Forwarded from كانال علی میرزاخانی
خلأ قانون جدایی تجارت از سياست
منفذ اصلي فساد در اقتصاد ايران، اختلاط فعاليتهاي اقتصادي با فعاليتهاي اداري و سياسي است. در اكثر كشورهاي توسعه يافته جهان، اين دو حوزه فعاليت با قوانين سفت و سخت از هم تفكيك شدهاند. مأموريت اصلي دولت يا حاكميت، تأمين امنيت و برپايي نظام داوري عادلانه است. انجام فعاليتهاي اقتصادي اعم از بانكداري و خودروسازي و ساير فعاليتهاي صنعتي و تجاري توسط دستگاههاي دولتي و نيمهدولتي و شبهدولتي، انحراف از مأموريت اصلي محسوب مي شود كه باعث قرباني شدن همزمان توسعه و عدالت و نيز گسترش بي سابقه فساد مي شود.
نكته جالب اين است كه در عموم كشورهاي توسعه يافته، دولتمردان نه تنها از انجام فعاليتهای اقتصادي در زمان تصدي پست دولتي، منع شدهاند بلكه تا چند سال پس از واگذاري پست دولتي هم حق فعاليت اقتصادي ندارند. اما در ايران، اكثر دولتمردان همزمان با پست حاكميتي، مشغول بنگاهداري، هم با پول بيتالمال و هم با سرمايه به ظاهر غيردولتي در لباس بخش خصوصي هستند كه البته اخيرا معلوم شده است خروجي اين نوع بنگاهداري چيزي جز فساد و فيش نجومي و برندسوزيهاي تأسفبار نبوده است.
اكنون زمان آن رسيده است كه قانوني وضع شود كه همه دولتمردان و دستگاههاي دولتي را از فعاليتهاي اقتصادي بدون هيچگونه استثنايي منع كند و با تعيين تكليف بنگاههاي خصولتي، مرز دولت و بخش خصوصي به طور كامل از هم تفكيك شود. بدون وجود چنين قانوني، مبارزه ريشهاي با فساد، آب در هاون كوبيدن خواهد بود.
Telegram.me/eghtesademirzakhani
منفذ اصلي فساد در اقتصاد ايران، اختلاط فعاليتهاي اقتصادي با فعاليتهاي اداري و سياسي است. در اكثر كشورهاي توسعه يافته جهان، اين دو حوزه فعاليت با قوانين سفت و سخت از هم تفكيك شدهاند. مأموريت اصلي دولت يا حاكميت، تأمين امنيت و برپايي نظام داوري عادلانه است. انجام فعاليتهاي اقتصادي اعم از بانكداري و خودروسازي و ساير فعاليتهاي صنعتي و تجاري توسط دستگاههاي دولتي و نيمهدولتي و شبهدولتي، انحراف از مأموريت اصلي محسوب مي شود كه باعث قرباني شدن همزمان توسعه و عدالت و نيز گسترش بي سابقه فساد مي شود.
نكته جالب اين است كه در عموم كشورهاي توسعه يافته، دولتمردان نه تنها از انجام فعاليتهای اقتصادي در زمان تصدي پست دولتي، منع شدهاند بلكه تا چند سال پس از واگذاري پست دولتي هم حق فعاليت اقتصادي ندارند. اما در ايران، اكثر دولتمردان همزمان با پست حاكميتي، مشغول بنگاهداري، هم با پول بيتالمال و هم با سرمايه به ظاهر غيردولتي در لباس بخش خصوصي هستند كه البته اخيرا معلوم شده است خروجي اين نوع بنگاهداري چيزي جز فساد و فيش نجومي و برندسوزيهاي تأسفبار نبوده است.
اكنون زمان آن رسيده است كه قانوني وضع شود كه همه دولتمردان و دستگاههاي دولتي را از فعاليتهاي اقتصادي بدون هيچگونه استثنايي منع كند و با تعيين تكليف بنگاههاي خصولتي، مرز دولت و بخش خصوصي به طور كامل از هم تفكيك شود. بدون وجود چنين قانوني، مبارزه ريشهاي با فساد، آب در هاون كوبيدن خواهد بود.
Telegram.me/eghtesademirzakhani
Telegram
كانال علی میرزاخانی
سردبیر «فردای اقتصاد»
@mir1350
اینستاگرام:
Instagram.com/alimirzakhani1400
@mir1350
اینستاگرام:
Instagram.com/alimirzakhani1400
فاز ساماندهی حقوقها
روز گذشته همزمان با اعلام خبر کنارهگیری اعضای هیات عامل صندوق توسعه ملی بهدلیل متهم شدن به دریافت دستمزدهای غیرمتعارف، سایت معاون اول رئیسجمهور، پاسخ مقام معظم رهبری به نامه اسحاق جهانگیری درخصوص ضرورت همکاری سایر دستگاهها با دولت را در زمینه ساماندهی دستمزدها منتشر کرد. معظمله در پاسخ به معاون اول تاکید کردهاند: «کلیه دستگاهها موظفند نسبت به پرداختهای غیرمتعارف حساسیت نشان دهند و قاطعانه با موارد تخلف برخورد کنند.» با این فرمان رهبری میتوان گفت فاز ساماندهی و نظارت بر حقوقها از قوهمجریه به همه دستگاههای حاکمیتی تسری خواهد یافت. در کنار این فرمان، کنارهگیری اعضای هیاتعامل صندوق توسعه ملی نیز میتواند نشاندهنده قاطعیت دولت باشد.
http://donya-e-eqtesad.com/news/1058817
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
روز گذشته همزمان با اعلام خبر کنارهگیری اعضای هیات عامل صندوق توسعه ملی بهدلیل متهم شدن به دریافت دستمزدهای غیرمتعارف، سایت معاون اول رئیسجمهور، پاسخ مقام معظم رهبری به نامه اسحاق جهانگیری درخصوص ضرورت همکاری سایر دستگاهها با دولت را در زمینه ساماندهی دستمزدها منتشر کرد. معظمله در پاسخ به معاون اول تاکید کردهاند: «کلیه دستگاهها موظفند نسبت به پرداختهای غیرمتعارف حساسیت نشان دهند و قاطعانه با موارد تخلف برخورد کنند.» با این فرمان رهبری میتوان گفت فاز ساماندهی و نظارت بر حقوقها از قوهمجریه به همه دستگاههای حاکمیتی تسری خواهد یافت. در کنار این فرمان، کنارهگیری اعضای هیاتعامل صندوق توسعه ملی نیز میتواند نشاندهنده قاطعیت دولت باشد.
http://donya-e-eqtesad.com/news/1058817
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
Donya-E-Eqtesad
روزنامه دنیای اقتصاد
پر مخاطب ترین روزنامه اقتصادی کشور
کارنامه قبولی وام مسکن
کارنامه فصل اول «پرداخت تسهیلات جدید مسکن»، از اثر بخشی محرکهای بانکی برای تقویت هر دو سمت عرضه و تقاضا حکایت دارد. بهار امسال حجم پرداخت تسهیلات «ساخت» و «خرید» مسکن به لحاظ تعداد وامگیرندهها، به ترتیب 35 و 14 درصد نسبت به بهار پارسال افزایش یافت و روند رشد ماهانه وامدهی نیز در خرداد به 90 درصد رسید. با رشد دو رقمی پرداخت وام مسکن، بازارهای معاملات و ساخت و ساز همزمان وارد رونق میشوند که این بهترین حالت رکودزدایی است.
http://goo.gl/dVOG0r
http://goo.gl/QfHEi2
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
کارنامه فصل اول «پرداخت تسهیلات جدید مسکن»، از اثر بخشی محرکهای بانکی برای تقویت هر دو سمت عرضه و تقاضا حکایت دارد. بهار امسال حجم پرداخت تسهیلات «ساخت» و «خرید» مسکن به لحاظ تعداد وامگیرندهها، به ترتیب 35 و 14 درصد نسبت به بهار پارسال افزایش یافت و روند رشد ماهانه وامدهی نیز در خرداد به 90 درصد رسید. با رشد دو رقمی پرداخت وام مسکن، بازارهای معاملات و ساخت و ساز همزمان وارد رونق میشوند که این بهترین حالت رکودزدایی است.
http://goo.gl/dVOG0r
http://goo.gl/QfHEi2
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
معمای نظام اقتصادی ایران؛
سرمقاله ای از دکتر موسی غنی نژاد
اخیرا دو دیدگاه تاملبرانگیز درخصوص ویژگی اقتصاد دولتی در ایران مطرح شده که البته همپوشانیهای زیادی هم باهم دارند. دیدگاه نخست را دکتر آخوندی مطرح کردند و اقتصاد ایران را نوعی نظام مرکانتیلیستی یا سوداگرانه دانستند که هیچ ربطی به اقتصاد آزاد رقابتی ندارد و نوعی نظام انحصاری سوداگرانه به زعامت برخی گروههای ذینفع متشکل با پشتیبانی بعضی قدرتهای سیاسی پیدا و پنهان است. دیدگاه دوم را علی میرزاخانی مطرح ساختند و نظام اقتصادی حاکم بر ایران را «تیولداری مدرن» توصیف کردند که به نوعی بازسازی سنت بسیار عقبمانده و منحوس زمانهای گذشته تاریخ کشور ما است. این هر دو دیدگاه واقعیتهای مهم و اسفناک اقتصاد ایران را آشکار میسازند.
http://goo.gl/cK1Nsa
http://goo.gl/pNN20i
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
سرمقاله ای از دکتر موسی غنی نژاد
اخیرا دو دیدگاه تاملبرانگیز درخصوص ویژگی اقتصاد دولتی در ایران مطرح شده که البته همپوشانیهای زیادی هم باهم دارند. دیدگاه نخست را دکتر آخوندی مطرح کردند و اقتصاد ایران را نوعی نظام مرکانتیلیستی یا سوداگرانه دانستند که هیچ ربطی به اقتصاد آزاد رقابتی ندارد و نوعی نظام انحصاری سوداگرانه به زعامت برخی گروههای ذینفع متشکل با پشتیبانی بعضی قدرتهای سیاسی پیدا و پنهان است. دیدگاه دوم را علی میرزاخانی مطرح ساختند و نظام اقتصادی حاکم بر ایران را «تیولداری مدرن» توصیف کردند که به نوعی بازسازی سنت بسیار عقبمانده و منحوس زمانهای گذشته تاریخ کشور ما است. این هر دو دیدگاه واقعیتهای مهم و اسفناک اقتصاد ایران را آشکار میسازند.
http://goo.gl/cK1Nsa
http://goo.gl/pNN20i
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
روند ساعتی تغییر نرخ دلار، یورو و درهم، امروز در بازار تهران
https://telegram.me/joinchat/BL8LFj0ZeDbgZhftWvWSVg
https://telegram.me/joinchat/BL8LFj0ZeDbgZhftWvWSVg
نوشداروی شفا یا شوکران هلاک
برخورد با مفاسد اقتصادی، این روزها به گردنههای صعبالعبور رسیده است. مبارزه با فساد از شناسایی عوامل بنیادی فسادساز مانند تصدیگریهای غیرضروری دولت، عدمشفافیت، عدول سیاستمداران از قانون و... شروع شد و اندکاندک به مصادیق رسید. اما در هفتههای اخیر موضوع فیشهای حقوقی به این بحث افزوده شد و حرارت آن چنان همه جا را گرفت که اصل داستان مبارزه با فساد به حاشیه رانده شد. کارشناسان و دیوانیان نیک میدانند که این دریافتهای نامتعارف، تنها یکی از نتایج فساد است و تمرکز کنونی بر آن، بعضا آدرس غلط دادن و رد گمکردن و گروکشی سیاسی از دولتی است که مبارزه با فساد از اولویتهای کاری آن است.
http://donya-e-eqtesad.com/news/1058869
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
برخورد با مفاسد اقتصادی، این روزها به گردنههای صعبالعبور رسیده است. مبارزه با فساد از شناسایی عوامل بنیادی فسادساز مانند تصدیگریهای غیرضروری دولت، عدمشفافیت، عدول سیاستمداران از قانون و... شروع شد و اندکاندک به مصادیق رسید. اما در هفتههای اخیر موضوع فیشهای حقوقی به این بحث افزوده شد و حرارت آن چنان همه جا را گرفت که اصل داستان مبارزه با فساد به حاشیه رانده شد. کارشناسان و دیوانیان نیک میدانند که این دریافتهای نامتعارف، تنها یکی از نتایج فساد است و تمرکز کنونی بر آن، بعضا آدرس غلط دادن و رد گمکردن و گروکشی سیاسی از دولتی است که مبارزه با فساد از اولویتهای کاری آن است.
http://donya-e-eqtesad.com/news/1058869
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
Donya-E-Eqtesad
روزنامه دنیای اقتصاد
پر مخاطب ترین روزنامه اقتصادی کشور
کاهش نوسانات بازار سهام
شاخص کل بورس تهران معاملات امروز یکشنبه را با رشد 98 واحدی به پایان برد تا این نماگر بار دیگر وارد سطح 74 هزار واحدی شود. در شرایط کنونی تقابل چند عامل، پیش بینی مسیر حرکت بورس را دشوار کرده است. از طرفی به سبب اصلاح قیمتها، تمایل خرید معاملهگران ریسکپذیر افزایش یافته است و از طرف دیگر به جهت ریسکهای موجود در بازار تمایل به فروش همچنان بالا است. تقابلی که به نظر میرسد به کاهش محدوده نوسانات بازار میانجامد. تحلیل "دنیای اقتصاد" از وضع موجود را فردا دوشنبه در صفحه بورس بخوانید.
http://goo.gl/UgKRTx
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
شاخص کل بورس تهران معاملات امروز یکشنبه را با رشد 98 واحدی به پایان برد تا این نماگر بار دیگر وارد سطح 74 هزار واحدی شود. در شرایط کنونی تقابل چند عامل، پیش بینی مسیر حرکت بورس را دشوار کرده است. از طرفی به سبب اصلاح قیمتها، تمایل خرید معاملهگران ریسکپذیر افزایش یافته است و از طرف دیگر به جهت ریسکهای موجود در بازار تمایل به فروش همچنان بالا است. تقابلی که به نظر میرسد به کاهش محدوده نوسانات بازار میانجامد. تحلیل "دنیای اقتصاد" از وضع موجود را فردا دوشنبه در صفحه بورس بخوانید.
http://goo.gl/UgKRTx
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
10 شرکت بورسی که امروز پرمعامله ترین سهم ها را به خود اختصاص دادند.
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
مرگ تدریجی برندها
در هفتههای اخیر تعطیلی کارخانه ارج موج رسانهای قابل توجهی را در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی بهوجود آورد. این اتفاق باعث ناراحتی و دلسردی همه آن کسانی شد که با محصولات تولیدی این شرکت زندگی کرده بودند. رسانهها نیز به تحلیل علت تعطیلی ارج پرداختند؛ اما مساله همچنان پابرجاست. در پرونده امروز باشگاه اقتصاددانان کارشناسان تأثیر تداوم شرایط فعلی بر صنایع کشور را بررسی کرده و به این سوال پاسخ داده اند که برای برونرفت از این شرایط دولت و بخش خصوصی باید چه اقداماتی را ساماندهی کنند.
http://donya-e-eqtesad.com/3804/bashgaheghtesad/'
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
در هفتههای اخیر تعطیلی کارخانه ارج موج رسانهای قابل توجهی را در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی بهوجود آورد. این اتفاق باعث ناراحتی و دلسردی همه آن کسانی شد که با محصولات تولیدی این شرکت زندگی کرده بودند. رسانهها نیز به تحلیل علت تعطیلی ارج پرداختند؛ اما مساله همچنان پابرجاست. در پرونده امروز باشگاه اقتصاددانان کارشناسان تأثیر تداوم شرایط فعلی بر صنایع کشور را بررسی کرده و به این سوال پاسخ داده اند که برای برونرفت از این شرایط دولت و بخش خصوصی باید چه اقداماتی را ساماندهی کنند.
http://donya-e-eqtesad.com/3804/bashgaheghtesad/'
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
Donya-E-Eqtesad
روزنامه دنیای اقتصاد
پر مخاطب ترین روزنامه اقتصادی کشور
ارج سکته نکرد، از سرطان مرد
ما در چه فضا و مختصاتی بر مرگ برندهای ایرانی شیون میکنیم؟ آیا این مرگ یک سکته ناگهانی بوده یا مرگی تدریجی؟ این بیماری واقعا لاعلاج بوده یا در درمان تعلل شده است؟ این بیماری واگیردار است یا نه؟ طی تمام این سالها حضور و نقش مخرب پدیدههایی به نام بنگاههای خصولتی، بازتوزیع ثروت را در قالب اجرای سیاست خصوصیسازی به بیراهه کشانده است. به همین خاطر هم معتقدم عزاداری به سبک منتقدان دولت برای تعطیلی ارج، ابزاری است برای پنهان کردن این غده سرطانی، چرا که ریشه ابتلا به این سرطان در دوران مسوولیت خودشان یا همفکرانشان شکل گرفته است.
http://donya-e-eqtesad.com/news/1058747
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
ما در چه فضا و مختصاتی بر مرگ برندهای ایرانی شیون میکنیم؟ آیا این مرگ یک سکته ناگهانی بوده یا مرگی تدریجی؟ این بیماری واقعا لاعلاج بوده یا در درمان تعلل شده است؟ این بیماری واگیردار است یا نه؟ طی تمام این سالها حضور و نقش مخرب پدیدههایی به نام بنگاههای خصولتی، بازتوزیع ثروت را در قالب اجرای سیاست خصوصیسازی به بیراهه کشانده است. به همین خاطر هم معتقدم عزاداری به سبک منتقدان دولت برای تعطیلی ارج، ابزاری است برای پنهان کردن این غده سرطانی، چرا که ریشه ابتلا به این سرطان در دوران مسوولیت خودشان یا همفکرانشان شکل گرفته است.
http://donya-e-eqtesad.com/news/1058747
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
Donya-E-Eqtesad
روزنامه دنیای اقتصاد
پر مخاطب ترین روزنامه اقتصادی کشور
مهمترین موانع رشد و تاسیس کسب و کارهای خرد در تهران و پیشنهادهایی برای رفع آنها
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
تغییر مسیر سپردهگیری
آخرین آمارها نشان میدهد که رشد مانده سپردهها در فروردینماه سال جاری نسبت به ماه قبل معادل 4/ 0 درصد بوده است یعنی کمترین رقم از دیماه سال 93. البته بهطور کلی رشد ماهانه سپردهها در فروردینماه کمتر از سایر ماهها است، اما نکته قابلتوجه اینکه رشد ماهانه سپردهها در فروردین سال 95، نسبت به دو دوره قبل (فروردینماه 93 و 94) نیز در سطح کمتری قرار داشته است. برخی از کارشناسان معتقدند که با کاهش نرخ سود بانکی، بخشی از رشد سپردههای مدتدار بانکها کاسته شده و این نقدینگی روانه سایر بازارها خواهد شد.
http://goo.gl/FMJUVL
http://goo.gl/2JTjHM
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
آخرین آمارها نشان میدهد که رشد مانده سپردهها در فروردینماه سال جاری نسبت به ماه قبل معادل 4/ 0 درصد بوده است یعنی کمترین رقم از دیماه سال 93. البته بهطور کلی رشد ماهانه سپردهها در فروردینماه کمتر از سایر ماهها است، اما نکته قابلتوجه اینکه رشد ماهانه سپردهها در فروردین سال 95، نسبت به دو دوره قبل (فروردینماه 93 و 94) نیز در سطح کمتری قرار داشته است. برخی از کارشناسان معتقدند که با کاهش نرخ سود بانکی، بخشی از رشد سپردههای مدتدار بانکها کاسته شده و این نقدینگی روانه سایر بازارها خواهد شد.
http://goo.gl/FMJUVL
http://goo.gl/2JTjHM
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
روند ساعتی تغییر نرخ انواع سکه، امروز در بازار تهران
https://telegram.me/joinchat/BL8LFj0ZeDbgZhftWvWSVg
https://telegram.me/joinchat/BL8LFj0ZeDbgZhftWvWSVg
توضیح وزیر ارتباطات درباره افشای اطلاعات مشترکان ایرانسل
وزیر ارتباطات امروز در صحن علنی مجلس درباره افشای اطلاعات مشترکان ایرانسل گفت: این موضوع به دوسال قبل باز می گردد که ایرانسل اطلاعات خود را در اختیار یکی از نهادها قرار داد که یکی از کارمندان آن نهاد، اطلاعات مشترکان را لو داد. به گفته واعظی در همان زمان با آن کارمند برخورد شد؛ با این حال افشای اطلاعات اخیر که در یکی از کانالهای اجتماعی رخ داد ناشی از تخلف دو سال قبل آن کارمند است. اطلاعات بیشتر در این باره را فردا دوشنبه در صفحه دیجیتال بخوانید.
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
وزیر ارتباطات امروز در صحن علنی مجلس درباره افشای اطلاعات مشترکان ایرانسل گفت: این موضوع به دوسال قبل باز می گردد که ایرانسل اطلاعات خود را در اختیار یکی از نهادها قرار داد که یکی از کارمندان آن نهاد، اطلاعات مشترکان را لو داد. به گفته واعظی در همان زمان با آن کارمند برخورد شد؛ با این حال افشای اطلاعات اخیر که در یکی از کانالهای اجتماعی رخ داد ناشی از تخلف دو سال قبل آن کارمند است. اطلاعات بیشتر در این باره را فردا دوشنبه در صفحه دیجیتال بخوانید.
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
بازگشت دلار به کانال 3400
امروز یکشنبه، دلار 28 تومان از ارزش خود را از دست داد تا از کانال 3 هزار و 500 تومان خارج شود و به قیمت 3 هزار و 495 تومان برسد. خارج نشدن ارز از بازار داخلی، عرضه بازارساز، پایین آمدن نرخ حواله درهم و کاهش تقاضا از جمله عواملی بودند که در کاهش قیمت دلار موثر بودند. برای اطلاع از انتظارات معامله گران در رابطه با آینده شاخص ارزی، گزارش روز دوشنبه «دنیای اقتصاد» را در صفحه 13 بخوانید.
http://goo.gl/ChKO04
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
امروز یکشنبه، دلار 28 تومان از ارزش خود را از دست داد تا از کانال 3 هزار و 500 تومان خارج شود و به قیمت 3 هزار و 495 تومان برسد. خارج نشدن ارز از بازار داخلی، عرضه بازارساز، پایین آمدن نرخ حواله درهم و کاهش تقاضا از جمله عواملی بودند که در کاهش قیمت دلار موثر بودند. برای اطلاع از انتظارات معامله گران در رابطه با آینده شاخص ارزی، گزارش روز دوشنبه «دنیای اقتصاد» را در صفحه 13 بخوانید.
http://goo.gl/ChKO04
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
قیمت برخی خودروهای تولید داخل در بازار تهران، در روز یکشنبه 13 تیرماه
https://telegram.me/joinchat/BL8LFj0ZeDbgZhftWvWSVg
https://telegram.me/joinchat/BL8LFj0ZeDbgZhftWvWSVg
Forwarded from كانال علی میرزاخانی
اقتصاد ایران؛ تیولداری يا مركانتيليسم؟
تحليلي از دكتر موسي غنی نژاد*
▪️اقتصاد ايران گرفتار چه نوع نظام اقتصادی است که به رغم برخورداری کشور از منابع عظيم، عملکرد مناسبي ندارد؟ بیرون آمدن از چرخه معیوب عملکرد پر نوسان و ضعیف اقتصاد ایران در گرو پاسخ به این پرسش است. مدتهای طولانی است که کثیری از اقتصاددانان بر این نکته پای فشرده اند که اقتصاد دولتی برآمده از رونق نفتی اوایل دهه پنجاه منشأ اصلی مشکلات ما است. اما اقتصاد دولتی، مفهومی کلی است که میتواند مصداق های گوناگونی داشته باشد و به تبع آن راه حل های گوناگونی را ایجاب کند.
▪️اخیراً دو دیدگاه تأمل برانگیز در خصوص ویژگی اقتصاد دولتی در ایران مطرح شده که البته همپوشانی های زیادی هم باهم دارند. دیدگاه نخست را دکتر آخوندی مطرح کردند و اقتصاد ایران را نوعی نظام مرکانتیلیستی یا سوداگرانه دانستند که هیچ ربطی به اقتصاد آزاد رقابتی ندارد و نوعی نظام انحصاری سوداگرانه به زعامت برخی گروه های ذینفع متشکل با پشتیبانی بعضی قدرت های سیاسی پیدا و پنهان است. دیدگاه دوم را علی میرزاخانی مطرح ساختند و نظام اقتصادی حاکم بر ایران را «تیولداری مدرن» توصیف کردند که به نوعی بازسازی سنت بسیار عقب مانده و منحوس زمان های گذشته تاریخ کشور ما است.
▪️مرکانتیلیسم یا اقتصاد سوداگرانه در اصل به نظام های سیاسی-اقتصادی دوران استعماری اروپا پیش از انقلاب صنعتی برمیگردد که در آنها پیوند تنگاتنگی میان قدرت سیاسی حاکم و اقتصاد وجود داشت. در این نظام ها دولت به بهانه حمایت از اقتصاد ملی، بر کل نظام اقتصادی چنگ میانداخت و مانع تجارت آزاد میشد. تعدادی از بنگاههای بزرگ که روابط نزدیکی با دولت داشتند از امتيازات انحصاری برخوردار بودند و بنگاههای کوچک و متوسط تحت سیطره بنگاههای انحصاری بزرگ وابسته به دولت قرار داشتند و نتیجتاً کل اقتصاد در چنبره قدرت سیاسی و اهداف آن گرفتار میشد. برخی ویژگی های سیستم قدیمی و منسوخ مرکانتیلیستی در اقتصاد امروزی ایران به وضوح قابل مشاهده است: اکثریت قریب به اتفاق بنگاههای بزرگ اقتصادی یا دولتی اند یا شبه دولتی و در هر صورت تحت امر مستقیم و غیر مستقیم قدرت سیاسی حاکم اعم از دولت به معنای خاص کلمه یا شهرداری ها و سایر ارگانهای حکومتی قرار دارند. تلاش های متعددی که از اواخر دهه 1360 برای آزاد سازی و خصوصی سازی اقتصاد ایران صورت گرفت موفقیت چندانی در ایجاد بخش خصوصی قوی و مستقل از قدرت سیاسی در بر نداشت.
▪️تیول از اصطلاحات دوره ایلخانان تا قاجاریه است و مقصود از آن واگذاری درآمد ناحیه معینی است از طرف پادشاه به اشخاص معین. سیستم تیولداری، بدترین نوع استفاده از منابع اقتصادی است چراکه تیولدار هیچ احساس تعلقی به منبع تحت اختیار خود ندارد و هر آن ممکن است این حق انتفاع را از دست بدهد. منافع تیولدار ایجاب میکند که در کوتاه ترین زمان و به هر طریق ممکن بیشترین بهره را از منبع تحت اختیار خود ببرد و هیچ هزینه ای برای افزایش بهره وری آن در آینده درازمدت متقبل نشود.
▪️مساعدترین شرایط برای رشد روابط تیولدارانه به اشکال جدید، اقتصاد دولتی است که در آن عمده منابع اقتصادی کشور از طریق ساز و کار دیوانسالاری دستگاه حکومتی تخصیص مییابد. زمانی که صاحب منصبان اداری، قدرت اقتصادی پیدا میکنند شرایط شبیه به روابط تیولدارانه به وجود میآید به ویژه اگر انتصاب مسئولان اداری ضوابط روشن و شفافی نداشته باشد و عمدتاً بر اساس روابط و ملاحظات جناحی و گروهی صورت گیرد. در این شرایط هر صاحب منصبی میداند که قدرت او موقتی است و هر آن در معرض از دست دادن آن است بنابراین در کوتاه ترین زمان ممکن باید بار خود را ببندد. مصداق این ادعا پاداش های آنچنانی است که برخی مدیران صاحب قدرت اقتصادی به خود داده اند در حالی که مجموعه های تحت مدیریت آن ها عملکرد خوبی نداشته یا حتی بعضاً ورشکسته بوده اند.
▪️امروز هم این خطر وجود دارد که با تقلیل موضوع اقتصاد تیولداری به یک دعوای جناحی، حقیقت افشا شده به سوء استفاده عده معدودی تعبیر گردد و با تنبیه و برکناری آنها موضوع درز گرفته شود. مصلحت عمومی ایجاب میکند که دعوای جناحی به راه افتاده با افشای حقوق های نجومی در جهت منافع ملی سوق داده شود. برای رسیدن به این مقصود دولت و مجلس محترم لازم است دو موضوع را در دستورکار خود قرار دهند: الف- بررسی چگونگی شکل گیری اقتصاد تیولداری ب- به رسمیت شناختن روزنامه نگاری تحقیقی. به این ترتیب، از یک سو، رها ساختن کشور از چنگ اقتصاد تیولداری به عنوان یک مسأله ملی وبحث کارشناسی مطرح میگردد و از سوی دیگر، یک تاکتیک سیاسی تضمین شده و منحصر به یک جناح سیاسی، تبدیل به ابزار نظارتی بسیار کارآمد برای کل جامعه میشود.
* چكيده سرمقاله "دنياي اقتصاد"
در روز يكشنبه مورخه سيزدهم تير
Telegram.me/eghtesademirzakhani
تحليلي از دكتر موسي غنی نژاد*
▪️اقتصاد ايران گرفتار چه نوع نظام اقتصادی است که به رغم برخورداری کشور از منابع عظيم، عملکرد مناسبي ندارد؟ بیرون آمدن از چرخه معیوب عملکرد پر نوسان و ضعیف اقتصاد ایران در گرو پاسخ به این پرسش است. مدتهای طولانی است که کثیری از اقتصاددانان بر این نکته پای فشرده اند که اقتصاد دولتی برآمده از رونق نفتی اوایل دهه پنجاه منشأ اصلی مشکلات ما است. اما اقتصاد دولتی، مفهومی کلی است که میتواند مصداق های گوناگونی داشته باشد و به تبع آن راه حل های گوناگونی را ایجاب کند.
▪️اخیراً دو دیدگاه تأمل برانگیز در خصوص ویژگی اقتصاد دولتی در ایران مطرح شده که البته همپوشانی های زیادی هم باهم دارند. دیدگاه نخست را دکتر آخوندی مطرح کردند و اقتصاد ایران را نوعی نظام مرکانتیلیستی یا سوداگرانه دانستند که هیچ ربطی به اقتصاد آزاد رقابتی ندارد و نوعی نظام انحصاری سوداگرانه به زعامت برخی گروه های ذینفع متشکل با پشتیبانی بعضی قدرت های سیاسی پیدا و پنهان است. دیدگاه دوم را علی میرزاخانی مطرح ساختند و نظام اقتصادی حاکم بر ایران را «تیولداری مدرن» توصیف کردند که به نوعی بازسازی سنت بسیار عقب مانده و منحوس زمان های گذشته تاریخ کشور ما است.
▪️مرکانتیلیسم یا اقتصاد سوداگرانه در اصل به نظام های سیاسی-اقتصادی دوران استعماری اروپا پیش از انقلاب صنعتی برمیگردد که در آنها پیوند تنگاتنگی میان قدرت سیاسی حاکم و اقتصاد وجود داشت. در این نظام ها دولت به بهانه حمایت از اقتصاد ملی، بر کل نظام اقتصادی چنگ میانداخت و مانع تجارت آزاد میشد. تعدادی از بنگاههای بزرگ که روابط نزدیکی با دولت داشتند از امتيازات انحصاری برخوردار بودند و بنگاههای کوچک و متوسط تحت سیطره بنگاههای انحصاری بزرگ وابسته به دولت قرار داشتند و نتیجتاً کل اقتصاد در چنبره قدرت سیاسی و اهداف آن گرفتار میشد. برخی ویژگی های سیستم قدیمی و منسوخ مرکانتیلیستی در اقتصاد امروزی ایران به وضوح قابل مشاهده است: اکثریت قریب به اتفاق بنگاههای بزرگ اقتصادی یا دولتی اند یا شبه دولتی و در هر صورت تحت امر مستقیم و غیر مستقیم قدرت سیاسی حاکم اعم از دولت به معنای خاص کلمه یا شهرداری ها و سایر ارگانهای حکومتی قرار دارند. تلاش های متعددی که از اواخر دهه 1360 برای آزاد سازی و خصوصی سازی اقتصاد ایران صورت گرفت موفقیت چندانی در ایجاد بخش خصوصی قوی و مستقل از قدرت سیاسی در بر نداشت.
▪️تیول از اصطلاحات دوره ایلخانان تا قاجاریه است و مقصود از آن واگذاری درآمد ناحیه معینی است از طرف پادشاه به اشخاص معین. سیستم تیولداری، بدترین نوع استفاده از منابع اقتصادی است چراکه تیولدار هیچ احساس تعلقی به منبع تحت اختیار خود ندارد و هر آن ممکن است این حق انتفاع را از دست بدهد. منافع تیولدار ایجاب میکند که در کوتاه ترین زمان و به هر طریق ممکن بیشترین بهره را از منبع تحت اختیار خود ببرد و هیچ هزینه ای برای افزایش بهره وری آن در آینده درازمدت متقبل نشود.
▪️مساعدترین شرایط برای رشد روابط تیولدارانه به اشکال جدید، اقتصاد دولتی است که در آن عمده منابع اقتصادی کشور از طریق ساز و کار دیوانسالاری دستگاه حکومتی تخصیص مییابد. زمانی که صاحب منصبان اداری، قدرت اقتصادی پیدا میکنند شرایط شبیه به روابط تیولدارانه به وجود میآید به ویژه اگر انتصاب مسئولان اداری ضوابط روشن و شفافی نداشته باشد و عمدتاً بر اساس روابط و ملاحظات جناحی و گروهی صورت گیرد. در این شرایط هر صاحب منصبی میداند که قدرت او موقتی است و هر آن در معرض از دست دادن آن است بنابراین در کوتاه ترین زمان ممکن باید بار خود را ببندد. مصداق این ادعا پاداش های آنچنانی است که برخی مدیران صاحب قدرت اقتصادی به خود داده اند در حالی که مجموعه های تحت مدیریت آن ها عملکرد خوبی نداشته یا حتی بعضاً ورشکسته بوده اند.
▪️امروز هم این خطر وجود دارد که با تقلیل موضوع اقتصاد تیولداری به یک دعوای جناحی، حقیقت افشا شده به سوء استفاده عده معدودی تعبیر گردد و با تنبیه و برکناری آنها موضوع درز گرفته شود. مصلحت عمومی ایجاب میکند که دعوای جناحی به راه افتاده با افشای حقوق های نجومی در جهت منافع ملی سوق داده شود. برای رسیدن به این مقصود دولت و مجلس محترم لازم است دو موضوع را در دستورکار خود قرار دهند: الف- بررسی چگونگی شکل گیری اقتصاد تیولداری ب- به رسمیت شناختن روزنامه نگاری تحقیقی. به این ترتیب، از یک سو، رها ساختن کشور از چنگ اقتصاد تیولداری به عنوان یک مسأله ملی وبحث کارشناسی مطرح میگردد و از سوی دیگر، یک تاکتیک سیاسی تضمین شده و منحصر به یک جناح سیاسی، تبدیل به ابزار نظارتی بسیار کارآمد برای کل جامعه میشود.
* چكيده سرمقاله "دنياي اقتصاد"
در روز يكشنبه مورخه سيزدهم تير
Telegram.me/eghtesademirzakhani
Telegram
كانال علی میرزاخانی
سردبیر «فردای اقتصاد»
@mir1350
اینستاگرام:
Instagram.com/alimirzakhani1400
@mir1350
اینستاگرام:
Instagram.com/alimirzakhani1400