ሰላም ሰላም ውድ የ @ethiotec ቤተሰቦች ዛሬ ደግሞ አንዳንድ መረጃ እናካፍላችሁ::
🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹
⚠️ #Malicious_Software ለሚለው አጭር ስያሜ ሲሆን Virus, Worm, Trojan Horse, Spyware, Adware የመሳሰሉትን አካትቶ በውስጡ የያዘ ሰፊ ቃል(term) ነው።
▪️የኮምፒውተር ስራን በማዛባት ለ ሀከሮች ትልቅ መሳሪያ ሆኖ ያገለግላል።
✴️ #Worm
▪️ እነዚህኞቹ ደግሞ ከ ቫይረስ ጎራ የሚመደቡ ናቸው። ልክ እንደ ሌሎች ቫይረሶች ሁሉ እራሳቸውን በማባዛት ጉዳታቸውን የሚያደርሱ ሲሆኑ በአንድ ኔትወርክ ላይ በሚገኙ ኮምፒዩተሮች እራሳቸውን በ #email, በተበከሉ ድህረ-ገፆች እና በመልዕክቶች አማካኝነት በመላክ አደገኛ መሆናቸው ግን ለየት ያደርጋቸዋል።
✴️ #Trojan_Horses
እኚህ ፕሮግራሞች ሲታዩ ጠቃሚ ቢመስሉም ጎጂ የሆነ ኮድ በውስጣቸው የያዙ ናቸው።
ብዙውን ጊዜ በ #email አልያም ደግሞ የተለያዩ ጌሞች ወይም ፊልሞች download በምናደርግበት ሰዓት ወደ ኮምፒዩተሮቻችን የሚገቡ ናቸው።
በመሰረቱ እራሳቸውን ስለማያባዙ ቫይረሶች አይደሉም ግን ብዙ ቫይረሶች እና ዎርሞች የ #trojan_virus ታክቲክን በመጠቀም ጉዳት ያደርሳሉ።
✴️ #Spyware
ይኼኛው ደግሞ ጎጂ የሆነ የ ኮምፒዩተር ፕሮግራም ሲሆን ልክ እንደ ስሙ የ #spy (ስለላ) ተግባርን የሚፈፅም ነው።
▪️ በከፈታችሁት email ፤ በጎበኛችሁት website ወይም ደግሞ download ባደረጋችሁት ፕሮግራም አማካኝነት ራሱን ወደ ኮምፒዩተራችሁ በማስገባት የግል መረጃዎቻችሁን ይሰርቃል። አንድአንድ የ #spyware ፕሮግራሞች የተለያዩ ዌብሳይቶችን ስትጠቀሙ የምታስገቧቸውን እንደ :-
🔹 #username
🔹 #password
🔹 #credit_card_information እና
🔹 #email_address
ያሉ የግል መረጃዎችን ለመሰብሰብ የሚያስችል #keylogger የሚባል ፕሮግራም ይጫንባቸዋል።
✴️ #Adware
#Adware ኮምፒዩተራችሁ ላይ የሚጫን software ሲሆን አንዴ ከተጫነ በኋላ የኢንተርኔት ልምዳችሁን በማጥናት ብዙ ጊዜ የምትጎበኟቸውን ድህረ-ገፆች መረጃ የያዘ ብቅታዎችን ያሳያቹሃል።
ስታስቡት ምን ችግር አለው ትሉ ይሆናል ፤ ነገር ግን የኮምፒዩተራችሁን እና የኢንተርኔታችሁን ፍጥነት ከመቀነስም አልፎ የግል መረጃዎቻችሁን በውስጣቸው ሊይዙ በሚችሉት የ #spyware ፕሮግራም አማካኝነት በቀላሉ መውሰድ/መስረቅ/ ይችላሉ።
👍 Like እና share በማድረግ የበለጠ እንድንሰራ moral ሁኑን! እውቀትንም ለ ወዳጆቻቹ ያካፍሉ! ቻናሉን በማስተዋወቅ ያግዙን!
🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹
☛ @ethiotec
🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹
⚠️ #Malicious_Software ለሚለው አጭር ስያሜ ሲሆን Virus, Worm, Trojan Horse, Spyware, Adware የመሳሰሉትን አካትቶ በውስጡ የያዘ ሰፊ ቃል(term) ነው።
▪️የኮምፒውተር ስራን በማዛባት ለ ሀከሮች ትልቅ መሳሪያ ሆኖ ያገለግላል።
✴️ #Worm
▪️ እነዚህኞቹ ደግሞ ከ ቫይረስ ጎራ የሚመደቡ ናቸው። ልክ እንደ ሌሎች ቫይረሶች ሁሉ እራሳቸውን በማባዛት ጉዳታቸውን የሚያደርሱ ሲሆኑ በአንድ ኔትወርክ ላይ በሚገኙ ኮምፒዩተሮች እራሳቸውን በ #email, በተበከሉ ድህረ-ገፆች እና በመልዕክቶች አማካኝነት በመላክ አደገኛ መሆናቸው ግን ለየት ያደርጋቸዋል።
✴️ #Trojan_Horses
እኚህ ፕሮግራሞች ሲታዩ ጠቃሚ ቢመስሉም ጎጂ የሆነ ኮድ በውስጣቸው የያዙ ናቸው።
ብዙውን ጊዜ በ #email አልያም ደግሞ የተለያዩ ጌሞች ወይም ፊልሞች download በምናደርግበት ሰዓት ወደ ኮምፒዩተሮቻችን የሚገቡ ናቸው።
በመሰረቱ እራሳቸውን ስለማያባዙ ቫይረሶች አይደሉም ግን ብዙ ቫይረሶች እና ዎርሞች የ #trojan_virus ታክቲክን በመጠቀም ጉዳት ያደርሳሉ።
✴️ #Spyware
ይኼኛው ደግሞ ጎጂ የሆነ የ ኮምፒዩተር ፕሮግራም ሲሆን ልክ እንደ ስሙ የ #spy (ስለላ) ተግባርን የሚፈፅም ነው።
▪️ በከፈታችሁት email ፤ በጎበኛችሁት website ወይም ደግሞ download ባደረጋችሁት ፕሮግራም አማካኝነት ራሱን ወደ ኮምፒዩተራችሁ በማስገባት የግል መረጃዎቻችሁን ይሰርቃል። አንድአንድ የ #spyware ፕሮግራሞች የተለያዩ ዌብሳይቶችን ስትጠቀሙ የምታስገቧቸውን እንደ :-
🔹 #username
🔹 #password
🔹 #credit_card_information እና
🔹 #email_address
ያሉ የግል መረጃዎችን ለመሰብሰብ የሚያስችል #keylogger የሚባል ፕሮግራም ይጫንባቸዋል።
✴️ #Adware
#Adware ኮምፒዩተራችሁ ላይ የሚጫን software ሲሆን አንዴ ከተጫነ በኋላ የኢንተርኔት ልምዳችሁን በማጥናት ብዙ ጊዜ የምትጎበኟቸውን ድህረ-ገፆች መረጃ የያዘ ብቅታዎችን ያሳያቹሃል።
ስታስቡት ምን ችግር አለው ትሉ ይሆናል ፤ ነገር ግን የኮምፒዩተራችሁን እና የኢንተርኔታችሁን ፍጥነት ከመቀነስም አልፎ የግል መረጃዎቻችሁን በውስጣቸው ሊይዙ በሚችሉት የ #spyware ፕሮግራም አማካኝነት በቀላሉ መውሰድ/መስረቅ/ ይችላሉ።
👍 Like እና share በማድረግ የበለጠ እንድንሰራ moral ሁኑን! እውቀትንም ለ ወዳጆቻቹ ያካፍሉ! ቻናሉን በማስተዋወቅ ያግዙን!
🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹🇪🇹
☛ @ethiotec
ስለ ስልክ ቫይረስ ምንያህል ያቃሉ
What is Virus ??
#Virus ማለት የ Computer Code ወይም Program ሲሆን ብዙ ግዜ የሚሰራው ወይም
የሚፈጠረው የ Computer እውቀት ባላቸው ሰወች እና ስለ Computer ጠልቀው በ ተማሩ ሰወች ነው
ቫይረስ ስንል ብዙ አይነት ቫይረሶች አሉ
➲Spyware Virus
➲Malware Virus
➲Ransonware Virus
➲Adware Virus
➲Trojan Horse Virus ናቸው
እንደ ስማቸው ሁሉ ስራቸውም ይለያያል
የ#Virus ዋና አላማው እና ስራው ምን ምን ናቸው
⓵ ስልካችንን ማበላሸት (Damage) ማድረግ
የስልኩን Software ቫይረሱ በሚያጠቃበት ግዜ ስልኩ Dead ይሆናል ይህ ማለት ስልካችን Samsung ከሆነ ስንከፍተው Samsung ይልና ቀጥ ብሎ ይቆማል አይከፈትም ማለት ነው
⓶ በጣም ጠቃሚ ፋይል ማጥፋት እና መደበቅ
ስልካችን ላይ ሆነ MemoryCard ላይ ያሉትን ማንኛውም (File)
ለምሳሌ
Music Photo Video Application Document ያለ ምንም ምህረት ያጠፋል (Format) ያደረጋቸዋል ያለኛ ትዛዝ እና ፍቃድ
⓷ ስልካችንን በማናውቀው Password ወይም Pattern መቆለፍ እና መዝጋት
ይህ ማለት ስልካችንን የዘጋንበትን የሚስጥር Password ይቀይርና የራሱን Password
በማስገባት ይቆልፍብናል ማለትም ስልካችንን
ሙሉ በ ሙሉ በራሱ ቁጥጥር ስር ያደርገዋል እኛ ስልኩን ማዘዝ አንችልም ማለት ነው
⓸ ስልካችንን(OS)Operating System ስራ ማዛባት እና ስልኩ እንዲዘባርቅ ማድረግ
ይህ ማለት ስልካችን ስራውን በትክክል እንዳይሰራ እንቅፋት ይሆናል ይህ ማለት እኛ ስልኩን
ሳንነካው ሳናዘው በራሱ (File)መክፈት መዝጋት
ስልኩን Flight Mode ላይ ማድረግ
ስልኩን Switch Off ማድረግ ከዛ ስልኩን መልሶ መክፈት. ሌላም ብዙ ብዙ ነገሮችን በራሱ ይሰራል
⓹ Software File ማጥፋት
የ ስልካችንን Software File Delete ማድረግ
=> Software File Delete ከሆነ ስልኩን ማስተካከል ከባድ ይሆናል
ከላይ የተጠቀሱትን ሁሉ ያለ ባለቤቱ ፍቃድ በራሱ መብት ይሰራል.
ስለ #ቫይረስ አደገኛነት ጉዳት እና አላማ ይህን ካልን ስለ መከላከያው እና ስለ መፍትሄው ደግሞ እናያለን
እንዴት አድርገን ስልካችንን ከአደገኛ ቫይረስ መጠበቅ እና መከላከል እንችላለን
⓵ ካልታወቀ እና #Fake ከሆነ ዌብሳይት ማንኛውንም ነገር ከ ማውረድ መቆጠብ
ለምሳሌ ካልታወቀ እና #Fake ከሆነ
ዌብሳይት Application ወይም File (Download) በምናደርግበት time #ቫይረሱ Download ከምናረገው Application ወይም File ጋር አብሮ ወደ ስልካችን በቀላሉ ይገባል
ለምን ቢባል Fake የሆኑ #ድረገጾች ላይ #ቫይረሶች ብዙግዜ ስለሚለቀቁ ነው ሰለዚህ ከታወቀ እና ታማኝነት ካለው ዌብሳይት ብቻ የምንፈልገውን File ማውረድ ይጠበቅብናል
⓶ Bluetooth Email እና G-mail ክፍት አድርጎ አለመተው ተጠቅመን ከ ጨረስን በኋላ መዘጋቱን #Check Up ማድረግ
⓷ የስልካችንን #Software Update ማድረግ
በሰአቱ እና በግዜ
ስልካችን የSoftware Update ጥያቄ ሲጠይቀን #ችላ አለማለት ወድያውኑ ስልኩን Update መድረግ
የስልካችን Software Update ከተደረገ ስልካችን በ ቫይረስ የመጠቃት እድል በጣም ዝቅተኛ ነው
የ ስልካችንን Software Update ለማድረግ መጀመሪያ
#Setting ውስጥ እንገባለን ከዛ መጨረሻ ላይ #About Phone
የሚል አለ እሱን እንዴ #Click እንላለን ከዛ
Software Update የሚለውን #Click ማለት
⓸ ትክክለኛ እና #Original Antivirus መጠቀም
ስልካችን ላይ ያለውን ሁሉኑም Application እና File #Scan ማድረግ Scan በምናደርግበት ግዜ Virus ያለበት Application ወይም File ከተገኘ ወዲያውኑ ማጥፋት
#Remove ማድረግ
እነዚህን Original Antivirus
ከ PlayStore በ ማዉረድ ተጠቀሙ
➷➷➷➷➷➷
➊ #Norton Antivirus
➋ #KasperskyAntiVirus
➌ #BT Virus Protect: Mobile Anti-Virus & Security App
እነዚህ Antivirusሶች የሚሰሩት በ Data እና በ Wifi Connection
⓹ ቫይረስ በዋናነት ከሚገባበት መንገድ አንዱ በ #Email ለምሳሌ በ
#G -mail ነው
Email ለምሳሌ በ G-mail በምንጠቀምበት ግዜ ከማናውቃቸው ሰወች #Link ሲላክልን ቶሎ መክፈት የለብንም ምክንያቱም የተላከው ከ #Hackerሮች (Linkኩም) ቫይረስ ሊሆን ስለሚችል በፍፁም መክፍት የለብንም
⓺ ስልካችን ላይ ያሉትን ሁሉኑም Application # Update ማድረግ ለምን ቢባል አንዳንድ
Applicationኖች ከ ቆይታ ብዛት የተነሳ ወደ ቫይረስ ይቀየራሉ ስለዚህ ሁሉኑም Application በየጊዜው Update ማድረግ አለብን
ስልካችን ላይ ያሉ Applicationኖችን Update ለማድረግ መጀመሪያ ወደ PlayStore ላይ እንገባለን ከዛ (My APP) ዉስጥ እንገባለን ከዛ Update መሆን ያለበት Application ካለ እራሱ ይህን Application Update አድርግ ብሎ ይጠቁመናል ከዛ Update የሚለውን #Click ማድረግ
⓻ Wifi በምንጠቀምበት ግዜ ከባድ ጥንቃቄ ማድረግ
Wifi ከፍተን በምንጠቀምበት ሰአት ብዙ
Notification ወደ ስልካችን ይገባሉ በዚህ ግዜ
ወድያውኑ Notificationኑ ፍቃድ ይጠይቀናል
(Allow or Decline) ብሎ ይጠይቀናል ?
Notificationኑ ቫይረስ ይሁን አይሁን እኛ
አናውቅም ነገርግን እኛ ችላ በማለት ወይም ትኩረት ባለመስጠት (Allow) ብለን እንፈቅዳለን በዛን ሰአት Notification መስሎ የመጣው #ቫይረስ በፍጥነት ወደ ስልካችን በመግባት ስልካችንን ያበላሻል ስለዚህ ማንኛውንም Notification
ወደ ስልካችን ሲመጣ ዝምብለን ከመክፈት መታቀብ አለብን
⓼ ማንኛውንም Application ከሰው ስንቀበል
ስለ Applicationኑ ምንነት እና ስራ በደንብ መረዳት አለብን ይህ ማለት Applicationኑ ጎጂ ሆነ ጥሩ የሚለውን እንድናውቅ ይረዳናል
ስለዚህ ማንኛውንም Application ስልካችን
ላይ ከመጫናችን እና ከ መቀበላችን በፊት ስለ
Applicationኑ በደንብ መገንዘብ ያስፈልጋል
@ethiotec
What is Virus ??
#Virus ማለት የ Computer Code ወይም Program ሲሆን ብዙ ግዜ የሚሰራው ወይም
የሚፈጠረው የ Computer እውቀት ባላቸው ሰወች እና ስለ Computer ጠልቀው በ ተማሩ ሰወች ነው
ቫይረስ ስንል ብዙ አይነት ቫይረሶች አሉ
➲Spyware Virus
➲Malware Virus
➲Ransonware Virus
➲Adware Virus
➲Trojan Horse Virus ናቸው
እንደ ስማቸው ሁሉ ስራቸውም ይለያያል
የ#Virus ዋና አላማው እና ስራው ምን ምን ናቸው
⓵ ስልካችንን ማበላሸት (Damage) ማድረግ
የስልኩን Software ቫይረሱ በሚያጠቃበት ግዜ ስልኩ Dead ይሆናል ይህ ማለት ስልካችን Samsung ከሆነ ስንከፍተው Samsung ይልና ቀጥ ብሎ ይቆማል አይከፈትም ማለት ነው
⓶ በጣም ጠቃሚ ፋይል ማጥፋት እና መደበቅ
ስልካችን ላይ ሆነ MemoryCard ላይ ያሉትን ማንኛውም (File)
ለምሳሌ
Music Photo Video Application Document ያለ ምንም ምህረት ያጠፋል (Format) ያደረጋቸዋል ያለኛ ትዛዝ እና ፍቃድ
⓷ ስልካችንን በማናውቀው Password ወይም Pattern መቆለፍ እና መዝጋት
ይህ ማለት ስልካችንን የዘጋንበትን የሚስጥር Password ይቀይርና የራሱን Password
በማስገባት ይቆልፍብናል ማለትም ስልካችንን
ሙሉ በ ሙሉ በራሱ ቁጥጥር ስር ያደርገዋል እኛ ስልኩን ማዘዝ አንችልም ማለት ነው
⓸ ስልካችንን(OS)Operating System ስራ ማዛባት እና ስልኩ እንዲዘባርቅ ማድረግ
ይህ ማለት ስልካችን ስራውን በትክክል እንዳይሰራ እንቅፋት ይሆናል ይህ ማለት እኛ ስልኩን
ሳንነካው ሳናዘው በራሱ (File)መክፈት መዝጋት
ስልኩን Flight Mode ላይ ማድረግ
ስልኩን Switch Off ማድረግ ከዛ ስልኩን መልሶ መክፈት. ሌላም ብዙ ብዙ ነገሮችን በራሱ ይሰራል
⓹ Software File ማጥፋት
የ ስልካችንን Software File Delete ማድረግ
=> Software File Delete ከሆነ ስልኩን ማስተካከል ከባድ ይሆናል
ከላይ የተጠቀሱትን ሁሉ ያለ ባለቤቱ ፍቃድ በራሱ መብት ይሰራል.
ስለ #ቫይረስ አደገኛነት ጉዳት እና አላማ ይህን ካልን ስለ መከላከያው እና ስለ መፍትሄው ደግሞ እናያለን
እንዴት አድርገን ስልካችንን ከአደገኛ ቫይረስ መጠበቅ እና መከላከል እንችላለን
⓵ ካልታወቀ እና #Fake ከሆነ ዌብሳይት ማንኛውንም ነገር ከ ማውረድ መቆጠብ
ለምሳሌ ካልታወቀ እና #Fake ከሆነ
ዌብሳይት Application ወይም File (Download) በምናደርግበት time #ቫይረሱ Download ከምናረገው Application ወይም File ጋር አብሮ ወደ ስልካችን በቀላሉ ይገባል
ለምን ቢባል Fake የሆኑ #ድረገጾች ላይ #ቫይረሶች ብዙግዜ ስለሚለቀቁ ነው ሰለዚህ ከታወቀ እና ታማኝነት ካለው ዌብሳይት ብቻ የምንፈልገውን File ማውረድ ይጠበቅብናል
⓶ Bluetooth Email እና G-mail ክፍት አድርጎ አለመተው ተጠቅመን ከ ጨረስን በኋላ መዘጋቱን #Check Up ማድረግ
⓷ የስልካችንን #Software Update ማድረግ
በሰአቱ እና በግዜ
ስልካችን የSoftware Update ጥያቄ ሲጠይቀን #ችላ አለማለት ወድያውኑ ስልኩን Update መድረግ
የስልካችን Software Update ከተደረገ ስልካችን በ ቫይረስ የመጠቃት እድል በጣም ዝቅተኛ ነው
የ ስልካችንን Software Update ለማድረግ መጀመሪያ
#Setting ውስጥ እንገባለን ከዛ መጨረሻ ላይ #About Phone
የሚል አለ እሱን እንዴ #Click እንላለን ከዛ
Software Update የሚለውን #Click ማለት
⓸ ትክክለኛ እና #Original Antivirus መጠቀም
ስልካችን ላይ ያለውን ሁሉኑም Application እና File #Scan ማድረግ Scan በምናደርግበት ግዜ Virus ያለበት Application ወይም File ከተገኘ ወዲያውኑ ማጥፋት
#Remove ማድረግ
እነዚህን Original Antivirus
ከ PlayStore በ ማዉረድ ተጠቀሙ
➷➷➷➷➷➷
➊ #Norton Antivirus
➋ #KasperskyAntiVirus
➌ #BT Virus Protect: Mobile Anti-Virus & Security App
እነዚህ Antivirusሶች የሚሰሩት በ Data እና በ Wifi Connection
⓹ ቫይረስ በዋናነት ከሚገባበት መንገድ አንዱ በ #Email ለምሳሌ በ
#G -mail ነው
Email ለምሳሌ በ G-mail በምንጠቀምበት ግዜ ከማናውቃቸው ሰወች #Link ሲላክልን ቶሎ መክፈት የለብንም ምክንያቱም የተላከው ከ #Hackerሮች (Linkኩም) ቫይረስ ሊሆን ስለሚችል በፍፁም መክፍት የለብንም
⓺ ስልካችን ላይ ያሉትን ሁሉኑም Application # Update ማድረግ ለምን ቢባል አንዳንድ
Applicationኖች ከ ቆይታ ብዛት የተነሳ ወደ ቫይረስ ይቀየራሉ ስለዚህ ሁሉኑም Application በየጊዜው Update ማድረግ አለብን
ስልካችን ላይ ያሉ Applicationኖችን Update ለማድረግ መጀመሪያ ወደ PlayStore ላይ እንገባለን ከዛ (My APP) ዉስጥ እንገባለን ከዛ Update መሆን ያለበት Application ካለ እራሱ ይህን Application Update አድርግ ብሎ ይጠቁመናል ከዛ Update የሚለውን #Click ማድረግ
⓻ Wifi በምንጠቀምበት ግዜ ከባድ ጥንቃቄ ማድረግ
Wifi ከፍተን በምንጠቀምበት ሰአት ብዙ
Notification ወደ ስልካችን ይገባሉ በዚህ ግዜ
ወድያውኑ Notificationኑ ፍቃድ ይጠይቀናል
(Allow or Decline) ብሎ ይጠይቀናል ?
Notificationኑ ቫይረስ ይሁን አይሁን እኛ
አናውቅም ነገርግን እኛ ችላ በማለት ወይም ትኩረት ባለመስጠት (Allow) ብለን እንፈቅዳለን በዛን ሰአት Notification መስሎ የመጣው #ቫይረስ በፍጥነት ወደ ስልካችን በመግባት ስልካችንን ያበላሻል ስለዚህ ማንኛውንም Notification
ወደ ስልካችን ሲመጣ ዝምብለን ከመክፈት መታቀብ አለብን
⓼ ማንኛውንም Application ከሰው ስንቀበል
ስለ Applicationኑ ምንነት እና ስራ በደንብ መረዳት አለብን ይህ ማለት Applicationኑ ጎጂ ሆነ ጥሩ የሚለውን እንድናውቅ ይረዳናል
ስለዚህ ማንኛውንም Application ስልካችን
ላይ ከመጫናችን እና ከ መቀበላችን በፊት ስለ
Applicationኑ በደንብ መገንዘብ ያስፈልጋል
@ethiotec