Казахстан подтвердил приверженность гендерному равенству на 70-й сессии Комиссии ООН по положению женщин

Казахстанская делегация во главе с Председателем Конституционного Суда Эльвирой Азимовой приняла участие в работе 70-й сессии Комиссии ООН по положению женщин.

В ходе общих дискуссий Комиссии Эльвира Азимова представила опыт Казахстана по укреплению правовых и институциональных механизмов, обеспечивающих гендерное равенство, а также расширение прав и возможностей женщин. В своем выступлении Председатель Конституционного Суда подчеркнула значение устойчивого развития, роли правосудия и комплексного подхода к защите прав женщин на всех уровнях государственной политики.

В рамках участия в Министерском круглом столе на тему «Достижение гендерного равенства и расширение прав и возможностей всех пожилых женщин», было акцентировано внимание на практических инициативах Казахстана, направленных на поддержку пожилых женщин, повышение их социальной активности, а также обеспечение равного доступа к правовой защите и социальным услугам.

Выступления казахстанской делегации в ходе сессии Коммиссии подчеркнули приверженность страны реализации международных обязательств в области гендерного равенства, активному участию в обмене опытом и продвижению глобальных практик по защите прав женщин всех возрастов, включая пожилых женщин.

Кроме того, в рамках визита Э.Азимова провела встречу с Администратором Программы развития ООН Александром Де Кроо. Стороны обсудили укрепление международного сотрудничества в области продвижения гендерного равенства, а также роль Регионального центра ООН по целям устойчивого развития для Центральной Азии и Афганистана в Алматы как ключевого хаба для реализации программ устойчивого развития и расширения партнерской координации в Центральной Азии.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Қазақстан БҰҰ Әйелдер жағдайы жөніндегі комиссиясының 70-ші сессиясының алаңдарында гендерлік теңдікті ілгерілету бойынша бастамалар ұсынды

ҚР Конституциялық Сотының Төрағасы Эльвира Азимова бастаған қазақстандық делегация БҰҰ Әйелдер жағдайы жөніндегі комиссиясының 70-ші сессиясы шеңберінде бірқатар қосымша шараларға қатысты.

Мерейтойлық сессия аясында ҚР БҰҰ жанындағы Тұрақты Өкілдігі Бразилия, Шығыс Тимор, Мальдив және Уругвайдың дипломатиялық миссияларымен бірлесіп «БҰҰ-әйелдер» Атқарушы директоры Сима Бахустың қатысуымен «Барлық әйелдер мен қыздар үшін гендерлік теңдікті қамтамасыз ету үшін орнықты қаржыландыруды жеделдету жолдары» тақырыбында шара өткізді.

Сессия барысында БҰҰ-ға мүше мемлекеттер мен халықаралық әріптестер орнықты қаржыландыруды жұмылдыру және гендерлік теңдікті ілгерілетуге бағытталған инвестициялық құралдарды дамыту мәселелерін талқылады.

«Сот төрелігінің болашағы: әйелдердің сот төрелігіне қол жеткізуінің технологиялық жолдары» атты сайд-ивентте қазақстандық делегация әйелдердің құқықтық қорғау тетіктеріне қауіпсіз және тиімді қол жеткізуін кеңейтудегі цифрлық технологиялардың әлеуетін атап өтті. Дербес деректерді қорғау мәселелеріне, технологияларды қолданудың этикалық аспектілеріне, сондай-ақ халықаралық ынтымақтастықты нығайтуға және осы саладағы ұлттық тәжірибемен алмасуға ерекше назар аударылды.

Сонымен қатар ҚР БҰҰ жанындағы Тұрақты Өкілдігі БҰҰ Қоршаған орта жөніндегі бағдарламасымен және Даму бағдарламасымен бірлесіп «Энергетикалық ауысу жағдайында сот төрелігіне қол жеткізу: Қазақстандағы және басқа елдердегі аса маңызды минералдар секторындағы гендерлік бағдарланған басқару» тақырыбында шара ұйымдастырды. Конституциялық Соттың Төрағасы Эльвира Азимова мен БҰҰ Бас хатшысының көмекшісі, БҰҰ Даму бағдарламасы Әкімшінің көмекшісі және Еуропа мен ТМД үшін өңірлік бюросының директоры Ивана Живкович құттықтау сөз сөйледі.

Шараға қатысушылар гендерлік өлшемді табиғи ресурстарды басқаруға біріктірудің, сондай-ақ энергетикалық ауысу жағдайында әйелдер мен жергілікті қауымдастықтар үшін сот төрелігіне тиімді қол жеткізуді қамтамасыз етудің маңыздылығын атап өтті.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Казахстан представил инициативы по продвижению гендерного равенства на полях 70-й сессии Комиссии ООН по положению женщин

Казахстанская делегация во главе с Председателем Конституционного Суда Эльвирой Азимовой приняла участие в ряде сайд-ивентов в рамках 70-й сессии Комиссии ООН по положению женщин.

На полях юбилейной сессии состоялось мероприятие на тему «Пути ускорения устойчивого финансирования для обеспечения гендерного равенства для всех женщин и девочек», организованное Постоянным представительством РК при ООН совместно с дипломатическими миссиями Бразилии, Восточного Тимора, Мальдив и Уругвая с участием Исполнительного директора «ООН-женщины» Симы Бахус.

В ходе сессии государства-члены ООН и международные партнеры обсудили вопросы мобилизации устойчивого финансирования и развития инвестиционных инструментов, направленных на продвижение гендерного равенства.

На сайд-ивенте «Будущее правосудия: технологические пути доступа женщин к правосудию» казахстанская делегация подчеркнула потенциал цифровых технологий в расширении безопасного и эффективного доступа женщин к механизмам правовой защиты. Особое внимание было уделено вопросам защиты персональных данных, этическим аспектам применения технологий, а также укреплению международного сотрудничества и обмену национальным опытом в данной сфере.

Кроме того, Постоянное представительство РК при ООН совместно с Программой ООН по окружающей среде и Программой развития ООН организовало мероприятие на тему «Доступ к правосудию в условиях энергетического перехода: гендерно-ориентированное управление в секторе критически важных минералов в Казахстане и за его пределами». С приветственными словами выступили Председатель Конституционного Суда Эльвира Азимова и Помощник Генерального секретаря ООН, Помощник администратора и Директор Регионального бюро ПРООН для Европы и СНГ Ивана Живкович.

Участники мероприятия подчеркнули важность интеграции гендерного измерения в управление природными ресурсами, а также обеспечения эффективного доступа к правосудию для женщин и местных сообществ в условиях энергетического перехода.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

Қазақстанның жаңа Конституциясы қабылданды

Қазақстан Республикасында республикалық референдум нәтижесінде жаңа Конституция қабылданды. Орталық референдум комиссиясы ресми дауыс беру нәтижелерін жариялады. Референдумға 9 127 192 азамат қатысты, бұл дауыс беруге құқығы бар азаматтардың 73,12%-ын құрады. Референдумға қатысқандардың 87,15%-ы, яғни 7 954 667 азамат, жаңа Конституцияны қолдады. «Республикалық референдум туралы» Конституциялық заңға сәйкес, референдумға дауыс беруге құқығы бар азаматтардың жартысынан көбі қатысса, референдум өткен болып саналады.

2026 жылғы 15 наурыз күні республикалық референдумда жаңа Конституцияның қабылдануына байланысты Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Конституцияға, сондай-ақ «2026 жылғы 15 наурызда қабылданған Қазақстан Республикасының Конституциясын іске асыру жөніндегі шаралар туралы» Жарлыққа қол қойды.

Жарлыққа сәйкес, Конституция нормаларын іске асыруға бағытталған кешенді шаралар қабылданады және нормативтік-құқықтық актілерді оған сәйкестендіру үшін қайта қаралады. Атап айтқанда, Қазақстан Республикасының Президентінің заң шығару бастамасы бойынша бірқатар конституциялық заң жобалары Қазақстан Республикасының Парламенті Мәжілісіне ұсынылады.

2026 жылғы 15 наурызда республикалық референдумда қабылданған Конституция мәтіні ресми түрде республикалық «Егемен Қазақстан» және «Казахстанская правда» басылымдарында жарияланатын болады, сондай-ақ Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерінің Эталондық бақылау банкінде орналастырылады.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

В Казахстане принята новая Конституция

В Республике Казахстан по итогам республиканского референдума принята новая Конституция. Центральная комиссия референдума огласила официальные результаты голосования. Так, в референдуме приняли участие 9 127 192 гражданина, или 73,12% от числа граждан, имеющих право участвовать в референдуме. За принятие новой Конституции проголосовали 7 954 667 граждан, или 87,15% от числа принявших участие в голосовании. В соответствии с конституционным законом «О республиканском референдуме» референдум считается состоявшимся, если в голосовании приняло участие более половины граждан, обладающих правом участия в референдуме.

В связи с принятием Конституции на республиканском референдуме 15 марта 2026 года Глава государства Касым-Жомарт Токаев скрепил подписью Конституцию и подписал Указ «О мерах по реализации Конституции Республики Казахстан, принятой 15 марта 2026 года».

Согласно Указу, предусмотрено принятие комплекса мер, направленных на реализацию положений Конституции Республики Казахстан и приведение нормативных правовых актов в соответствие с ней. В частности, в порядке законодательной инициативы Президента Республики Казахстан на рассмотрение Мажилиса Парламента Республики Казахстан будет внесен ряд проектов конституционных законов.

Текст Конституции, принятой на республиканском референдуме 15 марта 2026 года, будет официально опубликован в республиканских печатных изданиях «Егемен Қазақстан» и «Казахстанская правда», а также в Эталонном контрольном банке нормативных правовых актов Республики Казахстан.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

⚖️ Конституциялық Сот: банк салымдарының құпиясы құқығы әрбір адамға отбасылық мәртебесіне қарамастан қолданылады

Конституциялық Сот «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» Заңның 50-бабы 4-тармағының конституциялылығын тексеру туралы өтінішті қарады.

Өтініш субъектісі дау айтып отырған Банктер туралы заңның нормасы банк құпиясын құрайтын мәліметтер клиенттің өзіне не шот иесінің жазбаша келісімімен немесе заңда көзделген өзге де негіз бойынша үшінші тұлғаларға ғана ашылуы мүмкін екенін айтады.

Өтініштің мән-жайы

Өтініш берушіге жұбайымен некесі бұзылғаннан кейін бұрынғы жұбайының банктік шоттарының бар-жоғы және олар бойынша екінші деңгейдегі банктердегі ақша қаражаты қозғалысы туралы ақпаратты алу мүмкін болмағаны хабарланады.

Банктер туралы заңға сәйкес банк құпиясы режиміне сілтеме жасап, банктер мұндай мәліметтерді беруден бас тартқан. Бірінші сатыдағы сот та өтініш берушінің банктерге тиісті ақпаратты беру міндетін жүктеу туралы талап қоюына қатысты үшінші тұлғаға банк құпиясын ашу үшін шот иесінің жазбаша келісімінің және құқықтық негіздердің жоқ екенін көрсетіп, оны қанағаттандырудан бас тартқан.

Өтініш субъектісінің пікірінше, мұндай заңнамалық реттеу ерлі-зайыптылардың ортақ бірлескен мүлкіне өз құқығын іске асыруға мүмкіндік бермей, тең емес жағдай туғызады, бұл заң алдында бәрі тең, меншікті және отбасын қорғау секілді конституциялық қағидаттарға қайшы келеді.

Конституциялық Соттың ұстанымы

Конституциялық іс жүргізу қорытындысы бойынша Конституциялық Сот мынадай құқықтық ұстанымдарға келді.

Қазақстан Республикасының неке және отбасы туралы заңнамасы ерлі-зайыптылардың құқықтарының тең болуы, оның ішінде олардың мүліктік құқықтарының теңдігі қағидатын негізге алады.

Конституция әркімге жеке өміріне қол сұғылмауы, ананың, әке мен баланың қорғалуы, сондай-ақ жеке салымдары мен жинаған қаражатының құпиялылығы құқығына кепілдік береді.

Конституциялық Сот банк салымдарының құпиясы құқығы дербес конституциялық құқық болып табылатынын және әрбір адамға отбасылық мәртебесіне қарамастан қолданылатынын атап өтті. Ерлі-зайыптылардың мүліктік құқықтарда тең болуы олардың әрқайсысының өзінің құқық субъектілігін, жеке дербестігін және жеке өмірін қорғау құқығын жоғалту дегенді білдірмейді, сондай-ақ әркім үшін Конституция мен заңдарда белгіленген құпиялылық режимдерін жоймайды.

Заңнамада банк құпиясын қорғау мен ерлі-зайыптылардың мүліктік құқықтарын іске асыру арасындағы теңгерімді қамтамасыз ететін құқықтық тетіктер көзделген. Атап айтқанда, соттар банк құпиясын құрайтын мәліметтерді өздерінің іс жүргізуіндегі істер бойынша талап етіп алдыруға құқылы. Бұл бір жағынан, жеке өмірге өз бетінше араласқаны үшін сот бақылауын қамтамасыз етуге және екінші жағынан, жеке мүдделер мен әркімінің конституциялық құқықтарын қорғау арасында теңгерімді сақтауға мүмкіндік береді.

Конституциялық Соттың қорытындылары

Өтінішті қарау нәтижелері бойынша Конституциялық Сот «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 50-бабының 4-тармағы Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес келеді деген қорытындыға келді.

Қосымша айта кету керек, 2026 жылғы 16 қаңтарда қабылданған «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» жаңа Заң осы жылдың 19 наурызынан бастап күшіне енеді және онда ұқсас ережелер бекітілген (69-бап).

🔗КС нормативтік қаулысының толық мәтінімен сілтеме бойынша танысуға болады https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/documents/details/984608?lang=kk

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok

⚖️ Конституционный Суд: право на тайну банковских вкладов распространяется на каждого человека независимо от его семейного статуса

Конституционный Суд рассмотрел обращение о проверке конституционности пункта 4 статьи 50 Закона «О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан».

Оспариваемая норма устанавливает, что сведения, составляющие банковскую тайну, могут быть раскрыты только самому клиенту либо третьим лицам с письменного согласия владельца счета или по иному предусмотренному законом основанию.

История обращения

Заявительнице после расторжения брака с супругом не удалось получить информацию о наличии у бывшего супруга банковских счетов и движении денежных средств по ним в банках второго уровня.

Банки отказали в представлении таких сведений, сославшись на режим банковской тайны согласно Закону о банках. Суд первой инстанции также отказал в удовлетворении иска заявительницы о возложении на банки обязанности предоставить соответствующую информацию, указав на отсутствие письменного согласия владельца счетов и правовых оснований для раскрытия банковской тайны третьему лицу.

По мнению субъекта обращения, такое законодательное регулирование лишает ее возможности реализовать свое право на общее совместное имущество супругов и ставит ее в неравное положение, что противоречит конституционным принципам равенства всех перед законом, защиты собственности и охраны семьи.

Позиция Конституционного Суда

По итогам конституционного производства Конституционный Суд сформулировал следующие правовые позиции.

Законодательство Республики Казахстан о браке и семье исходит из принципа равенства прав супругов, включая равенство их имущественных прав.

Конституция гарантирует каждому право на неприкосновенность частной жизни, защиту материнства, отцовства и детства, а также тайну личных вкладов и сбережений.

Конституционный Суд отметил, что право на тайну банковских вкладов является самостоятельным конституционным правом и распространяется на каждого человека независимо от его семейного статуса. Равенство супругов в имущественных правах не означает утраты каждым из них собственной правосубъектности, личной автономии и права на защиту частной жизни, а также не отменяет режимов конфиденциальности, установленных для каждого Конституцией и законами.

Законодательством предусмотрены правовые механизмы, обеспечивающие баланс между защитой банковской тайны и реализацией имущественных прав супругов. В частности, суды вправе истребовать сведения, составляющие банковскую тайну, по делам, находящимся в их производстве. Это позволяет, с одной стороны, обеспечить судебный контроль за произвольным вмешательством в сферу частной жизни, а с другой – сохранить баланс между частными интересами и защитой конституционных прав каждого.

Выводы Конституционного Суда

Конституционный Суд пришел к выводу, что пункт 4 статьи 50 Закона Республики Казахстан «О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан» соответствует Конституции Республики Казахстан.

Дополнительно следует отметить, что с 19 марта текущего года вступает в силу новый Закон «О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан», принятый 16 января 2026 года, в котором закреплены аналогичные положения (ст. 69).

🔗С полным текстом нормативного постановления КС можно ознакомиться по ссылке https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/documents/details/984608?lang=ru

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | TikTok