Biểu đồ "cá mập mắc cạn " của HPG

KHÔNG AI NÓI ĐÂY LÀ BA NGƯỜI MẸ, NHƯNG NHÌN ẢNH LẠI DỄ NGHĨ ĐẾN MẸ

Có những bức ảnh đẹp nhờ ánh sáng ngoạn mục, màu sắc rực rỡ hay hậu kỳ công phu. Bức ảnh này lại đẹp theo cách khác: con đường đất nhỏ uốn giữa mặt nước, vài chiếc xe đạp và ba bóng người lặng lẽ đi qua. Mọi thứ rất bình thường, nhưng đặt cạnh nhau lại thành một khung cảnh rất Việt Nam.

CON ĐƯỜNG CHỮ S GẦN NHƯ QUYẾT ĐỊNH CẢ BỨC ẢNH

Điểm mạnh nhất nằm ở con đường uốn thành chữ S. Trong nhiếp ảnh, đây là một dạng leading line rất hiệu quả: mắt người xem tự nhiên đi từ nhân vật phía dưới, men theo đường cong vào giữa rồi tiếp tục lên phía trên khung hình.

Góc nhìn từ trên cao càng làm hiệu ứng ấy rõ hơn. Mặt nước trở thành một khoảng nền lớn, còn con đường sáng màu nổi lên như một nét cọ. Bức ảnh nhờ vậy có chiều sâu và cảm giác về một hành trình, thay vì chỉ là một phong cảnh nhìn từ trên xuống.

MÀU KHÔNG RỰC RỠ, NHƯNG RẤT “ĐẤT”

Nước mang màu vàng nâu, con đường đất sáng hơn chạy xuyên qua, xen vào đó là vài mảng xanh và vùng tối phía xa. Bảng màu khá tiết chế, gần như toàn những màu có sẵn trong cảnh vật nên ảnh không tạo cảm giác cố làm cho đẹp.

Giữa những tông màu ấy, vài chi tiết nhỏ trên xe đạp trở thành điểm hút mắt. Người chụp không cần một chủ thể thật lớn; chỉ một chút màu khác biệt cũng đủ để kéo ánh nhìn trở lại những con người đang đi trên con đường.

KHÔNG AI NÓI ĐÂY LÀ BA NGƯỜI MẸ

Trong ảnh chỉ có ba người đang đạp xe, vài chiếc nón lá và một con đường giữa mênh mông nước. Không có thông tin nào cho biết họ là ai, đi đâu hay có phải những người mẹ hay không.

Nhưng có lẽ nhiều người Việt nhìn vào vẫn dễ liên tưởng đến ba người mẹ.

Cái dáng nhỏ bé trên chiếc xe đạp, chiếc nón lá, con đường dài phía trước và cách họ cứ cặm cụi đi giữa một không gian rộng lớn gợi lại một hình ảnh đã quá quen trong ký ức: những người phụ nữ tảo tần, lam lũ, sáng đi chiều về, trên xe lúc nào cũng có một thứ gì đó phải mang theo cho gia đình.

Đó là liên tưởng của người xem, không phải sự thật mà bức ảnh khẳng định. Nhưng chính khoảng trống ấy lại làm ảnh có sức gợi.

CÓ NGƯỜI, PHONG CẢNH MỚI THÀNH CÂU CHUYỆN

Nếu xóa ba chiếc xe đạp đi, đây vẫn là một bức phong cảnh đẹp. Nhưng có họ, ta bắt đầu tự hỏi: con đường dẫn về đâu, họ đã đi bao xa, bên kia mặt nước là nhà hay còn một quãng đường khác?

Con người cũng cho ta cảm nhận được tỷ lệ của cảnh vật. Đường bỗng hẹp hơn, mặt nước bỗng rộng hơn và quãng đường dường như dài hơn. Ba nhân vật nhỏ bé không lấn át thiên nhiên, nhưng lại trở thành phần khiến người xem nhớ lâu nhất.

Có lẽ bức ảnh đẹp chính vì nó không cố kể hết câu chuyện.

Người chụp chỉ để lại một con đường, ba bóng người và một khoảng nước mênh mông. Phần còn lại, mỗi người nhìn vào sẽ tự mang ký ức của mình đặt vào đó.

Và với nhiều người Việt, ký ức ấy rất dễ có hình bóng của mẹ.

⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC

TRỌNG ĐẠI: NĂM 21 TUỔI TRỞ VỀ TỪ THƯỜNG CHÂU, NĂM 29 TUỔI TRONG TÚI CHỈ CÒN VÀI CHỤC NGHÌN

Tối 6/9, Nguyễn Trọng Đại bất ngờ đăng trên trang cá nhân một câu rất ngắn: “Mọi người ơi, ai có công việc gì tốt dễ làm không cho em xin tham khảo giúp em với ạ!” Với một người bình thường, đó chỉ là lời hỏi việc. Nhưng khi người viết từng là đội trưởng U20 Việt Nam dự World Cup, thành viên thế hệ U23 Thường Châu và vô địch V.League cùng Viettel, câu hỏi ấy khiến nhiều người chạnh lòng.

Chưa đầy một ngày sau, tối 7/9, Trọng Đại tự kể phần còn lại của câu chuyện. Và lần này, những điều khiến sự nghiệp của một tài năng từng được kỳ vọng rất lớn trượt khỏi đường ray không còn chỉ là những lời đồn bên ngoài sân cỏ.

TỪ MỘT TRONG NHỮNG CẦU THỦ TRẺ ĐƯỢC KỲ VỌNG NHẤT

Trọng Đại sinh năm 1997, vào lò Viettel từ nhỏ và từng mang băng đội trưởng U19, U20 Việt Nam. Anh góp mặt tại FIFA U20 World Cup 2017, có tên trong đội hình U23 Việt Nam giành ngôi á quân châu Á tại Thường Châu năm 2018, sau đó cùng Viettel vô địch V.League 2020.

Có một câu chuyện cũ từng được kể về buổi tập sút xa của U23 Việt Nam. Sau khi Bùi Tiến Dũng sút từ khoảng 30 m vào lưới, Trọng Đại quay lại nói sẽ làm y hệt bằng chân trái — rồi cũng sút vào. Người kể khi ấy chỉ biết thốt lên rằng cậu em này quá tài năng.

RỒI CHÍNH TRỌNG ĐẠI THỪA NHẬN MÌNH ĐÃ ĐÁNH MẤT NÓ

Sau bài đăng tìm việc gây chú ý, Trọng Đại cho biết danh vọng, tiền bạc và các mối quan hệ đến quá nhanh khi anh còn trẻ. Anh thừa nhận mình đã không đủ trưởng thành để hiểu rằng sự tung hô có thể biến mất rất nhanh nếu một cầu thủ không giữ được kỷ luật.

Đáng chú ý nhất là lần đầu tiên anh công khai nói về cá độ. Theo lời Trọng Đại, trong thời gian thi đấu ở phía Bắc, ban đầu anh cho một người trong đội vay tiền, sau đó bị cuốn vào cá độ với suy nghĩ có thể thắng để lấy lại những gì đã mất. Nhưng càng muốn gỡ càng thua, và càng thua càng mất kiểm soát. Có thời điểm bước ra sân, anh nói mình chỉ mong trận đấu kết thúc nhanh để quay về tìm cách gỡ tiền.

2019 VÀ 2026 – HAI BỨC ẢNH, HAI ĐẦU CỦA MỘT SỰ NGHIỆP

Sau khi rời Viettel năm 2022, Trọng Đại lần lượt qua Hà Tĩnh, Nam Định, Hải Phòng rồi xuống Gia Định trước khi trở lại giải hạng Nhất với Long An. Mùa 2025–2026, anh ra sân 13 trận, ghi một bàn nhưng sau đó không có bến đỗ mới.

Đặt hình ảnh Trọng Đại năm 2019 cạnh hình ảnh hiện tại vì thế tạo ra một tương phản rất mạnh. Một bên là chàng tiền vệ trẻ mặc áo U23 Việt Nam, khuôn mặt tự tin, được đồng đội và những người làm chuyên môn nhắc đến bằng hai chữ “tài năng”. Một bên là người đàn ông 29 tuổi công khai hỏi cộng đồng xem có công việc nào phù hợp để làm.

Nhưng phía sau bức ảnh 2026 còn có những chuyện nặng hơn thất nghiệp. Trọng Đại cho biết mình đang gặp chấn thương dây chằng, mẹ mắc ung thư, còn bản thân rơi vào cảnh gần như tay trắng, trong túi chỉ còn vài chục nghìn đồng.

“NĂM 21 TUỔI… NĂM 29 TUỔI…”

Có lẽ đoạn đau nhất trong chia sẻ của Trọng Đại nằm ở cách anh tự đặt hai thời điểm của đời mình cạnh nhau.

Anh nhớ năm 21 tuổi trở về từ Thường Châu trong sự chào đón của hàng triệu người. Tám năm sau, ở tuổi 29, anh nói mình không còn việc làm, gặp chấn thương và chỉ còn rất ít tiền trong túi.

Tám năm với một đời người không dài. Với sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp, tám năm có thể là gần như toàn bộ quãng thời gian đẹp nhất.

NHƯNG 29 TUỔI CHƯA PHẢI HẾT MỘT CUỘC ĐỜI

Điều đáng ghi nhận trong lần xuất hiện này là Trọng Đại không đổ hết trách nhiệm cho hoàn cảnh. Anh công khai nói về những sai lầm của mình và xin một cơ hội làm lại bằng sức lao động. Sau bài đăng, nhiều người cũng đã động viên, giới thiệu công việc, thậm chí khuyên anh học bằng huấn luyện viên để tìm một con đường khác trong bóng đá.

Không ai có thể trả lại cho Trọng Đại tuổi 21. Cũng chẳng có nút undo nào đưa anh trở lại chuyến bay từ Thường Châu năm ấy để bắt đầu lại từ đầu.

Nhưng 29 tuổi vẫn còn rất trẻ nếu tính bằng một cuộc đời.

⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC

Cãi nhau với vợ, lão chồng gào lên:
- Quỷ tha ma bắt cô đi!
Chưa dứt lời, một cơn gió lốc thổi qua… bà vợ biến mất thật.
Lão đứng chết trân:
– Thôi rồi… cái mồm hại cái thân!
Ân hận, lão lần mò đi tìm Quỷ để xin vợ về.
Đến hang Quỷ, thấy Quỷ đang ngồi chễm chệ, bên cạnh là các nàng xinh đẹp.
- Quỷ này. Ta giận lỡ lời, giờ hối hận. Xin Quỷ cho ta đón vợ về!
Quỷ phán: Ta đồng ý với điều kiện:
Bịt mắt nhà ngươi sờ lưng trần mấy em kia để tìm ra vợ mình.
Sau một hồi sờ lưng, hắn tìm ra vợ.
Quỷ:
- Ngươi giỏi, bây giờ ta lại bịt mắt nhà ngươi, cho sờ ngực các phụ nữ kia, nếu nhà ngươi vẫn tìm được vợ, ta sẽ xem xét.
Lão khoái chí lần mò một hồi rồi vẫn tìm ra đúng vợ mình.
Quỷ cay cú, với bản chất tráo trở, quỷ phán thêm:
- Nhà ngươi giỏi! Giờ ta cho nhà ngươi điều cuối cùng:
Vẫn bịt mắt, cho nhà ngươi sờ vào bím những em kia, để tìm ra vợ.
Lão lại càng sướng bụng, cứ thế mò mẫm, cuối cùng lão lại tìm thấy vợ.
Quỷ khâm phục lắm.
- Ngươi giỏi. Ta đồng ý trả lại vợ cho ngươi! Nhưng ngươi cho ta bí quyết.
Lão chồng cười khà khà:
Bí quyết gì đâu!
..Một cái lạ bằng tạ cái quen.
Rờ mấy em kia ta có cảm giác nó phê! Nó tê tê !
từ đó dân gian mới có câu LOL LẠ CÁ TƯƠI

VÌ SAO PHỤ NỮ ĐẸP THƯỜNG ĐẶT TIÊU CHUẨN TÀI CHÍNH CAO HƠN KHI CHỌN BẠN ĐỜI?

Không phải “phụ nữ đẹp đều ham tiền”, nhưng nhiều nghiên cứu về lựa chọn bạn đời đã ghi nhận một xu hướng trung bình khá ổn định: khi tìm kiếm quan hệ dài hạn, phụ nữ thường đặt trọng số cao hơn nam giới vào triển vọng tài chính, địa vị và khả năng tạo ra sự ổn định; ngược lại, nam giới trung bình coi trọng ngoại hình của bạn đời nhiều hơn.

CHI PHÍ SINH SẢN VỐN KHÔNG CHIA ĐỀU

Một cách giải thích quen thuộc của tâm lý học tiến hóa bắt đầu từ sự bất đối xứng trong chi phí sinh sản. Mang thai, sinh con, cho con bú và những rủi ro sức khỏe đi kèm chủ yếu thuộc về phụ nữ; trong phần lớn lịch sử loài người, việc lựa chọn một người bạn đời có khả năng kiếm nguồn lực và sẵn sàng đầu tư cho mẹ con vì thế có thể đem lại lợi thế đáng kể.

Nghiên cứu nổi tiếng của David Buss trên 37 nền văn hóa từng ghi nhận phụ nữ coi trọng “triển vọng tài chính” của bạn đời hơn nam giới ở phần lớn các mẫu khảo sát, trong khi nam giới đặt trọng số cao hơn vào ngoại hình.

NHAN SẮC CŨNG LÀ MỘT DẠNG “VỐN” TRONG THỊ TRƯỜNG HẸN HÒ

Phần thú vị hơn nằm ở câu hỏi tại sao hiện tượng này dường như dễ thấy hơn ở những phụ nữ có ngoại hình nổi bật. Trong thị trường hẹn hò, một người được nhiều người theo đuổi đương nhiên có nhiều lựa chọn hơn; khi quyền lựa chọn tăng, họ cũng có điều kiện đặt tiêu chuẩn cao hơn.

Một số nghiên cứu về “mate value” cho thấy phụ nữ được đánh giá hấp dẫn không nhất thiết chỉ muốn một người đàn ông giàu. Họ có xu hướng muốn nhiều đặc điểm tốt cùng xuất hiện trên một người: ngoại hình ổn, thông minh, có khả năng kiếm tiền, tử tế, đáng tin và sẵn sàng cam kết.

TIỀN TRONG HÔN NHÂN KHÔNG CHỈ LÀ LEXUS

Meme khiến “có tiền” hiện ra dưới hình dạng chiếc Lexus, nhưng trong một mối quan hệ dài hạn, tài chính còn đại diện cho khả năng chống chịu rủi ro của cả gia đình. Nhà ở, sinh con, y tế, giáo dục và thời gian chăm sóc trẻ đều cần nguồn lực; nếu một người phải tạm giảm tốc sự nghiệp sau khi có con thì sự ổn định của người còn lại càng trở nên quan trọng.

Điều này đặc biệt rõ trong những xã hội mà phụ nữ vẫn gánh phần lớn thai sản và chăm sóc con, trong khi hệ thống phúc lợi hoặc dịch vụ hỗ trợ gia đình chưa đủ mạnh.


KHI PHỤ NỮ TỰ CÓ TIỀN, BÀI TOÁN CŨNG THAY ĐỔI

Nếu sở thích đàn ông có nguồn lực hoàn toàn do gene quyết định và gần như bất biến, chúng ta phải kỳ vọng nó ít thay đổi theo hoàn cảnh. Thực tế không đơn giản như vậy. Khi phụ nữ có học vấn cao hơn, tự chủ kinh tế tốt hơn, khoảng cách thu nhập giới giảm hoặc xã hội chia sẻ tốt hơn chi phí sinh con và chăm sóc trẻ, mức độ phụ thuộc vào khả năng chu cấp của người bạn đời có thể giảm.

CUỘC TRAO ĐỔI THỰC RA DIỄN RA TỪ HAI PHÍA

Hình ảnh “cô gái đẹp chọn ông chú giàu” dễ tạo cảm giác phụ nữ là bên lựa chọn còn đàn ông là bên phải dùng tài chính để cạnh tranh. Nhưng đàn ông có nguồn lực cao cũng đang lựa chọn, và nhiều nghiên cứu cho thấy nam giới trung bình đặt trọng số vào ngoại hình và tuổi trẻ của bạn đời mạnh hơn phụ nữ. Bởi vậy, cái thường được gọi nôm na là sự trao đổi giữa “sắc đẹp và địa vị” thực chất diễn ra từ cả hai phía.

Tuy nhiên, đời thực cũng không vận hành đơn giản như một sàn giao dịch nơi một bên mang nhan sắc đổi lấy tiền.

KHÔNG PHẢI “HAM TIỀN”, MÀ LÀ MỘT BÀI TOÁN NHIỀU BIẾN

Nếu phải cô đọng hiện tượng này, có thể nói rằng phụ nữ trung bình coi trọng khả năng tài chính và sự ổn định của bạn đời dài hạn hơn nam giới; phụ nữ có ngoại hình nổi bật lại thường có nhiều lựa chọn hơn nên có khả năng đặt tiêu chuẩn cao trên nhiều phương diện cùng lúc. Trong khi đó, nam giới trung bình đặt trọng số cao hơn vào ngoại hình, và những người đàn ông có nguồn lực lớn cũng có lợi thế để tìm kiếm người đáp ứng tiêu chuẩn của họ.

Nhưng tất cả những điều trên chỉ mô tả xu hướng trung bình của một quần thể, không phải công thức dự đoán một cá nhân. Tình yêu còn chịu ảnh hưởng của tính cách, tuổi tác, hoàn cảnh gặp gỡ, trải nghiệm sống, sự tương đồng, cảm giác an toàn, hấp dẫn tình dục và vô số yếu tố khó nhét vào một biểu đồ thống kê.

⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC

IPHONE GẬP CHƯA RA MẮT, SAO ỐP LƯNG ĐÃ XUẤT HIỆN Ở IFA BERLIN?

Apple vẫn chưa chính thức công bố chiếc iPhone gập đầu tiên. Sự kiện iPhone mới được ấn định vào ngày 9/9, và ngay cả Reuters hiện cũng chỉ nói Apple có thể giới thiệu mẫu máy gập tại sự kiện này.

Thế nhưng trước khi Apple bước lên sân khấu, ngành phụ kiện đã chạy trước một bước. Điều khiến câu chuyện năm nay đặc biệt không phải vài chiếc ốp vô danh xuất hiện trên Taobao hay Shopee, mà là những hãng phụ kiện chính thống đã có mặt tại IFA Berlin 2026, hội chợ điện tử tiêu dùng lớn của châu Âu, diễn ra từ ngày 4 đến 8/9. PanzerGlass của Đan Mạch và Epico của Czechia đều là các nhà triển lãm chính thức tại IFA năm nay.

APPLE GIỮ BÍ MẬT, CHUỖI CUNG ỨNG THÌ KHÓ HƠN NHIỀU

Một chiếc điện thoại có thể chưa được giới thiệu với công chúng nhưng thiết kế cơ khí của nó phải được hoàn thiện từ trước khá lâu để bước vào sản xuất. Đến giai đoạn cuối, những thông số như kích thước thân máy, vị trí camera, nút bấm, bản lề hay màn hình không thể liên tục thay đổi nếu Apple muốn sản xuất hàng triệu thiết bị và chuẩn bị cho việc bán ra.

Đây chính là khoảng trống mà ngành phụ kiện khai thác. Họ không nhất thiết phải được Apple chính thức cung cấp bản vẽ mới có thể chuẩn bị sản phẩm; dummy, dữ liệu đo đạc, thông tin từ chuỗi cung ứng và những mẫu thử gần hoàn thiện đều có thể giúp nhà sản xuất ốp xây dựng khuôn trước ngày ra mắt. Tuy nhiên, khi chưa có bằng chứng về nguồn tài liệu cụ thể, sẽ quá lời nếu khẳng định hãng phụ kiện nào đó trực tiếp nhận hoặc mua CAD rò rỉ từ nhà máy của Apple.

VÌ SAO HỌ PHẢI ĐÁNH CƯỢC TRƯỚC KEYNOTE?

Kinh tế của ngành phụ kiện khác điện thoại. Người vừa bỏ hơn 2.000 USD mua một chiếc máy gập nhiều khả năng sẽ muốn có ốp và kính bảo vệ ngay từ ngày đầu tiên, chứ ít ai vui vẻ dùng chiếc máy đắt tiền vài tuần rồi chờ nhà sản xuất phụ kiện mở khuôn.

Bởi vậy, vài tuần đầu sau khi iPhone mới bán ra là cửa sổ thương mại cực kỳ quan trọng. Nếu đợi Apple công bố kích thước chính thức rồi mới thiết kế, thử khuôn, sản xuất, đóng gói và đưa hàng tới các nhà phân phối, hãng phụ kiện có thể bỏ lỡ chính giai đoạn nhu cầu mạnh nhất. Rủi ro làm sớm là phải sửa khuôn nếu thông tin ban đầu sai; rủi ro làm muộn là nhìn đối thủ chiếm hết kệ hàng.

CÓ MỘT NGHỊCH LÝ RẤT APPLE

Apple có thể giữ tên sản phẩm, giá bán và một số tính năng đến tận keynote, nhưng họ không thể sản xuất một thiết bị phức tạp ở quy mô hàng triệu chiếc trong một căn phòng kín tại Cupertino. Càng tiến gần ngày ra mắt, số doanh nghiệp và con người phải tiếp xúc với linh kiện, khuôn, đóng gói, logistics và phụ kiện càng lớn, nên hình dáng vật lý của sản phẩm càng khó giữ bí mật tuyệt đối.

Đó cũng là lý do chúng ta thường biết khá chính xác một chiếc iPhone trông như thế nào trước khi Apple giới thiệu, trong khi những thứ thuộc về phần mềm, trải nghiệm sử dụng hoặc một tính năng chưa cần lộ ra chuỗi cung ứng lại có khả năng tạo bất ngờ lớn hơn.

Với iPhone gập, hiện tượng ấy càng nổi bật vì form factor hoàn toàn mới. Financial Times hiện cũng cho biết Apple đang chuẩn bị một chiếc iPhone gập trên 2.000 USD sau nhiều năm phát triển, nhưng cho đến khi Apple chính thức giới thiệu, tên thương mại và cấu hình cuối cùng vẫn nên được xem là chưa xác nhận.

PHỤ KIỆN ĐI TRƯỚC KHÔNG CÓ NGHĨA MÁY ĐÃ “RA”

Vì vậy, việc ốp và kính bảo vệ xuất hiện trước keynote không phải nghịch lý. Nó chỉ cho thấy có hai chiếc đồng hồ chạy song song: Apple chạy theo lịch công bố sản phẩm với người tiêu dùng, còn chuỗi sản xuất và phụ kiện phải chạy sớm hơn nhiều để hàng hóa có thể xuất hiện đúng ngày bán.

Năm nào iPhone cũng ít nhiều xảy ra chuyện này. Năm 2026 gây chú ý hơn vì lần đầu tiên sản phẩm được đồn đoán không còn là một chiếc iPhone hình dáng quen thuộc mà là một thiết bị gập hoàn toàn mới, trong khi những dấu hiệu chuẩn bị thương mại đã xuất hiện ngay tại một hội chợ lớn của châu Âu trước sự kiện Apple chỉ vài ngày.

⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC

APPLE VỪA “CHIA ĐÔI” ĐẾ CHẾ: MỘT NGƯỜI LÀM SẢN PHẨM, MỘT NGƯỜI GIỮ BÀN CỜ CHÍNH TRỊ

Ngày 1/9/2026, John Ternus chính thức kế nhiệm Tim Cook, trở thành CEO mới của Apple.

Tim Cook không nghỉ hưu. Ông chuyển sang một chiếc ghế mới: Chủ tịch điều hành — Executive Chairman.

Apple vẫn là một công ty, không có chuyện tách thành hai pháp nhân. Nhưng xét về vai trò lãnh đạo, đây là một sự phân công rất đáng chú ý:

Ternus tập trung điều hành Apple.
Cook vẫn ở lại — và đặc biệt giữ cánh cửa dẫn tới các chính phủ.

Apple thậm chí viết thẳng trong thông cáo rằng Cook sẽ tiếp tục tham gia một số lĩnh vực của công ty, bao gồm “engaging with policymakers around the world” — làm việc với các nhà hoạch định chính sách trên toàn thế giới.

JOHN TERNUS NHẬN APPLE, TIM COOK KHÔNG THỰC SỰ RỜI APPLE

Ternus là người của sản phẩm và kỹ thuật. Trước khi lên CEO, ông là Phó chủ tịch cấp cao phụ trách Hardware Engineering; Apple nhấn mạnh kiến thức kỹ thuật sâu và sự tập trung vào sản phẩm của ông khi công bố người kế nhiệm.

Trong khi đó, Tim Cook đã có 15 năm trên ghế CEO.

Thứ ông để lại không chỉ là chuỗi cung ứng, iPhone, Services hay một Apple có giá trị hàng nghìn tỷ USD. Cook còn xây dựng được một loại tài sản khó ghi trên bảng cân đối kế toán:

quan hệ với những người đang quyết định luật chơi.

Washington. Bắc Kinh. Brussels. New Delhi.

600 TỶ USD VÀ MỘT APPLE NGÀY CÀNG PHẢI NÓI CHUYỆN VỚI CHÍNH PHỦ

Tháng 2/2025, Apple công bố kế hoạch chi và đầu tư hơn 500 tỷ USD tại Mỹ trong bốn năm, bao gồm sản xuất, R&D, silicon và AI. Đến tháng 8, hãng bổ sung 100 tỷ USD, nâng tổng cam kết lên 600 tỷ USD.

Nhưng gọi 600 tỷ USD ấy là “phí bảo hiểm để tránh thuế” thì quá tay.

Đó không phải 600 tỷ USD Apple đưa cho chính phủ Mỹ. Nó bao gồm một loạt hoạt động kinh doanh và đầu tư mà Apple dự kiến thực hiện trong nhiều năm.

Điều đáng chú ý nằm ở một tầng khác:

những quyết định về nhà máy, chip, chuỗi cung ứng và thuế quan của Apple ngày càng gắn chặt với chính sách quốc gia.

Một CEO công nghệ giờ không chỉ phải hiểu người tiêu dùng.

Ông ta phải hiểu Nhà Trắng.

CÒN CHÂU ÂU, 2 TỶ EUR LÀ CON SỐ BỊ GỘP SAI

Án phạt Apple theo Digital Markets Act (DMA) tháng 4/2025 là 500 triệu EUR, liên quan đến nghĩa vụ anti-steering của App Store.

Con số khoảng 1,84 tỷ EUR thuộc một vụ cạnh tranh khác trước đó, liên quan đến thị trường streaming nhạc và khiếu nại của Spotify.

Nhưng con số ấy không làm thay đổi bức tranh lớn: Brussels đã trở thành một trung tâm quyền lực mà Apple buộc phải đối thoại thường xuyên.

TIM COOK ĐANG TRỞ THÀNH “NHÀ NGOẠI GIAO” CỦA APPLE

Có một chi tiết nhỏ nhưng rất đắt.

Apple hoàn toàn có thể viết rằng Tim Cook ở lại để “tư vấn chiến lược cho CEO mới”.

Nhưng họ lại chủ động ghi vào thông cáo chính thức rằng ông sẽ tiếp tục tiếp xúc với các nhà hoạch định chính sách trên toàn thế giới.

Điều đó không chứng minh địa chính trị là nguyên nhân duy nhất khiến Cook rời ghế CEO. Apple nói đây là kết quả của một kế hoạch kế nhiệm dài hạn, và yếu tố tuổi tác hay kế hoạch cá nhân cũng không thể bị loại trừ chỉ bằng suy đoán.

Nhưng nó cho thấy Apple muốn giữ lại một năng lực đặc biệt của Cook thay vì để năng lực ấy biến mất cùng chức danh CEO.

SAU STEVE JOBS LÀ THỜI ĐẠI SẢN PHẨM. SAU TIM COOK CÓ THỂ LÀ THỜI ĐẠI ĐỊA CHÍNH TRỊ

Steve Jobs từng khiến cả thế giới nhìn Apple như một công ty có thể thay đổi thị trường bằng một sản phẩm.

Tim Cook chứng minh rằng phía sau sản phẩm ấy còn phải có một cỗ máy chuỗi cung ứng khổng lồ.

Và cuộc chuyển giao năm 2026 đang hé lộ thêm một tầng nữa:

Muốn bán một tỷ thiết bị trên một thế giới ngày càng phân cực, làm ra sản phẩm tốt thôi có thể chưa đủ.

Một người phải lo AI, iPhone và tương lai sản phẩm.

Một người khác vẫn cần bước vào những căn phòng nơi thuế quan, luật cạnh tranh và chính sách công nghiệp được quyết định.

Apple không thực sự chia đôi đế chế.

Họ đang chia một bài toán quá lớn cho hai trong số những người hiểu Apple nhất.

Và có lẽ đây mới là thông điệp đáng chú ý nhất của cuộc chuyển giao Tim Cook – John Ternus:

⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC

HỒ NGỌC HÀ ĐANG ĐI KHÁ SÂU VÀO “HỆ SINH THÁI” BVLGARI

Hồ Ngọc Hà hiện được giới thiệu với vai trò Friend of the House của Bvlgari Việt Nam. Theo thông tin trước sự kiện, cô có mặt tại Thượng Hải từ ngày 6 đến 8/9 để tham dự các hoạt động của Bvlgari Kaleidos và tiệc tối High Jewelry, tiếp nối chuỗi lần xuất hiện tại những sự kiện quốc tế của thương hiệu trong những năm gần đây.

Điều này khác với việc một ngôi sao thỉnh thoảng được thương hiệu mời tới thảm đỏ. Trong ngành luxury, quan hệ giữa nghệ sĩ và thương hiệu thường được xây dựng qua nhiều tầng, từ khách mời, Friend of the House, đại sứ theo thị trường cho tới global ambassador. Việc Hồ Ngọc Hà liên tục xuất hiện ở các sự kiện Bvlgari tại nhiều thị trường cho thấy đây là một mối quan hệ được duy trì có hệ thống, dù vị trí của cô và Lưu Diệc Phi trong cấu trúc đại diện thương hiệu không giống nhau.

HỒ NGỌC HÀ TRÒ CHUYỆN CÙNG LƯU DIỆC PHI TẠI ĐÊM TIỆC BVLGARI Ở THƯỢNG HẢI

Hai người phụ nữ đứng trò chuyện giữa không gian tiệc tối là Hồ Ngọc Hà và Lưu Diệc Phi — một người hiện là Friend of the House của Bvlgari Việt Nam, người còn lại là đại sứ toàn cầu của nhà kim hoàn Italy.

Điều khiến đoạn clip được chú ý không chỉ nằm ở chuyện hai mỹ nhân nổi tiếng đứng chung khung hình. Hồ Ngọc Hà đã xuất hiện khá thường xuyên tại các sự kiện quốc tế của Bvlgari trong vài năm gần đây, và lần gặp Lưu Diệc Phi này cho thấy vị trí của cô trong hệ sinh thái khách mời của thương hiệu đã khác khá nhiều so với hình ảnh một nghệ sĩ Việt đơn thuần được mời dự sự kiện.

CUỘC GẶP GIỮA HAI GƯƠNG MẶT CỦA BVLGARI TẠI CHÂU Á

Sự kiện diễn ra tối 7/9 tại Thượng Hải, trong chuỗi hoạt động của Bvlgari dành cho trang sức cao cấp. Lưu Diệc Phi xuất hiện với thiết kế Haute Couture Xuân Hè 2026 của Elie Saab cùng bộ trang sức đá màu nổi bật, trong khi Hồ Ngọc Hà mặc đầm trắng thuộc bộ sưu tập Haute Couture Thu Đông 2026–2027 của Tamara Ralph và sử dụng bộ trang sức được truyền thông Việt Nam định giá khoảng 42 tỷ đồng.

Đây cũng không phải lần đầu hai người gặp nhau. Tháng 1/2025, Hồ Ngọc Hà từng tham dự triển lãm Bvlgari Serpenti Infinito tại Thượng Hải cùng Lưu Diệc Phi và nhiều gương mặt quốc tế khác. Theo chia sẻ của Hồ Ngọc Hà về cuộc gặp lần này, Lưu Diệc Phi nhận ra cô khi hai người vừa gặp lại và sau đó cùng trò chuyện khá tự nhiên.

Chi tiết ấy có lẽ đáng chú ý hơn việc cố so sánh ai đẹp hơn ai trong cùng một khung hình. Với một nghệ sĩ đến từ thị trường Việt Nam, được xuất hiện nhiều lần trong cùng mạng lưới sự kiện với các đại sứ toàn cầu và dần trở thành một gương mặt quen thuộc là dấu hiệu rõ hơn về mức độ quan hệ với thương hiệu.

HỒ NGỌC HÀ ĐANG ĐI KHÁ SÂU VÀO “HỆ SINH THÁI” BVLGARI

Hồ Ngọc Hà hiện được giới thiệu với vai trò Friend of the House của Bvlgari Việt Nam. Theo thông tin trước sự kiện, cô có mặt tại Thượng Hải từ ngày 6 đến 8/9 để tham dự các hoạt động của Bvlgari Kaleidos và tiệc tối High Jewelry, tiếp nối chuỗi lần xuất hiện tại những sự kiện quốc tế của thương hiệu trong những năm gần đây.

Điều này khác với việc một ngôi sao thỉnh thoảng được thương hiệu mời tới thảm đỏ. Trong ngành luxury, quan hệ giữa nghệ sĩ và thương hiệu thường được xây dựng qua nhiều tầng, từ khách mời, Friend of the House, đại sứ theo thị trường cho tới global ambassador. Việc Hồ Ngọc Hà liên tục xuất hiện ở các sự kiện Bvlgari tại nhiều thị trường cho thấy đây là một mối quan hệ được duy trì có hệ thống, dù vị trí của cô và Lưu Diệc Phi trong cấu trúc đại diện thương hiệu không giống nhau.

Bởi vậy, khoảnh khắc hai người đứng nói chuyện nhìn thì rất đời thường, nhưng lại có giá trị hình ảnh khá lớn với Hồ Ngọc Hà: một nghệ sĩ Việt Nam xuất hiện trong cùng không gian high jewelry với những gương mặt hàng đầu châu Á mà không còn tạo cảm giác hoàn toàn xa lạ với hệ sinh thái ấy.

ĐẰNG SAU BỮA TIỆC LÀ MỘT TRIỂN LÃM HƠN 300 TÁC PHẨM

Đêm tiệc diễn ra trong thời điểm Bvlgari đưa Kaleidos: Colors, Cultures and Crafts tới Thượng Hải. Triển lãm được tổ chức tại Power Station of Art, quy tụ hơn 300 tác phẩm gồm High Jewelry, các thiết kế thuộc Bvlgari Heritage Collection và nhiều hiện vật khác, đồng thời kết hợp với nghệ thuật đương đại Trung Quốc.

Kaleidos từng được tổ chức tại Tokyo năm 2025 trước khi bước sang chương Thượng Hải năm nay. Không gian mới được chia thành ba chủ đề xoay quanh khoa học của màu sắc, biểu tượng màu sắc và sức mạnh của ánh sáng, qua đó đặt kỹ nghệ sử dụng đá màu vốn là một đặc trưng của Bvlgari vào cuộc đối thoại giữa thẩm mỹ phương Tây và văn hóa Trung Hoa.

Vì vậy, sự xuất hiện của Lưu Diệc Phi, Lưu Gia Linh, Thái Y Lâm, Ngô Lỗi hay Hồ Ngọc Hà không chỉ đơn thuần là một thảm đỏ thời trang. Với những nhà kim hoàn xa xỉ, các sự kiện kiểu này đồng thời là triển lãm nghệ thuật, không gian gặp gỡ khách hàng cao cấp và một phần trong chiến lược xây dựng hình ảnh thương hiệu tại châu Á.

⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC

THỰC HƯ VỀ CÁI U LÊN MỘT CỤC

Đoạn clip từng khiến nhiều người tưởng anh chàng mặc morph suit xanh gặp một tình huống khá khó xử ngay giữa buổi chụp hình. Thực tế, phần nhô lên dưới bộ đồ không phải phản ứng tự nhiên mà là đạo cụ được ekip cố tình gắn vào để tạo tình huống prank và ghi lại phản ứng của người mẫu.

Bộ morph suit vốn rất mỏng và ôm sát cơ thể nên đạo cụ càng dễ gây chú ý. Khi người mặc đồ xanh nâng tấm hắt sáng lên, phần prop được bố trí sẵn hiện ra khá rõ, khiến tình huống trông giống một sự cố ngoài ý muốn nếu người xem không biết kịch bản phía sau.

Phản ứng của ekip cũng là một manh mối. Mọi người vừa tỏ vẻ xin lỗi, vừa không nhịn được cười vì họ biết trước trò đùa, trong khi người mẫu mới là người bị đặt vào tình huống bất ngờ. Toàn bộ sức hút của clip nằm ở khoảng vài giây cô nhận ra “có gì đó không ổn” và phản ứng theo bản năng.

Vì vậy, đây không phải tai nạn nghề nghiệp trên trường quay, càng không nên diễn giải thành việc người đàn ông có phản ứng sinh lý khi đứng gần người mẫu. Cái “u lên” đã được chuẩn bị từ trước như một phần của trò prank; thứ mà ekip muốn ghi lại từ đầu chính là biểu cảm của cô gái khi phát hiện nó.

⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC

“NAY TÔI ĐÃ MÃN DUYÊN TRẦN, XIN GIỮ LẠI ÂN TÌNH NGHĨA XÓM”

Một tấm ảnh đang được chia sẻ trên mạng khiến nhiều người dừng lại khá lâu. Trước cửa một ngôi nhà có tang là tấm bảng nhỏ, trên đó viết: “Kính chào bà con lối xóm. Nay tôi đã mãn duyên trần. Xin giữ lại ân tình nghĩa xóm.”

Không rõ những câu ấy do người đã khuất để lại, gia đình viết thay lời hay đơn vị tang lễ chuẩn bị. Nhưng có lẽ nguồn gốc cũng không còn quá quan trọng, bởi điều khiến người ta xúc động nằm ở cách một lời vĩnh biệt được nói ra: nhẹ nhàng, tử tế và vẫn nhớ đến những người từng sống cạnh mình.

HAI NGƯỜI BẠN TỪ THUỞ CƠ HÀN

Nhìn tấm bảng ấy, tôi lại nhớ đến cô Cúc ở khu nhà mình ngày trước. Cô có một lò mổ lợn khá lớn, kinh tế dư dả nhưng sống một mình, không chồng con. Rồi một ngày, cô phát hiện ung thư cổ tử cung khi bệnh đã ở giai đoạn nặng và di căn vào xương.

Bố mẹ đều đã mất, người thân gần nhất là em trai nhưng anh cũng có gia đình riêng, không thể ngày đêm túc trực. Những ngày ấy, hai người bạn gái của cô Cúc từ thuở cơ hàn xuất hiện. Họ chẳng khá giả gì, nhưng ngày nào cũng thay nhau vào bệnh viện chăm bạn.

Có lần mọi người trong khu đến thăm, một người đang ngồi trên giường ôm cô Cúc vào lòng để cô có chỗ dựa, người kia ngồi bên cạnh chậm rãi đút từng thìa cháo. Đến lúc ấy, tiền bạc có thể trả viện phí, mua thuốc và thuê người chăm sóc, nhưng có những việc chỉ một người thực sự thương mình mới làm được.

“NÍN ĐI, ĐỂ NÓ CÒN RA ĐI THANH THẢN”

Khoảng ba tháng sau, cô Cúc rơi vào hôn mê và bệnh viện cho gia đình đưa về nhà. Chiếc xe cứu thương đưa cô trở lại con ngõ quen thuộc, nhưng chưa kịp về tới nhà thì cô đã trút hơi thở cuối cùng.

Tôi vẫn nhớ lúc cửa xe mở ra, một người bạn của cô khóc mãi không thôi. Người còn lại cũng đau đớn nhưng cứ nhắc bạn: “Nín ngay, để nó còn ra đi thanh thản, còn siêu thoát chứ.” Một câu nói rất dân dã, chẳng có gì trau chuốt, nhưng nghe vào lúc ấy lại khiến những người đứng xung quanh nghẹn lòng.

MÓN QUÀ CUỐI CÙNG

Sau đám tang, em trai cô Cúc đưa cho hai người bạn mỗi người một phong bì lớn. Bên trong là một chiếc vòng tay bằng vàng và một tấm thiệp do chính cô Cúc viết khi bệnh đã rất nặng.

Nét chữ đã nguệch ngoạc, nhưng lời nhắn vẫn rõ: “Tao chỉ đi trước thôi, đừng buồn nhé. Có duyên, chắc chắn kiếp sau gặp lại.”

Hai người phụ nữ đọc xong rồi lặng đi. Chiều hôm ấy, tôi ngồi trong nhà nhìn ra ngoài, thấy họ đứng trước cửa căn nhà vừa mất chủ, ôm nhau khóc giữa ánh chiều chạng vạng của con ngõ quen thuộc.

Chiếc vòng vàng có giá của chiếc vòng vàng. Nhưng tấm thiệp ấy có lẽ chẳng thể định giá, bởi đó là lời cuối cùng của một người biết mình sắp rời khỏi cuộc đời gửi cho những người đã không bỏ mình lại trong những ngày đau đớn nhất.

ĐẾN CUỐI CÙNG, AI CÒN NGỒI BÊN GIƯỜNG MÌNH?

Cô Cúc từng có tiền, còn hai người bạn của cô thì nghèo. Tiền giúp cô có một cuộc sống đầy đủ hơn và chắc chắn cũng giúp ích rất nhiều trong những tháng chữa bệnh, nhưng đến đoạn cuối của cuộc đời, thứ khiến câu chuyện này được nhớ mãi lại không phải căn nhà, lò mổ hay số tài sản cô để lại.

Đó là hình ảnh một người ôm bạn vào lòng cho đỡ đau, một người kiên nhẫn đút từng thìa cháo; là hai người phụ nữ nghèo vẫn thay nhau đến bệnh viện suốt nhiều tháng, rồi đứng trước căn nhà của bạn mà ôm nhau khóc sau khi mọi chuyện đã kết thúc.

“XIN GIỮ LẠI ÂN TÌNH NGHĨA XÓM”

Rồi một ngày, mỗi người đều phải nói lời tạm biệt. Những thứ từng khiến chúng ta tự hào, hơn thua hay bận lòng rồi cũng sẽ ở lại phía sau; còn trong ký ức của những người từng đi qua đời mình, thứ tồn tại lâu hơn thường là cách mình đã đối xử với họ.

Bởi vậy, câu “Nay tôi đã mãn duyên trần. Xin giữ lại ân tình nghĩa xóm” nghe buồn nhưng không bi lụy. Người ra đi chẳng mang theo được gì, chỉ gửi lại một lời chào; người ở lại cũng chẳng giữ được người, chỉ còn giữ được những điều tử tế mà họ từng dành cho nhau.

Có những lúc, hai chữ ân tình đã đủ để kể gần hết một đời người.

-Thu Hằng

⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC

KIỆN CÓ ĐÚNG KHÔNG

Một người phụ nữ nổi tiếng tên T. M. đã đệ đơn kiện Bệnh viện X vì cho rằng sau khi chồng cô trải qua một ca phẫu thuật tại bệnh viện này, ông ấy đã trở nên lãnh cảm trong đời sống vợ chồng.

Cô bức xúc vừa khóc vừa nói:

- "Trước đây, chồng tôi rất quan tâm đến tôi. Sau ca phẫu thuật, anh ấy hầu như không để ý đến tôi nữa. Đó chắc chắn là lỗi của bệnh viện! Tôi không thể tin rằng một ca phẫu thuật lại có thể gây ra hậu quả như vậy! Tôi yêu cầu một lời xin lỗi và bồi thường từ bệnh viện!"

Tại buổi họp báo, người phát ngôn của Bệnh viện X đã giải thích:

- "Chúng tôi chỉ đơn giản thực hiện một ca phẫu thuật đục thủy tinh thể cho chồng cô ấy. Ca phẫu thuật đã cải thiện thị lực của ông ấy và giúp ông nhìn rõ hơn mà thôi ...."

CHỈ LÀ CÁI NÚT OFF, NHƯNG BẤM MỘT CÁI LÀ TỰ KHÓA NỒI CƠM

Trong một số nhóm tài xế Grab trên Facebook đang lan truyền lời kêu gọi anh em cùng tắt app trong hai ngày 12–13/9.

Chưa có bằng chứng cho thấy đây sẽ trở thành một cuộc “đình công” đồng loạt trên quy mô lớn. Nhưng chỉ riêng việc những người sống bằng từng cuốc xe lại kêu gọi nhau tự tắt ứng dụng kiếm cơm của mình, cũng đủ cho thấy mức độ bức xúc đang không nhỏ.

CÁI KHÓ KHÔNG CHỈ LÀ MẤT BAO NHIÊU PHẦN TRĂM

Lưng đau, mưa nắng, đường ngập, kẹt xe, va quệt, tai nạn… tài xế lãnh đủ và biết ngay.

Nhưng cuối cùng một cuốc xe mình thực kiếm được bao nhiêu thì cách tính ngày càng phức tạp.

Grab gọi một trong các cơ chế tính phí là “phí sử dụng ứng dụng linh động”. Theo chính Grab, khoản phí này có thể được tính toán dựa trên thời gian, quãng đường, thời tiết, cung – cầu và tình hình giao thông của từng chuyến. (Grab⁠)

Hai chữ “linh động” nghe rất hiện đại.

Nhưng vấn đề của lao động nền tảng nằm chính ở sự bất cân xứng ấy: một bên có ứng dụng, dữ liệu, thuật toán và quyền thiết kế cách tính tiền; bên còn lại có chiếc xe, thời gian, sức lao động và phần lớn rủi ro ngoài đường.

Hai bên đều được gọi là “đối tác”, nhưng sức mạnh trong mối quan hệ ấy rõ ràng không giống nhau.

Ở INDONESIA, NHÀ NƯỚC ĐÃ BƯỚC VÀO GIỮA

Có một chuyện anh em Grab Việt Nam có thể đọc cho vui buổi sáng.

Ngày 1/5/2026, Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto công bố quy định hạ mức hoa hồng tối đa mà nền tảng được thu đối với tài xế công nghệ xuống 8%, từ mức phổ biến khoảng 20% trước đó. Điều đó đồng nghĩa tài xế được giữ ít nhất 92% doanh thu gộp theo phạm vi chính sách này. (INP | Indonesian National Police⁠)

Prabowo nói đại ý rất dễ hiểu:

Đó là mồ hôi của họ, tại sao người khác lại lấy quá nhiều?

Rồi ông nói thêm một câu mà nếu “vietsub” theo kiểu dân dã thì gần như là: không chấp nhận luật chơi thì… chim cút.

Đến tháng 8, Prabowo tiếp tục công khai nhắc lại việc mức hoa hồng đã giảm từ 20% xuống 8% và cho rằng thu nhập của tài xế được cải thiện sau thay đổi này. (Katadata⁠)

Nói cách khác, ở Indonesia, Nhà nước đã quyết định đứng vào giữa người lao động nền tảng và thuật toán.

CÒN ANH EM GRAB NHÀ MÌNH?

Trước mắt vẫn là cái nút OFF.

Không phải vì tắt app là một thứ quyền lực ghê gớm. Ngược lại, nó cho thấy tài xế công nghệ có rất ít công cụ thương lượng: không chạy thì mất thu nhập ngay, còn tiếp tục chạy thì phải chấp nhận luật chơi mà phần lớn mình không có quyền thiết kế.

Và cũng cần nói cho công bằng: hiện chưa có bằng chứng độc lập cho thấy tài xế Grab trên cả nước sẽ đồng loạt tắt ứng dụng suốt hai ngày 12–13/9. Những gì đang có là các lời kêu gọi xuất hiện trong một số cộng đồng tài xế trên mạng xã hội.

OFF được bao nhiêu người, kéo dài bao lâu và có đủ sức khiến bên kia phải ON chế độ lắng nghe hay không — còn phải chờ.

CÁI APP TỪNG LÀ CẦN CÂU CƠM

Có một bức ảnh cũ từng khiến nhiều người chú ý: một nữ tài xế Grab bật khóc sau khi bị lừa mất điện thoại.

Bởi với tài xế công nghệ, điện thoại và cái app bên trong không đơn thuần là công nghệ. Nó là cần câu cơm.

Vậy mà có lúc, chính những người sống nhờ cái app ấy lại phải tự tay tắt nó để lên tiếng về… miếng cơm của mình.

Chỉ là một cái nút OFF thôi.

Nhưng bấm xuống là tự khóa nồi cơm.

GRAB THỰC SỰ GIỮ LẠI THẤP HƠN CON SỐ TÀI XẾ NHÌN THẤY

cần nói cho công bằng: tổng số tiền bị trừ khỏi một cuốc xe không đồng nghĩa với số tiền Grab bỏ túi.

Trong đó có phần thuế Grab thu hộ để nộp Nhà nước, gồm VAT và trong một số trường hợp là thuế TNCN của tài xế. Phần hoa hồng Grab nhận được cũng còn phải thực hiện nghĩa vụ thuế.

Một số phân tích trước đây từng lấy ví dụ Grab thu khoảng 25% hoa hồng; sau VAT, phần còn lại tương đương khoảng 22,5% giá cước. Nhưng đó vẫn chưa phải lợi nhuận, bởi Grab còn phải chi cho khuyến mãi khách hàng, thưởng tài xế, chương trình thành viên và nhiều khoản vận hành khác.


⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC

SỐNG ĐỦ LÂU SẼ ĐẠT CẢNH GIỚI

Hình tượng “Ba chú khỉ thông thái” – Three Wise Monkeys có lẽ nhiều người từng thấy: một chú che mắt, một chú bịt tai, chú còn lại che miệng. Triết lý quen thuộc phía sau là “Không nhìn điều xấu – Không nghe điều xấu – Không nói điều xấu.”

Nhưng trong bức tranh này, ba chú khỉ đã già. Chẳng còn ai lấy tay che mắt, bịt tai hay che miệng nữa. Cả ba nằm ngủ ngon lành trên giường, còn bên cạnh là ba chiếc cốc đựng những thứ đã được… tháo ra trước khi ngủ: hàm răng giả, đôi tai giả và đôi mắt giả.

TỪ TRIẾT LÝ SỐNG THÀNH QUY LUẬT TUỔI GIÀ

Ngày còn trẻ, “không nghe, không thấy, không nói” là một lựa chọn. Thấy chuyện thị phi thì không nhìn, nghe điều xấu thì không để vào tai, biết chuyện không hay thì giữ miệng. Đó có thể được hiểu như một cách tự kiểm soát bản thân để tránh điều ác và những chuyện không đáng dính vào.

Đến khi về già, họ chẳng cần cố gắng nữa. Không nghe vì tai đã kém. Không thấy vì mắt đã mờ. Không nói nhiều vì răng thật cũng chẳng còn bao nhiêu.

Cùng một hình tượng, nhưng từ triết lý đạo đức bỗng chuyển thành một trò đùa về sinh học.

CÁI HÀI NẰM Ở CHỖ… THỜI GIAN ĐÃ LÀM THAY

Người vẽ khá thông minh khi không phá bỏ biểu tượng cũ mà chỉ cho nó đi thêm vài chục năm. Ba bộ phận từng được những chú khỉ chủ động dùng tay che lại, bây giờ được tháo ra và đặt trong cốc.

Không cần một câu thoại nào, người xem vẫn hiểu cú đùa. Ngày trẻ phải học cách không nghe, không thấy, không nói để sống cho thông thái. Đến một tuổi nào đó, cơ thể tự động hoàn thành cả ba nhiệm vụ.

Vì thế bức tranh vừa vui vừa hơi chua chát. Ta cười vì ý tưởng quá duyên, rồi vài giây sau mới nhận ra: chẳng có chú khỉ nào thắng được thời gian.

Có khi bí quyết cuối cùng của “Ba chú khỉ thông thái” lại đơn giản hơn tất cả những triết lý ban đầu:

Sống đủ lâu, rồi tự nhiên sẽ đạt cảnh giới.

⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC

CHUỘT RÚT KHI CHẠY BỘ: KHI CƠ THỂ MUỐN LÊN TIẾNG


Chuột rút khi chạy bộ khá phổ biến, đặc biệt ở bắp chân, đùi trước hoặc hamstring khi chạy đường dài, tăng tốc đột ngột hay vận động vượt quá mức cơ thể đã quen. Phần lớn các trường hợp không nguy hiểm đến tính mạng và sẽ giảm sau khi nghỉ, nhưng cũng không nên xem đây đơn thuần là chuyện “thiếu nước, uống thêm điện giải là xong”.

Cách hiểu về chuột rút liên quan vận động trong những năm gần đây đã thay đổi khá nhiều. Mất nước và điện giải vẫn có thể góp phần, nhưng ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy mệt cơ và rối loạn kiểm soát thần kinh – cơ mới là một cơ chế quan trọng, đặc biệt khi nhóm cơ phải làm việc quá mức so với khả năng đã được huấn luyện.

KHI CƠ BẮP BẮT ĐẦU “MẤT KIỂM SOÁT”

Khi chạy càng lâu, cơ bắp càng mệt và sự cân bằng giữa các tín hiệu thần kinh kích thích co cơ và tín hiệu giúp cơ thư giãn có thể bị xáo trộn. Kết quả là một nhóm cơ co mạnh ngoài ý muốn và không chịu thả ra ngay, tạo nên cảm giác đau cứng rất đặc trưng của chuột rút.

Điều này giải thích tại sao chuột rút thường xuất hiện ở cuối một buổi chạy dài, khi leo dốc, tăng pace hoặc trong một cuộc đua vượt quá mức cơ thể đã được chuẩn bị. Một người hoàn toàn có thể uống đủ nước và điện giải nhưng vẫn bị chuột rút nếu cơ bắp chưa đủ sức chịu tải.

ĐANG CHẠY MÀ BỊ CHUỘT RÚT, ĐỪNG CỐ GỒNG CHẠY TIẾP

Phản ứng hợp lý nhất là giảm tốc rồi dừng ở vị trí an toàn, sau đó kéo giãn nhẹ nhóm cơ đang co. Nếu bị ở bắp chân, có thể duỗi gối và từ từ kéo bàn chân về phía mình; massage nhẹ cũng có thể giúp cơ thư giãn.

Nếu vừa chạy lâu hoặc ra nhiều mồ hôi, có thể bổ sung nước và điện giải phù hợp, nhưng đừng kỳ vọng vài ngụm nước muối sẽ lập tức “tắt” cơn chuột rút nếu nguyên nhân chính là cơ đã quá tải. Khi cơ vẫn còn đau, cứng hoặc có cảm giác sắp co trở lại, tốt hơn hết nên kết thúc buổi chạy thay vì cố hoàn thành thêm vài kilomet.

KHI NÀO CHUỘT RÚT KHÔNG CÒN LÀ CHUYỆN BÌNH THƯỜNG?

Một cơn chuột rút khu trú, giảm sau khi nghỉ và kéo giãn thường không đáng lo. Điều cần chú ý là khi đau cơ trở nên dữ dội hoặc lan rộng, cơ sưng và yếu rõ rệt, người chạy kiệt sức bất thường, chóng mặt, buồn nôn hoặc đặc biệt xuất hiện nước tiểu màu nâu sẫm giống trà hoặc Coca-Cola sau vận động nặng.

Đây có thể là những dấu hiệu của tiêu cơ vân (rhabdomyolysis), tình trạng tế bào cơ bị tổn thương nghiêm trọng và giải phóng các thành phần bên trong cơ vào máu. Tiêu cơ vân có thể gây tổn thương thận và rối loạn điện giải, vì vậy không nên tiếp tục theo dõi ở nhà nếu xuất hiện tổ hợp triệu chứng đáng ngờ sau một buổi vận động nặng.

Chuột rút thường xuyên ngay cả khi không tập luyện, kéo dài bất thường hoặc đi kèm yếu cơ, tê, phù chân hay các triệu chứng toàn thân cũng đáng được kiểm tra. Nếu xuất hiện đau ngực, khó thở, ngất hoặc lú lẫn thì vấn đề lúc đó không còn nên được quy đơn giản cho chuột rút và cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

PHÒNG CHUỘT RÚT KHÔNG CHỈ BẰNG NƯỚC ĐIỆN GIẢI

Với người chạy bộ, biện pháp phòng ngừa quan trọng nhất thường khá “nhàm chán”: đừng bắt cơ thể chạy một khối lượng hoặc cường độ mà nó chưa được chuẩn bị để chịu đựng. Tăng quãng đường và tốc độ từ từ, tập sức mạnh cho chân, làm quen với pace thi đấu và điều kiện địa hình thực tế thường có giá trị hơn việc chỉ tập trung tìm một loại nước điện giải đặc biệt.

Hydration vẫn quan trọng, nhất là khi chạy dài trong thời tiết nóng ẩm và đổ nhiều mồ hôi. Tuy nhiên nhu cầu nước và natri khác nhau khá nhiều giữa từng người, nên uống thật nhiều nước hoặc nạp thật nhiều muối cũng không phải giải pháp mặc định; uống quá nhiều nước trong các cuộc chạy dài thậm chí có thể gây hạ natri máu do vận động, một tình trạng có thể nguy hiểm.

Vì vậy, chuột rút có thể xem như một tín hiệu khá hữu ích từ cơ thể: cơ bắp đang tiến gần hoặc đã vượt qua khả năng chịu tải hiện tại. Với đa số người chạy, nghỉ, kéo giãn nhẹ và điều chỉnh lại cường độ là đủ; còn khi cơn đau bất thường hoặc xuất hiện thêm những dấu hiệu toàn thân, lúc ấy điều cần làm không phải cố thêm vài kilomet mà là tìm nguyên nhân phía sau.

⸻
🌐 passion.cuongdc.co
🌐 Telegram/CuongDC