NIỀM TIN VÀO GIÁO DỤC NƯỚC NHÀ
Dự lễ khai giảng năm nay, mình bỗng có một niềm tin sâu sắc vào chất lượng giáo dục nước nhà.
Đặc biệt là chất lượng đội ngũ giáo viên.
Cụ thể hơn là giáo viên nữ.
Và nếu cần đi sâu vào chuyên môn hơn nữa thì… các nữ giáo viên trẻ.
MỖI NGÀY ĐẾN TRƯỜNG LÀ MỘT NGÀY HOAN CA
Thử hình dung mỗi lớp đều có một cô giáo thế này, câu khẩu hiệu “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” e rằng đã hơi khiêm tốn.
Phải nâng cấp thành:
Mỗi ngày đến trường là một ngày hoan ca.
Học sinh chắc chắn chăm đi học hơn.
Phụ huynh cũng tự giác đưa con đến trường hơn.
Thậm chí đến bố các cháu có khi còn muốn giấu bằng tốt nghiệp, khai mất học bạ để xin đi học lại từ đầu.
GIÁO DỤC PHẢI TRỞ THÀNH MŨI NHỌN
Cứ với đà này, mình hoàn toàn tin tưởng giáo dục sẽ tiếp tục trở thành mũi nhọn cứng cáp của quốc gia.
Là nòng cốt to khỏe của công cuộc phát triển con người.
Là cánh buồm cương mãnh đưa thế hệ trẻ vươn ra biển lớn.
Và xa hơn nữa, góp phần vực dậy cả một nền kinh tế – xã hội quê nhà.
Nói chung, sau lễ khai giảng năm nay, niềm tin vào giáo dục trong mình bỗng tăng trưởng mạnh một cách rất khó giải thích bằng các chỉ số thông thường.
Chỉ biết rằng:
Sự học là việc cả đời.
Tự nhiên hôm nay mới thấy lời các cụ dạy… sâu sắc quá.
👙Nguyễn Mỹ Linh
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
Dự lễ khai giảng năm nay, mình bỗng có một niềm tin sâu sắc vào chất lượng giáo dục nước nhà.
Đặc biệt là chất lượng đội ngũ giáo viên.
Cụ thể hơn là giáo viên nữ.
Và nếu cần đi sâu vào chuyên môn hơn nữa thì… các nữ giáo viên trẻ.
MỖI NGÀY ĐẾN TRƯỜNG LÀ MỘT NGÀY HOAN CA
Thử hình dung mỗi lớp đều có một cô giáo thế này, câu khẩu hiệu “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” e rằng đã hơi khiêm tốn.
Phải nâng cấp thành:
Mỗi ngày đến trường là một ngày hoan ca.
Học sinh chắc chắn chăm đi học hơn.
Phụ huynh cũng tự giác đưa con đến trường hơn.
Thậm chí đến bố các cháu có khi còn muốn giấu bằng tốt nghiệp, khai mất học bạ để xin đi học lại từ đầu.
GIÁO DỤC PHẢI TRỞ THÀNH MŨI NHỌN
Cứ với đà này, mình hoàn toàn tin tưởng giáo dục sẽ tiếp tục trở thành mũi nhọn cứng cáp của quốc gia.
Là nòng cốt to khỏe của công cuộc phát triển con người.
Là cánh buồm cương mãnh đưa thế hệ trẻ vươn ra biển lớn.
Và xa hơn nữa, góp phần vực dậy cả một nền kinh tế – xã hội quê nhà.
Nói chung, sau lễ khai giảng năm nay, niềm tin vào giáo dục trong mình bỗng tăng trưởng mạnh một cách rất khó giải thích bằng các chỉ số thông thường.
Chỉ biết rằng:
Sự học là việc cả đời.
Tự nhiên hôm nay mới thấy lời các cụ dạy… sâu sắc quá.
👙Nguyễn Mỹ Linh
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
❤1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
MỘT TẤM VÉ CHO PHIM LỊCH SỬ, CŨNG LÀ MỘT CÁCH GIỮ LỊCH SỬ
Trấn Thành làm phim thương mại thì thắng lớn. Tuấn Trần, một gương mặt gắn khá chặt với hệ sinh thái điện ảnh của Trấn Thành, bước sang phim lịch sử thì lại đứng trước một bài toán khó hơn rất nhiều: khán giả ít hơn, chi phí lớn hơn, rủi ro cao hơn.
Tôi không muốn phân chia thị hiếu cao hay thấp. Khán giả có quyền thích phim gia đình, phim hài, phim tình cảm hay phim lịch sử.
Nhưng tôi vẫn mong phim lịch sử của Tuấn Trần được ủng hộ. Không cần lời lớn. Chỉ cần huề vốn cũng đã đáng quý.
Bởi nếu những người dám bỏ tiền làm phim sử cứ liên tục thua lỗ, rồi sẽ chẳng còn mấy ai muốn bước vào cuộc chơi này nữa.
NHÌN SANG TRUNG QUỐC, THẬT SỰ THẤY THÈM
Trong Sử ký của Tư Mã Thiên, chuyện Kinh Kha hành thích Tần vương thực ra không dài.
Kinh Kha mang dao vào điện, ra tay thất bại, truy đuổi Tần vương rồi cuối cùng bị giết.
Chỉ vậy thôi.
Nhưng từ một mẩu lịch sử ngắn ngủi, điện ảnh Trung Quốc có thể dựng thành Hero — Anh Hùng — của Trương Nghệ Mưu, một trong những bộ phim võ hiệp có hình ảnh đẹp nhất điện ảnh Hoa ngữ.
Cảnh Vô Danh của Lý Liên Kiệt đối đầu Trường Không của Chân Tử Đan trong quán cờ dưới mưa gần như đã thành kinh điển.
Hai người “đánh” nhau trước trong tưởng tượng.
Rồi mới thật sự ra chiêu.
Mưa rơi thành những sợi bạc. Mũi thương xoáy nước. Một đường kiếm cắt xuyên qua vòng mưa.
Đó không chỉ là võ thuật.
Đó là điện ảnh.
KHI NHỮNG NGÔI SAO CHẤP NHẬN ĐỨNG SAU CÂU CHUYỆN
Hero còn đáng nể ở dàn diễn viên.
Chân Tử Đan.
Lương Triều Vỹ.
Trương Mạn Ngọc.
Chương Tử Di.
Toàn những cái tên đủ sức đứng chính trong bất kỳ bộ phim nào.
Nhưng trong một dự án lớn, họ chấp nhận có người ít đất diễn hơn, có người chỉ xuất hiện trong một phần câu chuyện.
Cái tôi của ngôi sao phải lùi lại phía sau tổng thể tác phẩm.
Một bộ phim lịch sử hay không cần tất cả nhân vật đều là nhân vật chính.
Nó cần cả đoàn phim cùng phục vụ cho một câu chuyện lớn hơn chính mình.
HỌ LÀM PHIM SỬ TỐT ĐẾN MỨC TA THUỘC LUÔN SỬ CỦA HỌ
Đó mới là điều đáng suy nghĩ.
Không ít người Việt biết Quan Vũ, Trương Phi, Gia Cát Lượng, Tào Tháo, Chu Du, Xích Bích, Kinh Châu gần như từ nhỏ.
Không hẳn vì chúng ta đọc hết Tam Quốc chí hay Tam Quốc diễn nghĩa.
Mà bởi những nhân vật ấy được đưa vào phim, truyện, game, truyền hình, sân khấu suốt nhiều thế hệ.
Thậm chí có lúc chúng ta còn thần thánh hóa nhân vật lịch sử nước khác, dựng tượng Quan Công trong nhà, trong cửa hàng, trong phòng làm việc.
Trong khi lịch sử Việt Nam đâu thiếu những con người và những trận đánh đủ sức làm điện ảnh.
SỬ VIỆT KHÔNG THIẾU CHẤT LIỆU
Nếu bên kia có Quan Vũ, ta có Trần Quốc Tuấn.
Một Hưng Đạo Đại Vương mà chính sử ghi lại với tài cầm quân, tầm nhìn chiến lược và vị trí đặc biệt trong lịch sử dân tộc.
Nếu họ có Xích Bích, ta có Thị Nại.
Nếu họ có những trận tranh thành trong Tam Quốc, sử Việt cũng có những câu chuyện bi tráng quanh thành Quy Nhơn, Võ Tánh và Trần Quang Diệu.
Nếu họ có những huyền thoại khởi nghĩa, ta cũng có những câu chuyện đã đi vào tâm thức dân gian về Nguyễn Trãi, Lê Lợi, Bình Ngô.
Và Nguyễn Trãi từng viết một câu mà đọc lên đến nay vẫn còn hào khí:
“Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời gây nền độc lập; cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương.”
Chất liệu không thiếu.
Nhân vật không thiếu.
Bi kịch không thiếu.
Hào khí càng không thiếu.
CÁI THIẾU KHÓ NHẤT VẪN LÀ TIỀN VÀ NGƯỜI LÀM
Làm phim lịch sử cực khó.
Trang phục phải thuyết phục.
Bối cảnh phải đủ lớn.
Đạo cụ, mỹ thuật, quân lính, chiến trận, kỹ xảo đều tốn tiền.
Quan trọng hơn, biên kịch phải giỏi đến mức biến những dòng sử khô thành con người bằng xương bằng thịt.
Đạo diễn phải đủ sức biến trận đánh mà người xem đã biết kết quả thành thứ vẫn khiến họ nín thở.
Vài chục hay vài trăm tỷ đồng cho một phim sử là một canh bạc rất lớn.
Và nhà đầu tư hoàn toàn có lý khi hỏi:
Tiền đâu thu lại?
-TIEN TUONG
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
Trấn Thành làm phim thương mại thì thắng lớn. Tuấn Trần, một gương mặt gắn khá chặt với hệ sinh thái điện ảnh của Trấn Thành, bước sang phim lịch sử thì lại đứng trước một bài toán khó hơn rất nhiều: khán giả ít hơn, chi phí lớn hơn, rủi ro cao hơn.
Tôi không muốn phân chia thị hiếu cao hay thấp. Khán giả có quyền thích phim gia đình, phim hài, phim tình cảm hay phim lịch sử.
Nhưng tôi vẫn mong phim lịch sử của Tuấn Trần được ủng hộ. Không cần lời lớn. Chỉ cần huề vốn cũng đã đáng quý.
Bởi nếu những người dám bỏ tiền làm phim sử cứ liên tục thua lỗ, rồi sẽ chẳng còn mấy ai muốn bước vào cuộc chơi này nữa.
NHÌN SANG TRUNG QUỐC, THẬT SỰ THẤY THÈM
Trong Sử ký của Tư Mã Thiên, chuyện Kinh Kha hành thích Tần vương thực ra không dài.
Kinh Kha mang dao vào điện, ra tay thất bại, truy đuổi Tần vương rồi cuối cùng bị giết.
Chỉ vậy thôi.
Nhưng từ một mẩu lịch sử ngắn ngủi, điện ảnh Trung Quốc có thể dựng thành Hero — Anh Hùng — của Trương Nghệ Mưu, một trong những bộ phim võ hiệp có hình ảnh đẹp nhất điện ảnh Hoa ngữ.
Cảnh Vô Danh của Lý Liên Kiệt đối đầu Trường Không của Chân Tử Đan trong quán cờ dưới mưa gần như đã thành kinh điển.
Hai người “đánh” nhau trước trong tưởng tượng.
Rồi mới thật sự ra chiêu.
Mưa rơi thành những sợi bạc. Mũi thương xoáy nước. Một đường kiếm cắt xuyên qua vòng mưa.
Đó không chỉ là võ thuật.
Đó là điện ảnh.
KHI NHỮNG NGÔI SAO CHẤP NHẬN ĐỨNG SAU CÂU CHUYỆN
Hero còn đáng nể ở dàn diễn viên.
Chân Tử Đan.
Lương Triều Vỹ.
Trương Mạn Ngọc.
Chương Tử Di.
Toàn những cái tên đủ sức đứng chính trong bất kỳ bộ phim nào.
Nhưng trong một dự án lớn, họ chấp nhận có người ít đất diễn hơn, có người chỉ xuất hiện trong một phần câu chuyện.
Cái tôi của ngôi sao phải lùi lại phía sau tổng thể tác phẩm.
Một bộ phim lịch sử hay không cần tất cả nhân vật đều là nhân vật chính.
Nó cần cả đoàn phim cùng phục vụ cho một câu chuyện lớn hơn chính mình.
HỌ LÀM PHIM SỬ TỐT ĐẾN MỨC TA THUỘC LUÔN SỬ CỦA HỌ
Đó mới là điều đáng suy nghĩ.
Không ít người Việt biết Quan Vũ, Trương Phi, Gia Cát Lượng, Tào Tháo, Chu Du, Xích Bích, Kinh Châu gần như từ nhỏ.
Không hẳn vì chúng ta đọc hết Tam Quốc chí hay Tam Quốc diễn nghĩa.
Mà bởi những nhân vật ấy được đưa vào phim, truyện, game, truyền hình, sân khấu suốt nhiều thế hệ.
Thậm chí có lúc chúng ta còn thần thánh hóa nhân vật lịch sử nước khác, dựng tượng Quan Công trong nhà, trong cửa hàng, trong phòng làm việc.
Trong khi lịch sử Việt Nam đâu thiếu những con người và những trận đánh đủ sức làm điện ảnh.
SỬ VIỆT KHÔNG THIẾU CHẤT LIỆU
Nếu bên kia có Quan Vũ, ta có Trần Quốc Tuấn.
Một Hưng Đạo Đại Vương mà chính sử ghi lại với tài cầm quân, tầm nhìn chiến lược và vị trí đặc biệt trong lịch sử dân tộc.
Nếu họ có Xích Bích, ta có Thị Nại.
Nếu họ có những trận tranh thành trong Tam Quốc, sử Việt cũng có những câu chuyện bi tráng quanh thành Quy Nhơn, Võ Tánh và Trần Quang Diệu.
Nếu họ có những huyền thoại khởi nghĩa, ta cũng có những câu chuyện đã đi vào tâm thức dân gian về Nguyễn Trãi, Lê Lợi, Bình Ngô.
Và Nguyễn Trãi từng viết một câu mà đọc lên đến nay vẫn còn hào khí:
“Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời gây nền độc lập; cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương.”
Chất liệu không thiếu.
Nhân vật không thiếu.
Bi kịch không thiếu.
Hào khí càng không thiếu.
CÁI THIẾU KHÓ NHẤT VẪN LÀ TIỀN VÀ NGƯỜI LÀM
Làm phim lịch sử cực khó.
Trang phục phải thuyết phục.
Bối cảnh phải đủ lớn.
Đạo cụ, mỹ thuật, quân lính, chiến trận, kỹ xảo đều tốn tiền.
Quan trọng hơn, biên kịch phải giỏi đến mức biến những dòng sử khô thành con người bằng xương bằng thịt.
Đạo diễn phải đủ sức biến trận đánh mà người xem đã biết kết quả thành thứ vẫn khiến họ nín thở.
Vài chục hay vài trăm tỷ đồng cho một phim sử là một canh bạc rất lớn.
Và nhà đầu tư hoàn toàn có lý khi hỏi:
Tiền đâu thu lại?
-TIEN TUONG
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
❤1
HÃY QUAN SÁT THẬT KỸ CÁCH NGƯỜI ĐÓ PHẢN ỨNG KHI CON MÌNH NÓI KO
Trước thảm án rạng sáng 3/9 ở Đồng Nai, có một chi tiết khiến người ta lạnh người khi đọc lại đoạn tin nhắn giữa Nguyễn Đức Anh, 21 tuổi, và cô gái 17 tuổi đã chia tay mình:
“Okie vậy để a leo vào.”
Nếu đứng riêng, câu ấy có thể bị xem là lời dọa trong lúc nóng giận.
Nhưng khi đặt cạnh những gì xảy ra sau đó, nó mang một ý nghĩa hoàn toàn khác.
Anh ta đã leo vào thật.
TỪ “SAO KHÔNG TRẢ LỜI?” ĐẾN “ANH LEO VÀO”
Chuỗi tin nhắn cho thấy mức độ gây sức ép tăng dần.
Ban đầu là ép đối phương phải trả lời, coi việc không phản hồi là thái độ “khinh” mình.
Sau đó là dò hỏi cô gái có ở nhà hay không.
Tiếp đến là khẳng định rằng “trước sau gì cũng phải đối mặt”.
Cuộc gọi diễn ra lúc khoảng 2 giờ 40 sáng.
Rồi xuất hiện một lựa chọn giả: hoặc chấp nhận nói chuyện theo yêu cầu của anh ta, hoặc bị xem là đang “thách thức anh leo vào”.
Khi cô gái nhắc lại rằng hai người đã chia tay, chuyện đã ảnh hưởng đến gia đình và bản thân đang sợ, câu trả lời vẫn là:
“Okie vậy để a leo vào.”
Đây không còn là biểu hiện của một người đang cố níu kéo tình yêu.
Đó là lúc ranh giới của người khác đã được nói rất rõ nhưng vẫn bị cố tình phủ nhận.
CON GÁI CÓ THỂ CHỌN NHẦM NGƯỜI YÊU
Đây có lẽ mới là bài học đáng nói với các bậc cha mẹ.
Con gái có thể chọn nhầm người yêu, nhưng cha mẹ đừng để đến khi con gặp chuyện mới nhận ra.
Một cô gái 17 tuổi chưa chắc đủ kinh nghiệm để phân biệt giữa quan tâm và kiểm soát.
Giữa yêu nhiều và chiếm hữu.
Giữa níu kéo và đe dọa.
Vì vậy, điều đáng quan sát đôi khi không phải chàng trai đối xử với con mình thế nào khi đang yêu.
Mà là anh ta cư xử thế nào khi bị từ chối.
Muốn biết đối phương đang ở đâu.
Gọi và nhắn liên tục, kể cả giữa đêm.
Không chấp nhận chia tay.
Đòi phải “đối mặt”.
Đe dọa khi không được đáp ứng.
Nói sẽ tìm đến hoặc xâm nhập nhà.
Khi những dấu hiệu ấy xuất hiện cùng nhau, đừng vội gọi đó là “si tình”.
NGƯỜI NGUY HIỂM CÓ THỂ BIẾN SỰ TỪ CHỐI THÀNH MỘT CUỘC ĐỐI ĐẦU
Một người thực sự tôn trọng đối phương phải hiểu rằng tình yêu có thể kết thúc.
Không ai có nghĩa vụ tiếp tục một mối quan hệ chỉ vì người kia chưa muốn dừng lại.
Đáng lo nhất là khi một người bắt đầu coi câu “không” của đối phương như một sự sỉ nhục, một hành động chống đối hoặc một lời thách thức quyền kiểm soát của mình.
Khi ấy, câu chuyện đã vượt khỏi phạm vi tình cảm.
Nếu đã xuất hiện đe dọa cụ thể, việc cần làm không phải tranh luận xem người kia “có dám làm thật hay không”.
Hãy lưu tin nhắn. Báo cho gia đình. Tránh gặp riêng. Và tìm sự hỗ trợ của cơ quan chức năng khi có nguy cơ rõ ràng.
CÔ GÁI ĐÃ NÓI RÕ: “EM SỢ”
Điều quan trọng là đừng biến câu chuyện thành một bài học kiểu “con gái nhẹ dạ nên yêu nhầm người”.
Cô gái đã chia tay.
Đã từ chối.
Đã nhắc đến gia đình.
Đã nói rằng mình sợ.
Cha cô sau đó phát hiện bất thường trên mái nhà, can thiệp và báo công an.
Trách nhiệm cho những gì xảy ra sau đó không nằm trong những chữ “giá như cô ấy…”
Nó nằm ở người đã quyết định vượt qua ranh giới mà người khác đã đặt ra.
ĐÁNG SỢ NHẤT: BẠO LỰC KHÔNG DỪNG LẠI Ở NGƯỜI MÀ HẮN MUỐN TÌM
Và đây chính là phần đau đớn nhất của vụ Đồng Nai.
Theo thông tin điều tra ban đầu, khi không thực hiện được ý định tại căn nhà của cô gái, nghi phạm chuyển sang căn nhà sát bên.
Những người ở đó không tham gia cuộc tình.
Không phải người chia tay anh ta.
Không gửi bất kỳ tin nhắn nào.
Thậm chí không quen biết anh ta.
Nhưng ba người trong một gia đình đã chết và người chồng bị thương nặng.
Một câu chuyện bắt đầu bằng việc không chấp nhận lời chia tay cuối cùng đã vượt khỏi hai người trong cuộc và cuốn cả những người hoàn toàn vô can vào bi kịch.
Vì thế, có một dấu hiệu mà cha mẹ nên đặc biệt chú ý khi con mình bước vào những mối quan hệ đầu đời:
Đừng chỉ nhìn cách một người yêu con mình.
Hãy nhìn thật kỹ cách người đó phản ứng khi con mình nói: “Không”.
Bởi đôi khi, chính khoảnh khắc ấy mới cho thấy rõ nhất người đang đứng trước mặt con mình là ai.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
Trước thảm án rạng sáng 3/9 ở Đồng Nai, có một chi tiết khiến người ta lạnh người khi đọc lại đoạn tin nhắn giữa Nguyễn Đức Anh, 21 tuổi, và cô gái 17 tuổi đã chia tay mình:
“Okie vậy để a leo vào.”
Nếu đứng riêng, câu ấy có thể bị xem là lời dọa trong lúc nóng giận.
Nhưng khi đặt cạnh những gì xảy ra sau đó, nó mang một ý nghĩa hoàn toàn khác.
Anh ta đã leo vào thật.
TỪ “SAO KHÔNG TRẢ LỜI?” ĐẾN “ANH LEO VÀO”
Chuỗi tin nhắn cho thấy mức độ gây sức ép tăng dần.
Ban đầu là ép đối phương phải trả lời, coi việc không phản hồi là thái độ “khinh” mình.
Sau đó là dò hỏi cô gái có ở nhà hay không.
Tiếp đến là khẳng định rằng “trước sau gì cũng phải đối mặt”.
Cuộc gọi diễn ra lúc khoảng 2 giờ 40 sáng.
Rồi xuất hiện một lựa chọn giả: hoặc chấp nhận nói chuyện theo yêu cầu của anh ta, hoặc bị xem là đang “thách thức anh leo vào”.
Khi cô gái nhắc lại rằng hai người đã chia tay, chuyện đã ảnh hưởng đến gia đình và bản thân đang sợ, câu trả lời vẫn là:
“Okie vậy để a leo vào.”
Đây không còn là biểu hiện của một người đang cố níu kéo tình yêu.
Đó là lúc ranh giới của người khác đã được nói rất rõ nhưng vẫn bị cố tình phủ nhận.
CON GÁI CÓ THỂ CHỌN NHẦM NGƯỜI YÊU
Đây có lẽ mới là bài học đáng nói với các bậc cha mẹ.
Con gái có thể chọn nhầm người yêu, nhưng cha mẹ đừng để đến khi con gặp chuyện mới nhận ra.
Một cô gái 17 tuổi chưa chắc đủ kinh nghiệm để phân biệt giữa quan tâm và kiểm soát.
Giữa yêu nhiều và chiếm hữu.
Giữa níu kéo và đe dọa.
Vì vậy, điều đáng quan sát đôi khi không phải chàng trai đối xử với con mình thế nào khi đang yêu.
Mà là anh ta cư xử thế nào khi bị từ chối.
Muốn biết đối phương đang ở đâu.
Gọi và nhắn liên tục, kể cả giữa đêm.
Không chấp nhận chia tay.
Đòi phải “đối mặt”.
Đe dọa khi không được đáp ứng.
Nói sẽ tìm đến hoặc xâm nhập nhà.
Khi những dấu hiệu ấy xuất hiện cùng nhau, đừng vội gọi đó là “si tình”.
NGƯỜI NGUY HIỂM CÓ THỂ BIẾN SỰ TỪ CHỐI THÀNH MỘT CUỘC ĐỐI ĐẦU
Một người thực sự tôn trọng đối phương phải hiểu rằng tình yêu có thể kết thúc.
Không ai có nghĩa vụ tiếp tục một mối quan hệ chỉ vì người kia chưa muốn dừng lại.
Đáng lo nhất là khi một người bắt đầu coi câu “không” của đối phương như một sự sỉ nhục, một hành động chống đối hoặc một lời thách thức quyền kiểm soát của mình.
Khi ấy, câu chuyện đã vượt khỏi phạm vi tình cảm.
Nếu đã xuất hiện đe dọa cụ thể, việc cần làm không phải tranh luận xem người kia “có dám làm thật hay không”.
Hãy lưu tin nhắn. Báo cho gia đình. Tránh gặp riêng. Và tìm sự hỗ trợ của cơ quan chức năng khi có nguy cơ rõ ràng.
CÔ GÁI ĐÃ NÓI RÕ: “EM SỢ”
Điều quan trọng là đừng biến câu chuyện thành một bài học kiểu “con gái nhẹ dạ nên yêu nhầm người”.
Cô gái đã chia tay.
Đã từ chối.
Đã nhắc đến gia đình.
Đã nói rằng mình sợ.
Cha cô sau đó phát hiện bất thường trên mái nhà, can thiệp và báo công an.
Trách nhiệm cho những gì xảy ra sau đó không nằm trong những chữ “giá như cô ấy…”
Nó nằm ở người đã quyết định vượt qua ranh giới mà người khác đã đặt ra.
ĐÁNG SỢ NHẤT: BẠO LỰC KHÔNG DỪNG LẠI Ở NGƯỜI MÀ HẮN MUỐN TÌM
Và đây chính là phần đau đớn nhất của vụ Đồng Nai.
Theo thông tin điều tra ban đầu, khi không thực hiện được ý định tại căn nhà của cô gái, nghi phạm chuyển sang căn nhà sát bên.
Những người ở đó không tham gia cuộc tình.
Không phải người chia tay anh ta.
Không gửi bất kỳ tin nhắn nào.
Thậm chí không quen biết anh ta.
Nhưng ba người trong một gia đình đã chết và người chồng bị thương nặng.
Một câu chuyện bắt đầu bằng việc không chấp nhận lời chia tay cuối cùng đã vượt khỏi hai người trong cuộc và cuốn cả những người hoàn toàn vô can vào bi kịch.
Vì thế, có một dấu hiệu mà cha mẹ nên đặc biệt chú ý khi con mình bước vào những mối quan hệ đầu đời:
Đừng chỉ nhìn cách một người yêu con mình.
Hãy nhìn thật kỹ cách người đó phản ứng khi con mình nói: “Không”.
Bởi đôi khi, chính khoảnh khắc ấy mới cho thấy rõ nhất người đang đứng trước mặt con mình là ai.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
❤2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
KHAI GIẢNG LÀ NGÀY HỘI CỦA HỌC SINH, HAY “SHOW” CỦA NGƯỜI LỚN?
Lễ khai giảng năm học 2026–2027 tiếp tục được tổ chức theo mô hình thống nhất trên toàn quốc, với một điểm cầu trung tâm kết nối trực tuyến đến các trường và chương trình chung được truyền hình trực tiếp trên VTV1. Trong khoảng một giờ là các nghi thức chào cờ, Quốc ca, báo cáo của ngành giáo dục, phát biểu của lãnh đạo và đánh trống khai trường.
Ở góc độ quản lý, một chương trình chung tạo nên khoảnh khắc thống nhất và là dịp nhìn lại những thành tựu, định hướng của ngành. Nhưng khai giảng trước hết vẫn là ngày của học sinh, và câu hỏi đáng đặt ra là: trong một giờ ấy, các em thực sự được làm nhân vật chính bao nhiêu phút?
MỘT GIỜ CỦA HỆ THỐNG, HAY MỘT GIỜ CỦA HỌC SINH?
Một học sinh lớp 1, lớp 6 hay lớp 10 không đến trường sáng 5/9 để nghe tổng kết về hệ thống giáo dục. Các em đến để gặp lại bạn bè, thầy cô, mặc bộ đồng phục mới, bước vào lớp mới và nghe tiếng trống báo hiệu một năm học của chính mình bắt đầu.
Những báo cáo, định hướng hay thành tựu của ngành có ý nghĩa đối với người làm quản lý, nhưng khoảng cách từ những nội dung ấy đến trải nghiệm của một đứa trẻ là rất xa.
KHI HỌC SINH TRỞ THÀNH KHÁN GIẢ
Vấn đề của chương trình thống nhất không hẳn nằm ở con số 60 phút, mà ở cách 60 phút ấy được tổ chức tại từng trường. Nếu học sinh phải tập hợp từ sớm, xếp hàng hoặc ngồi ngoài sân để theo dõi một chương trình chủ yếu dành cho người lớn, một nghi thức mang ý nghĩa kết nối rất dễ trở thành sự chờ đợi.
Trong một buổi sáng mát mẻ, điều đó có thể chỉ gây chút bất tiện. Nhưng dưới trời nắng nóng, với hàng trăm học sinh mặc đồng phục tập trung ngoài sân, một giờ không còn ngắn. Nghịch lý nằm ở chỗ người lớn đang nói về giáo dục, trong khi những người mà giáo dục tồn tại để phục vụ lại ngồi nghe như khán giả.
THÀNH TỰU CỦA NGÀNH VÀ NGÀY HỘI CỦA TRẺ LÀ HAI VIỆC KHÁC NHAU
Điều đó không có nghĩa những nội dung chung của lễ khai giảng là vô nghĩa. Những ngôi trường mới được xây dựng, các dự án dành cho vùng khó khăn hay những thay đổi tích cực của ngành đều xứng đáng được ghi nhận.
Nhưng thành tựu của một hệ thống và trải nghiệm khai giảng của một đứa trẻ là hai câu chuyện khác nhau. Một học sinh đứng giữa sân trường khó cảm nhận được một dự án giáo dục cách mình hàng nghìn kilomet theo cách một nhà quản lý cảm nhận những con số trong báo cáo. Với em, điều gần gũi nhất vẫn là ngôi trường trước mặt, lớp học sắp bước vào và những người sẽ đồng hành cùng mình trong năm học mới.
GIÁO DỤC CẦN THỐNG NHẤT, KÝ ỨC TUỔI THƠ THÌ KHÔNG
Một chương trình chung cho hàng chục nghìn trường tạo nên hình ảnh rất đẹp về sự thống nhất. Nhưng nếu mọi thứ được chuẩn hóa quá sâu, mỗi ngôi trường cũng có thể mất đi một phần câu chuyện riêng.
Một trường miền núi không giống một trường giữa trung tâm Hà Nội. Ngày đầu tiên của một em lớp 1 cũng khác rất xa lễ khai giảng cuối cùng của một học sinh lớp 12. Trường vài chục học sinh và trường vài nghìn học sinh càng không nhất thiết phải có cùng một trải nghiệm.
Giáo dục cần những tiêu chuẩn chung về chất lượng, cơ hội và quyền được học. Nhưng ký ức tuổi thơ không cần đồng phục đến từng phút.
HÃY TRẢ BUỔI SÁNG 5/9 LẠI CHO HỌC SINH
Việc hạn chế kéo dài phần lễ và tránh bổ sung thêm hàng loạt phát biểu nghi thức là hướng đi hợp lý. Tuy nhiên, nếu thực sự lấy học sinh làm trung tâm, phần dành cho người lớn có lẽ nên ngắn nhất có thể; còn phần đẹp nhất của buổi sáng 5/9 nên thuộc về chính các em.
Hãy để học sinh gặp bạn, hát, chơi, chụp ảnh với thầy cô và làm quen với lớp học mới. Hiệu trưởng có thể nói vài lời thật ngắn, rồi đánh một hồi trống khai trường đủ để nhiều năm sau, khi đã trưởng thành, một người vẫn nhớ mình từng đứng ở đâu trong buổi sáng đầu tiên ấy.
Một nền giáo dục lấy học sinh làm trung tâm không chỉ được thể hiện trong chương trình học hay những văn bản cải cách. Nó còn thể hiện ở một điều rất nhỏ: trong ngày hội của học sinh, hãy để học sinh thực sự là nhân vật chính, thay vì trở thành khán giả trong một chương trình do người lớn viết kịch bản cho các em.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
Lễ khai giảng năm học 2026–2027 tiếp tục được tổ chức theo mô hình thống nhất trên toàn quốc, với một điểm cầu trung tâm kết nối trực tuyến đến các trường và chương trình chung được truyền hình trực tiếp trên VTV1. Trong khoảng một giờ là các nghi thức chào cờ, Quốc ca, báo cáo của ngành giáo dục, phát biểu của lãnh đạo và đánh trống khai trường.
Ở góc độ quản lý, một chương trình chung tạo nên khoảnh khắc thống nhất và là dịp nhìn lại những thành tựu, định hướng của ngành. Nhưng khai giảng trước hết vẫn là ngày của học sinh, và câu hỏi đáng đặt ra là: trong một giờ ấy, các em thực sự được làm nhân vật chính bao nhiêu phút?
MỘT GIỜ CỦA HỆ THỐNG, HAY MỘT GIỜ CỦA HỌC SINH?
Một học sinh lớp 1, lớp 6 hay lớp 10 không đến trường sáng 5/9 để nghe tổng kết về hệ thống giáo dục. Các em đến để gặp lại bạn bè, thầy cô, mặc bộ đồng phục mới, bước vào lớp mới và nghe tiếng trống báo hiệu một năm học của chính mình bắt đầu.
Những báo cáo, định hướng hay thành tựu của ngành có ý nghĩa đối với người làm quản lý, nhưng khoảng cách từ những nội dung ấy đến trải nghiệm của một đứa trẻ là rất xa.
KHI HỌC SINH TRỞ THÀNH KHÁN GIẢ
Vấn đề của chương trình thống nhất không hẳn nằm ở con số 60 phút, mà ở cách 60 phút ấy được tổ chức tại từng trường. Nếu học sinh phải tập hợp từ sớm, xếp hàng hoặc ngồi ngoài sân để theo dõi một chương trình chủ yếu dành cho người lớn, một nghi thức mang ý nghĩa kết nối rất dễ trở thành sự chờ đợi.
Trong một buổi sáng mát mẻ, điều đó có thể chỉ gây chút bất tiện. Nhưng dưới trời nắng nóng, với hàng trăm học sinh mặc đồng phục tập trung ngoài sân, một giờ không còn ngắn. Nghịch lý nằm ở chỗ người lớn đang nói về giáo dục, trong khi những người mà giáo dục tồn tại để phục vụ lại ngồi nghe như khán giả.
THÀNH TỰU CỦA NGÀNH VÀ NGÀY HỘI CỦA TRẺ LÀ HAI VIỆC KHÁC NHAU
Điều đó không có nghĩa những nội dung chung của lễ khai giảng là vô nghĩa. Những ngôi trường mới được xây dựng, các dự án dành cho vùng khó khăn hay những thay đổi tích cực của ngành đều xứng đáng được ghi nhận.
Nhưng thành tựu của một hệ thống và trải nghiệm khai giảng của một đứa trẻ là hai câu chuyện khác nhau. Một học sinh đứng giữa sân trường khó cảm nhận được một dự án giáo dục cách mình hàng nghìn kilomet theo cách một nhà quản lý cảm nhận những con số trong báo cáo. Với em, điều gần gũi nhất vẫn là ngôi trường trước mặt, lớp học sắp bước vào và những người sẽ đồng hành cùng mình trong năm học mới.
GIÁO DỤC CẦN THỐNG NHẤT, KÝ ỨC TUỔI THƠ THÌ KHÔNG
Một chương trình chung cho hàng chục nghìn trường tạo nên hình ảnh rất đẹp về sự thống nhất. Nhưng nếu mọi thứ được chuẩn hóa quá sâu, mỗi ngôi trường cũng có thể mất đi một phần câu chuyện riêng.
Một trường miền núi không giống một trường giữa trung tâm Hà Nội. Ngày đầu tiên của một em lớp 1 cũng khác rất xa lễ khai giảng cuối cùng của một học sinh lớp 12. Trường vài chục học sinh và trường vài nghìn học sinh càng không nhất thiết phải có cùng một trải nghiệm.
Giáo dục cần những tiêu chuẩn chung về chất lượng, cơ hội và quyền được học. Nhưng ký ức tuổi thơ không cần đồng phục đến từng phút.
HÃY TRẢ BUỔI SÁNG 5/9 LẠI CHO HỌC SINH
Việc hạn chế kéo dài phần lễ và tránh bổ sung thêm hàng loạt phát biểu nghi thức là hướng đi hợp lý. Tuy nhiên, nếu thực sự lấy học sinh làm trung tâm, phần dành cho người lớn có lẽ nên ngắn nhất có thể; còn phần đẹp nhất của buổi sáng 5/9 nên thuộc về chính các em.
Hãy để học sinh gặp bạn, hát, chơi, chụp ảnh với thầy cô và làm quen với lớp học mới. Hiệu trưởng có thể nói vài lời thật ngắn, rồi đánh một hồi trống khai trường đủ để nhiều năm sau, khi đã trưởng thành, một người vẫn nhớ mình từng đứng ở đâu trong buổi sáng đầu tiên ấy.
Một nền giáo dục lấy học sinh làm trung tâm không chỉ được thể hiện trong chương trình học hay những văn bản cải cách. Nó còn thể hiện ở một điều rất nhỏ: trong ngày hội của học sinh, hãy để học sinh thực sự là nhân vật chính, thay vì trở thành khán giả trong một chương trình do người lớn viết kịch bản cho các em.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
❤3🤣1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ĐỪNG ÉP HOA QUẢ
HÃY ĂN NÓ!
Một ly nước cam buổi sáng thường gợi cảm giác rất “healthy”: trái cây tươi, vitamin C, không phải nước ngọt có ga.
Nhưng nếu nhìn riêng vào lượng đường và cách cơ thể hấp thu, câu chuyện không đơn giản như vậy. Nước cam ép không phải Coca-Cola, nhưng cũng không còn giống một quả cam nguyên vẹn.
ÉP CAM, THỨ QUAN TRỌNG BỊ BỎ ĐI LÀ CHẤT XƠ
Khi ăn một quả cam, đường nằm bên trong cấu trúc tế bào thực vật và đi cùng chất xơ. Việc nhai và hệ thống chất xơ này khiến quá trình tiêu hóa, hấp thu diễn ra khác với khi uống nước ép.
Khi ép và bỏ phần lớn xác, bã, ta giữ lại nước, đường, vitamin và một số hợp chất thực vật nhưng mất phần lớn chất xơ.
Vì thế, ăn cam và uống nước cam không hoàn toàn là một chuyện.
WHO CŨNG TÍNH ĐƯỜNG TRONG NƯỚC ÉP VÀO “FREE SUGARS”
Đây là chi tiết nhiều người dễ bỏ qua.
Theo định nghĩa của WHO, đường tự nhiên có trong nước ép trái cây thuộc nhóm free sugars, cùng nhóm với đường được thêm vào thực phẩm, mật ong và siro. Trong khi đó, đường nằm trong cấu trúc của trái cây nguyên vẹn không được xếp vào nhóm này.
WHO khuyến nghị free sugars dưới 10% tổng năng lượng mỗi ngày, tương đương khoảng 50 g/ngày với chế độ ăn 2.000 kcal. Mức dưới 5%, khoảng 25 g/ngày, là khuyến nghị bổ sung để có thêm lợi ích sức khỏe.
MỘT LY NƯỚC CAM CÓ BẰNG MỘT LON COCA?
So sánh này của Jessie Inchauspé gây chú ý nhưng cần hiểu đúng.
Một lon Coca-Cola 330 ml thường chứa khoảng 35 g đường. Trong khi một ly nước cam khoảng 200–250 ml thường vào khoảng 17–26 g đường, tùy loại và khẩu phần.
Vì vậy không thể nói mọi ly nước cam đều có lượng đường ngang mọi lon Coca.
Nhưng một ly nước cam lớn hoàn toàn có thể đưa lượng free sugars lên khá cao chỉ trong vài phút uống.
CƠ THỂ NHẬN ĐƯỜNG, NHƯNG KHÔNG CÓ NGHĨA HAI THỨ GIỐNG NHAU
Câu “cơ thể không phân biệt đường từ nước cam và Coca” chỉ đúng một phần.
Ở cấp độ phân tử, glucose và fructose vẫn là glucose và fructose. Nhưng xét toàn bộ đồ uống, nước cam còn cung cấp vitamin C, kali và các flavonoid; Coca-Cola không có hồ sơ vi chất tương tự.
Do đó, nói “nước cam = Coca-Cola” là đẩy lập luận đi quá xa.
Điểm đáng giữ lại là: “tự nhiên” không đồng nghĩa với “có thể uống không giới hạn”.
MUỐN VITAMIN C, ĂN QUẢ CAM VẪN HỢP LÝ HƠN
Đây có lẽ là cách hiểu thực dụng nhất.
Muốn ăn cam vì dinh dưỡng: ăn nguyên quả.
Muốn uống nước cam vì thích: vẫn có thể uống, nhưng nên xem nó như một đồ uống có chứa free sugars thay vì một thứ càng uống nhiều càng khỏe. Giữ lại phần xác, chọn khẩu phần vừa phải và uống cùng bữa ăn cũng hợp lý hơn việc uống một ly lớn khi bụng đói.
Nước cam không phải “độc”, cũng không cần bị biến thành Coca-Cola để chứng minh một quan điểm.
Vấn đề chỉ là chúng ta đã quá quen với ý nghĩ: cứ ép từ trái cây ra thì mặc nhiên trở thành đồ uống sức khỏe.
Trong nhiều trường hợp, thứ tốt hơn lại đơn giản hơn nhiều:
Đừng ép quả cam. Ăn nó.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
HÃY ĂN NÓ!
Một ly nước cam buổi sáng thường gợi cảm giác rất “healthy”: trái cây tươi, vitamin C, không phải nước ngọt có ga.
Nhưng nếu nhìn riêng vào lượng đường và cách cơ thể hấp thu, câu chuyện không đơn giản như vậy. Nước cam ép không phải Coca-Cola, nhưng cũng không còn giống một quả cam nguyên vẹn.
ÉP CAM, THỨ QUAN TRỌNG BỊ BỎ ĐI LÀ CHẤT XƠ
Khi ăn một quả cam, đường nằm bên trong cấu trúc tế bào thực vật và đi cùng chất xơ. Việc nhai và hệ thống chất xơ này khiến quá trình tiêu hóa, hấp thu diễn ra khác với khi uống nước ép.
Khi ép và bỏ phần lớn xác, bã, ta giữ lại nước, đường, vitamin và một số hợp chất thực vật nhưng mất phần lớn chất xơ.
Vì thế, ăn cam và uống nước cam không hoàn toàn là một chuyện.
WHO CŨNG TÍNH ĐƯỜNG TRONG NƯỚC ÉP VÀO “FREE SUGARS”
Đây là chi tiết nhiều người dễ bỏ qua.
Theo định nghĩa của WHO, đường tự nhiên có trong nước ép trái cây thuộc nhóm free sugars, cùng nhóm với đường được thêm vào thực phẩm, mật ong và siro. Trong khi đó, đường nằm trong cấu trúc của trái cây nguyên vẹn không được xếp vào nhóm này.
WHO khuyến nghị free sugars dưới 10% tổng năng lượng mỗi ngày, tương đương khoảng 50 g/ngày với chế độ ăn 2.000 kcal. Mức dưới 5%, khoảng 25 g/ngày, là khuyến nghị bổ sung để có thêm lợi ích sức khỏe.
MỘT LY NƯỚC CAM CÓ BẰNG MỘT LON COCA?
So sánh này của Jessie Inchauspé gây chú ý nhưng cần hiểu đúng.
Một lon Coca-Cola 330 ml thường chứa khoảng 35 g đường. Trong khi một ly nước cam khoảng 200–250 ml thường vào khoảng 17–26 g đường, tùy loại và khẩu phần.
Vì vậy không thể nói mọi ly nước cam đều có lượng đường ngang mọi lon Coca.
Nhưng một ly nước cam lớn hoàn toàn có thể đưa lượng free sugars lên khá cao chỉ trong vài phút uống.
CƠ THỂ NHẬN ĐƯỜNG, NHƯNG KHÔNG CÓ NGHĨA HAI THỨ GIỐNG NHAU
Câu “cơ thể không phân biệt đường từ nước cam và Coca” chỉ đúng một phần.
Ở cấp độ phân tử, glucose và fructose vẫn là glucose và fructose. Nhưng xét toàn bộ đồ uống, nước cam còn cung cấp vitamin C, kali và các flavonoid; Coca-Cola không có hồ sơ vi chất tương tự.
Do đó, nói “nước cam = Coca-Cola” là đẩy lập luận đi quá xa.
Điểm đáng giữ lại là: “tự nhiên” không đồng nghĩa với “có thể uống không giới hạn”.
MUỐN VITAMIN C, ĂN QUẢ CAM VẪN HỢP LÝ HƠN
Đây có lẽ là cách hiểu thực dụng nhất.
Muốn ăn cam vì dinh dưỡng: ăn nguyên quả.
Muốn uống nước cam vì thích: vẫn có thể uống, nhưng nên xem nó như một đồ uống có chứa free sugars thay vì một thứ càng uống nhiều càng khỏe. Giữ lại phần xác, chọn khẩu phần vừa phải và uống cùng bữa ăn cũng hợp lý hơn việc uống một ly lớn khi bụng đói.
Nước cam không phải “độc”, cũng không cần bị biến thành Coca-Cola để chứng minh một quan điểm.
Vấn đề chỉ là chúng ta đã quá quen với ý nghĩ: cứ ép từ trái cây ra thì mặc nhiên trở thành đồ uống sức khỏe.
Trong nhiều trường hợp, thứ tốt hơn lại đơn giản hơn nhiều:
Đừng ép quả cam. Ăn nó.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
👌1
MỘT CÁI TOILET VÀ CÂU CHUYỆN VỀ SỰ “TINH TẾ VÀ CẶM CỤI” CỦA NGƯỜI NHẬT
Ở AEON Mall có một loại phòng vệ sinh khá đặc biệt. Biển hướng dẫn nói rất cụ thể: nếu bố đi cùng con gái hoặc mẹ đi cùng con trai, hãy sử dụng phòng này.
Nghe như một tiện ích rất nhỏ, nhưng nó giải quyết một tình huống mà nhiều phụ huynh từng gặp: bố đưa con gái 4–5 tuổi đi vệ sinh thì vào toilet nam hay nữ? Mẹ đi một mình với con trai nhỏ cũng gặp câu hỏi tương tự. Family room tạo ra lựa chọn thứ ba, riêng tư và đỡ khó xử cho cả cha mẹ lẫn những người xung quanh.
KHÔNG CHỈ TREO MỘT CÁI BIỂN “FAMILY ROOM”
Ở Nhật, những chi tiết kiểu này đã được đưa khá sâu vào thiết kế trung tâm thương mại và không gian công cộng. Ngoài family toilet, nhiều nơi còn có bồn tiểu dành cho bé trai trong khu vệ sinh nữ, bàn thay tã, phòng cho con bú, khu thay đồ trẻ em và các toilet đa chức năng phục vụ người đi xe lăn hoặc người cần người thân hỗ trợ.
Điểm đáng chú ý ở tấm biển AEON không hẳn nằm ở ý tưởng family toilet, bởi Mỹ, Canada, châu Âu, Singapore, Đài Loan, Hàn Quốc hay Trung Quốc đều có những mô hình tương tự. Cái hay là họ gọi thẳng đúng hai tình huống dễ gây lúng túng nhất: bố + con gái, mẹ + con trai, thay vì chỉ treo một icon gia đình rồi để khách tự hiểu.
“TINH TẾ” THỰC RA LÀ NHÌN THẤY MỘT CHỖ KẸT
Người ta thường gọi những thứ như vậy là “sự tinh tế của người Nhật”. Nhưng nếu bỏ lớp mỹ từ đi, cơ chế phía sau khá thực dụng.
Bố không tiện đưa con gái vào toilet nam, cũng chẳng thể tự nhiên bước vào toilet nữ. Đó là một customer pain point. Nhìn ra nó là insight; thiết kế một căn phòng phù hợp là solution; đưa nó lên bản đồ tầng, làm biển chỉ dẫn, vệ sinh thường xuyên và duy trì qua nhiều năm mới là operation.
LÀM ĐƯỢC MỘT LẦN KHÔNG KHÓ, GIỮ ĐƯỢC NHIỀU NĂM MỚI KHÓ
Một trung tâm thương mại mới khai trương có thể làm toilet đẹp, phòng mẹ và bé đẹp, nhân viên niềm nở và biển chỉ dẫn đầy đủ. Thử thách thật sự là năm thứ 5, thứ 10 hay thứ 15, những thứ nhỏ nhặt ấy còn hoạt động tử tế hay không.
Muốn giữ được phải có ngân sách bảo trì, lịch vệ sinh, checklist kiểm tra, đào tạo nhân viên và người chịu trách nhiệm khi tiêu chuẩn tụt xuống. Những thứ ấy không hấp dẫn để quảng cáo như một tòa nhà mới, nhưng chính chúng quyết định khách hàng có cảm thấy dịch vụ “tinh tế” hay không.
Đây có lẽ là điểm đáng học ở những hệ thống bán lẻ Nhật, Hàn hay Đài Loan làm tốt: sự đều đặn cũng là một năng lực.
NHƯNG ĐỪNG BIẾN NÓ THÀNH HUYỀN THOẠI “CHỈ NGƯỜI NHẬT MỚI LÀM ĐƯỢC”
Family restroom không phải phát minh độc quyền của Nhật. Nhiều sân bay, bệnh viện và chuỗi bán lẻ ở các nước khác cũng giải quyết rất tốt nhu cầu của gia đình có trẻ nhỏ, người khuyết tật hoặc người cần người thân hỗ trợ.
Và một hệ thống vận hành tốt cũng không có nghĩa mọi chi nhánh đều hoàn hảo. Toilet vẫn có thể bẩn vào giờ cao điểm, nhân sự vẫn có thể thiếu, thiết bị vẫn hỏng và ngay chính tấm biển AEON này còn có một câu tiếng Anh dịch chưa tới.
Vì vậy, gọi đó là “DNA Nhật Bản” có lẽ hơi quá. Chính xác hơn, đó là chuẩn dịch vụ được duy trì bằng kỷ luật vận hành, cộng với một bài toán kinh doanh rất bình thường: gia đình có con nhỏ cảm thấy thuận tiện thì họ ở lại lâu hơn, ít phiền toái hơn và có lý do để quay lại.
TINH TẾ KHÔNG NẰM Ở Ý TƯỞNG, MÀ Ở VIỆC BIẾN NÓ THÀNH HỆ THỐNG
Một căn family room chẳng phải sáng kiến làm thay đổi thế giới. Nhưng nó cho thấy một cách tư duy dịch vụ đáng học: quan sát những khoảnh khắc khách hàng thấy bất tiện, giải quyết chúng bằng một thiết kế cụ thể, rồi đưa giải pháp ấy vào vận hành hàng ngày.
Nhiều nơi cũng nhìn thấy vấn đề. Nhiều nơi thậm chí có những ý tưởng rất hay. Khoảng cách thường xuất hiện ở bước tiếp theo: ai biến ý tưởng đó thành quy trình, cấp tiền để duy trì và vẫn làm đúng sau mười năm?
Có lẽ đó mới là thứ đáng gọi là tinh tế.
Không phải vì họ nghĩ ra một điều mà chẳng ai nghĩ được, mà vì một việc nhỏ đã nghĩ ra rồi, họ chịu khó làm cho tới nơi tới chốn.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
Ở AEON Mall có một loại phòng vệ sinh khá đặc biệt. Biển hướng dẫn nói rất cụ thể: nếu bố đi cùng con gái hoặc mẹ đi cùng con trai, hãy sử dụng phòng này.
Nghe như một tiện ích rất nhỏ, nhưng nó giải quyết một tình huống mà nhiều phụ huynh từng gặp: bố đưa con gái 4–5 tuổi đi vệ sinh thì vào toilet nam hay nữ? Mẹ đi một mình với con trai nhỏ cũng gặp câu hỏi tương tự. Family room tạo ra lựa chọn thứ ba, riêng tư và đỡ khó xử cho cả cha mẹ lẫn những người xung quanh.
KHÔNG CHỈ TREO MỘT CÁI BIỂN “FAMILY ROOM”
Ở Nhật, những chi tiết kiểu này đã được đưa khá sâu vào thiết kế trung tâm thương mại và không gian công cộng. Ngoài family toilet, nhiều nơi còn có bồn tiểu dành cho bé trai trong khu vệ sinh nữ, bàn thay tã, phòng cho con bú, khu thay đồ trẻ em và các toilet đa chức năng phục vụ người đi xe lăn hoặc người cần người thân hỗ trợ.
Điểm đáng chú ý ở tấm biển AEON không hẳn nằm ở ý tưởng family toilet, bởi Mỹ, Canada, châu Âu, Singapore, Đài Loan, Hàn Quốc hay Trung Quốc đều có những mô hình tương tự. Cái hay là họ gọi thẳng đúng hai tình huống dễ gây lúng túng nhất: bố + con gái, mẹ + con trai, thay vì chỉ treo một icon gia đình rồi để khách tự hiểu.
“TINH TẾ” THỰC RA LÀ NHÌN THẤY MỘT CHỖ KẸT
Người ta thường gọi những thứ như vậy là “sự tinh tế của người Nhật”. Nhưng nếu bỏ lớp mỹ từ đi, cơ chế phía sau khá thực dụng.
Bố không tiện đưa con gái vào toilet nam, cũng chẳng thể tự nhiên bước vào toilet nữ. Đó là một customer pain point. Nhìn ra nó là insight; thiết kế một căn phòng phù hợp là solution; đưa nó lên bản đồ tầng, làm biển chỉ dẫn, vệ sinh thường xuyên và duy trì qua nhiều năm mới là operation.
LÀM ĐƯỢC MỘT LẦN KHÔNG KHÓ, GIỮ ĐƯỢC NHIỀU NĂM MỚI KHÓ
Một trung tâm thương mại mới khai trương có thể làm toilet đẹp, phòng mẹ và bé đẹp, nhân viên niềm nở và biển chỉ dẫn đầy đủ. Thử thách thật sự là năm thứ 5, thứ 10 hay thứ 15, những thứ nhỏ nhặt ấy còn hoạt động tử tế hay không.
Muốn giữ được phải có ngân sách bảo trì, lịch vệ sinh, checklist kiểm tra, đào tạo nhân viên và người chịu trách nhiệm khi tiêu chuẩn tụt xuống. Những thứ ấy không hấp dẫn để quảng cáo như một tòa nhà mới, nhưng chính chúng quyết định khách hàng có cảm thấy dịch vụ “tinh tế” hay không.
Đây có lẽ là điểm đáng học ở những hệ thống bán lẻ Nhật, Hàn hay Đài Loan làm tốt: sự đều đặn cũng là một năng lực.
NHƯNG ĐỪNG BIẾN NÓ THÀNH HUYỀN THOẠI “CHỈ NGƯỜI NHẬT MỚI LÀM ĐƯỢC”
Family restroom không phải phát minh độc quyền của Nhật. Nhiều sân bay, bệnh viện và chuỗi bán lẻ ở các nước khác cũng giải quyết rất tốt nhu cầu của gia đình có trẻ nhỏ, người khuyết tật hoặc người cần người thân hỗ trợ.
Và một hệ thống vận hành tốt cũng không có nghĩa mọi chi nhánh đều hoàn hảo. Toilet vẫn có thể bẩn vào giờ cao điểm, nhân sự vẫn có thể thiếu, thiết bị vẫn hỏng và ngay chính tấm biển AEON này còn có một câu tiếng Anh dịch chưa tới.
Vì vậy, gọi đó là “DNA Nhật Bản” có lẽ hơi quá. Chính xác hơn, đó là chuẩn dịch vụ được duy trì bằng kỷ luật vận hành, cộng với một bài toán kinh doanh rất bình thường: gia đình có con nhỏ cảm thấy thuận tiện thì họ ở lại lâu hơn, ít phiền toái hơn và có lý do để quay lại.
TINH TẾ KHÔNG NẰM Ở Ý TƯỞNG, MÀ Ở VIỆC BIẾN NÓ THÀNH HỆ THỐNG
Một căn family room chẳng phải sáng kiến làm thay đổi thế giới. Nhưng nó cho thấy một cách tư duy dịch vụ đáng học: quan sát những khoảnh khắc khách hàng thấy bất tiện, giải quyết chúng bằng một thiết kế cụ thể, rồi đưa giải pháp ấy vào vận hành hàng ngày.
Nhiều nơi cũng nhìn thấy vấn đề. Nhiều nơi thậm chí có những ý tưởng rất hay. Khoảng cách thường xuất hiện ở bước tiếp theo: ai biến ý tưởng đó thành quy trình, cấp tiền để duy trì và vẫn làm đúng sau mười năm?
Có lẽ đó mới là thứ đáng gọi là tinh tế.
Không phải vì họ nghĩ ra một điều mà chẳng ai nghĩ được, mà vì một việc nhỏ đã nghĩ ra rồi, họ chịu khó làm cho tới nơi tới chốn.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
❤2👍2
KHI SÁCH GIẤY TRỞ THÀNH “NGUYÊN LIỆU” CHO AI
Hàng triệu cuốn sách được mua về, cắt bỏ gáy bằng máy thủy lực, đưa qua hệ thống quét công nghiệp rồi tiêu hủy. Nghe giống một câu chuyện dystopia về ngày tận thế của sách, nhưng phần cốt lõi của câu chuyện này đã xuất hiện trong chính hồ sơ tòa án liên quan đến Anthropic.
Các tài liệu được công khai trong vụ Bartz v. Anthropic cho thấy từ năm 2024, công ty đứng sau Claude triển khai một dự án nội bộ mang tên Project Panama. Một tài liệu mô tả mục tiêu bằng câu rất thẳng: “Project Panama is our effort to destructively scan all the books in the world”, đồng thời nhấn mạnh công ty không muốn hoạt động này được biết đến rộng rãi.
MUA SÁCH, CẮT GÁY, QUÉT RỒI HỦY
Quy trình về cơ bản mang tính công nghiệp. Anthropic mua sách với số lượng lớn, thuê đơn vị chuyên quét tài liệu cắt gáy để tách từng trang, số hóa nội dung rồi loại bỏ bản giấy. Hồ sơ cho thấy có gói công việc dự kiến xử lý từ 500.000 đến 2 triệu cuốn chỉ trong sáu tháng.
CÙNG LÀ SÁCH ĐỂ HUẤN LUYỆN AI, NHƯNG TÒA CHIA THÀNH HAI CHUYỆN
Trong phán quyết năm 2025, Thẩm phán William Alsup phân biệt khá rõ hai nguồn sách của Anthropic. Việc mua sách giấy hợp pháp rồi số hóa để phục vụ huấn luyện AI được ông xem là fair use; ngược lại, việc tải hàng triệu bản sách từ các thư viện lậu như LibGen và Pirate Library Mirror không được hợp thức hóa chỉ vì mục đích cuối cùng là huấn luyện AI.
Phần sách lậu sau đó trở thành trung tâm của thỏa thuận dàn xếp trị giá 1,5 tỷ USD. Đến tháng 7/2026, tòa đã phê chuẩn thỏa thuận; danh sách cuối cùng gồm 482.460 tác phẩm, với mức chi trả ước tính khoảng 3.000 USD cho mỗi tác phẩm trước các khoản phí và phân bổ liên quan. Anthropic cũng phải tiêu hủy các file có nguồn gốc từ những bản tải lậu thuộc phạm vi thỏa thuận.
TẠI SAO AI BỖNG THÈM SÁCH GIẤY?
Có một lý do kỹ thuật rất thực dụng. Internet từng là kho văn bản khổng lồ cho các mô hình ngôn ngữ, nhưng từ khi AI tạo sinh bùng nổ, ngày càng nhiều nội dung trên web lại do chính AI viết. Huấn luyện thế hệ AI tiếp theo trên lượng lớn văn bản do AI trước đó tạo ra đặt ra vấn đề về chất lượng và nguy cơ suy giảm dữ liệu.
Sách, đặc biệt những cuốn xuất bản trước làn sóng generative AI, lại có những phẩm chất rất hấp dẫn: phần lớn do con người viết, được biên tập, có cấu trúc dài, lập luận và câu chuyện xuyên suốt. Tài liệu nội bộ được công bố cho thấy Anthropic cũng quan tâm đến chất lượng dữ liệu và nguy cơ liên quan đến việc mô hình tiếp tục học từ nội dung bị “nhiễm” bởi AI.
TỪ THƯ VIỆN THÀNH CHUỖI CUNG ỨNG DỮ LIỆU
Sau khi câu chuyện Project Panama được công khai, nhiều báo cáo xuất hiện về những đơn hàng sách cũ có quy mô bất thường, đôi khi lên tới hàng nghìn đầu sách, trong đó có cả sách đã ngừng xuất bản. Tuy nhiên, cần thận trọng ở điểm này: không phải mọi giao dịch lớn như vậy đều xác định được phòng lab AI đứng sau, và tổng số sách đang bị số hóa theo phương thức này trên toàn ngành hiện chưa có con số đáng tin cậy.
Đây cũng là chỗ câu chuyện vượt khỏi tranh luận thuần túy về copyright. Với một cuốn sách phổ thông còn hàng chục nghìn bản, việc một bản bị cắt gáy gần như chẳng ảnh hưởng gì.
MỘT NGHỊCH LÝ CỦA THỜI ĐẠI AI
Suốt nhiều năm, người ta hình dung AI sẽ đọc internet để học về thế giới. Nhưng khi internet ngày càng chứa nhiều thứ do AI tạo ra, các công ty AI lại phải quay ngược về một trong những kho dữ liệu lâu đời nhất của loài người: sách giấy.
Và thế là xuất hiện một chuỗi cung ứng rất lạ của thế kỷ XXI:
mua sách → cắt gáy → quét → đưa vào kho dữ liệu → hủy bản giấy → huấn luyện AI.
Project Panama cho thấy cuộc đua AI không chỉ diễn ra trong những trung tâm dữ liệu chứa hàng chục nghìn GPU. Nó đã đi ngược trở lại các kho sách cũ, những nhà bán sách thanh lý và những cuốn sách tưởng như chẳng còn mấy giá trị thương mại.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
Hàng triệu cuốn sách được mua về, cắt bỏ gáy bằng máy thủy lực, đưa qua hệ thống quét công nghiệp rồi tiêu hủy. Nghe giống một câu chuyện dystopia về ngày tận thế của sách, nhưng phần cốt lõi của câu chuyện này đã xuất hiện trong chính hồ sơ tòa án liên quan đến Anthropic.
Các tài liệu được công khai trong vụ Bartz v. Anthropic cho thấy từ năm 2024, công ty đứng sau Claude triển khai một dự án nội bộ mang tên Project Panama. Một tài liệu mô tả mục tiêu bằng câu rất thẳng: “Project Panama is our effort to destructively scan all the books in the world”, đồng thời nhấn mạnh công ty không muốn hoạt động này được biết đến rộng rãi.
MUA SÁCH, CẮT GÁY, QUÉT RỒI HỦY
Quy trình về cơ bản mang tính công nghiệp. Anthropic mua sách với số lượng lớn, thuê đơn vị chuyên quét tài liệu cắt gáy để tách từng trang, số hóa nội dung rồi loại bỏ bản giấy. Hồ sơ cho thấy có gói công việc dự kiến xử lý từ 500.000 đến 2 triệu cuốn chỉ trong sáu tháng.
CÙNG LÀ SÁCH ĐỂ HUẤN LUYỆN AI, NHƯNG TÒA CHIA THÀNH HAI CHUYỆN
Trong phán quyết năm 2025, Thẩm phán William Alsup phân biệt khá rõ hai nguồn sách của Anthropic. Việc mua sách giấy hợp pháp rồi số hóa để phục vụ huấn luyện AI được ông xem là fair use; ngược lại, việc tải hàng triệu bản sách từ các thư viện lậu như LibGen và Pirate Library Mirror không được hợp thức hóa chỉ vì mục đích cuối cùng là huấn luyện AI.
Phần sách lậu sau đó trở thành trung tâm của thỏa thuận dàn xếp trị giá 1,5 tỷ USD. Đến tháng 7/2026, tòa đã phê chuẩn thỏa thuận; danh sách cuối cùng gồm 482.460 tác phẩm, với mức chi trả ước tính khoảng 3.000 USD cho mỗi tác phẩm trước các khoản phí và phân bổ liên quan. Anthropic cũng phải tiêu hủy các file có nguồn gốc từ những bản tải lậu thuộc phạm vi thỏa thuận.
TẠI SAO AI BỖNG THÈM SÁCH GIẤY?
Có một lý do kỹ thuật rất thực dụng. Internet từng là kho văn bản khổng lồ cho các mô hình ngôn ngữ, nhưng từ khi AI tạo sinh bùng nổ, ngày càng nhiều nội dung trên web lại do chính AI viết. Huấn luyện thế hệ AI tiếp theo trên lượng lớn văn bản do AI trước đó tạo ra đặt ra vấn đề về chất lượng và nguy cơ suy giảm dữ liệu.
Sách, đặc biệt những cuốn xuất bản trước làn sóng generative AI, lại có những phẩm chất rất hấp dẫn: phần lớn do con người viết, được biên tập, có cấu trúc dài, lập luận và câu chuyện xuyên suốt. Tài liệu nội bộ được công bố cho thấy Anthropic cũng quan tâm đến chất lượng dữ liệu và nguy cơ liên quan đến việc mô hình tiếp tục học từ nội dung bị “nhiễm” bởi AI.
TỪ THƯ VIỆN THÀNH CHUỖI CUNG ỨNG DỮ LIỆU
Sau khi câu chuyện Project Panama được công khai, nhiều báo cáo xuất hiện về những đơn hàng sách cũ có quy mô bất thường, đôi khi lên tới hàng nghìn đầu sách, trong đó có cả sách đã ngừng xuất bản. Tuy nhiên, cần thận trọng ở điểm này: không phải mọi giao dịch lớn như vậy đều xác định được phòng lab AI đứng sau, và tổng số sách đang bị số hóa theo phương thức này trên toàn ngành hiện chưa có con số đáng tin cậy.
Đây cũng là chỗ câu chuyện vượt khỏi tranh luận thuần túy về copyright. Với một cuốn sách phổ thông còn hàng chục nghìn bản, việc một bản bị cắt gáy gần như chẳng ảnh hưởng gì.
MỘT NGHỊCH LÝ CỦA THỜI ĐẠI AI
Suốt nhiều năm, người ta hình dung AI sẽ đọc internet để học về thế giới. Nhưng khi internet ngày càng chứa nhiều thứ do AI tạo ra, các công ty AI lại phải quay ngược về một trong những kho dữ liệu lâu đời nhất của loài người: sách giấy.
Và thế là xuất hiện một chuỗi cung ứng rất lạ của thế kỷ XXI:
mua sách → cắt gáy → quét → đưa vào kho dữ liệu → hủy bản giấy → huấn luyện AI.
Project Panama cho thấy cuộc đua AI không chỉ diễn ra trong những trung tâm dữ liệu chứa hàng chục nghìn GPU. Nó đã đi ngược trở lại các kho sách cũ, những nhà bán sách thanh lý và những cuốn sách tưởng như chẳng còn mấy giá trị thương mại.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
❤3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
TRỤ CỔNG ĐỔ SẬP, NGƯỜI ĐÀN ÔNG 43 TUỔI TỬ VONG: ĐỪNG ĐỢI CÔNG TRÌNH LỚN MỚI QUAN TÂM
ĐẾN AN TOÀN
Một vụ tai nạn thương tâm xảy ra ngày 5/9 tại phường B’Lao, Lâm Đồng. Trong lúc cùng một người khác tháo dỡ cổng nhà dân, anh N.C.Q., 43 tuổi, quê Nghệ An, gặp nạn khi trụ bê tông bất ngờ đổ sập. Anh cố chạy khỏi vị trí nguy hiểm nhưng vấp ngã, bị khối bê tông đè trúng và không qua khỏi.
Tai nạn chỉ diễn ra trong vài giây, nhưng đặt ra một vấn đề thường bị xem nhẹ trong xây dựng dân dụng: tháo dỡ một kết cấu cũ đôi khi nguy hiểm hơn dựng một kết cấu mới.
KẾT CẤU CŨ RẤT KHÓ ĐOÁN
Nhìn bên ngoài, một trụ cổng hay bức tường có thể vẫn chắc chắn, nhưng trạng thái thực tế của móng, cốt thép và các liên kết bên trong không dễ nhận biết. Sau nhiều năm sử dụng, kết cấu còn có thể bị xuống cấp, cải tạo nhiều lần hoặc tồn tại những liên kết mà người tháo dỡ không biết.
Khi bắt đầu đục, cắt hoặc phá một phần, đường truyền lực thay đổi và kết cấu có thể mất ổn định rất nhanh. Một khối bê tông đứng yên hàng chục năm không có nghĩa nó sẽ tiếp tục đứng yên sau khi một điểm liên kết vừa bị cắt bỏ.
PHẢI BIẾT NÓ SẼ ĐỔ VỀ ĐÂU TRƯỚC KHI ĐỤC NHÁT ĐẦU TIÊN
Với những cấu kiện nặng như trụ cổng, tường, mái che hay dầm bê tông, không nên bắt đầu tháo dỡ rồi mới quan sát xem chúng dịch chuyển thế nào. Trước khi thi công cần đánh giá kết cấu, xác định hướng đổ có thể xảy ra và có phương án giằng, chống hoặc kiểm soát phần đang tháo.
Khu vực có khả năng bị kết cấu đổ hoặc vật liệu rơi trúng cũng cần được cô lập, đồng thời phải chừa đường thoát không có chướng ngại. Trong vụ việc này, chi tiết nạn nhân cố chạy nhưng vấp ngã cho thấy một khoảng cách tưởng như đủ an toàn có thể biến mất rất nhanh khi một khối bê tông bắt đầu đổ xuống.
ĐỒ BẢO HỘ KHÔNG THAY THẾ ĐƯỢC BIỆN PHÁP KỸ THUẬT
Mũ, giày và các phương tiện bảo hộ cá nhân vẫn cần thiết, nhưng với một trụ bê tông lớn đổ trực tiếp vào người, PPE khó có khả năng bảo vệ trước toàn bộ năng lượng va đập. Biện pháp quan trọng hơn phải nằm ở bước trước đó: không để con người xuất hiện trong vùng mà kết cấu có thể đổ xuống.
Đây cũng là lý do an toàn tháo dỡ không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm kiểu “làm bao nhiêu năm rồi có sao đâu”. Kinh nghiệm rất quan trọng, nhưng cần đi cùng đánh giá rủi ro, biện pháp chống đỡ và trình tự tháo dỡ phù hợp.
ĐỪNG ĐỢI CÔNG TRÌNH LỚN MỚI NGHĨ ĐẾN AN TOÀN
Ở những công trường lớn, các yêu cầu về đánh giá rủi ro, vùng cấm, giằng chống và trình tự thi công thường được đặt ra khá rõ. Trong khi đó, sửa một căn nhà, tháo cái cổng hay phá vài mét tường lại rất dễ được xem là công việc nhỏ và có thể làm nhanh bằng kinh nghiệm.
Nhưng bê tông không phân biệt đó là đại công trường hay căn nhà trong hẻm. Một trụ nặng hàng trăm kilogram mất ổn định vẫn tuân theo đúng những quy luật cơ học ấy.
Vì vậy, trước khi tháo một kết cấu cũ, câu hỏi đầu tiên không nên là “đập chỗ nào trước?”, mà phải là “nếu nó đổ ngay bây giờ, nó sẽ đổ về đâu và có ai đang đứng trong vùng đó không?”
Đôi khi chỉ một câu hỏi như vậy, được đặt ra trước khi bắt đầu công việc, có thể quyết định một người chiều hôm ấy có trở về nhà hay không.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
ĐẾN AN TOÀN
Một vụ tai nạn thương tâm xảy ra ngày 5/9 tại phường B’Lao, Lâm Đồng. Trong lúc cùng một người khác tháo dỡ cổng nhà dân, anh N.C.Q., 43 tuổi, quê Nghệ An, gặp nạn khi trụ bê tông bất ngờ đổ sập. Anh cố chạy khỏi vị trí nguy hiểm nhưng vấp ngã, bị khối bê tông đè trúng và không qua khỏi.
Tai nạn chỉ diễn ra trong vài giây, nhưng đặt ra một vấn đề thường bị xem nhẹ trong xây dựng dân dụng: tháo dỡ một kết cấu cũ đôi khi nguy hiểm hơn dựng một kết cấu mới.
KẾT CẤU CŨ RẤT KHÓ ĐOÁN
Nhìn bên ngoài, một trụ cổng hay bức tường có thể vẫn chắc chắn, nhưng trạng thái thực tế của móng, cốt thép và các liên kết bên trong không dễ nhận biết. Sau nhiều năm sử dụng, kết cấu còn có thể bị xuống cấp, cải tạo nhiều lần hoặc tồn tại những liên kết mà người tháo dỡ không biết.
Khi bắt đầu đục, cắt hoặc phá một phần, đường truyền lực thay đổi và kết cấu có thể mất ổn định rất nhanh. Một khối bê tông đứng yên hàng chục năm không có nghĩa nó sẽ tiếp tục đứng yên sau khi một điểm liên kết vừa bị cắt bỏ.
PHẢI BIẾT NÓ SẼ ĐỔ VỀ ĐÂU TRƯỚC KHI ĐỤC NHÁT ĐẦU TIÊN
Với những cấu kiện nặng như trụ cổng, tường, mái che hay dầm bê tông, không nên bắt đầu tháo dỡ rồi mới quan sát xem chúng dịch chuyển thế nào. Trước khi thi công cần đánh giá kết cấu, xác định hướng đổ có thể xảy ra và có phương án giằng, chống hoặc kiểm soát phần đang tháo.
Khu vực có khả năng bị kết cấu đổ hoặc vật liệu rơi trúng cũng cần được cô lập, đồng thời phải chừa đường thoát không có chướng ngại. Trong vụ việc này, chi tiết nạn nhân cố chạy nhưng vấp ngã cho thấy một khoảng cách tưởng như đủ an toàn có thể biến mất rất nhanh khi một khối bê tông bắt đầu đổ xuống.
ĐỒ BẢO HỘ KHÔNG THAY THẾ ĐƯỢC BIỆN PHÁP KỸ THUẬT
Mũ, giày và các phương tiện bảo hộ cá nhân vẫn cần thiết, nhưng với một trụ bê tông lớn đổ trực tiếp vào người, PPE khó có khả năng bảo vệ trước toàn bộ năng lượng va đập. Biện pháp quan trọng hơn phải nằm ở bước trước đó: không để con người xuất hiện trong vùng mà kết cấu có thể đổ xuống.
Đây cũng là lý do an toàn tháo dỡ không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm kiểu “làm bao nhiêu năm rồi có sao đâu”. Kinh nghiệm rất quan trọng, nhưng cần đi cùng đánh giá rủi ro, biện pháp chống đỡ và trình tự tháo dỡ phù hợp.
ĐỪNG ĐỢI CÔNG TRÌNH LỚN MỚI NGHĨ ĐẾN AN TOÀN
Ở những công trường lớn, các yêu cầu về đánh giá rủi ro, vùng cấm, giằng chống và trình tự thi công thường được đặt ra khá rõ. Trong khi đó, sửa một căn nhà, tháo cái cổng hay phá vài mét tường lại rất dễ được xem là công việc nhỏ và có thể làm nhanh bằng kinh nghiệm.
Nhưng bê tông không phân biệt đó là đại công trường hay căn nhà trong hẻm. Một trụ nặng hàng trăm kilogram mất ổn định vẫn tuân theo đúng những quy luật cơ học ấy.
Vì vậy, trước khi tháo một kết cấu cũ, câu hỏi đầu tiên không nên là “đập chỗ nào trước?”, mà phải là “nếu nó đổ ngay bây giờ, nó sẽ đổ về đâu và có ai đang đứng trong vùng đó không?”
Đôi khi chỉ một câu hỏi như vậy, được đặt ra trước khi bắt đầu công việc, có thể quyết định một người chiều hôm ấy có trở về nhà hay không.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
❤1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
HẠ HUYỆT 3 MẸ CON VẮN SỐ: VÌ SAO LẠI LÀ HỌ?
Ba mẹ con đã mất. Người chồng, người cha của gia đình bị thương nặng. Điều khiến vụ án ở Đồng Nai càng khó chấp nhận là gia đình này không quen biết Nguyễn Đức Anh, không có mâu thuẫn hay thù oán với anh ta, thậm chí ban đầu còn không phải mục tiêu của vụ việc.
Khi linh cữu ba mẹ con được đưa về quê Nghệ An an táng, nỗi đau từ một căn nhà ở Đồng Nai đã lan về cả một làng quê cách đó hơn nghìn cây số. Cảnh người thân gục xuống bên huyệt mộ khiến câu hỏi ám ảnh nhất có lẽ vẫn là: Vì sao lại là họ?
MỘT GIA ĐÌNH KHÔNG LIÊN QUAN ĐẾN CUỘC TÌNH
Theo thông tin điều tra ban đầu, Nguyễn Đức Anh, 21 tuổi, tìm đến nhà cô gái 17 tuổi sau khi hai người chia tay. Anh ta mang theo dao, tìm cách đột nhập vào nhà nhưng bị phát hiện và không thực hiện được ý định tại đây.
Sau đó, Đức Anh chuyển sang căn nhà bên cạnh và tấn công một gia đình mà trước đó không quen biết. Người vợ cùng hai con, trong đó có một bé khoảng một tuổi, tử vong; người chồng bị thương nặng.
Có động cơ dẫn Đức Anh đến khu vực ấy, nhưng gia đình chịu hậu quả cuối cùng không phải những người tạo ra động cơ đó. Họ chỉ vô tình sống cạnh căn nhà mà anh ta tìm đến.
ĐỪNG VỘI TÌM MỘT “LỖI” Ở NẠN NHÂN
Sau những vụ án nghiêm trọng, người ngoài thường cố tìm một chi tiết có thể giải thích bi kịch: giá như khóa cửa kỹ hơn, giá như cảnh giác hơn, giá như không ở đó vào thời điểm ấy. Những giả định như vậy đôi khi giúp chúng ta có cảm giác rằng nguy hiểm vẫn có thể kiểm soát nếu mình đủ cẩn thận.
Nhưng với gia đình này, rất khó tìm thấy một bài học theo cách đó. Họ không tham gia cuộc xung đột, không biết mình đang bị đe dọa và cũng không có lý do để chuẩn bị đối phó với một người xa lạ đang trong trạng thái bạo lực.
An toàn cá nhân luôn quan trọng, nhưng không nên biến mọi thảm kịch thành một cuộc truy tìm xem nạn nhân đã sơ suất ở đâu. Có những lúc trách nhiệm cần được đặt đúng vào người đã lựa chọn gây ra bạo lực.
RƯỢU CÓ THỂ LÀ CHẤT XÚC TÁC, KHÔNG PHẢI LỜI GIẢI THÍCH
Thông tin điều tra ban đầu cho biết Đức Anh đã uống rượu trước khi gây án. Rượu có thể làm giảm khả năng kiểm soát hành vi, nhưng nếu ý định tìm đến người yêu cũ và việc chuẩn bị hung khí đã hình thành từ trước, không thể dùng men rượu để giải thích toàn bộ những gì xảy ra sau đó.
Tương tự, những khái niệm như “si tình”, “yêu quá hóa hận” cũng dễ làm nhẹ đi bản chất vấn đề. Một người có quyền đau khổ sau chia tay, nhưng người kia cũng có quyền chấm dứt mối quan hệ. Sự từ chối không trao cho bất kỳ ai quyền đe dọa, xâm nhập chỗ ở hay gây bạo lực.
TRÁCH NHIỆM TRƯỚC HẾT THUỘC VỀ NGƯỜI CẦM DAO
Từ một vụ án đặc biệt nghiêm trọng, xã hội hoàn toàn có thể đặt ra những câu hỏi rộng hơn về giáo dục cảm xúc, cách ứng xử khi bị từ chối, rượu bia, bạo lực và việc nhận diện sớm những lời đe dọa trong một mối quan hệ.
Nhưng cần thận trọng khi từ đó quy trách nhiệm cho gia đình nghi phạm, nhà trường, cộng đồng hay cả một “hệ thống” nếu chưa có căn cứ cho thấy họ trực tiếp góp phần vào hành vi phạm tội. Những vấn đề xã hội có thể cần được thảo luận, còn trách nhiệm pháp lý trực tiếp trước hết vẫn thuộc về người đã quyết định cầm hung khí và tấn công người khác.
CÓ NHỮNG BI KỊCH KHÔNG CHO TA MỘT CÂU TRẢ LỜI DỄ CHỊU
Trước đó, gia đình ấy cũng sống một cuộc đời bình thường như bao gia đình khác: vợ chồng, con cái, những bức ảnh và những dự định chưa kịp thực hiện. Chỉ trong một đêm, mọi thứ thay đổi bởi một câu chuyện vốn không thuộc về họ.
Người chồng còn sống sẽ phải đối diện với một mất mát rất khó hình dung. Người mẹ già ở quê tiễn con dâu và hai cháu xuống huyệt cũng chẳng cần ai giảng giải thêm về những “bài học” của vụ án.
Đôi khi trước một bi kịch như thế, điều tử tế nhất không phải cố tìm cho bằng được một lời giải thích để chúng ta cảm thấy thế giới vẫn có trật tự. Chỉ cần đặt trách nhiệm đúng chỗ, dành sự cảm thông cho những người ở lại và thừa nhận một sự thật đau lòng:
Có những người chẳng làm gì để phải nhận lấy tai họa, nhưng tai họa vẫn tìm đến họ.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
Ba mẹ con đã mất. Người chồng, người cha của gia đình bị thương nặng. Điều khiến vụ án ở Đồng Nai càng khó chấp nhận là gia đình này không quen biết Nguyễn Đức Anh, không có mâu thuẫn hay thù oán với anh ta, thậm chí ban đầu còn không phải mục tiêu của vụ việc.
Khi linh cữu ba mẹ con được đưa về quê Nghệ An an táng, nỗi đau từ một căn nhà ở Đồng Nai đã lan về cả một làng quê cách đó hơn nghìn cây số. Cảnh người thân gục xuống bên huyệt mộ khiến câu hỏi ám ảnh nhất có lẽ vẫn là: Vì sao lại là họ?
MỘT GIA ĐÌNH KHÔNG LIÊN QUAN ĐẾN CUỘC TÌNH
Theo thông tin điều tra ban đầu, Nguyễn Đức Anh, 21 tuổi, tìm đến nhà cô gái 17 tuổi sau khi hai người chia tay. Anh ta mang theo dao, tìm cách đột nhập vào nhà nhưng bị phát hiện và không thực hiện được ý định tại đây.
Sau đó, Đức Anh chuyển sang căn nhà bên cạnh và tấn công một gia đình mà trước đó không quen biết. Người vợ cùng hai con, trong đó có một bé khoảng một tuổi, tử vong; người chồng bị thương nặng.
Có động cơ dẫn Đức Anh đến khu vực ấy, nhưng gia đình chịu hậu quả cuối cùng không phải những người tạo ra động cơ đó. Họ chỉ vô tình sống cạnh căn nhà mà anh ta tìm đến.
ĐỪNG VỘI TÌM MỘT “LỖI” Ở NẠN NHÂN
Sau những vụ án nghiêm trọng, người ngoài thường cố tìm một chi tiết có thể giải thích bi kịch: giá như khóa cửa kỹ hơn, giá như cảnh giác hơn, giá như không ở đó vào thời điểm ấy. Những giả định như vậy đôi khi giúp chúng ta có cảm giác rằng nguy hiểm vẫn có thể kiểm soát nếu mình đủ cẩn thận.
Nhưng với gia đình này, rất khó tìm thấy một bài học theo cách đó. Họ không tham gia cuộc xung đột, không biết mình đang bị đe dọa và cũng không có lý do để chuẩn bị đối phó với một người xa lạ đang trong trạng thái bạo lực.
An toàn cá nhân luôn quan trọng, nhưng không nên biến mọi thảm kịch thành một cuộc truy tìm xem nạn nhân đã sơ suất ở đâu. Có những lúc trách nhiệm cần được đặt đúng vào người đã lựa chọn gây ra bạo lực.
RƯỢU CÓ THỂ LÀ CHẤT XÚC TÁC, KHÔNG PHẢI LỜI GIẢI THÍCH
Thông tin điều tra ban đầu cho biết Đức Anh đã uống rượu trước khi gây án. Rượu có thể làm giảm khả năng kiểm soát hành vi, nhưng nếu ý định tìm đến người yêu cũ và việc chuẩn bị hung khí đã hình thành từ trước, không thể dùng men rượu để giải thích toàn bộ những gì xảy ra sau đó.
Tương tự, những khái niệm như “si tình”, “yêu quá hóa hận” cũng dễ làm nhẹ đi bản chất vấn đề. Một người có quyền đau khổ sau chia tay, nhưng người kia cũng có quyền chấm dứt mối quan hệ. Sự từ chối không trao cho bất kỳ ai quyền đe dọa, xâm nhập chỗ ở hay gây bạo lực.
TRÁCH NHIỆM TRƯỚC HẾT THUỘC VỀ NGƯỜI CẦM DAO
Từ một vụ án đặc biệt nghiêm trọng, xã hội hoàn toàn có thể đặt ra những câu hỏi rộng hơn về giáo dục cảm xúc, cách ứng xử khi bị từ chối, rượu bia, bạo lực và việc nhận diện sớm những lời đe dọa trong một mối quan hệ.
Nhưng cần thận trọng khi từ đó quy trách nhiệm cho gia đình nghi phạm, nhà trường, cộng đồng hay cả một “hệ thống” nếu chưa có căn cứ cho thấy họ trực tiếp góp phần vào hành vi phạm tội. Những vấn đề xã hội có thể cần được thảo luận, còn trách nhiệm pháp lý trực tiếp trước hết vẫn thuộc về người đã quyết định cầm hung khí và tấn công người khác.
CÓ NHỮNG BI KỊCH KHÔNG CHO TA MỘT CÂU TRẢ LỜI DỄ CHỊU
Trước đó, gia đình ấy cũng sống một cuộc đời bình thường như bao gia đình khác: vợ chồng, con cái, những bức ảnh và những dự định chưa kịp thực hiện. Chỉ trong một đêm, mọi thứ thay đổi bởi một câu chuyện vốn không thuộc về họ.
Người chồng còn sống sẽ phải đối diện với một mất mát rất khó hình dung. Người mẹ già ở quê tiễn con dâu và hai cháu xuống huyệt cũng chẳng cần ai giảng giải thêm về những “bài học” của vụ án.
Đôi khi trước một bi kịch như thế, điều tử tế nhất không phải cố tìm cho bằng được một lời giải thích để chúng ta cảm thấy thế giới vẫn có trật tự. Chỉ cần đặt trách nhiệm đúng chỗ, dành sự cảm thông cho những người ở lại và thừa nhận một sự thật đau lòng:
Có những người chẳng làm gì để phải nhận lấy tai họa, nhưng tai họa vẫn tìm đến họ.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
❤3
“LẤY LE” — HAI TIẾNG RẤT VIỆT, NHƯNG LẠI CÓ GỐC PHÁP
“Lấy le” là cụm từ quá quen trong tiếng Việt. Ai đó diện đồ đẹp, mượn chiếc xe xịn chạy qua trước mặt người mình thích hay cố tình khoe món đồ mới, bạn bè có thể trêu: “Lấy le dữ ha!” Nhưng ít người để ý rằng chữ “le” nghe rất Việt ấy lại được một số từ điển cũ giải thích là dấu vết của tiếng Pháp l’air.
TỪ “L’AIR” THÀNH “LE”
Trong tiếng Pháp, air ngoài nghĩa “không khí” còn có nghĩa là dáng vẻ, vẻ mặt, phong thái. Chẳng hạn avoir l’air là “trông có vẻ”, còn se donner des airs mang sắc thái làm bộ, ra vẻ.
Khi đi vào tiếng Việt, l’air được Việt hóa về âm thành “le”, giữ lại nét nghĩa liên quan đến dáng vẻ, bề ngoài. Học giả Lê Ngọc Trụ trong Tầm nguyên từ điển Việt Nam giải thích “le” trong “lấy le” là: “Làm bộ, làm tịch theo cung cách cao hơn địa vị thật sự của mình.” Từ điển Lê Văn Đức cũng ghi nhận “le” với nghĩa “vẻ, dáng”.
Hiểu nôm na, “lấy le” là cố làm cho mình trông oách hơn một chút trong mắt người khác. Nó thường mang sắc thái trêu chọc nhiều hơn phê phán nặng nề.
“LẤY LE” KHÁC HOÀN TOÀN “LẤY LỆ”
Hai cụm nghe gần giống nhau nhưng nghĩa chẳng liên quan. Lấy le là làm bộ, ra vẻ, phô trương để gây ấn tượng; chẳng hạn mượn chiếc xe đẹp chạy qua trước mặt người mình thích để “lấy le”. Còn lấy lệ là làm một việc cho có, qua loa hoặc mang tính hình thức, như ghé dự một cuộc họp vài phút cho có mặt.
Nói gọn, một bên là muốn người ta thấy mình hơn thực tế, còn một bên là làm cho có để khỏi mang tiếng không làm. Chỉ khác một dấu thanh mà câu chuyện phía sau đã hoàn toàn khác.
TIẾNG VIỆT VẪN CÒN NHIỀU DẤU VẾT NHƯ THẾ
Điều thú vị của “lấy le” không chỉ nằm ở nguồn gốc tiếng Pháp, mà ở cách tiếng Việt đã biến một từ ngoại lai thành của mình. Âm đọc thay đổi, từ được ghép vào một cấu trúc thuần Việt, nghĩa cũng được điều chỉnh cho hợp cách nói đời thường. Qua vài thế hệ, người ta sử dụng tự nhiên đến mức chẳng còn nghĩ nó từng là tiếng nước ngoài.
Ngày nay gần như chẳng ai dùng “le” đứng riêng để nói về dáng vẻ. Nhưng ghép với chữ “lấy”, nó vẫn sống khỏe trong tiếng Việt: đi xe đẹp lấy le, diện đồ mới lấy le, khoe món đồ vừa mua cũng là lấy le.
Hai tiếng nghe rất Việt. Hóa ra bên trong vẫn còn một chút dấu vết của thời tiếng Pháp đi vào đời sống người Việt.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
“Lấy le” là cụm từ quá quen trong tiếng Việt. Ai đó diện đồ đẹp, mượn chiếc xe xịn chạy qua trước mặt người mình thích hay cố tình khoe món đồ mới, bạn bè có thể trêu: “Lấy le dữ ha!” Nhưng ít người để ý rằng chữ “le” nghe rất Việt ấy lại được một số từ điển cũ giải thích là dấu vết của tiếng Pháp l’air.
TỪ “L’AIR” THÀNH “LE”
Trong tiếng Pháp, air ngoài nghĩa “không khí” còn có nghĩa là dáng vẻ, vẻ mặt, phong thái. Chẳng hạn avoir l’air là “trông có vẻ”, còn se donner des airs mang sắc thái làm bộ, ra vẻ.
Khi đi vào tiếng Việt, l’air được Việt hóa về âm thành “le”, giữ lại nét nghĩa liên quan đến dáng vẻ, bề ngoài. Học giả Lê Ngọc Trụ trong Tầm nguyên từ điển Việt Nam giải thích “le” trong “lấy le” là: “Làm bộ, làm tịch theo cung cách cao hơn địa vị thật sự của mình.” Từ điển Lê Văn Đức cũng ghi nhận “le” với nghĩa “vẻ, dáng”.
Hiểu nôm na, “lấy le” là cố làm cho mình trông oách hơn một chút trong mắt người khác. Nó thường mang sắc thái trêu chọc nhiều hơn phê phán nặng nề.
“LẤY LE” KHÁC HOÀN TOÀN “LẤY LỆ”
Hai cụm nghe gần giống nhau nhưng nghĩa chẳng liên quan. Lấy le là làm bộ, ra vẻ, phô trương để gây ấn tượng; chẳng hạn mượn chiếc xe đẹp chạy qua trước mặt người mình thích để “lấy le”. Còn lấy lệ là làm một việc cho có, qua loa hoặc mang tính hình thức, như ghé dự một cuộc họp vài phút cho có mặt.
Nói gọn, một bên là muốn người ta thấy mình hơn thực tế, còn một bên là làm cho có để khỏi mang tiếng không làm. Chỉ khác một dấu thanh mà câu chuyện phía sau đã hoàn toàn khác.
TIẾNG VIỆT VẪN CÒN NHIỀU DẤU VẾT NHƯ THẾ
Điều thú vị của “lấy le” không chỉ nằm ở nguồn gốc tiếng Pháp, mà ở cách tiếng Việt đã biến một từ ngoại lai thành của mình. Âm đọc thay đổi, từ được ghép vào một cấu trúc thuần Việt, nghĩa cũng được điều chỉnh cho hợp cách nói đời thường. Qua vài thế hệ, người ta sử dụng tự nhiên đến mức chẳng còn nghĩ nó từng là tiếng nước ngoài.
Ngày nay gần như chẳng ai dùng “le” đứng riêng để nói về dáng vẻ. Nhưng ghép với chữ “lấy”, nó vẫn sống khỏe trong tiếng Việt: đi xe đẹp lấy le, diện đồ mới lấy le, khoe món đồ vừa mua cũng là lấy le.
Hai tiếng nghe rất Việt. Hóa ra bên trong vẫn còn một chút dấu vết của thời tiếng Pháp đi vào đời sống người Việt.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
KHÔNG PHẢI THỤY SĨ, ĐÂY LÀ HÀ GIANG CỦA VIỆT NAM
Nhìn những dãy núi đá nối nhau, con đường nhựa uốn lượn giữa sườn núi và chiếc xe từ miền Nam chạy lên tận đây, nhiều người có thể liên tưởng đến một cung đường nào đó ở châu Âu. Nhưng không, đây là Hà Giang của Việt Nam nhé các bạn!
HÀ GIANG LOOP – ĐI MỘT LẦN RẤT DỄ MUỐN QUAY LẠI
Đây là một đoạn thuộc vòng cung Hà Giang, khu vực Cao nguyên đá Đồng Văn. Núi đá vôi nhọn, nương ngô nằm sát đường, những khúc cua nối tiếp nhau và lan can chạy men theo sườn núi là hình ảnh rất đặc trưng trên hành trình Quản Bạ – Yên Minh – Đồng Văn – Mèo Vạc.
Không phải đoạn cheo leo nhất của Mã Pì Lèng, nơi nhìn xuống vực sâu và dòng Nho Quế phía dưới, nhưng chính những đoạn đường như thế này lại có cái đẹp rất riêng. Không quá dữ dội, đủ rộng để dừng chân, ngắm núi và kiếm một góc đẹp chụp vài tấm hình.
TÔI ĐÃ ĐI CUNG NÀY HAI LẦN
Lần đầu, hai vợ chồng đi bằng xe máy. Lần sau đưa cả gia đình trở lại bằng ôtô. Cùng một con đường nhưng hai cách đi cho hai cảm giác khá khác nhau.
Nếu hỏi cách nào “đã” hơn thì có lẽ vẫn là xe máy. Ngồi trên xe, từng khúc cua, con dốc, luồng gió lạnh và cả không khí của núi rừng đều đến trực tiếp hơn. Đổi lại cũng mệt hơn, có những đoạn lạnh cóng, găng tay áo khoác đủ thứ khá lỉnh kỉnh.
XE MÁY ĐỂ CẢM, ÔTÔ ĐỂ THƯỞNG NGOẠN
Đi ôtô thì nhàn hơn hẳn. Không phải chống chọi với gió lạnh suốt đường, quần áo cũng chỉn chu hơn nên mỗi lần thấy cảnh đẹp có thể dừng lại chụp ảnh khá thoải mái. Đưa cả gia đình đi cũng thuận tiện hơn nhiều.
Bởi vậy nếu còn trẻ, thích cảm giác phượt và đủ sức khỏe, Hà Giang bằng xe máy rất đáng thử. Còn muốn đi cùng gia đình, thong thả ngắm cảnh và mang về một album tử tế thì ôtô lại có cái sướng riêng.
Tôi đã thử cả hai.
Và nếu có lần thứ ba, chắc vẫn đi.
Bởi có những nơi đẹp đến mức xem ảnh đã thích, nhưng phải tự mình chạy qua những con đường ấy mới hiểu tại sao người ta cứ muốn quay lại Hà Giang.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
Nhìn những dãy núi đá nối nhau, con đường nhựa uốn lượn giữa sườn núi và chiếc xe từ miền Nam chạy lên tận đây, nhiều người có thể liên tưởng đến một cung đường nào đó ở châu Âu. Nhưng không, đây là Hà Giang của Việt Nam nhé các bạn!
HÀ GIANG LOOP – ĐI MỘT LẦN RẤT DỄ MUỐN QUAY LẠI
Đây là một đoạn thuộc vòng cung Hà Giang, khu vực Cao nguyên đá Đồng Văn. Núi đá vôi nhọn, nương ngô nằm sát đường, những khúc cua nối tiếp nhau và lan can chạy men theo sườn núi là hình ảnh rất đặc trưng trên hành trình Quản Bạ – Yên Minh – Đồng Văn – Mèo Vạc.
Không phải đoạn cheo leo nhất của Mã Pì Lèng, nơi nhìn xuống vực sâu và dòng Nho Quế phía dưới, nhưng chính những đoạn đường như thế này lại có cái đẹp rất riêng. Không quá dữ dội, đủ rộng để dừng chân, ngắm núi và kiếm một góc đẹp chụp vài tấm hình.
TÔI ĐÃ ĐI CUNG NÀY HAI LẦN
Lần đầu, hai vợ chồng đi bằng xe máy. Lần sau đưa cả gia đình trở lại bằng ôtô. Cùng một con đường nhưng hai cách đi cho hai cảm giác khá khác nhau.
Nếu hỏi cách nào “đã” hơn thì có lẽ vẫn là xe máy. Ngồi trên xe, từng khúc cua, con dốc, luồng gió lạnh và cả không khí của núi rừng đều đến trực tiếp hơn. Đổi lại cũng mệt hơn, có những đoạn lạnh cóng, găng tay áo khoác đủ thứ khá lỉnh kỉnh.
XE MÁY ĐỂ CẢM, ÔTÔ ĐỂ THƯỞNG NGOẠN
Đi ôtô thì nhàn hơn hẳn. Không phải chống chọi với gió lạnh suốt đường, quần áo cũng chỉn chu hơn nên mỗi lần thấy cảnh đẹp có thể dừng lại chụp ảnh khá thoải mái. Đưa cả gia đình đi cũng thuận tiện hơn nhiều.
Bởi vậy nếu còn trẻ, thích cảm giác phượt và đủ sức khỏe, Hà Giang bằng xe máy rất đáng thử. Còn muốn đi cùng gia đình, thong thả ngắm cảnh và mang về một album tử tế thì ôtô lại có cái sướng riêng.
Tôi đã thử cả hai.
Và nếu có lần thứ ba, chắc vẫn đi.
Bởi có những nơi đẹp đến mức xem ảnh đã thích, nhưng phải tự mình chạy qua những con đường ấy mới hiểu tại sao người ta cứ muốn quay lại Hà Giang.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
❤2
VÉN KHÉO
Người tham gia ẩn danh
...
Mua nhà chuẩn bị cưới, nhà trai bỏ 100% tiền nhưng bên gái đòi đứng tên chung mới chịu làm đám cưới
Mình 32 tuổi, tích lũy sau nhiều năm đi làm cùng với sự hỗ trợ của bố mẹ đẻ, mình đã mua được một căn chung cư 2 phòng ngủ trị giá 3,8 tỷ đồng ở Hà Nội (đã thanh toán 100%, không nợ ngân hàng). Căn nhà này đứng tên mình từ trước khi quen bạn gái. Bạn gái mình 25 tuổi, thu nhập khoảng 8 triệu/tháng, gia đình ở quê điều kiện kinh tế trung bình.
Khi hai gia đình gặp nhau bàn chuyện đám cưới, mẹ bạn gái đặt thẳng vấn đề: "Căn nhà cháu mua rồi thì tốt quá. Nhưng cưới xong, cháu phải sang tên thêm tên con gái cô vào sổ hồng để nó đứng tên chung. Con gái đi lấy chồng bao nhiêu rủi ro, phải có cái tên trên mảnh đất/căn nhà thì mới có cảm giác an toàn mà yên tâm sinh con đẻ cái. Nếu không đứng tên chung thì cô không cho cưới.
Mình rất bất ngờ. Mình giải thích rằng tài sản này do mình và bố mẹ tích góp trước hôn nhân, sau khi cưới hai đứa sống ở đó không phải trả tiền thuê nhà đã là một sự ổn định rồi. Sau này nếu hai vợ chồng cùng làm lụng mua thêm tài sản mới thì đương nhiên đứng tên chung. Bạn gái mình thấy vậy thì khóc lóc, bảo mình phòng thủ với cô ấy, không coi cô ấy là người nhà, rằng nếu anh yêu em thật lòng thì tiếc gì cái tên trên cái sổ hồng, hay anh toan tính sau này ly hôn để không mất gì cả?
Mình cảm thấy rất thất vọng vì tình cảm bị đem ra cân đo đếm đếm bằng tài sản có sẵn. Theo mọi người, yêu cầu đứng tên chung tài sản tích lũy trước hôn nhân của nhà gái là "tiêu chuẩn an toàn" hợp lý hay là thói tham lam, thực dụng?
Người tham gia ẩn danh
...
Mua nhà chuẩn bị cưới, nhà trai bỏ 100% tiền nhưng bên gái đòi đứng tên chung mới chịu làm đám cưới
Mình 32 tuổi, tích lũy sau nhiều năm đi làm cùng với sự hỗ trợ của bố mẹ đẻ, mình đã mua được một căn chung cư 2 phòng ngủ trị giá 3,8 tỷ đồng ở Hà Nội (đã thanh toán 100%, không nợ ngân hàng). Căn nhà này đứng tên mình từ trước khi quen bạn gái. Bạn gái mình 25 tuổi, thu nhập khoảng 8 triệu/tháng, gia đình ở quê điều kiện kinh tế trung bình.
Khi hai gia đình gặp nhau bàn chuyện đám cưới, mẹ bạn gái đặt thẳng vấn đề: "Căn nhà cháu mua rồi thì tốt quá. Nhưng cưới xong, cháu phải sang tên thêm tên con gái cô vào sổ hồng để nó đứng tên chung. Con gái đi lấy chồng bao nhiêu rủi ro, phải có cái tên trên mảnh đất/căn nhà thì mới có cảm giác an toàn mà yên tâm sinh con đẻ cái. Nếu không đứng tên chung thì cô không cho cưới.
Mình rất bất ngờ. Mình giải thích rằng tài sản này do mình và bố mẹ tích góp trước hôn nhân, sau khi cưới hai đứa sống ở đó không phải trả tiền thuê nhà đã là một sự ổn định rồi. Sau này nếu hai vợ chồng cùng làm lụng mua thêm tài sản mới thì đương nhiên đứng tên chung. Bạn gái mình thấy vậy thì khóc lóc, bảo mình phòng thủ với cô ấy, không coi cô ấy là người nhà, rằng nếu anh yêu em thật lòng thì tiếc gì cái tên trên cái sổ hồng, hay anh toan tính sau này ly hôn để không mất gì cả?
Mình cảm thấy rất thất vọng vì tình cảm bị đem ra cân đo đếm đếm bằng tài sản có sẵn. Theo mọi người, yêu cầu đứng tên chung tài sản tích lũy trước hôn nhân của nhà gái là "tiêu chuẩn an toàn" hợp lý hay là thói tham lam, thực dụng?
❤1
Dù hay ngắm phái nữ
Mặc đồ biển mùa hè
Nhưng anh rất lịch sự
Chỉ nhìn vào chỗ che
📸 Trần Hữu Đức
Mặc đồ biển mùa hè
Nhưng anh rất lịch sự
Chỉ nhìn vào chỗ che
📸 Trần Hữu Đức
❤2
MẸ ĐỨNG DƯỚI MƯA, CHỈ VÌ SỢ CON LỠ CHUYẾN XE
Mạng xã hội bất ngờ chia sẻ trở lại một khoảnh khắc từng được một nữ sinh đăng cách đây khá lâu. Bức ảnh chẳng có gì cầu kỳ: trời mưa, trước nhà là con đường ướt, còn người mẹ cứ đứng ngoài đó chờ xe cho con.
Điều khiến nhiều người dừng lại nằm ở câu chuyện phía sau.
“CON Ở TRONG NHÀ ĐI, KHI NÀO XE ĐẾN MẸ GỌI”
Cô gái kể mình đi học xa, về nhà được ít ngày rồi lại phải lên đường. Hôm ấy trước giờ đi, trời đổ mưa rất to. Mẹ bảo: “Con ở trong nhà đi, khi nào xe đến mẹ gọi.”
Thế là con ở trong nhà, còn mẹ đứng ngoài mưa. Không phải vì mẹ thích dầm mưa, mà chỉ vì sợ chiếc xe chạy ngang qua không thấy người đón, rồi con mình lỡ chuyến.
Một việc rất nhỏ. Nhỏ đến mức có lẽ với người mẹ, đó chỉ là chuyện bình thường phải làm trước khi con đi xa.
NHƯNG VỚI ĐỨA CON, ĐÓ LẠI LÀ MỘT KÝ ỨC CÓ THỂ NHỚ CẢ ĐỜI
Nữ sinh viết: “Dù là 5 năm, 10 năm hay là 50 năm nữa, con cũng sẽ không thể quên được khoảnh khắc ngày hôm nay.”
Có lẽ khi còn sống cùng cha mẹ mỗi ngày, chúng ta ít để ý những chuyện như vậy. Một bữa cơm để phần, một cuộc điện thoại hỏi đã tới nơi chưa, vài món đồ lỉnh kỉnh nhét thêm vào vali, hay một người đứng ngoài đường nhìn theo cho đến khi chiếc xe khuất hẳn.
Chỉ đến lúc đi học xa, đi làm xa, mỗi năm số lần trở về ít dần, những việc tưởng rất bình thường ấy mới bắt đầu có trọng lượng.
TÌNH THƯƠNG CỦA MẸ NHIỀU KHI CHẲNG CẦN CHUYỆN GÌ LỚN
Người mẹ trong câu chuyện không nói một câu nào đặc biệt. Bà chỉ bảo con cứ ngồi trong nhà để khỏi ướt, phần mình thì ra ngoài đứng dưới mưa canh xe.
Mẹ chịu ướt một chút cũng được. Miễn con đừng ướt.
Mẹ đứng chờ một lúc cũng được. Miễn con đừng lỡ chuyến.
Và có lẽ vì vậy mà bức ảnh cũ nhiều năm sau vẫn khiến người ta xúc động. Không phải bởi nó ghi lại một sự kiện lớn, mà bởi rất nhiều người nhìn vào đó và nhận ra một người quen thuộc trong cuộc đời mình.
“Mẹ ơi, con cảm ơn mẹ rất nhiều. Có mẹ là điều hạnh phúc nhất trên đời này.”
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
Mạng xã hội bất ngờ chia sẻ trở lại một khoảnh khắc từng được một nữ sinh đăng cách đây khá lâu. Bức ảnh chẳng có gì cầu kỳ: trời mưa, trước nhà là con đường ướt, còn người mẹ cứ đứng ngoài đó chờ xe cho con.
Điều khiến nhiều người dừng lại nằm ở câu chuyện phía sau.
“CON Ở TRONG NHÀ ĐI, KHI NÀO XE ĐẾN MẸ GỌI”
Cô gái kể mình đi học xa, về nhà được ít ngày rồi lại phải lên đường. Hôm ấy trước giờ đi, trời đổ mưa rất to. Mẹ bảo: “Con ở trong nhà đi, khi nào xe đến mẹ gọi.”
Thế là con ở trong nhà, còn mẹ đứng ngoài mưa. Không phải vì mẹ thích dầm mưa, mà chỉ vì sợ chiếc xe chạy ngang qua không thấy người đón, rồi con mình lỡ chuyến.
Một việc rất nhỏ. Nhỏ đến mức có lẽ với người mẹ, đó chỉ là chuyện bình thường phải làm trước khi con đi xa.
NHƯNG VỚI ĐỨA CON, ĐÓ LẠI LÀ MỘT KÝ ỨC CÓ THỂ NHỚ CẢ ĐỜI
Nữ sinh viết: “Dù là 5 năm, 10 năm hay là 50 năm nữa, con cũng sẽ không thể quên được khoảnh khắc ngày hôm nay.”
Có lẽ khi còn sống cùng cha mẹ mỗi ngày, chúng ta ít để ý những chuyện như vậy. Một bữa cơm để phần, một cuộc điện thoại hỏi đã tới nơi chưa, vài món đồ lỉnh kỉnh nhét thêm vào vali, hay một người đứng ngoài đường nhìn theo cho đến khi chiếc xe khuất hẳn.
Chỉ đến lúc đi học xa, đi làm xa, mỗi năm số lần trở về ít dần, những việc tưởng rất bình thường ấy mới bắt đầu có trọng lượng.
TÌNH THƯƠNG CỦA MẸ NHIỀU KHI CHẲNG CẦN CHUYỆN GÌ LỚN
Người mẹ trong câu chuyện không nói một câu nào đặc biệt. Bà chỉ bảo con cứ ngồi trong nhà để khỏi ướt, phần mình thì ra ngoài đứng dưới mưa canh xe.
Mẹ chịu ướt một chút cũng được. Miễn con đừng ướt.
Mẹ đứng chờ một lúc cũng được. Miễn con đừng lỡ chuyến.
Và có lẽ vì vậy mà bức ảnh cũ nhiều năm sau vẫn khiến người ta xúc động. Không phải bởi nó ghi lại một sự kiện lớn, mà bởi rất nhiều người nhìn vào đó và nhận ra một người quen thuộc trong cuộc đời mình.
“Mẹ ơi, con cảm ơn mẹ rất nhiều. Có mẹ là điều hạnh phúc nhất trên đời này.”
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
❤4
KHÔNG PHẢI BÀ RỊA, MÀ LÀ THẠNH AN
Sáng 7/9, Công an TP.HCM chính thức thông tin về vụ một nam sinh dùng hung khí tấn công 5 học sinh cùng trường. Một chi tiết cần đính chính trong những thông tin đang lan truyền trên mạng: vụ việc xảy ra tại xã Thạnh An, TP.HCM, không phải Bà Rịa.
Theo thông tin ban đầu, ngày 4/9, nam sinh sinh năm 2011 đã dùng hung khí tấn công làm 5 học sinh khác bị thương tại một trường học trên địa bàn xã Thạnh An. Công an xã nhanh chóng có mặt, phối hợp với bảo vệ nhà trường giữ nam sinh và đưa các em bị thương đi cấp cứu. Hiện sức khỏe cả 5 học sinh đã ổn định, tiếp tục được theo dõi và điều trị tại bệnh viện.
HAI CHI TIẾT ĐÁNG CHÚ Ý TỪ KẾT QUẢ XÁC MINH BAN ĐẦU
Công an TP.HCM cho biết nam sinh trước đây từng được khám, điều trị tại bệnh viện và được chẩn đoán “Phản ứng với stress trầm trọng và rối loạn sự thích ứng - các rối loạn hỗn hợp về hành vi và cảm xúc”. Thời gian gần đây, em có một số biểu hiện tâm lý, cảm xúc chưa ổn định trong sinh hoạt và học tập.
Chi tiết thứ hai đáng lưu ý là môi trường mạng. Theo kết quả xác minh bước đầu, nam sinh đã tham gia, tiếp cận những nội dung tiêu cực từ một hội, nhóm trên nền tảng mạng xã hội nước ngoài. Công an cho rằng những nội dung này tác động đến nhận thức, thúc đẩy em tìm hiểu cách thức thực hiện hành vi và cuối cùng dẫn đến vụ tấn công.
Hai yếu tố này cần được hiểu đúng: đây là những thông tin điều tra ban đầu, không nên đơn giản hóa thành “có vấn đề tâm lý nên gây bạo lực” hay quy toàn bộ nguyên nhân cho mạng xã hội. Cơ quan công an vẫn đang thu thập chứng cứ để xác định đầy đủ diễn biến, nguyên nhân và các yếu tố liên quan.
ĐỪNG ĐỢI ĐẾN KHI ĐỨA TRẺ CẦM HUNG KHÍ
Điều đáng suy nghĩ từ vụ việc không chỉ nằm ở vài phút xảy ra trong trường học, mà ở những dấu hiệu có thể đã xuất hiện trước đó. Một đứa trẻ thay đổi cảm xúc bất thường, thu mình hoặc trở nên cực đoan, liên tục tiếp xúc với nội dung bạo lực, tham gia những cộng đồng trực tuyến tiêu cực… đều là những tín hiệu người lớn không nên bỏ qua.
Khuyến cáo của Công an TP.HCM vì vậy khá thực tế: cha mẹ cần biết con đang xem gì trên mạng, chơi với ai, tham gia những nhóm nào và tâm lý gần đây thay đổi ra sao. Khi phát hiện dấu hiệu bất ổn hoặc trẻ tiếp xúc thường xuyên với nội dung kích động, bạo lực, cần phối hợp với nhà trường và người có chuyên môn thay vì chờ mọi chuyện “tự hết”.
ĐỪNG BIẾN MỘT ĐỨA TRẺ THÀNH “NHÂN VẬT MẠNG”
Nam sinh sinh năm 2011 và những người bị thương đều là người chưa thành niên. Công an TP.HCM đã đề nghị người dân không suy diễn, không chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng và đặc biệt không phát tán hình ảnh, thông tin cá nhân của các học sinh liên quan.
Điều này rất quan trọng. Điều tra nguyên nhân để phòng ngừa những vụ việc tương tự là cần thiết; biến khuôn mặt, tên tuổi và đời tư của những đứa trẻ thành nội dung câu view trên mạng thì không giúp giải quyết được điều gì.
Năm học mới vừa bắt đầu. Mong 5 học sinh bị thương sớm bình phục và trở lại trường. Còn với người lớn, có lẽ đây thêm một lời nhắc rằng thế giới mà trẻ em sống hôm nay không chỉ nằm trong gia đình và lớp học, mà còn nằm trong chiếc điện thoại chúng cầm mỗi ngày.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
Sáng 7/9, Công an TP.HCM chính thức thông tin về vụ một nam sinh dùng hung khí tấn công 5 học sinh cùng trường. Một chi tiết cần đính chính trong những thông tin đang lan truyền trên mạng: vụ việc xảy ra tại xã Thạnh An, TP.HCM, không phải Bà Rịa.
Theo thông tin ban đầu, ngày 4/9, nam sinh sinh năm 2011 đã dùng hung khí tấn công làm 5 học sinh khác bị thương tại một trường học trên địa bàn xã Thạnh An. Công an xã nhanh chóng có mặt, phối hợp với bảo vệ nhà trường giữ nam sinh và đưa các em bị thương đi cấp cứu. Hiện sức khỏe cả 5 học sinh đã ổn định, tiếp tục được theo dõi và điều trị tại bệnh viện.
HAI CHI TIẾT ĐÁNG CHÚ Ý TỪ KẾT QUẢ XÁC MINH BAN ĐẦU
Công an TP.HCM cho biết nam sinh trước đây từng được khám, điều trị tại bệnh viện và được chẩn đoán “Phản ứng với stress trầm trọng và rối loạn sự thích ứng - các rối loạn hỗn hợp về hành vi và cảm xúc”. Thời gian gần đây, em có một số biểu hiện tâm lý, cảm xúc chưa ổn định trong sinh hoạt và học tập.
Chi tiết thứ hai đáng lưu ý là môi trường mạng. Theo kết quả xác minh bước đầu, nam sinh đã tham gia, tiếp cận những nội dung tiêu cực từ một hội, nhóm trên nền tảng mạng xã hội nước ngoài. Công an cho rằng những nội dung này tác động đến nhận thức, thúc đẩy em tìm hiểu cách thức thực hiện hành vi và cuối cùng dẫn đến vụ tấn công.
Hai yếu tố này cần được hiểu đúng: đây là những thông tin điều tra ban đầu, không nên đơn giản hóa thành “có vấn đề tâm lý nên gây bạo lực” hay quy toàn bộ nguyên nhân cho mạng xã hội. Cơ quan công an vẫn đang thu thập chứng cứ để xác định đầy đủ diễn biến, nguyên nhân và các yếu tố liên quan.
ĐỪNG ĐỢI ĐẾN KHI ĐỨA TRẺ CẦM HUNG KHÍ
Điều đáng suy nghĩ từ vụ việc không chỉ nằm ở vài phút xảy ra trong trường học, mà ở những dấu hiệu có thể đã xuất hiện trước đó. Một đứa trẻ thay đổi cảm xúc bất thường, thu mình hoặc trở nên cực đoan, liên tục tiếp xúc với nội dung bạo lực, tham gia những cộng đồng trực tuyến tiêu cực… đều là những tín hiệu người lớn không nên bỏ qua.
Khuyến cáo của Công an TP.HCM vì vậy khá thực tế: cha mẹ cần biết con đang xem gì trên mạng, chơi với ai, tham gia những nhóm nào và tâm lý gần đây thay đổi ra sao. Khi phát hiện dấu hiệu bất ổn hoặc trẻ tiếp xúc thường xuyên với nội dung kích động, bạo lực, cần phối hợp với nhà trường và người có chuyên môn thay vì chờ mọi chuyện “tự hết”.
ĐỪNG BIẾN MỘT ĐỨA TRẺ THÀNH “NHÂN VẬT MẠNG”
Nam sinh sinh năm 2011 và những người bị thương đều là người chưa thành niên. Công an TP.HCM đã đề nghị người dân không suy diễn, không chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng và đặc biệt không phát tán hình ảnh, thông tin cá nhân của các học sinh liên quan.
Điều này rất quan trọng. Điều tra nguyên nhân để phòng ngừa những vụ việc tương tự là cần thiết; biến khuôn mặt, tên tuổi và đời tư của những đứa trẻ thành nội dung câu view trên mạng thì không giúp giải quyết được điều gì.
Năm học mới vừa bắt đầu. Mong 5 học sinh bị thương sớm bình phục và trở lại trường. Còn với người lớn, có lẽ đây thêm một lời nhắc rằng thế giới mà trẻ em sống hôm nay không chỉ nằm trong gia đình và lớp học, mà còn nằm trong chiếc điện thoại chúng cầm mỗi ngày.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
❤3
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
BOEING 767 CỦA AMAZON LAO KHỎI ĐƯỜNG BĂNG LÀM 05 NGƯỜI THIỆT MẠNG: AI SẼ PHẢI ĐỀN?
Một chiếc Boeing 767-300 chở hàng trong mạng lưới Prime Air của Amazon đã lao khỏi đường băng khi hạ cánh xuống Sân bay Quốc tế Miami chiều 6/9. Chuyến bay 7598 xuất phát từ San Juan, Puerto Rico và do hãng hàng không 21 Air khai thác, chứ Amazon không trực tiếp điều hành chuyến bay.
Máy bay vượt khỏi cuối đường băng 30, băng qua khu vực đường sá gần sân bay, va vào nhiều phương tiện rồi bốc cháy. Dữ liệu Flightradar24 cho thấy nó vẫn còn ở tốc độ khoảng 112 knot, tương đương 207 km/h, khi rời phần đường băng sử dụng được. Ít nhất 5 người thiệt mạng và 5 người khác bị thương, trong đó 3 người nguy kịch. Hơn 60 đơn vị cứu hộ với khoảng 200 nhân viên đã được huy động.
MÁY BAY MANG LOGO AMAZON, NHƯNG AMAZON KHÔNG PHẢI HÃNG BAY
Đây là điểm dễ gây nhầm nhất khi nhìn những hình ảnh từ hiện trường. Chiếc 767 mang thương hiệu Amazon Prime Air, nhưng chuyến bay được vận hành bởi 21 Air, một hãng hàng không chở hàng của Mỹ. Amazon sử dụng các hãng hàng không đối tác để vận hành máy bay và phi hành đoàn trong mạng lưới logistics của mình.
Vì vậy, nếu sau này phát sinh các vụ kiện từ gia đình người thiệt mạng, người bị thương hay chủ những phương tiện bị phá hủy, 21 Air và các công ty bảo hiểm liên quan đến hoạt động khai thác máy bay sẽ là những bên được xem xét đầu tiên.
AMAZON VÀ BOEING CÓ THỂ BỊ KÉO VÀO KHÔNG?
Có thể, nhưng logo trên thân máy bay không tự động đồng nghĩa Amazon phải chịu trách nhiệm cho toàn bộ vụ tai nạn. Muốn buộc Amazon chịu thêm trách nhiệm, thông thường phải xác định được căn cứ pháp lý liên quan đến vai trò hoặc hành vi cụ thể của công ty trong chuỗi vận hành.
Boeing cũng vậy. Đây là chiếc 767 khoảng 32 năm tuổi, ban đầu hoạt động như máy bay chở khách và được chuyển đổi thành máy bay chở hàng năm 2015. Tuổi máy bay tự nó không chứng minh Boeing có lỗi. Nhà sản xuất chỉ trở thành một mắt xích trách nhiệm đáng kể nếu điều tra phát hiện vấn đề liên quan đến thiết kế, sản xuất hoặc những yếu tố kỹ thuật mà pháp luật có thể quy trách nhiệm cho Boeing hay một đơn vị khác.
Ngoài hãng khai thác, Amazon và Boeing, một vụ tai nạn hàng không lớn còn có thể liên quan đến chủ sở hữu máy bay, đơn vị bảo dưỡng, đơn vị chuyển đổi máy bay, sân bay hoặc những nhà thầu khác. Ai thực sự phải trả và trả bao nhiêu chỉ có thể xác định sau khi nguyên nhân và trách nhiệm của từng bên được làm rõ.
112 KNOT Ở CUỐI ĐƯỜNG BĂNG LÀ CON SỐ ĐÁNG CHÚ Ý
Chi tiết gây chú ý nhất lúc này là tốc độ của chiếc 767 khi rời đường băng. Flightradar24 ghi nhận khoảng 112 knot, nhưng con số ấy chưa tự nó giải thích nguyên nhân tai nạn. Thời tiết lúc đó có giông, gió khoảng 17 knot và giật tới 26 knot.
Một máy bay không dừng kịp có thể liên quan đến nhiều biến số: điểm tiếp đất, tốc độ tiếp cận, gió, tình trạng mặt đường băng, hệ thống phanh, spoiler, reverse thrust, quyết định của tổ lái và nhiều yếu tố khác. Hiện FAA và NTSB đang điều tra; chưa có kết luận chính thức rằng gió đuôi, thời tiết hay lỗi phi công là nguyên nhân.
AI “ĐỀN” CUỐI CÙNG SẼ PHẢI CHỜ ĐIỀU TRA
Về thực tế, các hợp đồng bảo hiểm hàng không tồn tại chính để xử lý những thiệt hại cực lớn như thế này. Nhưng không nên rút gọn thành công thức “bảo hiểm 21 Air trả hết, Amazon và Boeing không liên quan”. Một vụ tai nạn làm nhiều người chết, nhiều phương tiện bị phá hủy và một máy bay hàng hóa lớn hư hỏng có thể kéo theo nhiều yêu cầu bồi thường và nhiều bên tranh luận trách nhiệm với nhau trong thời gian dài.
Điều chắc chắn ở thời điểm này đơn giản hơn: chiếc máy bay mang tên Amazon, nhưng Amazon không phải hãng vận hành nó; chiếc máy bay do Boeing chế tạo, nhưng việc nó là Boeing cũng chưa chứng minh Boeing có lỗi.
Muốn biết cuối cùng ai phải trả bao nhiêu, trước hết phải trả lời được câu hỏi quan trọng hơn:
NTSB mới bắt đầu đi tìm câu trả lời đó.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
Một chiếc Boeing 767-300 chở hàng trong mạng lưới Prime Air của Amazon đã lao khỏi đường băng khi hạ cánh xuống Sân bay Quốc tế Miami chiều 6/9. Chuyến bay 7598 xuất phát từ San Juan, Puerto Rico và do hãng hàng không 21 Air khai thác, chứ Amazon không trực tiếp điều hành chuyến bay.
Máy bay vượt khỏi cuối đường băng 30, băng qua khu vực đường sá gần sân bay, va vào nhiều phương tiện rồi bốc cháy. Dữ liệu Flightradar24 cho thấy nó vẫn còn ở tốc độ khoảng 112 knot, tương đương 207 km/h, khi rời phần đường băng sử dụng được. Ít nhất 5 người thiệt mạng và 5 người khác bị thương, trong đó 3 người nguy kịch. Hơn 60 đơn vị cứu hộ với khoảng 200 nhân viên đã được huy động.
MÁY BAY MANG LOGO AMAZON, NHƯNG AMAZON KHÔNG PHẢI HÃNG BAY
Đây là điểm dễ gây nhầm nhất khi nhìn những hình ảnh từ hiện trường. Chiếc 767 mang thương hiệu Amazon Prime Air, nhưng chuyến bay được vận hành bởi 21 Air, một hãng hàng không chở hàng của Mỹ. Amazon sử dụng các hãng hàng không đối tác để vận hành máy bay và phi hành đoàn trong mạng lưới logistics của mình.
Vì vậy, nếu sau này phát sinh các vụ kiện từ gia đình người thiệt mạng, người bị thương hay chủ những phương tiện bị phá hủy, 21 Air và các công ty bảo hiểm liên quan đến hoạt động khai thác máy bay sẽ là những bên được xem xét đầu tiên.
AMAZON VÀ BOEING CÓ THỂ BỊ KÉO VÀO KHÔNG?
Có thể, nhưng logo trên thân máy bay không tự động đồng nghĩa Amazon phải chịu trách nhiệm cho toàn bộ vụ tai nạn. Muốn buộc Amazon chịu thêm trách nhiệm, thông thường phải xác định được căn cứ pháp lý liên quan đến vai trò hoặc hành vi cụ thể của công ty trong chuỗi vận hành.
Boeing cũng vậy. Đây là chiếc 767 khoảng 32 năm tuổi, ban đầu hoạt động như máy bay chở khách và được chuyển đổi thành máy bay chở hàng năm 2015. Tuổi máy bay tự nó không chứng minh Boeing có lỗi. Nhà sản xuất chỉ trở thành một mắt xích trách nhiệm đáng kể nếu điều tra phát hiện vấn đề liên quan đến thiết kế, sản xuất hoặc những yếu tố kỹ thuật mà pháp luật có thể quy trách nhiệm cho Boeing hay một đơn vị khác.
Ngoài hãng khai thác, Amazon và Boeing, một vụ tai nạn hàng không lớn còn có thể liên quan đến chủ sở hữu máy bay, đơn vị bảo dưỡng, đơn vị chuyển đổi máy bay, sân bay hoặc những nhà thầu khác. Ai thực sự phải trả và trả bao nhiêu chỉ có thể xác định sau khi nguyên nhân và trách nhiệm của từng bên được làm rõ.
112 KNOT Ở CUỐI ĐƯỜNG BĂNG LÀ CON SỐ ĐÁNG CHÚ Ý
Chi tiết gây chú ý nhất lúc này là tốc độ của chiếc 767 khi rời đường băng. Flightradar24 ghi nhận khoảng 112 knot, nhưng con số ấy chưa tự nó giải thích nguyên nhân tai nạn. Thời tiết lúc đó có giông, gió khoảng 17 knot và giật tới 26 knot.
Một máy bay không dừng kịp có thể liên quan đến nhiều biến số: điểm tiếp đất, tốc độ tiếp cận, gió, tình trạng mặt đường băng, hệ thống phanh, spoiler, reverse thrust, quyết định của tổ lái và nhiều yếu tố khác. Hiện FAA và NTSB đang điều tra; chưa có kết luận chính thức rằng gió đuôi, thời tiết hay lỗi phi công là nguyên nhân.
AI “ĐỀN” CUỐI CÙNG SẼ PHẢI CHỜ ĐIỀU TRA
Về thực tế, các hợp đồng bảo hiểm hàng không tồn tại chính để xử lý những thiệt hại cực lớn như thế này. Nhưng không nên rút gọn thành công thức “bảo hiểm 21 Air trả hết, Amazon và Boeing không liên quan”. Một vụ tai nạn làm nhiều người chết, nhiều phương tiện bị phá hủy và một máy bay hàng hóa lớn hư hỏng có thể kéo theo nhiều yêu cầu bồi thường và nhiều bên tranh luận trách nhiệm với nhau trong thời gian dài.
Điều chắc chắn ở thời điểm này đơn giản hơn: chiếc máy bay mang tên Amazon, nhưng Amazon không phải hãng vận hành nó; chiếc máy bay do Boeing chế tạo, nhưng việc nó là Boeing cũng chưa chứng minh Boeing có lỗi.
Muốn biết cuối cùng ai phải trả bao nhiêu, trước hết phải trả lời được câu hỏi quan trọng hơn:
Vì sao một chiếc Boeing 767 sau khi hạ cánh vẫn lao ra khỏi cuối đường băng với tốc độ khoảng 207 km/h?
NTSB mới bắt đầu đi tìm câu trả lời đó.
⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC
❤2