Президент қарори билар яқин истиқболда Тошкент шаҳрида жамоат транспорти устуворлигини ошириш бўйича бир қатор чора-тадбирлар таклиф этилмоқда:

➖Транспорт ва пиёдалар оқимларининг кесишиш нуқталари сонини камайтириш, алоҳида автобус йўлларини ташкил этиш орқали тезкор автобус йўналишлари (BRT) тизимини жорий этиш.

➖Чорраҳаларда автобусларнинг устувор ҳаракатини таъминлаш мақсадида йўлларни реконструкция қилиш.

➖Йўловчилар ва йўналишли таксиларнинг хавфсиз ва тўсиқсиз ҳаракатланишини ҳисобга олган ҳолда бекатларни реконструкция қилиш.

➖Зарур бўлганда, транспорт ўтиш жойларини ташкил этиш.

Ушбу вазифалар Тошкент шаҳри маҳаллий бюджети маблағлари ҳисобидан 2025 йил давомида амалга оширилиши керак.

Hech qachon o’zimni zo’r fotograf, deb bilmaganman. Fotografiya men uchun oylik to’lanadigan xobbi. Qanday ko’rsam shunday kadr olaman.

Fotografiya – nima demoqchi bo’lsam, shuni so’zsiz yetkazish vositasi. Rasm ba’zan so’zdan ham kuchliroq ekanligini isbotlaydigan unsur.

Siyosat – eng sevimli yo’nalishim.
Sport – eng zavqli yo’nalishim.
Street photo – eng qalbga yaqin yo’nalishim. Hammasi – fotografiya!

©️Maddy Norman

Hech qachon o’zimni zo’r fotograf, deb bilmaganman. Fotografiya men uchun oylik to’lanadigan xobbi. Qanday ko’rsam shunday kadr olaman.

Fotografiya – nima demoqchi bo’lsam, shuni so’zsiz yetkazish vositasi. Rasm ba’zan so’zdan ham kuchliroq ekanligini isbotlaydigan unsur.

Siyosat – eng sevimli yo’nalishim.
Sport – eng zavqli yo’nalishim.
Street photo – eng qalbga yaqin yo’nalishim. Hammasi – fotografiya!

©️Maddy Norman

Matbuot kotibi: xolislik paradoksi

Oxirgi kunlar Amerikadagi xabarlar, media chiqish va reportajlarda ko‘zimga ajoyib bir shaxsiyat tashlanyapti. Uning ismi Kerolayn Levitt. AQSH Prezidenti Donald Trampning matbuot kotibi.

Oq Uyga kelgan eng yosh bosh voiz. 1997-yilda tug‘ilgan qiz AQSHdagi yirik media tashkilotlar vakillari, jurnalistlar oldida, menimcha, o‘z ishini "besh" bahoga uddalamoqda.

Uni bir so‘zni xato aytib yuborgani uchun nokompetent mutaxassisga, Trampga sodiqligi uchungina lavozimni egallagan tirranchaga va, eng qizig‘i, noxolisga chiqarishyapti.

Aslida matbuot kotiblari to‘liq xolis bo‘lishi, bo‘lib ham, siyosatda, bo‘lib ham, Oq Uyda deyarli imkonsiz, IMHO. Ular aslida bir yoqlamalikning nozik nuqtasini topa olgani uchun oylik olishadi.

Ko‘pincha biz ideallar haqida ko‘p o‘ylaymiz va gapiramiz, ammo gohida ular real hayotga to‘g‘ri kelmaydi. Biz ideallarga intilishimiz kerak, albatta, lekin Trampning qanday odam va prezidentligini bila turib, uning voizi matbuotparvar bo‘lishini kutish anoyilik. Va bekorchilik.)

O‘zbekiston voqeligida, fikri ojizimcha, matbuot kotiblarimizning Kerolayndan dadillik, so‘zomollik va ishonch bilan gapirish borasida o‘rganadiganlari ko‘p.

P.S. Matbuot kotiblari xolisroq bo‘lishining bir sharti — ular jurnalist bo‘lib ishlagan bo‘lishlaridadir. Avvallari jurnalistlar PR va "strategik kommunikatsiyalar"ga o‘tib ketsa, xafa bo‘lardim. Aslida, gapni aylantirishga usta yuristlar va tishi "spin doktorlik" bilan chiqqan qip-qizil PRchilar bunday lavozimlarga kelgandan ko‘ra tahririyatlarda ishlagan odam bu ishni qilgani yaxshiroq.

@dengizortidan

O‘zbekistondagi 32 yoshli IT kompaniya

LinkedIn‘da rossiyaliklar tashkil qilgan media va iventlar kompaniyasi "Plus Forum"ning postiga ko‘zim tushdi.

Digital Kyrgyzstan 2025 degan yirik tadbirga O‘zbekistonning FIDO-BIZNES kompaniyasi bosh homiy bo‘lgani haqida yozilgan ekan.

Postda yozilishicha,

"FIDO-BIZNES" kompaniyasi 1993-yilda tashkil etilgan. Bugungi kunga kelib, kompaniya O‘zbekiston bozorida axborot tizimlari va texnologik yechimlarning yirik ishlab chiquvchilari va yetkazib beruvchilaridan biriga aylandi.

Bugungi kunda kompaniya portfelida 56 ta patentlangan ishlanma va 1800 ta amalga oshirilgan loyiha mavjud. Kompaniyaning shtatida 300 dan ortiq xodim doimiy asosda ishlaydi. "FIDO-BIZNES" kompaniyasi quyidagi xalqaro kompaniyalarning hamkori hisoblanadi: Oracle, Microsoft, SWIFT, NetApp, VisionLabs, Salesforce (Tableau), Huawei, Hikvision, ОСМ Analitika, Luxms BI, Macroscop, Micro Focus VERTICA, DELL va Apple.

Ushbu kompaniya rahbariyati vakili bilan suhbatlashganimda Fido BIznesning ko‘plab qiziqarli loyihalari qatori 90-yillarda O‘zbekiston banklarini analogli telefon stansiyalari orqali bog‘lashgani haqida eshitib hayron qolgan edim.

Kompaniya nafaqat Qirg‘iziston, balki butun dunyoga kengayish salohiyatiga ega. Eng yaxshi muhandislar va loyiha menejerlari jalb qilinsa va global ko‘zqarash bo‘lsa bas.

@dengizortidan

O‘zbekistonda benzin narxi 1 galloni (3,7 litr) 3,75 dollar, ya‘ni litriga 1 dollardan.

Eronda 3,7 litr benzin 11 sentga tushadi. Bu litriga 4 sentdan ham kam.

https://www.voronoiapp.com/energy/-How-Much-Does-Everyone-Pay-for-Gas-Around-the-Globe-3990

“Importniy” va nozikta’b bomjlar haqida

Bugun Kaliforniyadagi Fremont shahri (San Fransiskodan bir soatli yoʻl) millatvakillar kengashi uysizlarga yordam berishni ta’qiqlash uchun ovoz beribdi.

Mutaxassis va faollar juda keng tushuncha deb aytayotgan “yordam berish” (aiding and abetting) uchun jarima 1000 dollargacha deb belgilanyapti. Bu tartib 30 kunda kuchga kirishi kerak.

Gap shundaki, avvalroq yozganimdek, Amerikada uysizlar va uysizlik — uzoq vaqtdan beri yechilmayotgan va yechilishi ham dargumon boʻlgan muammo. Ham davlat, ham cherkov, ham odamlarning sadaqalari ular uchun osh-ovqat, kiyim, nasha va kontraseptik vositalar olib berishga yoʻnaltiriladi. Bir tomondan saxovatni cheklash yomon, boshqa tomondan bu boqimandalikka yoʻl ochadi, uysizlar sonini koʻpaytirishi ham mumkin (menda raqamlar va tadqiqot yoʻq, shunchaki IMHO).

Uysizlik — bu ayrim hollarda ilojsizlik emas, qarordir. Koʻpchilik uysizlar ongli ravishda, isyon qilibmi, shu hayot tarzini tanlaydi. Bir marta koʻchadagi bomjga non bersam, mensimay olmagan. Shunaqa ta’bi ham nozik ayrimlarining.

Bir necha oy oldin Oʻzbekistonda “importniy bomj” haqidagi videoni koʻrgandim. Keyin uyda aytib qolishdi: avvallari Sovet paytida rossiyalik bomjlar qahratonda Toshkentga kelishar, nisbatan issiqroq shaharda jon saqlab, cherkovlarda ovqatlanib, yana bahorda qaytib ketishar ekan. Importniy bomj degan gap oʻshandan qolgan boʻlsa ajabmas.

@dengizortidan

Biznikilar chetga ketishi yo‘qotishmi yoki imkoniyat?

Kecha Pivot shu haqda maqola tayyorlabdi. Bu O‘zbekiston uchun eng katta mavzulardan biri. Sababi YaIMning taxminan 15 foiziga teng pul jo‘natmalari. Yiliga 20 milliard (!) dollar jo‘natmaning o‘zi katta gap.

Pul jo‘natmalarini chetga surib turaylik

Armaniston, Filippin, Isroil, Livan va Hindiston kabi ko‘plab mamlakatlar misolida xorijdagi diasporalar savdo aloqalarida, ilg‘or tajribalarni vatanga olib kelishda, biznesni rivojlantirishda roli katta.

Faqat xorijdagi vatandoshlarimizga — xoh ular malaka talab qilmaydigan kasb-hunarlarni tutgan bo‘lsin, xoh katta-katta kompaniyalarda ishlasin — to‘g‘ri signal bera olishimiz kerak.

Kichik misol: vidik olib kelsangiz, boj yo‘q

1960-yillardan boshlab yuzlagan turklar Germaniya keta boshlagan, ko‘pchilikka ma‘lum, u yerda haligacha katta turk diasporasi bor. 1980-yillarda Turkiya hukumati o‘z vatandoshlariga Germaniyadan video magnitofonlar olib kirishda bojxona to‘lovlarini bekor qiladi.

Shu tufayli yuz minglab turk oilalari uyida kino ko‘rish imkoniga ega bo‘ladi. Bu esa yangi bozor yaratib, Turkiyada mustaqil videofilmlar, seriallar va videoijara do‘konlari paydo bo‘lishiga turtki bergan. Natijada, turk kinosanoati rivojlangan.

Shunday bojsiz import siyosati boshqa tovarlar, xususan, tikuv mashinalari va boshqa jihozlarga ham qo‘llangan. Natijada Turkiyada sanoat rivojlangan.

Qaytsam, axir O‘zbekistonda hamma narsa dabdala-ku

Kecha San-Fransiskodan kelgan bir do‘stimiz bilan gaplashdik. U "O‘zbekistonda davlat ishlariga kirishda, biznes qilishda tanish-bilishchilik va korrupsiya elementlari ko‘p-ku" dedi. (So‘ramadiyam, aniq bilgandek aytdi, O‘zbekistondagi kompaniya va tashkilotlarning HR brendi bilan shug‘ullanuvchilarga mana katta "alert".)

Umumiyatla, ming afsus, u haq. Lekin aynan u kabi Kremniy vodiysidagi yirik IT kompaniyalarida ishlagan mutaxassislar uchun ko‘p tashkilot va kompaniyalarda meritokratiya (bilim va qobiliyat ustuvorligi) derazasi yetarlicha ochiq.

Ya'ni O‘zbekistonda nepotizm va korrupsiya bormi? Bor. Mutlaq hamma yerda va barcha sohalar-u lavozimlar kesimida shundaymi? Yo'q albatta. Hamma gap detallarda.

Hammasi dabdala emas-u, lekin

Chet eldagi eng tadbirkor, eng iste'dodli va tirishqoq o'zbekistonliklarning vatanga qaytishi uchun sharoit yaratish uchun ham ko'p narsa qilinishi kerak. Ularga bo‘lgan munosabat o‘zgarishi lozim. Mehnat huquqlari ta'minlanishi, insoniylik bo‘lishi zarur.

Xullas, diasporalarimiz — bitmas-tuganmas imkoniyat manbasi. Faqat undan foydalanishni o‘rganishimiz kerak.

O‘zbek baribir pul jo‘natadi, baribir vatanni sog‘inadi, katta ehtimol bilan baribir qaytadi.

#menbirazamatnibilaman

"Kosmos" haqida

O'tgan hafta Fransiya va Kanadadagi eng oldi laboratoriyalarda materialshunoslik bo'yicha ishlaydigan hamyurtimiz Nurzod aka Zakirov bilan ko'rishdik. Osh yedik Kamolonda. (Afsus rasmga tushmabmiz)

Nurzod aka fizik olim, muhandis. Men ularga: "Qani endi ko'proq yoshlar aniq va texnik fanlarga ko'proq qiziqsa... Mana siz shu sohadasiz, katta ishlar qilyapsiz, siz "Rocket Scientist"siz-da" dedim.

Ular kulib, “ha, oʻzi men ishlayotgan loyihalardan biri — Airbus kompaniyasi fazo kemalariga butlovchi qism ishlab chiqarish” dedilar.

Ya’ni rostan ham raketachi olim ekanlar.

Kecha bir tadbirda Amirbek Salimov degan yigitni koʻrib qoldim. Meni bir yil avval Fredrich Ebert fondi Toshkentda yosh liderlar uchun trening oʻtishga chaqirishgandi. Oʻshanda Amirbek ham auditoriyada boʻlgan, pritom eng faollaridan edi.

U hozir Germaniyada oʻqiyapti, nima yangiliklar desam, “Bonn Universitetida magistratura qilyapman, bir modulimiz doirasida NATO bosh qarorgohiga kirdim (diplomatik pasportsiz oʻsha yerga kirgan birinchi oʻzbekistonlik boʻpti), yana bir modulimizni nemis razvedkasida rahbar boʻlgan odam olib boryapti” deb javob berdi!

“Iye, Amirbek, bu kosmos-ku” desam, u: “aka, astro-siyosat” degan modulimiz ham bor deydi. Hozir tekshirdim rostan shunday mavzu bor ekan: “Global Power Shifts: International Aerospace Security and Defense, Astro-Politics”…

Turli shtatlarda odamlar muomalasi sezilarli farq qiladi. Masalan, Nyu-York odamlari biroz qo‘rsroq. Buni ayniqsa Filadelfiyadan ko‘chib kelganda va ora-orada Nyu-Yorkdan tashqariga safar qilganimda sezganman. Filadelfiya va hattoki Nyu-York shtatining boshqa shaharchalarida ham odamlar ancha samimiy: ko‘chada notanish odam bilan ham kulishib so‘rashishadi. Albatta, ularning tabassumi ko‘pincha sun’iy tuyuladi, lekin shu hushmuomalalik kayfiyatni ko‘taradi. Nyu-Yorkda esa odamlar shoshqaloq, notanish odamga e’tibor bermaydi.

Bir voqea esimga tushdi: Filadelfiyaga endi kelganimda metroda adashib qolib, yordam so‘radim - jilmayib “uzr, bilmayman” deb javob berdi. Xuddi shunday voqea Nyu-Yorkda ham bo‘ldi - yordam so‘radim, bir kishi qo‘lini siltab o‘tib ketdi, lekin bir necha soniyadan so‘ng qaytib kelib, bilmasligini aytdi va metro xaritasiga olib borib, qaysi bekatda tushib, qaysi yo‘lga o‘tishimni batafsil tushuntirdi.

Bir memda aytilgandi: g‘arbiy shtatlardagi odamlar hushmuomala, lekin mehribon emas. Sharqiy shtatlar esa mehribon, lekin hushmuomala emas.

P.S. Albatta, umumiylashtirish ham to‘g‘ri emas.

Amerikada "ticket" (jarima) olish fojiaga teng edi, masalan.

Pullik parkovkalarning o‘zbekona modeli

Mening ish joyim Buxoro ko‘chasida. Sobiq "Sharq ziyokori" kitobi joylashgan binoda ishlayman. Eslashingiz uchun yana bu yerda mashhur "Toshkent gullari" do‘koni, keyin yaqinda ochilib uncha-muncha shaharliklar orasida tanilib qolgan Shavi Coffee qahvaxonasi ham joylashgan.

Har kuni men ishxonamga kirayotib va chiqayotib g‘aroyib manzaraning guvohi bo‘laman. Yo‘l chetidagi parkovkalarda turgan deyarli barcha avtomobillarning old oynalariga qog‘oz tirkalgan. Men ham bir marta shaharning boshqa chetida shunday qog‘ozga nasibador topilganim uchun bilaman: bu jarima varag‘i.

Parkovka narxi — soatiga 12 ming so‘m, har ikki-uch soat oralig‘idagi tekshiruvda oynaartgichga qistiriladigan jarima varag‘idagi summa ham 12 ming so‘m. Va, bu bor-yo‘q jazoning o‘zi.

Bir necha soatdan beri na parkovka pulini, na jarimani to‘lamaganlar avtomobili, tushunishimcha, shatakka olinib, jarima maydonchasiga eltilmaydi.

Qo‘shni binoda ishlaydigan bir odamga "sizning mashinangiz ham shu yerdami?" deb so‘radim. U imlab, mashinasini ko‘rsatdi va "avtomobil raqamini yechib qo‘yganman, sababi avtomobil raqami harakatlanayotgan ulovlar uchun, to‘xtab turgan payt unga hojat yo‘q" dedi. Men "qoyiley" deb o‘ylab qoldim. "Sizga ham jarima yozib ketishadimi?" deb so‘radim.

"Bular jarima emas", dedi u jiddiy ohangda. "Bular ogohlantirish qog‘ozi-ku" dedi. Men esa "yo‘q, axir, u yerda 12 ming so‘m deb yozilgan-ku" desam, "bilmasam, men qarab, o‘qib o‘tirmayman, tashlab yuboraman" dedi u.

Keyin shu ko‘chaning boshrog‘idagi Kasaba uyushmalari federatsiyasi rahbarlari tekshiruvchilarga "bizning bino oldidagi mashinalarga jarima yozmaysan" deb ularning "tanobini tortib qo‘ygani" haqida faxrlanib so‘zladi. Buni tekshirmadim, ammo, shu-u-uncha mantiqsizlikdan keyin "bo‘lishi ham mumkin, tavba" deb qo‘ya qoldim.

Ammo shu parkovkalar pullik bo‘lgach, Buxoro ko‘chasi sal ochilgani, mashinalar bilan liq to‘lib yotmayotganini e‘tirof qilish kerak. Bunday buzuq tizim bilan bu qanday uddalangani esa yana bir qiziq savol.

Balki, nimadirni bilmasman, bilganlar bildirsinlar.

Bir yigit Oʻzbekistonda katta-katta ishlarda ishlab, San Fransiskoga borgan ekan. Tajribang yoʻq deb uni pitseriyaga ishga olishmagan ekan.

Eshitmaganmidinglar shunaqasini? ;)

San-Fransiskodagi bir vyetnamcha restoranga idish yuvuvchi kerak ekan, soatiga 50 dollar to‘larkan (#)

10 ming metr balandlikdagi onlayn dars

Men strategik kommunikatsiyalar boʻyicha magistratura dasturida oʻqishni boshladim.

Men kirgan birinchi dars 9-sentyabr kuni Toshkent vaqti bilan 18:00ga toʻgʻrilangan edi.

Men shu payt Dubaydan Londonga uchayotgan, taxminan 10 ming metr balandlikda, samolyotda ketayotgandim.

Darsga kirish uchun pullik Wi-Fi sotib olmoqchi edim, oʻzi bepul ekan. 2 soatdan oshiq vaqtcha maza qilib darsda qatnashdim.

#xarakirixachapuri

Mind the doors - eshiklardan uzoqroq turing
Mind the gap - (keep the distance), masofa saqlang
Dine-in / Take Away - For Here / To go (shu yerda/ S soboy)
Quid - funt sterling

;)