Homiladorlikda ishlatiladigan antigipertenziv dorilar !

1. Dopegit ( Metildopa ) 250
• Simpotalitik ta'sir
• Homiladorlikni har qanday bosqichida
• Deyarli zararsiz

2. Labetalol
• Preeklapmsiyada yaxshi effekt
• Homiladorlikda keng qo'llanadi

3. Nifedipin
• Og'ir gipertoniyalarda
• Favqulotda holatlarda
• Eklampsiyalarda

4. Gidrolazin
• Og'ir preeklampsiya va Eklampsiyada
• Qon bosimini tez tushuradi
• Vazodilyatator ta'sir

Mumkin emas dorilar :

1. APF ingibitorlari
( Enalapril , Kaptopril )
• Oligogidroamnioz
• Buyrak yetishmovchiligiga sabab bo'ladi

2. ARA-2 antoganistlari
( Lozartan , Valsartan )
• Ta'sir tepadagiga o'xshash

3. Diuretiklar
( Furosemid )
• Platsentada oqimni kamaytiradi

Eklampsiya va Preeklampsiya holatida bosimni tushurish va tutqanoqni oldini olishda asosiy dori bu Magneziy sulfat.
Og'ir preeklampsiya va Eklampsiya holatida ushbu dori vositasi buyuriladi.

● Magneziy sulfat 25%-10,0
Nacl 0,9%-100,0 v/i (20daqiqa ichida )

● Magneziy sulfat 25%-50,0
Nacl 0,9%-500,0 v/i ( sutkalik )

● Kalsiy glukonat 10%-10,0 v/i
( Magneziy sulfatning zararli ta'siri namoyon bo'lsa )

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

ARTERIAL GIPERTONIYAGA QARSHI DORILAR !

1. B-adrenoblokatorlar

B1- retseptorlar ( Yurak va Buyrakda )
B2-retseptorlar ( Bronxlarda )

B-adrenoblokatorlar bronxlarda spazm chaqirishi mumkin shuning uchun Surunkali bronxit va bronxial astmada foydalanmang !
1. Anaprilin ( B1 ; B2 bloklaydi )
- Bradikardiya
- Zarb hajmi kamayishi
- AV tugunda impulsni kamaytrish
- Homiladorlarda mumkin emas

Atenolol
Metoprolol
Bisoprolol ( Konkor )
Nebivolol ( Nebilet )

Bular faqat B1 retseptorlarini bloklaydi.

2) Diuretiklar

a) Kuchli diuretiklar
- Furasemid 1%-2,0 v/i
- Torasemid 4,0 v/i

b) O'rta kuchli diuretiklar
- Gipotiozid 25 mg
1 tab x 1 max

c) Kuchsiz diuretiklar
- Sprinolakton ( Veroshopiron ) 50
1 caps x 1 maxal


3) APF ingibitorlari
- Kaptopril 25 mg
- Enalopril 2,5 ; 5 ; 10 ; 20 mg
- Lizinopril 5 ; 10 mg
1 tab x 1 maxal

Enap H 10/25 ( Enolopril+Gipotiazid )

4) Angiotinzin-2 retseptor antogonistlari ( ARA-2 )
- Lazartan ( Lorista ) 50 ; 100 ( 1 tab x 1 max )
- Valsartan 80 ; 160 ( 1 tab x 1 max )
- Irbisartan 150 ; 300 ( 1 tab x 1 max )

5) Kalsiy antogonistlari
- Nifidipin ( Amlodipin )
- Verapomil 0,25%-2,0
- Diltiazem

6) Alfa-adrenoretseptor blokatorlari
- Fentonamil
- Prozazin
- Doksozozin 2;4;6 mg
- Tamzulazin 2;4;6 mg

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

Meni miyamda majlis o'tkizilishiga sabab bo'ladigan narsalarni shu aka bitta qolipga solib beribti.

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

TORCH INFEKSIYALARIDA ISHLATILADIGAN DORILAR :

1. Toksoplazmoz
● Spiramitsin
( Homiladorlik 1-trimestrda )
● Pirimetamin + Sulfadiazine + Folin kislota
( Folin kislota - Metotreksat yoki Pirimetamin kabi dorilarni toksik ta'sirini kamaytirish uchun ishlatiladi )

2. Rubella
● Spetsifik dori yo'q
( Agar infeksiya erta bosqichda aniqlansa abort taklif qilinadi chunki og'ir nuqsonlar rivojlanish xavfi yuqori )

3. Sitomegalavirus
● Valgansiklovir
● Gansiklovor
● Immunoglobulinlar

4. Gerpes simplex
● Atsiklovir
● Valasiklovir
( Agar tug'ruq vaqtida genital gerpes aktiv bo'lsa Keser kesish taklif qilinadi. )

OTHER :
5. Sifilis
● Benzilpenitsillin 2,4 mln
( 3 hafta davomida )

6. OIV
● Antiretrovirus terapiya
- Tenofovir
- Lamivudin
- Dolutegravir
- Zedovudin
( Homilaga o'tishini oldini olish )

7. Gepatit B
● Tenofovir
( Homiladorlikda xavsiz. Bola tug'ilganda Immunoglobulin + Vaksinatsiya )

8. Gepatit C
● Homiladorlikda antiviral davo tavsiya e'tilmaydi. Tug'ruqdan keyin Interferon + Ribavirin

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

ANTILIPIDEMIK DORI VOSITALARI

1. Statinlar
( HMG-CoA reduktaza ingibitorlari )
Ta'siri :
( LDL-C ↓ Triglitsirid ↓ HDL ↑ )

● Atorvastatin
● Rozuvastatin
● Simvastatin
● Lovastatin

2. Fibratlar
( PPAR-alfa agonisti )
Ta'siri :
( Triglitsirid ↓ HDL ↑ )

● Fenofibrat
● Gemfibrozil

3. Nikotin kislota
( Jigarda lipid sintezi kamayadi )
Ta'siri :
( LDL ↓ Triglisirid ↓ HDL ↑ )

4. Omega-3 yog' kislotalari
( Triglitsirid sintezini kamaytiradi )
Ta'siri :
( Triglitsirid ↓ (20-50%)

5. PCSK9 ingibitorlari
( Monoklonal antitanachalar - LDL retseptor degradatsiyasini to'xtatadi , Qon plazmasidan LDL olib chiqiladi )
Ta'siri :
( LDL ↓ (60%) HDL ↑

● Alirokumab
● Evolokumab

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

Qilayotgan ishlarimizni yanada kengaytirish vaqti keldi.

Yaqinda You Tobe va Instagram ijtimoiy tarmoqlarida ham faoliyatimizni nasib qilsa boshlaymiz. Bu ishlarda ham oldindan tajribam bo'lgani uchun tez ko'tarilishimizga shubxam yo'q asosiy rejam tomon yana bir qadam tashlagan bo'lamiz.

Birinchi o'rinda You Tobe ijtimoiy tarmog'ida Tibbiyotning barcha yo'nalishlari bo'yicha ulkan baza tayyorlaymiz nasib qilsa bu ishda sizlarning qo'llab quvvatlovingiz biz uchun juda muhim bo'ladi.

Tibbiyotni rivojlantirmasak bo'lmaydi shifokorlarga qilinayotgan adolatsizliklarni ko'rib turibsizlar. Oxirgi zaif qatlamga tushurib qo'yilishimiz bizni kelajakda ham yanada qiyin vaziyatlarga tushishimizga sabab bo'ladi buning yagona yechimi esa Bilimdir.

Kasbingizni yerga urishlariga yo'l qo'ymang , Bilimli bo'ling chunki Tibbiyot Alloh yaratgan ikkita Ilmning biridir !

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

ZAMBRUG'LI INFEKSIYALARDA DORILAR

■ Og'iz kandidozi
• Nistatin
• Flukonazol

■ Qin kandidozi
• Flukonazol
• Klotrimazol (vaginal)

■ Teri dermatofitozi
• Terbinafin
• Naftifin

■ Tirnoq zambrug'i (onixomikoz)
• Terbinafin ( oral yoki maz )
• Itrakonazol

■ Sistemali kandidoz
• Flukonazol
• Kaspofungin
• Amfoteristin B

■ Aspergillioz
• Vorikonazol
• Posakonazol

■ Kriptokokkoz
• Amfoteristin B
• Flusitozin

Antimikotik dorilar o'zi 2 guruxga bo'linadi :

1. Sistemali qo'llaniladigan :
■ Ergosterol sintezini bloklaydi
• Flukonazol
• Itrakonazol
• Vorikonazol
• Posakonazol

■ Glukan sintezini bloklaydi
• Kaspofungin
• Anidulafungin
• Mikafungin

2. Maxalliy qo'llanuvchi :
• Klotrimazol
• Mikonazol
• Ekonazol

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

SIYDIK TAHLILI

1. Umumiy siydik tahlili :
● Siydik rangi
( Qoramtir - Gepatit , Qizil - Glomerulonefrit , tosh kasalliklari )
● Shaffofligi
( Tuz , loyqa , yiring )
● Hid
( O'tkir ammiak hidi - infeksiya , mevali - diabet )
● Nisbiy zichlik
( Past - buyrak yetishmivchiligi , yuqori - suvsizlanish , diabet )
● pH
( ishqoriy - infeksiya , Kislotali - diabet ketoatsidoz )
● Protein
( Buyrak zararlanishi )
● Glukoza
( Diabet , kuchli stress )
● Ketontanalar
( Diabet , ketoatsidoz )
● Bilrubin
( Gepatit , Jigar sirrozi )
● Eritrotsitlar
(Travma , infeksiya , tosh , glomerulonefrit )
● Leykotsit
( Sistit , pielonefrit )
● Epitelial hujayralar
( Buyrak yoki siydik yo'li zararlanishi )
● Silindrlar
( Buyrak yetishmovchiligi ,glomerulonefrit , gipertenziya )
● Tuzlar
( Siydik tosh kasalligi xavfi )

2. Nichiparenko usuli
( 1 ml siydikdagi hujayralar soni - Eritrotsitlar , leykotsitlar , silindrlar )
~ Glomerulonefrit , Leykotsit , Eritrotsit

3. Zimnitskiy sinamasi
( Buyraklarning siydikni konsentratsiyalash qobilyati )
~ Kundalik siydik - 1,5-2 l
~ Zichlik farqi > 0,007
~ Kechasi siydik kamroq

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

KOAGULOGRAMMA

Koagulogramma -bu qon ivish tizimining funksiyasini baholovchi labarator tahlillar majmuasi

1. APTT ( Aktivlangan qisman tromboplastin vaqti )
• Ichki ivish yo'li va umumiy yo'l faoliyatini baholaydi
• muddati uzaysa - GKP yetishmovchiligi , gemofiliya

Normasi : 20-35 soniya

2. PT ( Protrombin vaqti )
• Tashqi ivish yo'lini baholaydi
• Muddati uzaysa - K vitamini yetishmovchiligi , Gepatik yetishmivchilik

Normasi : 11-15 soniya

3. INR ( Xalqaro normalizatsiyalangan nisbat )
• PT asosida hisoblanadi
• Antikoagulyant terapiya monitoringida juda muhim

Normasi : 0,9-1,2

4. Fibrinogen
• Jigarda ishlab chiqariladi
• Yallig'lanishlarda ko'tariladi
• Gepatik kasalliklarda tushadi

Normasi : 2-4 g/l

5. TV ( Trombin vaqti )
• Fibrinogen -> Fibrin aylanishini baholaydi

Normasi : 14-21 soniya

6. D-Dimer
• Fibrin parchalanishini mahsuloti
• Tromboz , emboliya , DVS sindromida ko'tariladi

Normasi : 0-0,5 g/l

7. Antitrombin |||
• Antikoagulyant oqsil
• Yetishmasa tromboz xavfi yuqori

Normasi : 80-120%

8. Protein C va S
• Tabiiy antikoagulyant
• Yetishmovchiligida tromboz xavfi

Normasi : >70%

9. Rekalsifikatsiya vaqti
• Umumiy qon ivishini baholaydi

Normasi : 60-120 soniya

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

ANTIDOT DORILAR

Antidot - bu zaharli yoki toksinlarning ta'sirini yo'q qiluvchi dorilar bo'lib ular aniq bir modda uchun yoki umumiy toksik moddalarga qarshi bo'lishi mumkin.

1. Parasetamol
● Antidot - N-asetilsistein
( jigarni himoya qiladi )

2. Temir (Fe) zaharlanishi
● Antidot - Deferoksamin
( temirni bog'lab chiqaradi )

3. Morfin
● Antidot - Nalokson
( opioidlarni bloklaydi )

4. Metanol va Etilenglikol
● Antidot - Fomepizol yoki Etanol
( toksik metavolit hosil bo'lishini to'xtatadi

5. Insektitsizdlar
● Antidot - Atropin , prolidoksim
( parasimpatik tizimnj bloklaydi )

6. Varfarin
● Antidot - Vitamin K1
( qon ivishini tiklaydi )

7. Sianid
● Antidot - Natriy tiosulfat
( sianidni zararsizlantiradi )

8. Is gazi ( CO )
● Antidot - kislorod terapiyasi
( CO ni gemoglobindan chiqaradi )

9. Qo'rg'oshin , Simob
● Antidot - Dimercaprol
( og'ir metallarni bog'laydi )

10. Atropindan zaxarlanish
● Antidot - Fizostigmin
( Ache ingibitori sifatida ishlaydi )

Eslatma !
Antidot berishdan oldin aniq tashxis bo'lishi kerak ba'zi antidotlar faqat og'ir holatlarda qo'llanadi.

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

YALLIG'LANISH MEDIATORLARI

1. Gistamin - qon tomir kengayishi va kapilyar o'tkazuvchanligini oshiradi

2. Serotonin - trombotsitlardan ahraladi va qon tomir o'zgarishiga sabab bo'ladi

3. Prostoglandinlar - araxidon kislotadan hosil bo'ladi asosiy og'riq va isitmani yuzaga kelishiga sabab bo'ladi

4. Leykotrienlar - bronxlar spazmini va tomirlar o'tkazuvchanligini oshiradi

5. Tromboxan A2 - trombotsitlar faolligini va vazokonstruksiyani oshiradi

6. Lipoksinlar - yallig'lanishni bostiruvchi mediatorlar

7. Iterleykin 1 ; Interleykin 6 - umumiy yallig'lanish reaksiyasini kuchaytiradi

8. Interleykin 8 - neytrofillarni oshiradi

9. Interleykin 10 - yallig'lanishni bostiradi

10. Tumor nekroz faktori ą - yallig'lanishni kuchaytirib nekrozni oshiradi

11. Kemokinlar - leykotsitlarning yallig'lanish joyiga ko'chishini ta'minlaydi

12. Reaktiv kislorod radikallari - mikroorganizmlarni o'ldiradi lekin to'qimaga zarar yetkazadi

13. Azot oksidi (NO ) - qon tomir endoteliysi faoliyatini normallashtiradi , mikroorganizmlarga qarshi ta'sir

14. Bradikinin - kapilyar o'tkazuvchanlikni oshiradi va og'riq chaqiradi

■ Prostoglandinlar
( PGI2 , PGE2 , PGD2 )
■ Leykotrienlar
( LTB4 , LTC4 , LTD4 , LTE4 )
■ Lipoksinlar
( Lipksin , A4 , B4 )

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

RADIKULIT

Radikulit - bu orqa miya nerv ildizlari yallig'lanish yoki siqilish kasalligi hisoblanadi.

Sabablari :
● Osteoxondroz
● Disk churrasi
● Umurtqa shikastlanishi
● Orqa umurtqada artroz
● Mushaklar taranglashishi
● Sovuq urishi
● Infeksiyalar ( nerv yallig'lanishi )

Turlari :
● Bel radikuliti
● Bel-son radikuliti
● Bo'yin radikuliti
● Ko'krak radikuliti

Belgilari :
● Mahalliy og'riq
● Nerv bo'ylab og'riq
● Uyushish , sanchish
● Mushak kuchsizligi
● Harakat cheklanishi
● Og'riq harakatda kuchayishi
● Bemor og'riqli tomonga egilishi

Tashxislash :
● Klinik tekshiruv
~ Og'riq nuqtasini aniqlash
~ Nevrologik simptomlar
● Rentgen
● MRT
● KT
● Elektromiografiya ( zarurat bo'lsa )

Davolash :

1. Nacl 0,9%-100,0 v/i
L-lizin 10,0 v/i

2. Nacl 0,9%-100,0
Tenikam 20 mg v/i

3. Vitamin B kompleks 2,0 m/o

4. Midokalm 1,0 m/o

5. Indometatsin maz
( og'riq soxasiga )

6. Fizioterapiya
~ Magnit
~ Elektroforez
~ Uvch
~ Massaj
~ Manual terapiya ( ehtiyotkorlik )

7. Og'ir holatlarda operatsion muolaja ( diskektomiya )

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

C-REAKTIV OQSILI

C-reaktiv oqsili - organizmda yallig'lanish yoki to'qima shikastlanishi natijasida jigarda ishlav chiqariladigan moddadir
Norma : 0-5 mg/l

1. Bakteriyalar infeksiyalar
( juda ortadi )
● Pnevmoniya
● Pielonefrit
● Meningit
● Sepsis
Miqdor : 100 mg/l dan baland

2. Virusli infeksiyalar
( unchalik ko'tarilmaydi )
● Odatda bakterial infeksiyalarga nisbatan ancha past
Miqdor : 10-40 mg/l

3. Autoimmun kasalliklar
● Revmatoid artrit
● Sistemali qizil volchanka
● Vaskulit
Miqdor : 20-100 mg/l

4. Travma va jarrohlik
● Shikastlanish yoki operatsiyadan keyin miqdor ortadi

5. Onkologik kasalliklar
● Metastatik o'smalarda ko'tariladi

6. Yurak qon tomir kasalliklari
● Miokard infarkti faol bosqichida
● Ateroskleroz faol bosqichida ortadi

7. Surunkali kasalliklar
● Surunkali obstruktiv kasalliklar
● Surunkali pankreatitda ortadi

Eslatma !
Faqat C-reaktiv oqsili ortishiga qarab kasallikni aniqlab bo'lmaydi qo'shimcha tekshiruvlar o'tkazish zarur

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

NEYROPROTEKTIV DORILAR

Neyroprotektiv dorilar - bu markaziy va periferik asab tizimini zararlanishidan himoya qiluvchi dori vositalari hisoblanadi.

1. Glutamat antagonistlari
( Nerv hujayralarining ortiqcha qo'zg'alishini to'xtatadi )
● Memantin
● Ketamin
● Magniy sulfat

2. Antioksidantlar
( Erkin radikallarni neytrallashtirib hujayra zararlanishini oldini oladi )
● Vitamin E
● Vitamin C
● Meksidol

3. Kalsiy kanal blokatorlari
( Kalsiyning neyronga ortiqcha kirishini to'xtatib hujayra shikastlanishini kamaytiradi )
● Nimodipin
● Flunarizin

4. Mitoxondrial faoliyatni tiklovchilar
( Energiya ishlab chiqarishni yaxshilab hujayra yashovchanligini oshiradi )
● Koenzim Q10
● L-karnitin

5. Nootrop dorilar
( Nerv hujayralari orasidagi aloqani kuchaytiradi va xotirani yaxshilaydi )
● Pirasetam
● Fenotropil
● Sitikolin
● Vinposetin

6. GABAergik tizimni faollashtiruvchilar
( Neyronlarning qo'zg'aluvchanligini kamaytiradi )
● Fenibut
● Gabapentin
● Pregabalin

7. Miyada qon aylanishini yaxshilovchilar
● Kavinton
● Sinnarizin
● Betaserk

Dorilarni qo'llanilishi :
~ Insult ( ishemik ; gemorragik )
~ Parkinson kasalligi
~ Travmatik miya jarohatlari
~ Altsgeymer kasalligi
~ Diabetik neyropatiya
~ Epilepsiya

@Dr_Numonov || Tibbiy blog

SURUNKALI BRONXITLAR
( Davolash )

Sabablari :
- Chekish ( 80% )
- Virus + bakteriya )
Atrof muhit ( chang ) 20%

Surunkali bronxit 2 xil bo'ladi.
1. Surunkali obstruktiv bo'lmagan
2. Surunkali obstruktiv

Patogenezi :
- Bronx shilliq qavat shishi
- Bronx gipersekretsiyasi
- Bronx spazmi
B1 retseptorlar bloklansa
Asetil xolin qo'zg'alsa

Surunkali obstruktiv bo'lmagan bronxit :
- Jarayon yirik bronxlarda bo'ladi
- Yo'tal
- Balg'am ajralishi osonroq
- Subfebril istima ( 37-38°C )

Surunkali obstruktiv bronxit :
- Jarayon bronxiola va alveolada
- Yo'tal
- Qiyin ajraluvchi balg'am
- Xansirash

Tekshiruv usullari :
1. Umumiy qon taxlili ( Leykotsitoz + ECHT )
2. Ko'krak qafasi rentgenogrammasi
3. O'pka auskultatsiyasi
4. Spirometriya
5. Balg'am taxlili ( neytrofil ortishi )

O'pka auskultatsiyasida 👇
- Surunkali obstruktiv bo'lmagan bronxitda nam xtillashlar tovush tembri yuqori emas
- Surunkali obstruktiv bronxitda nam xrillashlar tovush tembri yuqori

DAVOLASH :

1. Seftraksion 1,0
Nacl 0,9%-10,0 v/i
Proba bilan 2 maxal 5 kun

2. Eufillin 2,4%-10,0
Nacl 0,9%-10,0 v/i
1 maxal 5 kun
( Juda sekinlik bilan )

3. Salbutamol 100mkg/200
2 doazadan x 3 Maxal

4. Atrovent ingolyatsiya
1 dozadan x 3 maxal

5. ASS 600
1 tab x 1 maxal

6. Geparin 5000 ED 1,0 t/o
2 maxal 5 kun
( Qon ivish vaqti ko'rilsin )

Holatiga qarab davolashni uzaytrish mumkin !

Bemor davolanayotgan vaqtda ko'krak qafasi orqa tomondan massaj qilinishi kerak.
SABAB :
Muolajalardan so'ng bronx devorlari kengayadi , shilliq va balg'am ajraladi. Massaj qilinganda bular turgan joyidan qo'zg'aladi va yo'talganda tashqariga chiqib ketadi. Shu tariqa o'pka tozalanadi.

@Dr_Numonov || Tibbiy blog