SINUSIT

Sinusit - Burun yondosh bo'shliqlari ( gaymor , frontal , etmoid , sfenoid sinuslar ) shilliq qavatining yallig'lanishi

Etiologiyasi :
~ Virusli eng ko'p
• Rinovirus
• Gripp , paragripp
• Adenovirus
~ Bakterial
• Streptococcus
• Haemophilus
• Moraxella
• Staphylococcus
~ Zambrug'li
• Aspergillus
• Mucor
~ Allergik
~ Odontagen ( tish kasalliklari )
~ Anatomik buzilishlar
~ Travmalar
~ Immunodifitsit
~ Sovuq havo
~ Chekish

Patogenez :
Burun shilliq qavati shishadi
|
Sinus ostiyasi yopiladi
|
Sekret drenaji buziladi
|
Infeksiya ko'payadi
|
Yiringli jarayon rivojlanadi

O'tkir sinusit ( 10-14 kun )
Subo'tkir sinusit ( 4-12 hafta )
Surunkali ( > 12 hafta )

Lokalizatsiyasiga ko'ra :
1. Gaymorit
2. Frontit
3. Etmoidit
4. Sfenoidit
5. Pansinusit

Klinikasi :
~ Burun bitishi
~ Yiringli yoki shilliq ajralma
~ Isitma
~ Holsizlik
~ Yonoq , tish og'rig'i
~ Burun ildizi , ko'z oralig'i og'rig'i
~ Ensada chuqur og'riq
~ Hid bilish pasayishi
~ Bosh egilganda og'riq kuchayishi
~ Og'izdan yoqimsiz hid
~ Ko'z atrofi shishi

Tashxislash :
~ Old va orqa rinoskopiya
~ Yiringli ajralma
~ Rentgen ( Gaymor/frontal )
~ Komyuter tomografiya
~ Umumiy qon taxlili
• Leykotsitoz
• Echt ortishi
•C - reaktiv oqsili ortishi
~ Og'ir holatlarda ajralmadan ekma

Davolash :

1. Antibiotiklar
• Amoksatsillin+klavulanat
• Ampitsillin+sulvaktam
• Sefuroksim
• Seftraksion
• Azitromitsin

Bolalarda antibiotiklar kg ga qarab dozalanadi !!!

2. Nazal glukokortikosteroidlar
• Mometazon
• Flutikazon

3. Antigistaminlar
Loratadin , Setirizin

4. Mukolitiklar
• Sinupret
• ASS

5. Dezintaksikatsion terapiya
( Nacl 0,9% , Ringer , Reosorbilaktat )

6. Glukokokrikosteroidlar ( zaruratda )
• Prednizalon
• Deksametazon

■ Invaziv usullar :
1. Gaymor punksiyasi
~ Yiring to'planishida
~ Dorilar samara bermasa
2. Sinus yuvish ( kukushka )
~ Proets usuli

Asoratlar :
~ Orbital flegmona
~ Sepsis
~ Meningit
~ Miya abtsessi
~ Osteomielit

Profilaktika :
~ Rinitni vaqtida davolash
~ Allergiyani nazorat qilish
~ Tish gigiyenasi
~ Sovuqdan saqlanish

✍ @Mukhammadali_Numonov

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

RINIT

Rinit - burun shilliq qavatining yallig'lanishi bo'lib , burun bitishi , oqishi , aksa urish va hid bilishning pasayishi bilan kechadi.

Etiologiyasi :
1. Virusli ( eng ko'p )
~ Rinovirus
~ Adenovirus
~ Gripp
2. Bakterial
~ Streptokokk
~ Gemopiflius
~ Stafilakokk
3. Allergik
~ Gul changi
~ Uy changi
~ Hayvon juni
~ Mog'or zambrug'i
~ Dori vositalari
4. Vazomator
~ Sovuq havo
~ Stress
~ Gormonal o'zgarishlar
~ Vegetativ disfunksiya
5. Medikamentoz
~ Dekongestantlarni ko'p ishlatish
( naftizin , ksilometazolin )
6. Boshqa sabablar
~ Amatomik nuqsonlar
~ Burun jarohatlari
~ Kimyoviy moddalar

■ Infeksion rinit :
Virus - epiteliy shikastlanishi - kapilyarlar kengayishi - shilliq qavat shishi - sekretsiya

■ Allergik rinit :
IgE orqali mast hujayra faollashadi - gistamin ajraladi - shish , qichishish - rinoreya

Klinikasi :
~ Burun bitishi
~ Burundan suvli yoki shilliq ajralma
~ Aksa urish
~ Hid bilish pasayishi
~ Bosh og'rishi
~ Ko'z yoshlanishi
~ Ovozni o'zgarishi
~ Qichishish
~ Ko'z qizarishi

Rinit turlari :
1. O'tkir rinit
2. Surunkali rinit
3. Kataral
4. Gipertrofik
5. Atrofik
6. Allergik

Tashxislash :
~ Umumiy qon ( Allergik - eozinofil )
~ Burun surtmasi
~ Teri sinamalari ( Allergik )
~ IgE darajasi ( Allergik )

Instrumental
~ Rinoskopiya
~ Endoskopiya
~ KT ( asoratlarda )

Davolash :
1. Ko'p suyuqlik ichiah , Xonani namlash

2. Tuzli eritmalar ( Nacl ) chayish

3. Ksilometozalin , Oskimetazolin
( burunga - 5-7 kun )

4. Atsiklovir 1 tabletka x 2-3 maxal

Viferon 150000 , 250000 , 500000 ED
1 svecha x 1 yoki 2 maxal
( bolalar va kattalarga yoshiga qarab dozalaymiz )

5. Loratal 10 mg yoki L-set 5 , 10 mg
1 tabletka x 1 maxal ( kattalar )
1/2 tabletka x 1 maxal ( kichik yosh )

6. Ipratropium bromid ( vazomator rinit )
1 dozadan x 1 yoki 2 maxal

Profilaktika :
~ Immunitetni mustahkamlash
~ Allergendan saqlanish
~ Tomchilarni me'yorida ishlatish
~ Burun gigiyenasi

Pulmonologiya - 1

PENITSILLIN GURUXI

Penitsillinlar - B-laktam antibiotiklari guruxiga mansub mikroorganizm hujayra devorini sintezini buzib ularni nobud qiladi.

Guruxlari :

1. Tabiiy penitsillinlar

● Benzilpenitsillin ( Inyeksion )
● Fenoksimetilpenitsillin ( Peroral )

2. Anti stafilakokk penitsillinlar

● Naftsillin
● Oksatsillin
● Klozatsillin
● Dikoxatsillin

3. Keng spektorli penitsillinlar

● Amoksatsillin
● Ampitsillin

4. Antipsevdomonal penitsillinlar

● Pipertatsillin
● Tikarstsillin
● Karbetsillin

5. Kombinatsion penitsillinlar

● Amoksatsillin+klavulanat
● Ampitsillin+sulbaktam
● Piperatsillin+tazobaktam

Qachon qo'llaymiz :
~ Streptokokk infeksiyalari
~ Pnevmoniya
~ Sifilis
~ Teri infeksiyalari
~ O'pka infeksiyalari
~ Siydik yo'llari infeksiyalari
~ Sepsis
~ Qorin ichi infeksiyalari
~ Endokardit

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

#Vaziyatli_Masala_1

Shifokor qabuliga 42 yoshli erkak bemor murojat bilan keldi.
Shikoyatlari :
• Tez charchash
• Ko'p chanqash
• Qorin soxasida yog' to'planishi
• Bosh og'rishi

Anamnez :
• Kamharakat turmush tarzi
• Bemor anchadan buyon chekadi
• Tartibsiz ovqatlanadi
• Naslida Qandli Diabet mavjud

Bemor haqida ma'lumotlar :
• Bo'yi - 175 sm
• Vazni - 102 kg
• TVI - 33 kg/m
• Bel aylanasi - 112 sm
• A/B - 150/90
• Bo'yin orqa qismida qora pigmentatsiya

Labarator tekshiruvlar :
• Glukoza (och qorin) - 6,4 mmol/l
• HbA1c - 6,1%
• Triglitsirid - 2,6 mmol/l
• HDL - 0,85 mmol/l
• LDL - 4,2 mmol/l
• Giperinsulinemiya

1. Bemorning ehtimoliy tashxisi ?
2. Bemorni dastlabki davolash taktikasi ?
3. Bemorda qanday asoratlar ro'y berishi mumkin ?

✍ @Mukhammadali_Numonov

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

📊 Eng ko‘p ishlatiladigan TOP-50 dorilar :

1. ?
2. ?
3. ?
4. Metformin
5. Amlodipin
6. Lozartan
7. Enalapril
8. Lizinopril
9. Atorvastatin
10. Rozuvastatin
11. Simvastatin
12. Omeprazol
13. Pantoprazol
14. Ezomeprazol
15. Seftriakson
16. Amoksitsillin
17. Amoksitsillin/Klavulanat
18. Azitromitsin
19. Siprofloksatsin
20. Metronidazol
21. Deksametazon
22. Prednizolon
23. Salbutamol
24. Insulin qisqa tasirli
25. Insulin o'rta tasirli
26. Furosemid
27. Gidroxlorotiazid
28. Spironolakton
29. Bisoprolol
30. Metoprolol
31. Nitroglitserin
32. Clopidogrel
33. Geparin
34. Enoksaparin
35. Diklofenak
36. Ketorolak
37. Tramadol
38. Lidokain
39. Adrenalin
40. Diazepam
41. Levotiroksin
42. Temir preparatlari
43. Vitamin D ( Xolekalsiferol)
44. Vitamin B kompleks
45. Ondansetron
46. Domperidon
47. Loperamid
48. Sefazolin
49. Meropenem
50. Flukonazol

Nima deb o'ylaysiz 1,2,3 o'rinda qaysi dorilar turadi ?

✍ @Mukhammadali_Numonov

Javoblaringizni komentariyada qoldiring 👇

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

1. Parasetamol
2. Ibuprofen
3. Asitilsalitsil kislota

Kardiomiopatiyalar
( Davolash )

Kardiomiopatiyalar - destruktiv o'zgarishlarsiz yurak miokardida metobolizm buzilishi natijasida miokardning zararlanishi.
1⃣. Yurak perkussiyasi
2⃣. Yurak auskultatsiyasi
3⃣. Ekg tekshiruvi
4⃣. Exokg

Davolash rejasi :

1. B-blokatorlar
2. Nitratlar
3. APF va RAAS ingibitorlari
4. Antikoagulyantlar
5. Antiagregantlar
6. Diuretiklar
7. Metaboliklar

Holatga qarab dorilardan birini tanlashingiz mumkin !!!

➖ B-blokatorlar ( kichik do'zada )
Atenolol
Bisoprolol
Nebivalol
Pronpronolol

➖ Nitratlar
Nitroglitsirin
Izosorbit mononitrat

➖ APF va RAAS ingibitorlari
Benzapril
Enalapril
Perindopril
Sandisartan
Telmisartan

➖ Antikoagulyantlar
Geparin

➖ Antiagregantlar
Dipridamol
Asetilsalitsil kislota ( Aspirin )
- Trombapol
- Kardiomagnil
- TromboASS

➖ Diuretiklar
Mannit
Furosemid
Osmitol
Veroshpiron ( Sprinolakton )

➖ Metaboliklar
Tivortin ( Sargin )
Aktovegin
Tiotrozalin
Vizikpro ( Mildronat , Ripronat )

( Dorilarni do'zalash va yuborish yo'llari haqida ham gaplashamiz !!! )

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

Gastritlar ( Davolash taktikasi ! )

Gastritning turli xil variantlari mavjud :
➖ Gastrit A - Autoimmun turi. Fundal yara
➖ Gastrit B - Atrofik bo'lmagan. Bakterial. Antral yara
➖ Gastrit A+B - Autoimmin + atrofik gastrit. Multifokal gastrit
➖ Gastrit C - Reaktiv kimyoviy gastrit

Davolash rejasi
1. Dieta
2. Etiologik davo
- Antibakterial preparatlar
3. Patogenetik davo
- Fermentativ preparatlar
- Antatsidlar
- Gastroprotektorlar
4. Simptomatik davo
- Spazmolitik
- Proton pompa ingibitori
- Ko'ngil aynishiga
- Metiorizm
- Qabziyat
- Diareya

1. Antibakterial davo
> Amoksatsillin
> Metranidazol
> Klarotromitsin

2. Fermentativ preparatlar
> Trizim
> Kreon
> Festal
> Pankreatin

3. Gastroprotektorlar
> De-nol
> Sukralfat

4. Spazmolitiklar ( Og'riq uchun )
> Platfillin
> Noshpa ( drotoverin )

5. Proton pompa ingibitori ( Zarda bo'lishda )
> Omes ( Omeprazol )
> Nolpaza ( Pentaprozol )

6. Ko'ngil aynishi qayt qilish
> Serukal

7. Probiotiklar ( Diareyada )
> Laktobakterin
> Lineks
> Enterojermina

8. Qabziyatda
> Pikolaks
> Senakdeks

9. Metiorizmda
> Espumizam

10. Antatsidlar
> Almagel A
> Maaloks

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

ANTIBIOTIKLARNI NOTO'G'RI QO'LLASH !

1. Antibiotikka rezistentlik

Antibiotikni notog'ri qo'llash natijasida bakteriyalar rezistent bo'lib qoladi. Oddiy infeksiyalar dastlabki avlod antibiotiklariga chidamli bo'lib boradi.

2. Virusli infeksiyada antibiotik qo'llash

Gripp yoki o'tkir respirator virusli infeksiyalarda antibiotiklar foydasiz

Zarar :
- Mikroflora buziladi
- Rezistent shtamlar paydo bo'ladi

3. Profilaktika uchun sababsiz antibiotik qo'llash

4. Noto'g'ri antibiotik tanlash

- Masalan Pnevmoniyada - amoksatsillin
( atipik shakli hisobga olinmagan )
- Pielonefritda sezuvchanliksiz antibiotik qo'llash

Doimo ehtimoliy patogen va lokal rezistentlik hisobga olinishi kerak

5. Doza va davomiylik xatosi

Past doza - bakteriya o'lmaydi , moslashadi
Juda qisqa kurs - relaps
- Juda uzun kurs - toksiklik + rezistentlik

6. Kombinatsiyani notog'ri ishlatish
2-3 antibiotikni birdan berish

Faqat istisno :
- Sepsis
- Og'ir infeksiyalar

7. Klinikani emas , analizni davolash

Analiz yaxshilansayu bemor toliq yaxshilanmasa demak hatolik yuz bergan bo'lishi mumkin.

Noto'gri qo'llash oqibatlari :
1. Rezistent bakteriyalar
2. Super infeksiya
3. Ich buzilishi , Kolit
4. Mikroflora buzilishi
5. Allergik reaksiyakar
6. Gepatotoksik tasir
7. Nefrotoksik tasir
8. Surunkali kasalliklar kuchayishi
9. Immunitet pasayishi

✍ : @Muhammadali_Numonov

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

You tobe kanalimiz ham to'xtab qolganiga ancha bo'ldi InshaOlloh bugundan yana faoliyatini boshlaymiz. Hozir kanalga eski joylangan darslar va yangi dars ssilkasi joylanadi !

You Tobe ijtimoiy tarmog'ida shu vaqtgacha joylangan video darslar ketma ketligi :

1. Arterial gipertoniya
2. Insult va Ensefalopatiya
3. Gipertermiya va Gipotermiya
4. Miokard infarkti
5. Eklampsiya va Preeklampsiya
6. Qorin og'riqlari differensatsiyasi
7. Bronxial astma va Astmatik status
8. O'tkir Xoletsistit
9. O'tkir pankreatit
10. O'tkir bronxit va Bronxopnevmoniya

1. Kanalga obuna bo'lib qo'ying yo'qotib qo'ymaslik uchun
2. Kun ora InshaOlloh yangi yangi darsliklarni ushbu You tobe kanalidan tomosha qilishingiz mumkin.

👨‍💻 : @Mukhammadali_Numonov

1 soat ichida You tobe kanalimizda yangi darslik chiqadi. Etiboringizni qaratishingizni so'raymiz !

Aslida bu video ancha oldin chiqqan lekin You tobe kanalga joylanmagan edi. Ushbu darslikda juda ko'p ma'lumotlar keltirib o'tilgan InshaOlloh barchaga manfa'atli bo'ladi.

Mavzu : Revmatoid artrit
Lektor : @Mukhammadali_Numonov

Pastdagi havolaning ustiga bosing 👇
https://youtu.be/V7cU1cnFm9k?si=DuJlyrLkoDRxFsxh

DEKSAMETAZONNING FOYDALI VA ZARARLI JIHATLARI

Deksametazon - kuchli glukokortikosteroid bo'lib yallig'lqnishga , allergiyaga va immun tizimini bostiruvchi ta'sirga ega dori vositasi.

QACHON FOYDALI ?

1. Kuchli yallig'lanishga samarali ta'sir
Yallig'lanish mediatorlarini kamaytiradi
- Prostoglandin
- Sitokin va boshqalar

Kuchki infeksiyalarni bostirishda juda samarali

2. Allergiyaga qarshi
- Anafilaksiya
- Kvinke shishi
- Bronxial astma
( gistamin ta'sirini kamaytiradi )

3. Immunosupressiv ta'sir
- Revmatoid artrit
- Sistemali qizil volchanka
- Revmatoid artrit
- Vazkulitlar

4. Shok holatlarida hayotni saqlab qoladi
- Anafilaktik shok
- Septik shok
- Travmatik shok

5. O'sma kasalliklarida simptom kamaytirish
- Miya o'smasida shishni kamaytiradi
- Og'riq va nevrologik simptomlarni kamaytiradi

6. Og'ir yallig'lanishlarda samarali

ZARARLI JIHATLARI

1. Immunitetni pasaytiradi
- Infeksiya tez qoshiladi
- Yashirin infeksiyalar faollashadi (sil)

2. Uzoq muddatda Garmonal tizimni buzadi
- Buyrak usti bezi faoliyati susayadi
( organizm o'z kortikolini chiqormay qoyadi )

3. Kushing sindromi yuzaga keladi

4. Moddalar almashinuvi buziladi
- Qandli diabet xavfi
- Yog' to'planishi
- Mushaklari zaiflashishi

5. Oshqozon ichak faoliyati buzilishi
- Gastrit , Yara , qon ketish

6. Psixologik zarar
- Asabiylik
- Uyqusizlik
- Depressiya

7. Suyaklarga ta'sir
- Osteoparoz

8. Teri va tashqi ko'rinishga
- Husunbuzarlar
- Teri yupqalashishi

Eslatma :
Uzoq muddatli kurs xavfli , qisqa muddatli kurs nisbatan xavsizroq !

✍ : @Mukhammadali_Numonov

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

HOMILADORLIKDA EKLAMPSIYA

Eklampsiya - bu homiladorlikda tug'ruq yoki tug'ruqdan keyingi davrda tutqanoq yoki komaga tushish bilan namoyon bo'ladigan og'ir patologik holat. Bu ona va bolaning hayotini xavf ostida qoldirishi mumkin.

Sabablari :
● yuqori qon bosimi ( 160/110 yoki undan yuqori )
● protenuriya - siydikda oqsil paydo bo'lishi
● bosh miyada qon aylanishi buzilishi
● tomirlar kuchli spazmi
● gipoksiya va shish
● Immunologik muammolar
● Garmonal o'zgarishlar
● Genetik moyillik
● Ijtimoiy va hayot tarzi omillari

Belgilari :
● kuchli bosh og'rig'i
● ko'z oldi qorong'ilashuvi
● og'ir nafas olish , nafas qisishi
● qon bosimi keskin oshishi
● og'ir holatda koma rivojlanishi
● Ko'ngil aynish , qusish
● Tez charchash xolsizlik
● Qorinda kuchli og'riq
● Qo'l , oyoq va yuz shishi
● Quloqda shovqin

Davolash :
1. Magneziy sulfat 25%-10,0
Nacl 0,9%-100,0 v/i

Keyin sutkalik do'za
Magneziy sulfat 25%-50,0
Nacl 0,9%-500,0 v/i
( tutqanoq va epileptik belgilarda )

2. Nifedipin kapli ( 8-10 tomchi )
( Gipertenziyada - agar tasir qilmasa yana 30 daqiqadan so'ng 8-10 tomchi )

3. Kalsiy glukonat 10%-10,0 v/i
( agar magneziy sulfatning zararli ta'siri namoyon bo'lsa )

4. Geparin 5000 ED 1,0 t/o
2 maxal ( 12 soat oralig'ida )
( Agar onaning hayoti tromboz tufayli xavf ostida qolgan bo'lsa )

5. Agar homila yetilgan bo'lsa tug'ruqni tezlashtirish

6. Agar homila muddati yetmagan bo'lsa homila o'pkasini rivojlantrish uchun Glukokortikosteroidlar - Betametazon

7. Suyuqlik balansini nazorat qilish

8. Oksigenoterapiya va zarurat bo'lsa traxeya intubatsiyasi

9. EKG , Pulsoksimetriya va siydik chiqarishni nazorat qilish

✍ : @Mukhammadali_Numonov

Ginekolog emasmiz ozgina oshirvorgan bo'lsak to'g'irlab qo'yarsizlar 😄

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

Arterial gipertoniya kelib chiqish bosqichlari :

1. Jigarda Angiotenzinogen ishlab chiqarilishi

2. Buyrak Yukstaglomerulyar apparatdan ishlab chiqariladigan Renin moddasi qonda Angiotenzinogen ni Angiotenzin-1 ga aylantiradi

3. Angiotenzin-1 O'pka endoteliysidagi Angiotenzin-1 aylantiruvchi ferment ( AAF/ACE) ta'sirida vazokonstriktor bo'lgan Angiotenzin-2 ga aylanadi.

4. Angiotenzin-2 buyrak postlog'ida Aldosteron sekretsiyasini chaqiradi.

5. Aldosteron buyrak distal naychalarida Na + va Suv reabsorbsiyasini oshiradi va aylanma qon hajmini ko'paytiradi natijada Qon bosimi ortadi.

✍ Muhammadali Numonov

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

DUNYO BO'YICHA ENG KO'P ISHLATILADIGAN DORI VOSITALARI TOP-20!

1. ???
2. ???
3. ???
4. Metformin
5. Omeprazol
6. Atorvstatin
7. Amlodipin
8. Amoksitsillin
9. Levotiroksin
10. Enalapril
11. Lozartan
12. Salbutamol
13. Diklofenak
14. Bisoprolol
15. Gidroxlortiazid
16. Setirizin /Loratadin
17.Simvastatin
18. Azitromitsin
19. Pantoprozol
20. Siprofloksatsin

1,2,3 o'rinlar sizlarga qoldi. Qaysi dori vositalari deb o'ylaysiz?

✍ Muhammadali Numonov

@Dr_Numonov || Tibbiy blog