«Не обязан, а «вправе»: мажилисмен предложил в новой Конституции сделать политическую систему более гибкой
В проект новой Конституции Казахстана встроены действенные правовые механизмы защиты от искусственного паралича власти и сценариев затяжного институционального кризиса. Об этом заявил депутат Мажилиса Мурат Абенов, выступая на десятом заседании Комиссии по конституционной реформе.
«В обществе, особенно в социальных сетях и экспертной среде, бурно обсуждались основания для роспуска Курултая. Поэтому Фракция партии «AMANAT» предлагает изменить формулировку 46-ой и 62-ой статьи с «Президент распускает» на «Президент вправе распустить». Благодаря этому исключается риск искусственного роспуска Курултая и устраняется сама возможность политического кризиса. Предлагаемое уточнение является своего рода страховкой от попыток раскачать систему изнутри, парализовать ее через искусственно созданный конфликт и втянуть страну в затяжной институциональный кризис. Данные изменения соответствуют логике реформ и модели Справедливого Казахстана. Также хотел бы предложить членам Комиссии внести уточнение в пункт второй статьи 62, вместо «назначение кандидатуры, предложенной Президентом», заменить на «назначение каждой кандидатуры, предложенной Президентом». Это позволит избежать разночтений в данной статье», – подчеркнул член Комиссии.
«Мы осознанно выбираем понятную и признанную международную модель Vice-President, хорошо известную мировому сообществу. Это повышает узнаваемость и политический вес Казахстана и делает нашу систему власти более понятной для внешних партнеров», – прокомментировал он конституционную новеллу.
«Сегодня в обществе все громче звучит феномен cancel culture, «культура отмены». Мы видим, как в разных странах общественная дискуссия все чаще превращается в охоту на ведьм: человека не спором убеждают, а клеймом «отменяют». В проекте Конституции этому соответствует четкая ценностная рамка: честь и достоинство человека неприкосновенны и охраняются законом (статья 20). Это не про запрет критики. Наш путь – зрелая дискуссия и ответственность», – акцентировал он.
«В сети активно распространяется тезис о том, что данная норма якобы создает «государство в государстве». Это не соответствует действительности. Казахстан остается унитарным государством с единым правовым пространством. Алатау – это не автономия и не особая территория. Это наш казахстанский город. В нем предусматривается определённая финансовая самостоятельность, ускоренные процедуры для бизнеса, чтобы создать новые рабочие места, привлечь инвестиции», – резюмировал Абенов.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Саясаттанушы Марат Шибұтов: Ата Заңның жобасы бүкілхалықтық референдумға шығаруға дайын деп санаймын
Саясаттанушы Марат Шибұтов болашақ бірпалаталы Парламент – Құрылтайды тарату мүмкіндігі туралы конституциялық норманы неғұрлым егжей-тегжейлі тұжырымдауды ұсынды. Ол өз пікірін Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның оныншы отырысында білдірді.
«Таратады» деген сөздің орнына мен үзілді-кесілділікті алып тастап, келісімге келу мүмкіндігін қалдырып, «таратуға құқылы» дегенді қолдануды ұсынамын. Бұл «Президент» бөліміндегі 46-баптың 2, 4, 8-тармақтарына және «Құрылтай» бөліміндегі 62-баптың 1, 2-тармақтарына қатысты. Осылайша, біз саяси жүйені икемді және ымыраға келуге бейім етеміз. Құрметті Комиссия, менің ұсынысымды қолдауды сұраймын», – деді ол.
«Бұл күрделі, кейде ыңғайсыз, бірақ адал үдеріс болды. Нәтижесінде, қазіргі кезеңде бізде түрлі сала сарапшыларының бірлескен еңбегі мен әртүрлі ұстаным, тәжірибе мен дүниетанымының нәтижесі болып табылатын жоба бар. Сондықтан да Ата заң жобасы жалпыхалықтық дауыс беруге шығаруға дайын деп санаймын», – деп қорытындылады Марат Шибұтов.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Политолог Марат Шибутов: считаю, что проект Основного закона готов для вынесения на всенародный референдум
Политолог Марат Шибутов предложил более детально сформулировать конституционную норму о возможности роспуска будущего однопалатного Парламента – Курултая – при неоднократном отказе согласовать ключевые кадровые назначения. Свое мнение он озвучил на десятом заседании Комиссии по Конституционной реформе.
«Вместо формулировки «распускает» предлагаю использовать «вправе распустить», убрав однозначность и оставив возможность договориться. Это касается пунктов 2, 4, 8 статьи 46 в разделе «Президент» и пунктов 1, 2 статьи 62 в разделе «Курултай». Таким образом, сделаем политическую систему более гибкой и склонной к компромиссу. Прошу уважаемую Комиссию поддержать мое предложение», – озвучил он.
«Это был сложный, иногда неудобный, но честный процесс. В результате на текущем этапе мы имеем проект, который является результатом совместного труда и различных подходов, опыта и мировоззрений экспертов из разных сфер. Именно поэтому считаю, что проект Основного закона готов для вынесения на всенародное голосование», – заключил Марат Шибутов.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Жаңа Конституция жобасына аға буын үшін маңызды нормалар енді – Бақтығожа Ізмұхамбетов
Мәжіліс депутаты, «Ардагерлер ұйымы» республикалық қоғамдық бірлестігінің төрағасы Бақтығожа Ізмұхамбетов жаңа Конституция жобасына егде адамдарға қатысты қандай маңызды нормалар енгенін айтып берді.
«Жаңа Конститутция жобасында әрбір азаматқа жалақы мен зейнетақының ең төмен мөлшеріне, жасына, науқастануына немесе мүгедектігіне байланысты әлеуметтік қамсыздандыруға тікелей кепілдік берілген. Сонымен бірге, мемлекет әлеуметтік қамсыздандырудың және қайрымдылықтың түрлі нысандарын дамытуға жәрдемдесу міндетін алып отыр, бұл егде жастағы адамдар үшін қосымша қауіпсіздік береді», – деді Бақтығожа Ізмұхамбетов Конституциялық комиссия X отырысында.
«Бұрынғы консультативтік құрылымдардың орнына «Қазақстанның Халық Кеңесі» құрылып, құрамына барлық өңірлердің өкілдері енеді. Бұл да аға буынға маңызды мемлекеттік шешімдер мен заңдарды талқылауға қатысу мүмкіндігін береді», – дейді депутат.
«Онда жеке деректерді алаяқтардан және заңсыз пайдаланудан, оның ішінде интернет-кеңістікте қорғау жеке норма болып бекітіледі. Бұл цифрлық технологияларды пайдалана алмайтын және мемлекеттік қызметтерді, медициналық көмекті алу немесе қаржылық операция жүргізуде сын-қатерге жиі тап болатын егде адамдар үшін ерекше маңызды», – деп толықтырды Ардагерлер ұйымының төрағасы.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
В проект новой Конституции включены важные для старшего поколения нормы – Бактыгожа Измухамбетов
Депутат Мажилиса, председатель РОО «Организация ветеранов» Бактыгожа Измухамбетов рассказал о ключевых нормах проекта новой Конституции, имеющих важное значение для граждан пожилого возраста.
«В проекте новой Конституции каждому гражданину гарантируется право на минимальный размер заработной платы и пенсии, а также на социальное обеспечение по возрасту, в случае болезни или инвалидности. Кроме того, государство берет на себя обязательство содействовать развитию различных форм социальной поддержки и благотворительности, что создает дополнительные гарантии безопасности для людей пожилого возраста», – отметил Бактыгожа Измухамбетов на 10-ом заседании Конституционной комиссии.
«Вместо прежних консультативных структур создается «Халық Кеңесі», в состав которого войдут представители всех регионов. Это позволит представителям старшего поколения участвовать в обсуждении важных государственных решений и законов», – подчеркнул депутат.
«Отдельной нормой закрепляется защита персональных данных от мошенничества и незаконного использования, в том числе в интернет-пространстве. Это имеет особое значение для пожилых людей, которые не всегда уверенно пользуются цифровыми технологиями и чаще сталкиваются с рисками при получении государственных услуг, медицинской помощи или совершении финансовых операций», –добавил председатель Организации ветеранов.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
«Жаңа Конституция жобасы еңбек адамдарының тілегімен үндеседі» – Кәсіподақтар федерациясының төрағасы
Қазақстан Республикасы Кәсіподақтар федерациясының төрағасы Сатыбалды Дәулеталин Конституциялық комиссияның 10-отырысында жаңа Ата Заң жобасы әу бастан-ақ оның қоғамға және әрбір азаматтың өміріне ұзақ мерзімді әсері ескеріле отырып әзірленгенін алға тартты.
«Кәсіподақтардың шамамен екі миллион мүшесінің өкілі ретінде бұл құжатты талқылау комиссия мен сарапшылар ортасының аясында ғана қалмауы мен үшін аса маңызды болды», – деді Сатыбалды Дәулеталин.
«Талқылау азаматтармен бетпе-бет, кейде қызу пікірталас түрінде, бірақ шынайы әңгіме сипатында өтті. Адамдар еңбек қауіпсіздігі, балаларының болашағы туралы айтты. Кәсіподақтар федерациясы жаңа Конституция жобасын қолдады. Себебі ол көп жағдайда біз еңбек адамдарынан естіп отырған ой-пікірлермен сәйкес келді», – деп толықтырды спикер.
«Алғашқы баптың өзінде-ақ Қазақстан әлеуметтік мемлекет ретінде айқындалып, ең жоғары құндылық ретінде адам, оның өмірі, құқықтары мен бостандықтары аталады. Жалдамалы жұмыскер үшін бұл – аса маңызды белгі. Мемлекет енді сандар мен есептердің айналасында емес, еңбек етіп, өнім өндіретін, еліміздің тұрақтылығын қамтамасыз ететін адамдар айналасында құрылады», – деді Сатыбалды Дәулеталин.
«Еңбек адамның жеке тәуекелі ретінде емес, лайықты өмірдің негізі ретінде мойындалады. Тағы бір маңызды бағыт – ынтымақтастық қағидаты. Мұнда ол өзінің нағыз шынайы мәніне қайта оралады. Бұл – мемлекет, бизнес және еңбек арасындағы ынтымақтастық. Тәуекелді жұмыскердің мойнына іле салу емес. Біржақты жауапкершілік те емес. Бұл – мемлекет белсенді қатысушы бола отырып, адамдардың тұрмыс жағдайына жауапкершілік алатын мүдделердің әділ теңгерімі. Жұмысшы үшін бұл, ең алдымен, ертеңгі күнге деген сенім», – деп мәлімдеді спикер.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
«Проект новый Конституции совпадает с тем, что мы слышим от людей труда» – глава Федерации профсоюзов
Председатель Федерации профсоюзов Республики Казахстан Сатыбалды Даулеталин на 10-м заседании Конституционной комиссии подчеркнул, что работа над проектом новой Конституции с самого начала велась с осознанием ее долгосрочного влияния на общество и жизнь каждого человека.
«Для меня, как представителя около двух миллионов членов профсоюзов, было принципиально важно, чтобы обсуждение этого документа не ограничивалось рамками комиссии и экспертной среды», – отметил Сатыбалды Даулеталин.
«Это был живой, иногда жесткий, но честный разговор. Люди говорили о безопасности труда, о будущем своих детей. Федерация профсоюзов поддержала проект новой Конституции. Потому что он во многом совпал с тем, что мы слышим от людей труда», – добавил спикер.
«Уже в первой статье Казахстан закреплен как социальное государство, а высшей ценностью названы человек, его жизнь, права и свободы. Для наемного работника это важнейший сигнал. Государство выстраивается не вокруг цифр и отчетов, а вокруг человека, который работает, создает продукт и обеспечивает устойчивость страны», – отметил Сатыбалды Даулеталин.
«Труд признается не личным риском человека, а основой достойной жизни. Еще один ключевой блок – это солидарность. Здесь она возвращается в свой настоящий смысл. Солидарность государства, бизнеса и труда. Не перекладывание рисков на работников. Не односторонняя ответственность. А честный баланс интересов, где государство является активным участником и берет на себя ответственность за условия жизни людей. Для работника это прежде всего уверенность в завтрашнем дне», – заявил спикер.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Конституциялық комиссияның отырысы аяқталды.
Эльвира Азимова Конституциялық комиссияның келесі отырысы 10 ақпан күні өтетінін хабарлады.
****
Заседание Конституционной комиссии завершилось.
Эльвира Азимова сообщила, что следующее заседание Конституционной комиссии состоится 10 февраля.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📢 Бүгін Конституциялық реформалар жөніндегі комиссияның (Конституциялық комиссия) кезекті отырысы өтеді
Іс-шара әлеуметтік желідегі ресми парақшаларда:
📱 consot_kz
📱 constcouncil.kz
📱 Конституциялық реформа 2026
тікелей эфирде көрсетіледі.
Тікелей эфир сағат 16:00-де басталады.
Іс-шара әлеуметтік желідегі ресми парақшаларда:
тікелей эфирде көрсетіледі.
Тікелей эфир сағат 16:00-де басталады.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📢 Сегодня состоится очередное заседание Комиссии по Конституционной реформе (Конституционной комиссии)
Мероприятие будет транслироваться в прямом эфире на официальных страницах в социальных сетях:
📱 consot_kz
📱 constcouncil.kz
📱 Конституциялық реформа 2026
Начало трансляции в 16:00 часов.
Мероприятие будет транслироваться в прямом эфире на официальных страницах в социальных сетях:
Начало трансляции в 16:00 часов.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Конституциялық комиссияның кезекті отырысы басталды
***
Началось очередное заседание Конституционной комиссии
***
Началось очередное заседание Конституционной комиссии
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Конституциялық Сот төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұханов жаңа Ата заң жобасына жекелеген қосымша нормаларды енгізу туралы айтты
****
Заместитель председателя Конституционного Суда Бакыт Нурмуханов о включении отдельных дополнительных норм в проект Основного Закона
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
«Конституцияда бекітілсін: сот шешімінсіз тұрғын үйден айыруға ғана емес, одан шығаруға да жол берілмейді» – Адам құқықтары жөніндегі уәкіл Артур Ластаев
****
«Закрепить в Конституции норму, что без решения суда недопустимо не только лишение жилища, но и выселение из него» – Уполномоченный по правам человека Артур Ластаев
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Бала құқықтары жөніндегі уәкіл Динара Зәкиева Конституцияда тұрғын үйден шығаруға жол бермеу туралы норманы бекіту туралы айтты
****
Уполномоченный по правам ребенка Динара Закиева о закреплении в Конституции нормы о недопустимости выселения из жилища
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
«Азаматтардың мүддесі мен өңірлердің дамуын негізгі бағдарға алған жаңа Конституцияның жобасы қоғам қолдауына ие деп сенемін» – Түркістан облысы мәслихатының төрағасы Нұралы Әбішов
****
«В новой Конституции интересы граждан и развитие регионов определены как ключевые приоритеты и Конституция имеет все основания для поддержки со стороны общества» – председатель маслихата Туркестанской области Нуралы Абишов
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты Снежанна Имашева Конституцияның қорытынды және өтпелі ережелерін нақты айқындау қажеттілігі туралы пікір білдірді
****
Депутат Мажилиса Парламента РК Снежанна Имашева о необходимости четкого определения заключительных и переходных положений Конституции
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
«Құжат жобасы жеткілікті пысықталғандықтан оны бүкілхалықтық референдумға шығаруға болады деп есептеймін» – Алматы облысы мәслихатының төрағасы Қуат Байғожаев
****
«Проект Конституции достаточно проработан и его можно выносить на всенародный референдум» – председатель маслихата Алматинской области Куат Байгоджаев
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Келіп түскен ұсыныстар ескеріліп, жаңа Конституция жобасына қосымша нормалар енгізілді – Бақыт Нұрмұханов
Конституциялық комиссияға келіп түскен ұсыныстар мұқият зерделеніп, Ата заң жобасына қосымша нормалар енгізілді. Бұл туралы Конституциялық реформалар жөніндегі комиссияның 11-ші отырысында Конституциялық Сот төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұханов айтты.
«Конституция жобасының 8-бабында меншіктің екі нысаны танылады және тең қорғалады делінген. Олар – мемлекеттік және жеке меншік. Көптеген ұсыныста бұл норманың барлық меншік нысандарын қамтымайтыны айтылған. Осылайша, аталған баптың 1-тармағы «Қазақстан Республикасында барлық меншік түрі танылады, оларға кепілдік беріледі және тең қорғалады» деп жазылды», – деп түсіндірді спикер.
«14-баптың 3-тармағында Қазақстан Республикасы азаматының өз азаматтығына орай құқықтары мен мiндеттері бар делінген. Азаматтық адамның мемлекетпен конституциялық-құқықтық байланысын білдіреді. Демек, ҚР азаматтары Конституцияда белгіленген құқықтардың, бостандықтар мен міндеттердің толық көлеміне ие және заң алдында тең. Аталған баптың 5-тармағы да нақтыланды. Өзгерген редакция бойынша, адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарын іске асыру басқа тұлғаның құқықтарын бұзбауға және бостандықтарын шектемеуге тиiс, конституциялық құрылыс негіздеріне, қоғамдық тәртіпке, азаматтардың денсаулығы мен қоғамның адами болмысына нұқсан келтiрмеуге тиiс», – деді ол.
«Жалпыхалықтық талқылау үшін жарияланған Конституция жобасында бұл өкілеттіктер императивті түрде бекітілген. Енді Республика Президентінің аталған өкілеттіктерін диспозитивті формада тұжырымдап, құқық ретінде бекіту ұсынылады. Тиісті өзгерістер 46-баптың 2), 4) және 8) тармақшаларына, 57-баптың 1-тармағына және 62-баптың 1 және 2-тармақтарына енгізілді», – деп түсіндірді Комиссия мүшесі.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM