Қазақстанның Конституциялық Соты Болгариядағы халықаралық конференцияға қатысты

2026 жылғы 15 қазанда София қаласында (Болгария Республикасы) Болгария Республикасы Конституциялық Сотының 35 жылдығына арналған «Құқықтық мемлекетті қамтамасыз етудегі конституциялық соттардың рөлі» тақырыбында халықаралық конференция өтті.

Халықаралық форумға Қазақстан атынан Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының судьялары Қайрат Жақыпбаев пен Аслан Түкиев қатысты. Олар шетелдік әріптестерін 2026 жылғы 15 наурызда республикалық референдумда қабылданған Қазақстанның жаңа Конституциясының негізгі ережелерімен және конституциялық бақылаудың ұлттық моделінің ерекшеліктерімен таныстырды.

Конференцияға Еуропа, Азия және Африканың 30-ға жуық мемлекетінің конституциялық бақылау органдарының, сондай-ақ Еуропа Кеңесінің Венеция комиссиясының, Еуропалық Одақ Сотының және Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық соттың өкілдері қатысты.

Қатысушылар конституциялық соттардың тәуелсіздігі, олардың шешімдерін орындау, Конституцияның үстемдігін нығайту, сондай-ақ адамның құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету мәселелерін талқылады.

Форум конституциялық сот төрелігінің өзекті мәселелері бойынша тәжірибе және пікір алмасуға мүмкіндік берді. Қазақстандық делегацияның қатысуы кәсіби диалогты дамытуға және шетелдік конституциялық бақылау органдарымен ынтымақтастықты нығайтуға ықпал етті.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

Конституционный Суд Казахстана принял участие в международной конференции в Болгарии

15 октября 2026 года в Софии (Республика Болгария) состоялась международная конференция «Роль конституционных судов в обеспечении правового государства», приуроченная к 35-летию Конституционного Суда Республики Болгария.

Казахстан на форуме представили судьи Конституционного Суда Республики Казахстан Кайрат Жакипбаев и Аслан Тукиев. Они ознакомили зарубежных коллег с основными положениями новой Конституции Казахстана, принятой на республиканском референдуме 15 марта 2026 года, и особенностями национальной модели конституционного контроля.

В конференции приняли участие представители органов конституционного контроля около 30 государств Европы, Азии и Африки, а также Венецианской комиссии Совета Европы, Суда Европейского союза и Европейского суда по правам человека.

Участники обсудили вопросы независимости конституционных судов, исполнения их решений, укрепления верховенства Конституции и обеспечения прав и свобод человека.

Форум стал площадкой для обмена опытом и обсуждения актуальных задач конституционного правосудия. Участие казахстанской делегации способствовало развитию профессионального диалога и укреплению сотрудничества с зарубежными органами конституционного контроля.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

Қазақстанда конституциялық сот төрелігіне сарапшылардың қатысуы дамытылуда

19 қазанда Қазақстан Республикасының Конституциялық Сотында Amicus Curiae («Сот досы») институтын дамытуға және құқықтық мәдениетті нығайтуға бағытталған «Конституцияның үстемдігі: заңдылық мәдениеті және құқықтық сана» жобасының қорытындысы шығарылды.

Жоба Қазақстандағы Нидерланд Корольдігінің Елшілігімен, «Сана Сезім» әйелдер бастамаларының құқықтық орталығы» қоғамдық бірлестігімен, сондай-ақ Германияның халықаралық құқықтық ынтымақтастық қорымен (IRZ) бірлесіп іске асырылды. Қорытынды іс-шараға мемлекеттік органдардың, халықаралық ұйымдардың, заңгерлік және академиялық қауымдастықтардың, адвокатура мен азаматтық қоғамның өкілдері қатысты.

Жобада қаралып жатқан істер бойынша сотқа тәуелсіз сараптамалық қорытындылар ұсынуды көздейтін Amicus Curiae институтына ерекше назар аударылды. Бұл институт құқықтық дәлелдердің аясын кеңейтуге, ғылыми және кәсіби көзқарастарды ескеруге, сондай-ақ конституциялық-құқықтық мәселелерді тереңірек талдауға мүмкіндік береді. Мұндай қорытындылар ұсынымдық сипатта болып, сот шешімін алдын ала айқындамауға тиіс.

Іс-шарада сөз сөйлеген Конституциялық Соттың Төрағасы Эльвира Азимова конституциялық сот ісін жүргізуге тәуелсіз, объективті және кәсіби сарапшылардың қатысуының, ғылыми-кеңес жұмысын дамытудың және конституциялық қағидаттарды дәйекті түрде іске асырудың маңыздылығын атап өтті.

Жобаның негізгі бағыттарының бірі мамандарды практикалық даярлау болды. Алматы, Түркістан және Өскемен қалаларында заңгерлерге, ғалымдар мен азаматтық қоғам өкілдеріне арналған конституциялық-құқықтық талдау жүргізу және сараптамалық қорытындылар әзірлеу бойынша тренингтер ұйымдастырылды. Amicus Curiae Challenge байқауында еліміздің әр өңірінен қатысқан заң мамандығының студенттері практикалық құқықтық міндеттерді шешу барысында алған білімдерін қолданды. Байқау жеңімпазы атанған команда – әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің студенттері.

Қорытынды іс-шара аясында ұлттық және халықаралық сарапшылардың қатысуымен жаңа Конституцияны іске асыру және конституциялық сот төрелігінде Amicus Curiae институтын қолдану мәселелеріне арналған тақырыптық сессиялар да өтті. Қатысушылар сараптамалық қорытындылар әзірлеу тәжірибесімен алмасып, конституциялық заңдылықты нығайту мен адам құқықтарын қорғаудың өзекті мәселелерін талқылады.

Жоба білім беру мен практикалық жұмысты ұштастырып, кәсіби ынтымақтастықты нығайтуға және жас мамандарды конституциялық сот төрелігі мәселелерін талқылауға тартуға ықпал етті.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X

📱 @consot_kz

В Казахстане развивают экспертное участие в конституционном правосудии

19 октября в Конституционном Суде Республики Казахстан подвели итоги проекта «Верховенство Конституции: культура законности и правосознание», направленного на развитие института Amicus Curiae («друг суда») и укрепление правовой культуры.

Проект реализован совместно с Посольством Королевства Нидерландов в Казахстане и общественным объединением «Правовой центр женских инициатив «Сана Сезім», а также Германским фондом международного правового сотрудничества (IRZ). В итоговом мероприятии приняли участие представители государственных органов, международных организаций, юридического и академического сообществ, адвокатуры и гражданского общества.

Центральное место в проекте занял институт Amicus Curiae, предусматривающий представление суду независимых экспертных заключений по рассматриваемым делам. Он позволяет расширить спектр правовых аргументов, учитывать научные и профессиональные подходы и глубже анализировать конституционно-правовые вопросы. Такие заключения должны иметь консультативное значение и не предопределять решение суда.

Выступая на мероприятии, Председатель Конституционного Суда Эльвира Азимова подчеркнула важность независимого, объективного и профессионального экспертного участия в конституционном судопроизводстве, развития научно-консультационной работы и последовательной реализации конституционных принципов.

Практическая подготовка специалистов стала одним из направлений проекта. В Алматы, Туркестане и Усть-Каменогорске прошли тренинги по конституционно-правовому анализу и подготовке экспертных заключений для юристов, учёных и представителей гражданского общества. В конкурсе Amicus Curiae Challenge студенты юридических специальностей из разных регионов страны применили знания при решении практических правовых задач. Победителем стала команда Казахского национального университета имени аль-Фараби.

В рамках итогового мероприятия также прошли тематические сессии, посвящённые реализации новой Конституции и применению института Amicus Curiae в конституционном правосудии с участием национальных и международных экспертов. Участники обменялись опытом подготовки экспертных заключений и обсудили актуальные вопросы развития конституционной законности и защиты прав человека.

Проект объединил образовательную и практическую составляющие, укрепил профессиональное взаимодействие и способствовал вовлечению молодых специалистов в обсуждение вопросов конституционного правосудия.

📱 @consot_kz

Instagram | Facebook | X