Конституциялық Сот конституциялық бақылау сот шешімдерін қайта қарау тетігі болып табылмайтынын еске салды

📨 Конституциялық Сотқа Азаматтық кодекстің 306-бабы 2-тармағының және Жоғарғы Соттың сақтандыру мәселелері бойынша нормативтік қаулысының 35-тармағының Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтініш келіп түсті.

Іс материалдарынан белгілі болғандай, өтініш беруші автокөлік сатып алу үшін банктік қарыз шартына, сондай-ақ банк пайда алушы ретінде көрсетілген көлік құралын ерікті сақтандыру шартына отырған. Сақтандыру жағдайы туындағаннан кейін бірінші және апелляциялық сатыдағы соттар банк пайдасына сақтандыру төлемін өндіріп алу туралы талап қоюды қанағаттандырудан бас тартқан.

Өтініш беруші дауланып отырған нормалар оның сот арқылы қорғалу құқығын және заң алдындағы теңдік қағидатын бұзады деп есептеген.

Конституциялық Сот бұл мәселе бойынша өзінің құқықтық ұстанымын бұрын, 2023 жылғы 16 мамырдағы №13-НҚ нормативтік қаулысында айқындағанын көрсетті. Атап айтқанда, сот арқылы қорғалу құқығы сот төрелігіне қол жеткізуді және істің заңда белгіленген тәртіппен қаралуын білдіреді, ал заңды күшіне енген сот актілерін қайта қарау тек ерекше жағдайларда ғана мүмкін және Конституциялық Соттың құзыретіне жатпайды.

Конституциялық Сот өтініш беруші өз құқықтарын қорғаудың заңнамада көзделген барлық тәсілдерін, оның ішінде сотта қаралуын пайдаланғанын атап өтті. Осыған байланысты соттар бағалаған нақты мән-жайларға сілтеме жасай отырып, қабылданған сот шешімдерімен келіспеу конституциялық бақылау үшін негіз бола алмайды.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституционный Суд напомнил: конституционный контроль не является механизмом пересмотра судебных решений

📨 В Конституционный Суд поступило обращение о проверке на соответствие Конституции пункта 2 статьи 306 Гражданского кодекса и пункта 35 нормативного постановления Верховного Суда по вопросам страхования.

Как следует из материалов дела, заявитель заключил договор банковского займа на приобретение автомобиля, а также договор добровольного страхования транспортного средства, по которому банк был указан выгодоприобретателем. После наступления страхового случая суды первой и апелляционной инстанций отказали в удовлетворении иска о взыскании страховой выплаты в пользу банка.

Заявитель полагал, что оспариваемые нормы нарушают его право на судебную защиту и принцип равенства перед законом.

Конституционный Суд указал, что ранее он сформулировал правовую позицию по вопросу о конституционном праве на судебную защиту в нормативном постановлении от 16 мая 2023 года № 13-НП. В частности, отметил, что право на судебную защиту предполагает доступ к правосудию и рассмотрение дела в порядке, установленном законом, а пересмотр вступивших в законную силу судебных актов допускается лишь в исключительных случаях и не относится к компетенции Конституционного Суда.

Конституционный Суд отметил, что заявитель реализовал все предусмотренные законодательством способы защиты своих прав, включая судебное разбирательство. Таким образом, несогласие с принятыми судебными решениями со ссылкой на фактические обстоятельства дела, которые были предметом судебной оценки, не могут служить основанием для конституционного контроля.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституциялық Сот жеке еңбек даулары бойынша сотқа жүгіну мерзімдерін тексереді

📨 Конституциялық Сот Еңбек кодексінің 160-бабы бесінші бөлігінің бірінші және екінші абзацтарын, Азаматтық процестік кодекстің 455-бабының екінші және үшінші бөліктерін, сондай-ақ Жоғарғы Соттың 2017 жылғы 8 желтоқсандағы №12 нормативтік қаулысының 1-тармағын Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтінішті конституциялық іс жүргізуге қабылдады. Бұл нормалар жеке еңбек даулары бойынша сотқа жүгіну мерзімдерін және жаңадан ашылған немесе жаңа мән-жайлар бойынша сот актілерін қайта қарау негіздерін реттейді.

Өтініш иесі жұмысқа қайта алу туралы даулар бойынша белгіленген үш айлық мерзім оны басқа еңбек даулары санаттарымен салыстырғанда тең емес жағдайға қоятынын, өйткені өзге еңбек даулары үшін бір жылдық мерзім көзделгенін, ал еңбекке қатысы жоқ дауларға қатысушылар үшін талап қоюдың жалпы үш жылдық мерзімі қолданылатынын атап көрсетеді. Сонымен қатар, ол сот актілерін қайта қарау негіздерінің қатарында соттың заңды күшіне енген шешімімен адамның кінәсіздігі танылуы көзделмегеніне назар аударады.

Конституциялық Сот көрсетілген уәждерді ескере отырып, дауланып отырған нормалардың Конституцияға сәйкестігін тексереді.

Норманың Конституцияға сәйкестігін тексерудің барысы мен қорытындылары туралы ақпарат Конституциялық Соттың ресми сайтында және Telegram-арнасында жарияланатын болады.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституционный Суд проверит сроки обращения в суд по индивидуальным трудовым спорам

📨 Конституционный Суд принял к конституционному производству обращение о проверке на соответствие Конституции абзацев первого и второго части пятой статьи 160 Трудового кодекса, частей второй и третьей статьи 455 Гражданского процессуального кодекса и пункта 1 нормативного постановления Верховного Суда от 8 декабря 2017 года № 12. Эти нормы регулируют сроки обращения в суд по индивидуальным трудовым спорам и основания пересмотра судебных актов по вновь открывшимся или новым обстоятельствам.

Заявитель утверждает, что установленный трехмесячный срок обращения по спорам о восстановлении на работе ставит его в неравное положение по сравнению с другими категориями трудовых споров, где срок составляет один год, а также с участниками нетрудовых споров, для которых действует общий трехлетний срок исковой давности. Кроме того, он обращает внимание на то, что среди оснований для пересмотра судебных актов не предусмотрено признание невиновности лица вступившим в законную силу решением суда.

Конституционный Суд проверит на соответствие Конституции нормы с учетом доводов, указанных заявителем.

Информация о ходе и итогах проверки будет опубликована на официальном сайте и Telegram-канале Конституционного Суда.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституциялық Сот медициналық куәландыру кезінде сот арқылы қорғалудың шектерін нақтылады

📨 Конституциялық Сотқа Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 440-1-бабы бірінші бөлігінің, сондай-ақ Психикалық белсенді заттарды пайдалануды және масаң күйді анықтау мақсатында медициналық куәландыру жүргізу қағидаларының жекелеген ережелерінің Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтініш келіп түсті.

Өтініш беруші сотпен каннабиноидтарды пайдалануға байланысты әкімшілік құқық бұзушылық жасағаны үшін кінәлі деп танылып, әкімшілік айыппұлға тартылған. Оның пікірінше, затты жеке кеңістікте, басқа адамдарға зиян келтірмей пайдалану жеке өмір саласына жатады, ал жауаптылыққа тарту оның қол сұғылмаушылығына кепілдік беретін конституциялық құқығын бұзады.

Конституциялық Сот атап өткендей, өтініш берушінің ісін қарау барысында соттар Медициналық куәландыру жүргізу қағидаларының дауланып отырған ережелерін қолданбаған. Өтініштің уәждері мәні бойынша сот шешімдерін және жалпы юрисдикциядағы соттар берген мән-жайларға құқықтық бағаны даулауға бағытталған.

Конституциялық Сот заңнаманы қолданудың дұрыстығын тексеру және нақты іс бойынша мән-жайларды бағалау жалпы юрисдикциядағы соттардың құзыретіне жататынын атап өтті.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституционный Суд уточнил пределы судебной защиты при медицинском освидетельствовании

📨 В Конституционный Суд поступило обращение о проверке на соответствие Конституции части первой статьи 440-1 Кодекса об административных правонарушениях, а также отдельных положений Правил проведения медицинского освидетельствования для установления употребления психоактивных веществ и состояния опьянения.

Как следует из материалов дела, заявитель был признан судом виновным в совершении административного правонарушения, связанного с употреблением каннабиноидов, и подвергнут административному штрафу. По его мнению, употребление вещества в личном пространстве при отсутствии вреда другим лицам относится к сфере частной жизни, а привлечение к ответственности нарушает конституционное право на ее неприкосновенность.

Конституционный Суд отметил, что оспариваемые положения Правил проведения медицинского освидетельствования судами при рассмотрении дела заявителя не применялись. Доводы обращения по существу направлены на оспаривание судебных решений и правовой оценки обстоятельств, данной судами общей юрисдикции.

Конституционный Суд подчеркнул, что проверка правильности применения законодательства и оценка фактических обстоятельств конкретного дела входят в компетенцию самих судов общей юрисдикции.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституциялық Сот: процестік мерзімдерді реттеу құқықтық айқындық пен сот арқылы қорғалуға құқық арасындағы теңгерімді қамтамасыз етеді

📨 Конституциялық Сотқа Азаматтық процестік кодекстің 126-бабы төртінші бөлігінің Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтініш келіп түсті. Аталған норма өткізіп алынған процестік мерзімдерді қалпына келтіру мәселелерін реттейді.

Өтініш иесiнің жүгінуі жер учаскесін иесіз деп тану туралы іспен байланысты. 2016 жылы сот аталған учаскені коммуналдық меншікке беру туралы шешім қабылдаған. Өтініш беруші 2020 жылы мұрагерлік құқықтарын рәсімдей отырып, сот шешімі туралы тек 2024 жылы білгенін көрсеткен. Соттар апелляциялық шағым беру мерзімін қалпына келтіруге негіздердің жоқ екені туралы қорытындыға келген.

Өтініш иесiнің пікірінше, дауланып отырған норма сот актісі туралы хабарланбаған жағдайда мерзімді қалпына келтіру мүмкіндігін қамтамасыз етпейді.

Конституциялық Сот қолданыстағы құқықтық реттеу сот арқылы қорғалуға құқық пен құқықтық айқындық қағидаты арасындағы теңгерімді қамтамасыз етуге бағытталғанын атап өтті. Азаматтық процестік кодекстің 126-бабы төртінші бөлігі дәлелді себептер болған жағдайда өткізіп алынған мерзімді қалпына келтіру мүмкіндігін көздейді, ал мұндай себептерді бағалау нақты істің мән-жайларын ескере отырып соттармен жүзеге асырылады.

Конституциялық Сот өтініште келтірілген уәждер норманың нақты жағдайда қолданылуына қатысты екенін, бұл жалпы юрисдикция соттарының бағалау нысаны болып табылатынын атап өтті. Дауланып отырған норма өз кезегінде сотқа уақтылы жүгіну мүмкіндігіне әсер ететін әртүрлі факторларды ескеруге мүмкіндік беретін жалпы процестік тетікті айқындайды.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституционный Суд: регулирование процессуальных сроков обеспечивает баланс правовой определенности и судебной защиты

📨 В Конституционный Суд поступило обращение о проверке конституционности части четвертой статьи 126 Гражданского процессуального кодекса, регулирующей вопросы восстановления пропущенных процессуальных сроков.

Обращение связано с делом о признании земельного участка бесхозяйным. В 2016 году суд принял решение о переходе участка в коммунальную собственность. Заявитель, оформив наследственные права в 2020 году, указала, что узнала о судебном решении в 2024 году. Суды пришли к выводу об отсутствии оснований для восстановления срока на апелляционное обжалование.

По мнению заявителя, оспариваемая норма не обеспечивает возможность восстановления срока в случае отсутствия уведомления о судебном акте.

Конституционный Суд отметил, что действующее правовое регулирование направлено на обеспечение баланса между правом на судебную защиту и принципом правовой определенности. Часть четвертая статьи 126 ГПК предусматривает возможность восстановления пропущенного срока при наличии уважительных причин, оценка которых осуществляется судами с учетом обстоятельств конкретного дела.

Конституционный Суд подчеркнул, что представленная в обращении аргументация связана с применением нормы в конкретной ситуации, что является предметом оценки судов общей юрисдикции. Сама оспариваемая норма устанавливает общий процессуальный механизм, позволяющий учитывать различные факторы, влияющие на возможность своевременного обращения в суд.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Конституционный Суд России защитил право интернет-покупателей на дистанционный возврат товара

Гражданин, купивший товар в интернет-магазине, обратился в Конституционный Суд России с жалобой на положения Закона «О защите прав потребителей», регулирующие дистанционную торговлю. Заявитель столкнулся с ситуацией, когда при попытке вернуть не подошедшую вещь продавец потребовал его личного присутствия в розничном магазине сети. Учитывая удаленность проживания покупателя, такая поездка требовала затрат, сопоставимых со стоимостью самой покупки, однако в дистанционном возврате товара почтой ему было отказано.

Конституционный Суд отметил, что право на немотивированный отказ от товара является важной гарантией для защиты потребителя, который не может заранее ознакомиться с покупкой. Требование продавца о необходимости личного визита в таких случаях создает искусственные барьеры и делает право на возврат «иллюзорным» из-за высокой стоимости транспортных расходов.
Конституционный Суд подчеркнул, что предприниматели, расширяющие охват продаж через интернет, обязаны обеспечивать и доступные способы дистанционного возврата товара, не перекладывая на граждан бремя отсутствия у магазина логистической инфраструктуры в их регионе.
Текущая неопределенность закона в вопросе места и способа возврата товара нарушает принцип равенства и позволяет продавцам ущемлять интересы экономически более слабой стороны договора.

По итогам проверки Конституционный Суд России признал оспариваемые положения закона неконституционными в той мере, в какой они позволяют ограничивать право потребителя на дистанционный возврат товара.

http://publication.pravo.gov.ru/document/0001202602180001?index=1

#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава

Конституциялық Сот бұлтартпау шараларын қолдану тәртібінің Конституцияға сәйкестігін тексереді

📨 Конституциялық Сот Қылмыстық процестік кодекстің 136-бабы бірінші бөлігінің, 140-бабы төртінші бөлігінің, 153-бабы бірінші бөлігінің және 342-бабының бірінші, екінші, үшінші және төртінші бөліктерінің Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтінішті іс жүргізуге қабылдады.

Бұл нормалар бұлтартпау шараларын таңдаудың, өзгертудің және күшін жоюдың негіздері мен тәртібін реттейді.

Өтініш беруші оларды жиынтық түрде түсіндіру үй қамағына алу шарттары бұзылған кезде шекті мерзім өткеннен кейін қамауда ұстауға қайтаруға мүмкіндік береді деп мәлімдейді. Оның пікірінше, бұл конституциялық кепілдіктерді әлсіретіп, сот төрелігінің мүдделері мен жеке құқықтар арасындағы тепе-теңдікті бұзады.

Конституциялық Сот дауланып отырған нормалардың мазмұны мен мақсаттары Конституцияға қаншалықты сәйкес келетінін бағалайтын болады.

Норманың Конституцияға сәйкестігін тексерудің барысы мен қорытындылары туралы ақпарат Конституциялық Соттың ресми сайтында және Telegram-арнасында жарияланатын болады.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституционный Суд проверит на соответствие Конституции порядок применения мер пресечения

📨 Конституционный Суд принял к производству обращение о проверке на соответствие Конституции части первой статьи 136, части четвертой статьи 140, части первой статьи 153 и частей первой, второй, третьей и четвертой статьи 342 Уголовно-процессуального кодекса.

Эти нормы регулируют основания и порядок избрания, изменения и отмены мер пресечения.

Заявитель утверждает, что их совокупное толкование допускает возврат к содержанию под стражей после истечения предельного срока при нарушении условий домашнего ареста. По его мнению, это ослабляет конституционные гарантии и нарушает баланс между интересами правосудия и правами личности.

Конституционному Суду предстоит оценить, насколько содержание и цели оспариваемых норм соответствуют Конституции.

Информация о ходе и итогах проверки будет опубликована на официальном сайте и Telegram-канале Конституционного Суда.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Конституционный Суд Болгарии запретил ограничивать доступ к техосмотру из-за неоплаченных штрафов

Гражданин и Омбудсмен Болгарии оспорили норму закона о дорожном движении, которая предусматривала, что прохождение технического осмотра автомобиля возможно только при отсутствии непогашенных штрафов или имущественных санкций, наложенных на собственника транспортного средства.

Заявители утверждали, что эта норма нарушает права на собственность и свободное передвижение, так как фактически лишает граждан возможности пользоваться своим автомобилем, даже если транспортное средство технически исправно, и создает незаконное давление для принудительной оплаты штрафов. Также отмечалось, что мера не является пропорциональной и подрывает принципы правового государства, перекладывая административную неэффективность государства на граждан.

Конституционный Суд Болгарии проанализировал аргументы омбудсмена, позиции Министерства транспорта, Высшего адвокатского совета и экспертов, отметив, что цель закона — обеспечение безопасности дорожного движения и защита окружающей среды, однако способ ее достижения через блокировку технического осмотра при наличии штрафов непропорционален.

Конституционный Суд подчеркнул, что взыскание публичных взносов должно осуществляться через законные механизмы принудительного исполнения, а не ограничением конституционных прав граждан.
По итогам рассмотрения Конституционный Суд Болгарии признал оспариваемую норму Закона о дорожном движении противоречащей Конституции и объявил ее неконституционной.

https://www.constcourt.bg/bg/act-10273?utm_source=chatgpt.com

#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава

Конституциялық Сот Бас Прокурордың жеке қабылдауына жазылудың тәртібін түсіндірді

📨 Өтініш беруші бұрын жауап алған және прокуратураның лауазымды тұлғаларымен кездесулер өткізілген мәселе бойынша жеке қабылдауды талап етті. Бірінші сатыдағы сот қабылдауға қайта жазылу қолданыстағы Жеке қабылдау қағидаларымен реттелетінін растады.

Сот шешімімен және апелляциялық әрі кассациялық сатылардағы қарау нәтижелерімен келіспеген өтініш беруші Конституциялық Сотқа жүгінді.

Конституциялық Сот мынаны атап өтті:
Қағидалардың нормасы өтініш жасау құқығын шектемейді, тек барлық азаматтар үшін жеке қабылдаудың бірыңғай тәртібін белгілейді. Өтініштің негізгі уәжі рәсіммен келіспеуге негізделген, ал өтініш беруші сот арқылы қорғау тетіктерін толық пайдаланған – оның жағдайы бірінші сатыдағы сотта қаралып, шешім апелляциялық және кассациялық сатыларда өзгеріссіз қалдырылған.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Конституционный Суд разъяснил порядок записи на личный прием к Генеральному Прокурору

📨 Заявитель настаивал на личном приеме по вопросу, по которому уже получал ответ и проводились встречи с должностными лицами прокуратуры. Суд первой инстанции подтвердил, что повторная запись регулируется действующими Правилами личного приема.

Не согласившись с судебным решением и результатами обжалования в судах аппеляционной и касационной инстанций, заявитель обратился в Конституционный Суд.

Конституционный Суд подчеркнул: норма Правил не отменяет право на обращение, а лишь устанавливает рамки личного приема для всех граждан одинаково. Основной довод обращения строится на несогласии с процедурой, тогда как заявитель полностью воспользовался механизмами судебной защиты – его ситуация была оценена судом первой инстанции, а решение оставлено без изменений апелляцией и кассацией.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

🌐 Новости мира конституционного правосудия

Конституционный Суд Турции защитил права адвоката и укрепил принцип законности в дисциплинарных делах

Адвокат, против которого было применено дисциплинарное взыскание в виде выговора, оспорил законность применения статей 134 и 135 Закона об адвокатуре, утверждая, что указанные нормы закона предоставляют слишком широкие полномочия дисциплинарным органам и не устанавливают четких критериев для определения вида наказания.

Конституционный Суд Турции постановил, что дисциплинарные наказания должны применяться на основе законных и определенных правил, а не произвольно, и что существующие нормы Закона об адвокатуре не обеспечивают достаточных гарантий против произвольного применения наказаний.

Орган Конституционного контроля подчеркнул, что законодательство должно позволять адвокатам заранее понимать, какие действия повлекут какое наказание, обеспечивая принцип законности и соразмерности в сфере дисциплинарных мер.

Конституционный Суд Турции особенно отметил, что ранее аналогичные нормы других профессиональных объединений (фармацевты, инженеры, нотариусы, ветеринары) также признавались неконституционными по тем же основаниям: отсутствие достаточной юридической определенности и предоставление органам слишком широких дискреционных полномочий.

В результате Конституционный Суд Турции признал статьи 134 и 135 Закона об адвокатуре неконституционными.

https://normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/ND/2025/47?KararNo=2025%2F47

#КонституционныйСуд #Конституция #ПраваЧеловека #ВерховенствоПрава

Конституциялық Сот: сот шешімдерімен келіспеу норманы Конституцияға сәйкес келмейді деп тануға негіз болмайды

📨 Конституциялық Сотқа Азаматтық және Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекстері, қызметтік ақпаратпен жұмыс істеу қағидалары және Жоғары Сот Кеңесі регламенті нормаларының Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы өтініш келіп түсті.

Өтініш беруші судья лауазымына арналған біліктілік емтиханы аясында тапсырған психологиялық тестілеудің қорытындысын алуға тырысқан. Алайда қолданыстағы заң мен қағидалар мұндай қорытындыны беруді көздемейді, бұл туралы сот сатылары өз қаулыларында көрсеткен.

Конституциялық Сот өтініштің уәждері негізінен норманың қолданылуымен және соттардың әрекеттерімен келіспеушілікке негізделгенін атап өтті. Аталған норма қызметтік ақпаратпен жұмыс істеу тәртібін реттейді және онымен танысу мүмкіндігін, оның ішінде бас тартуға сот тәртібімен шағымдану құқығын қамтамасыз етеді. Бұл конституциялық кепілдіктерге сәйкес келеді.

Конституциялық Сот ұсынылған дәлелдер нормативтік белгісіздікті немесе құқықтардың бұзылуын көрсетпейтінін, керісінше нақты жағдайда құқықты қолдану тәжірибесінің кемшіліктері туралы жорамалдарға ғана негізделетінін атап өтті.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok