydi
Wide β delay pikosekund (10β»ΒΉΒ²),
65,536 ga ko'paytirilgan
β 655 Tbps gacha masshtab
Kβ β jitter, energy kabi extended
attribute lar uchun qo'shimcha qiymat
ββββββββββββββββββ
πΊ Route Summarization β Null0 siri
R2 summary advertise qilganda o'z
routing table iga avtomatik:
172.16.0.0/16 β Null0 βοΈ
qo'shadi.
Mavjud bo'lmagan /24 ga paket kelsa:
β Longest Match β Null0 β DROP
β Loop emas, Black Hole nazorat ostida
β οΈ Summarization ishlashi uchun har bir
region ga UNIQUE address blok berilishi
shart. Bir xil summary β Black Hole!
ββββββββββββββββββ
β±οΈ Timers
Fast Slow (T1β)
Hello β 5 sec β 60 sec
Hold β 15 sec β 180 sec
Hold = Hello Γ 3 (default)
Hold = 0 β neighbor unreachable β
DUAL ga topology change xabari
ββββββββββββββββββ
#EIGRP #CCNP #ENCOR #Networking
@cisco_server
π‘ ENCOR 350-401 | Chapter 7
π‘ EIGRP β CCNA da aytilmagan KEY POINTS
ββββββββββββββββββ
π§ DUAL Algoritmi
EIGRP oddiy distance vector emas. DUAL
(Diffusing Update Algorithm) loop-free
backup yo'llarni oldindan hisoblaydi va
convergence ni tezlashtiradi.
ββββββββββββββββββ
π FD, RD va Feasibility Condition
- FD (Feasible Distance) β router o'zi
hisoblagan to'liq path metric
- RD (Reported Distance) β qo'shni
e'lon qilgan o'z masofasi
- Feasibility Condition:
β RD < FD β Feasible Successor
β RD β₯ FD β Backup sifatida qabul
qilinmaydi (loop xavfi)
π‘ RD β bu qo'shni masofasi, to'liq
path metric emas! Path metric = RD +
o'zingning link cost.
ββββββββββββββββββ
βοΈ Unequal-Cost Load Balancing
EIGRP variance multiplier orqali har xil
metrikdagi yo'llarni bir vaqtda ishlatadi.
Variance = Feasible Successor FD Γ·
Successor FD (yuqoriga yaxlitlanadi)
Feasible Successor FD < Variance qiymati
bo'lsa β RIB ga o'rnatiladi.
ββββββββββββββββββ
π Convergence: Passive vs Active
- Passive (P) β topology barqaror β
- Active (A) β yo'l yo'qoldi, DUAL
hisoblash boshlandi βοΈ
Feasible Successor bor β darhol
Passive ga qaytadi (hech kim bilmaydi)
Feasible Successor yo'q β Query jarayoni
boshlanadi.
ββββββββββββββββββ
π¨ Query / Reply Mexanizmi
Query kelganda router MAJBURIY javob
berishi shart. 2 ta to'g'ri javob:
1οΈβ£ "Bu prefix menda yo'q"
2οΈβ£ "Menda boshqa yo'l bor" (+ attributes)
Jim qolish = o'lim π
Reply Status Flag β router yuborgan har
bir query uchun, har bir qo'shni bo'yicha
alohida kuzatiladi. Barcha flag = 0
bo'lganda DUAL yakunlanadi.
ββββββββββββββββββ
π SIA β Stuck In Active
Query ga 3 daqiqada reply kelmasa β
adjacency RESET (faqat o'sha prefix emas,
BARCHA prefix lar uchun!)
1.5 daqiqada SIA-Query yuboriladi:
"Sen tiriksan, lekin nima bo'ldi?"
Hello timer β SIA-Query:
- Hello β "Qo'shni tirikmi?" (adjacency)
- SIA-Query β "DUAL hisoblash
tugatdingmi?" (computation)
Router tirik bo'la turib ham javob bera
olmasligi mumkin β chunki u ham chuqurroq
birovni kutmoqda!
ββββββββββββββββββ
π¦ Classic vs Wide Metrics
Classic β delay 10ΞΌs, bandwidth kbps
β 11 Gbps va 50 Gbps ni ajrata olmaydi
Wide β delay pikosekund (10β»ΒΉΒ²),
65,536 ga ko'paytirilgan
β 655 Tbps gacha masshtab
Kβ β jitter, energy kabi extended
attribute lar uchun qo'shimcha qiymat
ββββββββββββββββββ
πΊ Route Summarization β Null0 siri
R2 summary advertise qilganda o'z
routing table iga avtomatik:
172.16.0.0/16 β Null0 βοΈ
qo'shadi.
Mavjud bo'lmagan /24 ga paket kelsa:
β Longest Match β Null0 β DROP
β Loop emas, Black Hole nazorat ostida
β οΈ Summarization ishlashi uchun har bir
region ga UNIQUE address blok berilishi
shart. Bir xil summary β Black Hole!
ββββββββββββββββββ
β±οΈ Timers
Fast Slow (T1β)
Hello β 5 sec β 60 sec
Hold β 15 sec β 180 sec
Hold = Hello Γ 3 (default)
Hold = 0 β neighbor unreachable β
DUAL ga topology change xabari
ββββββββββββββββββ
#EIGRP #CCNP #ENCOR #Networking
@cisco_server
β€2π1
π₯ Ko'pchilik bilmagan OSPF sirlari β #1
ββββββββββββββββββ
β Savol: Quyidagi komanda nima qiladi?
Ko'pchilikning fikri::
ββββββββββββββββββ
β To'g'ri javob:
Keyin o'sha interfeys LSA orqali o'zi e'lon qilinadi π‘
ββββββββββββββββββ
π§ Misol bilan tushunamiz:
Router 3 ta interfeysi bor:
ββββββββββββββββββ
π― Wildcard mask nima qiladi?
Wildcard
Ma'nosi
Faqat aynan shu IP
/24 dagi barcha IP lar
Barcha interfeyslari
ββββββββββββββββββ
π‘ 1 gap bilan yodla:
ββββββββββββββββββ
π Bu bilim CCNP/CCIE imtihonlarida tez-tez chiqadi!
π Buni bilardingmidingiz?
Komentariyada kutib qolamiz!
@cisco_server
#OSPF #Cisco #CCNA #CCNP #CCIE #Networking #Tarmoq
ββββββββββββββββββ
β Savol: Quyidagi komanda nima qiladi?
router ospf 1
network 10.0.0.0 0.0.0.255 area 0
Ko'pchilikning fikri::
"10.0.0.0 tarmoqni OSPF ga e'lon qiladi" β NOTO'G'RI β
ββββββββββββββββββ
β To'g'ri javob:
network komandasi tarmoqni emas β interfeysdagi OSPF ni YOQADI!Keyin o'sha interfeys LSA orqali o'zi e'lon qilinadi π‘
ββββββββββββββββββ
π§ Misol bilan tushunamiz:
Router 3 ta interfeysi bor:
Gi0/0 β 10.0.0.1 β mos keladi
Gi0/1 β 10.0.10.1 β mos kelmaydi
Gi0/2 β 192.168.1.1 β mos kelmaydi
network 10.0.0.0 0.0.0.255 area 0 π Bu komanda faqat Gi0/0 da OSPF ni yoqadiββββββββββββββββββ
π― Wildcard mask nima qiladi?
Wildcard
Ma'nosi
0.0.0.0Faqat aynan shu IP
0.0.0.255/24 dagi barcha IP lar
255.255.255.255Barcha interfeyslari
ββββββββββββββββββ
π‘ 1 gap bilan yodla:
Network statement β tarmoq e'lon qilmaydi, interfeysdagi OSPF ni YOQADI!
ββββββββββββββββββ
π Bu bilim CCNP/CCIE imtihonlarida tez-tez chiqadi!
π Buni bilardingmidingiz?
Komentariyada kutib qolamiz!
@cisco_server
#OSPF #Cisco #CCNA #CCNP #CCIE #Networking #Tarmoq
π2π€―1