​​ПУЛ БЕРИБ ИЖАРА ҲАҚИ ОЛИШ
#ижара #савдо
#ҳалол_ҳаром

❓1867-САВОЛ: Бир танишим сартарошхона қурди. Ўзи ҳам сартарош. Қурган сартарошхонаси қирқ миллионга тайёр бўлди. Кейин менга келиб, “Менга қирқ миллион бер, мен ижарага ишлаб, сенга ижара ҳақи тўлайман”, деди. Шундан олган фойдам ҳалол бўладими?

💬 ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Ушбу келишув шаръан ижара ҳисобланмайди. Бирор объектни ижарага беришингиз учун аввал у сизнинг мулкингизга ўтиши керак бўлади. Мазкур ҳолатда эса сартарошхона танишингизники бўлиб қолмоқда. Аслида, бу қирқ миллион сўм қарз бериб, унинг эвазига фойда олишдир ва бу шариатда тақиқланган судхўрлик саналади. Ҳадиси шарифларда фойда келтирадиган ҳар қандай қарз рибодир, дейилган. Шунинг учун у сартарошхонасини сизга сотсин. Сизга ўтгач, унга ижарага берасиз ва олган пулингиз ҳалол бўлади. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

YouTube | Instagram | Facebook |Ummalife

🔗 Улашинг: @diniysavollar

ШЕРИКЛИККА МОЛ, ҚЎЙ БОҚИШ
#савдо #шериклик

❓1868-САВОЛ: Бир танишим менга шундай таклиф берди: “Мен ўнта қорамол сотиб оламан ва сен уни боқасан. Еми ҳам сендан бўлади. Тушган фойда ўртада бўлади”, деди. Биз ишни бошладик. Келишувимиз тўғри бўлганми?

💬 ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Бундай келишув ножоиз ҳисобланади. Чунки сизлар қилмоқчи бўлган иш шариатда мушорака, яъни шериклик ҳисобланади. Пул тикиб қилинадиган шериклик ишида икки томон ҳам пул қўшиши керак бўлади. Шунинг учун шеригингиз олган қорамолини ярми ёки бир қисмини сизга насияга бўлса ҳам, маълум маблағга сотсин. Пулини имкониятингизга қараб, бериб бораверасиз. Шунда қорамоллар ҳар иккингизнинг мулкингизга айланади. Ана шундан кейин ишни давом эттираверасизлар.
Масаланинг яна бир ечими шуки, агар танишингиз рози бўлсалар, улар 10 та мол ва уларнинг ем-ҳашакларига етарли пул тикади. Сиз уларни боқасиз ва фойда нисбатига келишиб оласизлар. Бу музораба битими бўлиб, бундай шаклда ишлашларингиз ҳам жоиз бўлади.
Сиз айтган ҳолатда эса фойдага шерик бўла олмайсиз, балки ҳайвонларни боққанингиз учун хизмат ҳақи ва сарф қилган емингизнинг пулини оласиз. Хизмат ҳақи сиз каби ҳайвон боқувчилар қанча ҳақ олса, шунча миқдорда бўлади. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

YouTube | Instagram | Facebook |Ummalife

🔗 Улашинг: @diniysavollar

#Намоз_вақтлари

«... албатта, намоз мўминларга вақти тайин бўлган фарздир» (Нисо 103)
2025/1447 | 27 Сентябрь шанба

🔗 Яқинларингизга ҳам эслатинг: @diniysavollar

#Намоз_вақтлари

«... албатта, намоз мўминларга вақти тайин бўлган фарздир» (Нисо 103)
2025/1447 | 28 Сентябрь якшанба

🔗 Яқинларингизга ҳам эслатинг: @diniysavollar

​​КЛЕКСАН ДОРИСИ
#ҳалол_ҳаром

❓1869-САВОЛ: Ҳозирда кўп беморларни даволашда клексан дориси қўлланилмоқда, аммо яқинда ушбу препаратни чўчқадан олиниши ҳақида ўқиб қолдим. Мусулмон киши ушбу доридан фойдаланиши мумкинми?

💬 ЖАВОБ: Бисмиллаҳир роҳманир роҳим. “Клексан” тижорат белгиси остида чиқарилаётган бу препаратнинг тиббий номи “эноксапарин натрий”дир. Бир қатор манбаларда ҳақиқатан ҳам ушбу препарат чўчқа ичагининг шиллиқ қаватидан ишлаб чиқарилиши айтилган. Фармокологик жиҳатдан ушбу препарат паст молекуляр массали гепарин ҳисобланади. Маккадаги Ислом фиқҳи академиясининг 2003 йил 13-17 декабрь кунлари бўлиб ўтган йиллик йиғилишида “Паст молекуляр вазнга эга гепарин” воситасидан фойдаланиш мавзуси ўрганиб чиқилди. Йиғилишда оддий гепариндан паст молекуляр вазнга эга гепаринни ажратиб олиш кимёвий жараёнлар воситасида амалга оширилади, натижада физик ва кимёвий хусусиятлари оддий гепариндан фарқ қиладиган янги модда ҳосил бўлади, бу эса фиқҳдаги истиҳола (моддани бутунлай бошқа моддага айланиб кетиши)га мувофиқ келади, деган хулосага келинди. Фиқҳий қоидага кўра, нопок модда истиҳола жараёнидан ўтса, пок моддага айланади.
Юқоридаги қарордан паст молекуляр вазнга эга гепариндан фойдаланиш мумкинлиги келиб чиқади. Клексан препаратининг таркиби эноксапарин натрий эканини, у эса паст молекуляр вазнга эга бўлган гепаринлигини ҳисобга олсак, ушбу дори воситасидан фойдаланиш жоиз деган хулоса чиқади. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

YouTube | Instagram | Facebook |Ummalife

🔗 Улашинг: @diniysavollar

#Намоз_вақтлари

«... албатта, намоз мўминларга вақти тайин бўлган фарздир» (Нисо 103)
2025/1447 | 29 Сентябрь душанба

🔗 Яқинларингизга ҳам эслатинг: @diniysavollar

​​ПУЛ ЎТКАЗМАСИ УЧУН ҲАҚ ТЎЛАШ
#ҳалол_ҳаром

❓1870-САВОЛ: Мен Россияда ишлайман, Россиядан Ўзбекистонга пул жўнатишда пул ўтказмалари (денежный перевод) лардан фойдаланаман. Улар пул жўнатганимга маълум фоиз миқдорида воситачилик ҳақи олишади. Ана шундай иловалар орқали пул жўнатишим ҳалолми?

💬 ЖАВОБ: Ҳозирги кундаги пул ўтказмалари хизматидан фойдаланиб, унинг эвазига маълум бир миқдорда воситачилик ҳақи тўлаш жоиздир.
Олинаётган бу комиссия тўлови қарз устига қўйилаётган фоиз эмас, балки пулни бир жойдан иккинчи жойга тез ва хавфсиз етказиб бериш, ҳужжатларни расмийлаштириш каби хизматлар учун олинаётган ҳақ ҳисобланади. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

YouTube | Instagram | Facebook |Ummalife

🔗 Улашинг: @diniysavollar

#Намоз_вақтлари

«... албатта, намоз мўминларга вақти тайин бўлган фарздир» (Нисо 103)
2025/1447 | 30 Сентябрь сешанба

🔗 Яқинларингизга ҳам эслатинг: @diniysavollar

​​ЗИКРДА ХУШУНИНГ ШАРТЛИГИ
#зикр

❓1871-САВОЛ: Зикр қилганимда маъносига тушуниб, хушу билан қилолмайман. Тилимга оғир келадигандек туюлади. Гуноҳлар сабабли бўлса керак деб истиғфор айтаман. Лекин истиғфорда ҳам хушу бўлмагани учун айтмай қўяман. Худди зикр, истиғфор айтганимда фойдаси бўлмаётгандек, нимадир хатодек туюлади. Нима қилсам бўлади?

💬 ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Зикр ва истиғфорда хушу топилмаётгани учун тарк этиш тўғри келмайди. Чунки шайтон айнан шуни истайди. Тилнинг ўзи билан айтилган зикр ҳам фойдадан холи эмас ва бу Аллоҳ ёдида турганининг белгисидир. Қалбдаги хушу эса вақт ўтиши билан, гуноҳлардан тийилиб, ибодатда бардавом бўлиш орқали аста-секин ҳосил бўлади.
Шундай экан, амалларингиз қабул бўлишидан умид қилиб, камчилик билан бўлса-да, зикр ва истиғфорда бардавом бўлинг. Аллоҳ таолодан дуо қилиб сўранг, албатта, қалбингизга хушу солиб қўяди. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

YouTube | Instagram | Facebook |Ummalife

🔗 Улашинг: @diniysavollar

БАҚАРА СУРАСИНИ ЎҚИШ
#Қуръон

❓1872-САВОЛ: Бир ҳадис ўқиб қолдим. Унда Бақара сурасини "ушлаш" барака деган жумла бор экан. "Ушлаш" сўзини қандай тушунамиз?

💬 ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Бақара сурасининг фазилати ҳақида бир қанча ҳадиси шарифлар келган. Шулардан бирини имом Муслим раҳимаҳуллоҳ Абу Умома розияллоҳу анҳудан ривоят қилган. У ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Қуръонни ўқинглар. Чунки у қиёмат куни ўз аҳли учун шафоатчи бўлади. Икки ёритувчи нур – Бақара ва Оли Имрон сураларини ўқинглар. Зеро, бу иккиси қиёмат куни икки булут ёки бир гуруҳ саф-саф қушлар шаклида келиб, ўз соҳибларининг ҳожатини раво қилади. Бақара сурасини ўқинглар. Уни ушлаш барака, тарк этиш эса ҳасратдир. Унга сеҳргарлар қодир бўла олмаслар", деганлар.
Мазкур ҳадисни шарҳлаган Мулла Али Қори раҳимаҳуллоҳ ҳадисда келган "ушлаш" сўзидан мурод мазкур суранинг тиловатида бардавом бўлиш, маъноларини тадаббур (тафаккур) қилиш ва унда келган ҳукмларга амал қилишдир, ана шунда хайру барака, улкан фойдалар бўлади, деганлар.
Мазкур ҳадиси шарифдан Бақара сураси фазилати улуғ сура экани, уни ўқиб-амал қилиш улкан барака экани, уни тиловат қилиб юрганларга сеҳр-жоду таъсир қилмаслиги аён бўлмоқда. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

YouTube | Instagram | Facebook |Ummalife

🔗 Улашинг: @diniysavollar