احتمال شلیک موشک به هواپیمای جمهوری آذربایجان

به گزارش شبکه‌ی خبری رئال که برنامه‌هایش را از باکو پخش می‌کند، به هواپیمای مسافربری جمهوری آذربایجان موشک شلیک شده است.

این هواپیما که چهارشنبه در اراضی قزاقستان سقوط کرد، دارای ۶۷ سرنشین بود که تنها ۳۲ نفر از آنان نجات یافتند.

تلویزیون رئال می‌گوید ارتش روسیه با شلیک یک فروند موشک پانتسیر موجب سقوط هواپیما شده است. هنوز در این باره خبر رسمی منتشر نشده است.

@eyvaztaha

شیرین هانتر: ایران نمی‌تواند مانع ایجاد کریدور زنگه‌زور شود

شیرین هانتر استاد علوم سیاسی آمریکا که اصالتا ترک تبریزی است، می‌گوید:

«در واقع، مدتی است که ایران رقابت در قفقاز را به ترکیه باخته است، نه به خاطر قدرت‌های خاص ترکیه، بلکه به دلیل حمایت غرب از ترکیه. در جمهوری آذربایجان، ترکیه از مزیت زبانی برخوردار است. علاوه بر این، ایران از میراث تاریخی و ادبی و موسیقایی فارسی خود استفاده نکرده و تنها بر مذهب تمرکز کرده است. عامل اسرائیل نیز مهم بوده است. روسیه نیز علیه ایران اقدام کرده است. ایران به دلیل ضعف اقتصادی و انزوای سیاسی خود فاقد ابزار لازم برای رقابت در قفقاز با ترکیه است. اگر روسیه و ترکیه برای توسعه کریدور زنگزور به توافق برسند، ارمنستان قادر به جلوگیری از آن نخواهد بود. علاوه بر این، ممکن است برای ارمنستان مشوق‌هایی برای موافقت با توسعه آن در نظر گرفته شود. ایران نیز در موقعیتی نیست که مانع توسعه آن شود. اگر به اقدامات نظامی متوسل شود، بهانه‌ای برای دخالت ترکیه و احتمالا اسرائیل و حتی قدرت‌های غربی خواهد بود. محاسبات اشتباه گذشته و سیاست‌های اشتباه، گزینه‌های ایران را در قفقاز و در واقع در جا‌های دیگر به طور جدی محدود کرده است.»

این دیدگاه مهمِ هانتر دو نقص دارد. نخست اینکه غرب علیرغم ضربه‌ای که به روسیه وارد شد، موافق حل‌وفصل قره‌باغ به شکل کنونی نبود. حجم عظیم تبلیغات ضدآذربایجانی که در رسانه‌های باشگاه مسیحی غرب انعکاس یافت، گواه این مدعاست. ترکیه نیز نه به دلیل حمایت غرب در این مورد خاص، بلکه با تکیه بر توان نظامی خود و پتانسیل چانه‌زنی با مسکو به آزادی قره‌باغ کمک رساند.

دوم اینکه خانم هانتر از عدم استفاده ایران از میراث تاریخی، ادبی و موسیقایی فارسی سخن می‌گوید. حال آنکه به دلیل وضعیت فرهنگی ترکان ایران، فاکتورهای ذکر شده به جای ایجاد همگرایی باعث نفرت و جدایی شده‌اند. و اگر ایران از اول به جای تشیع به این فاکتورها تکیه می‌کرد حتا شیعیان ناردالان و مشدآغا را نیز نمی‌توانست جذب کند. شیرین هانتر گویا دیدگاه خود را در چهارچوب گفتمان صدساله‌ی پرشینیستی مطرح می‌کند.

@eyvaztaha

VƏTƏNDAŞ teleserialından həzz aldım.

Məncə bağımsızlıq dönemində çəkilmiş güclü işlərdən biridir.

İctimai tvdən buraxılmaqda olan serial Cəfər Cabbarlın Almaz əsəri əsasında çəkilmişdir.

Yönətmən Elvin Rüstmzadədir. Qurban İsmayılov və Günəş Medizadə baş rolları ifa edirlər.

#vətəndaş

‏خاطیره‌نیز تاریخ بلله‌یینده قالارغی اولسون!

@eyvaztaha

ساعدی و سیاستِ ادبیات
ایواز طاها

سیزدهم فوریه در تبریز سخنرانی داشتم درباره‌ی ساعدی مثل همیشه به ترکی. شاید برای اولین بار بود که یک تجلیل درست‌وحسابی از غلامحسین ساعدی در شهر خودش به زبان مادری‌اش به عمل آمد؛ آنهم تمامن به همت شخصیت‌ها و نهادهای غیردولتی. به همت نوید محمدی، رسول اسمعلیان، محمد سیامک‌نیا، آرش ساعی و دیگر دوستان در موسسه‌ی "ائل بیلیمی". موسسه‌ای که حاصل فداکاری، درایت و زحمات روشنفکر برجسته‌ی آذربایجان علیرضا صرافی است.

موضوع سخنرانی من "ساعدی و سیاست ادبیات" بود. سیاست ادبیات نظریه‌ی ژاک رانسیر، فیلسوف فرانسوی، درباره‌ی ماهیت رهایی‌بخشی ادبیات است. می‌گویند در رئالیسم سوسیالیستی زیبایی‌شناسی را سیاسی کردند و در فاشیسم سیاست را زیباشناختی. اما رانسیر با عبور از این دوگانگی، سیاست را در ماهیت خودآیین ادبیات می‌جوید. به گمان رانسیر ادبیات همان کار امر سیاسی را می‌کند ولی از راه دیگر.

کارکرد اصلی ادبیات نه اخلاقی-تصویری است آنچنانکه افلاتون می‌گفت و نه بازنمایانه است آنچنانکه ارسطو مشخص می‌کرد. کارکرد ادبیات برهم‌زدن سلسله‌مراتبِ نظم مستقر است.

کارکرد ادبیات بازتوزیع امر محسوس است. پولیس مکان‌ها، زمان‌ها، جایگاه‌ها و هویت‌ها را به نحو خاصی توزیع می‌کند. ادبیات با برهم‌زدن این نظمِ هیرارشیک، به توزیع دوباره و عادلانه دست می‌زند. از این رو مهم نیست که یک اثر ادبی تا چه اندازه ماهیت سیاسی دارد، مهم این است که تا چه اندازه در بازتوزیع محسوسات دخیل و مؤثر است.

بسیاری از آثار ساعدی بستر تحقق سیاست ادبیات هستند. برای نمونه دو داستان "کلاس درس" و "غمباد"، (هر دو با ترجمه‌ی اینجانب) رفتار انسان در توزیع متفاوت محسوسات در گفتمان‌های مختلف را به روشنی نشان می‌دهند.

@eyvaztaha

دیل باره‌ده ایواز طاهانین جانلی چیخیش‌لاری

آنادیلی گۆنو موناسیبتیله ایواز طاهانین آنلاین
چیخیش‌لاری اولاجاق. سیزجه بو قونولاردان
هانسی‌نین اؤنجه‌لیگی واردیر؟

۱. دیل نه‌دیر؟
۲. دیل و گئرچک‌لیک.
۳. دیل و سیاسال [امر سیاسی].
۴. پزشکیان و گؤزل جان.
۵. تۆرکجه سینما دالغاسی.
۶. ساغلام دیل.
۷. دیل و دئموکراتیک دۆزن.
۸. میللی مسئله باره‌ده ایکی پاتولوژیک تئز.
۹. قورتولوش و أدبیات سیاستی.
*
سخنرانی‌های آنلاین ایواز طاها
به مناسبت روز زبان مادری

به مناسبت روز زبان مادری در فضای مجازی چند سخنرانی خواهم داشت به زبان مادری. به نظر شما کدامیک از موضوع‌های زیر اولویت دارند:

۱. زبان چیست؟
۲. زبان و واقعیت
۳. زبان و امر سیاسی
۴. رئیس جمهوری پزشکیان و جان زیبا
۵. زبان و موج سینمای ترکی
۶. زبان معیار
۷. زبان و نظم دموکراتیک
۸. دو تئز آسیب‌شناختی درباره‌ی مسئله‌ی ملی
۹. رهایی و سیاست أدبیات

@eyvaztaha

میللی مسئله و کیملیک سیاستی

ایواز طاهانین یئنی کیتابی ایشیق اۆزو گؤردو. یۆز أللی صحیفه‌لیک کیتاب خوی شهرینده "سایه‌ی سخن" درگیسی طرفیندن نشر ائدیلمیشدیر.

مسئله‌ی ملی و سیاست هویتی
National Question and Identity Politics

کتاب جدید ایواز طاها تحت عنوان میللی مسئله و کیملیک سیاستی باره‌ده پاتوْلوْژیک تئزلر [مسئلهٔ ملی و سیاست هویتی؛ تزهای آسیب‌شناختی] منتشر شد. این کتابِ صدوپنجاه صفحه‌ای، نخستین جلد از کتاب سه جلدی تحت همین نام است. ترجمه‌ی عناوین فصل‌های کتاب:

مقدمه: از مسئله‌ی ملی تا دموکراسی رادیکال؛
1. کژنگری درباره‌ی سیاست؛
2. تمامت‌خواهی و خشونت؛
3. اصالت؛ امر بیهوده؛
4. تقلیل‌گرایی و یکسونگری درباره‌ی پدیده‌ها؛
5. نقش رهایی‌بخش "استنثا" و انقلاب گراماتیک علیه زبان شفاهی؛
6. بی‌سوادی زبانی و فقر اندیشگی؛
7. چهره‌ی ژانوسی شعر و فاشیسم شعر قرن بیستم؛
8. ذات‌گراییِ مرکزمحور و هویت لغزان؛
9. تئوری توطئه، درهم‌آمیزی انگیزه و اندیشه؛
10. دموکراسی رادیکال و سوژه‌های هم‌ارز.

کتاب توسط فصلنامه سایه‌ی سخنِ شهر خوی به صورت آراسته‌ای چاپ و نشر شده است.
تلفن ارتباط با ناشر: 989195846097+

@eyvaztaha

آذربایجانلی فیلوسوف ، عزیز دوستوم، نیازی مهدی دونیایا گؤز یومدو.

رادیکال دیلک‌لر
ایواز طاهانین بایرام دوعاسی
(یئنی رئداکته)

‏Ədəbiyyat Siyasəti
سیاست ادبیات

ژاک رانسیرین دوشونجه‌سینه دایاناراق "أدبیات سیاستی" حاققیندا دانیشاجاغام.

با تکیه بر آرای ژاک رانسیر درباره‌ی "سیاست ادبیات" سخن خواهم گفت.

دوشنبه، ۲۴ مارس،
ساعت:
۲۲:۳۰ به وقت تبریز
۱۹ به وقت گرینویچ
instagram.com/eyvaztaha‎

پزشکیان و گؤزل جان سیاستی ۲
۱۴ فروردین، ساعات ۲۲:۳۰

تراکتور ۲
استقلال ۱
یک پیروزی شیرین برای سمبل آذربایجان. در تبریز فوتبال چیزی بیش از فوتبال است. این بار نیز سکوها، تونل‌ها، راهروها، اتوبان‌ها همه پر شد از جمعیت. هزاران نفر بیش از ظرفیت ورزشگاهِ درهٔ گرگ‌ها، با شعارهایی که زلزله بر اندام سیاستِ یکسان‌سازانه‌ی صدساله می‌اندازد.

تراکتور قدمی دیگر به قهرمانی نزدیک شد.

ایواز طاهانین دیل درس‌لری حاققیندا لازیمی بیلگی‌لر

آپرئل آیی‌نین ایگیرمی بیری، اردیبهشت آیی‌نین بیریندن باشلاناجاق آذربایجان تۆرکجه‌سینده‌کی کورس‌لار حاققیندا گره‌ک‌لی بیلگی‌لری سایین دوست‌لارین نظرینه چاتدیریرق:

درس‌لرین توپلام ساعاتی:
بئش اوْتوروم، هر اوْتوروم 2 ساعات.

درس‌لرین ایجرا زامانی:
درس‌لر هر هفته چرشنبه گۆن‌لری تبریز واختیله ساعات 22-دان 24-دک آنلاین اوْلاراق کئچیریله‌جکدیر.

اویغولاما پلاتفورمو:
درس‌لر جانلی اولاراق گوگل میت google meet اپیلیکئشینی آراجیلیغی ایله سئوگیلی قاتیلیم‌چی‌لارا سونولاجاق‌دیر.

درس‌لرین سویّه‌سی و قونولاری
ــ بیرینجی سویه‌ده‌ کئچیریله‌جک کورس‌لاردا گونده‌لیک یازی‌لارداکی عادی یانلیشق‌لار أله آلیناجاق.
ــ گراماتیکایا گئنیش یئر آییرمادان مئدیا و توْپلومسال شبکه‌لرده گئدن یازی‌لارین یانلیش طرفینه توخونولاجاق.
ــ بعضی اؤنملی گراماتیک قایدالارا ایشاره اولوناجاق.
ــ چوخ تئزلیک‌لی [یعنی چوخ تکرارلانان] یانلیش‌لارین آرادان قالدیریلماسی‌نین یول‌لاری آراناجاق.
ــ چوخ ایشلک‌لی اورفوگرافییا [ایملا] قایدالاری اؤیره‌دیله‌جک.
ــ قاتیلیم‌چی‌لارین سؤزجوک داغارجیغی گئنیشلندیریله‌‌جک.
ــ درس‌لر سوْنا چاتدیقدا، دوْست‌لار جۆمله‌نین دۆزگون قورولوشونا بیر آددیم یاخینلاشاجاق، یازی‌لاریندا ساده ایملا، یازیم [نگارش]، گراماتیکا ساحه‌لرینده‌کی ساده یانلیش‌لاردان چکینمه‌یی اؤیره‌نه‌‌جک‌لر.
ــ واخت چاتیشارسا دورغو ایشاره‌لری‌نین [علائم سجاوندی‌نین] قوللانیشی باره‌ده ایلکین مولاحیظه‌لر ایره‌لی سۆروله‌جک.

کورسون اۆجرتی
درس اۆجرت‌لری یوزمین تومندن بیر میلیون تومنه قده‌ر دٓییشیر. کؤنوللو اولاراق بو ایکی رقم آراسیندا بیر رقمی سئچه بیلرسینیز.
(آندیرما: هر هانسی سبب اۆزوندن سؤیله‌نیلن مبلغ‌لری کؤچورمک ایسته‌مه‌ین دوْست‌لار دا کورس‌لارا پولسوز قاتیلا بیلرلر.)

بانک حئسابی:
کورس‌لارا قاتیلماق ایسته‌ین‌لر قئید اولونان مبلغی آشاغیداکی کارت‌بانک نؤمره‌سینه کؤچورمه‌لری ریجا اولونور:

صحرا صفری اصل
6037997152785748

لوطفن کؤچورمه فیشی‌نین تصویرینی واتساپ نؤمره‌لریمیزه گؤنده‌رین:
+989199146812
+989147598498

بیانیه‌ی هشتصد تن، دزدان کاروان و هواداران تراکتور

چندی پیش هشتصد نفر از فاشیسم زبانی دفاع کردند. می‌خواستم تحلیلی بنویسم به دو دلیل ننوشتم.

اول اینکه اینان نه با استدلال که با زبانی آلوده و پلیسی به دفاعِ از زبان فارسی برخواسته‌اند با چاشنی دعوت از نیروهای امنیتی برای سرکوب. آنهم زبانی که حیاتش را به ممات دیگر زبان‌ها گره زده‌اند. این رفاع رقت‌انگیز خود نشانه‌ی آن است که گفتمان مسلط دیگر با هارمونی سابق کار نمی‌کند. دیگر عاجز است از طبیعی‌سازی تبعیض تحت لوای "رنگین کمان اقوام" و شعار مضحک "آذربایجان سر ایران است". حرفشان روشن است. آذربایجان بدون زبان و ادبیات و بزرگانش سر ایران است. آذربایجان سر ایران است اما از انتخاب نام فرزندانش محروم است. آذربایجان سر ایران است اما در برابر صدها مدیای فارسی، صدای آذربایجان در تهران از یک رادیوی کوچک نیز شنیده نمی‌شود. آذربایجان حتا یک نام در تقویم فروردین ندارد. (مثلن بولود قاراچورلو که در فروردین ۱۳۵۸ درگذشت، بزرگترین شاعر رستاخیز زبانی ترکان است، اما مرکز نامش را حذف کرده است.)

دلیل دوم: دزدانی به کاروان زدند. کاروانیان دست به دامن لقمان حکیم شدند که دزدان را نصحیت کن. گفت یاران! حیف کلماتِ جلیلِ اخلاقی نیست که من در پای این نااهلان بریزم؟ بیانیه‌ی هشتصد نفر که برخی از آنها آشکارا کارگزاران امنیتی‌اند، حکم آن دزدان نابکار را دارد. این بیانیه بر هیچ نظریه‌ی علمی و مبانی حقوق‌بشری متکی نیست، از نوعی فانتزی نژادپرستانه سرچشمه می‌گیرد. نوعی زورگویی کلامی به پشت‌گرمیِ قدرتِ حکومت است. لذا جواب آن را نه در چهارچوب نظر، بلکه در عرصه‌ی عمل باید داد. کاری که هواداران تراکتور کردند. این هواداران در یک تجمع عظیم که کمتر سابقه‌ای در جهان ورزش دارد، در دره‌ی گرگ‌ها لرزه بر تن ناسیونالیست‌های تبارگرا انداختند.

@eyvaztaha

İran, Türkiyə və Zəngəzur dəhlizi

Amerikada siyasi elmlər üzrə professor, əsli Təbriz türkü olan Şirin Hunter deyir:

“Əslində, bir müddətdir ki, İran Qafqazda rəqabəti Türkiyəyə uduzub. Bu, Türkiyənin xüsusi güclərinə görə yox, Qərbin ona verdiyi dəstəyə görə baş verib. Azərbaycan Respublikasında Türkiyə dil üstünlüyünə malikdir. Bundan əlavə, İran fars tarixi, ədəbiyyatı və musiqi irsindən istifadə etməyib, yalnız dini məsələlərə fokuslanıb. İsrail faktoru da burada mühüm rol oynayıb. Rusiya da İrana qarşı addımlar atıb. İran iqtisadi zəiflik və siyasi təcrid səbəbilə Qafqazda Türkiyə ilə rəqabət aparmaq üçün lazımi alətlərə malik deyil. Əgər Rusiya və Türkiyə Zəngəzur dəhlizinin inkişafı ilə bağlı razılığa gəlsələr, Ermənistan buna mane ola bilməyəcək. Üstəlik, Ermənistana bu dəhlizlə razılaşması üçün təşviqlər də verilə bilər. İran da bu inkişafın qarşısını almaq gücündə deyil. Əgər hərbi müdaxiləyə əl atsa, bu, Türkiyənin və bəlkə də İsrailin, hətta Qərb dövlətlərinin müdaxiləsinə bəhanə olacaq. Keçmişdəki səhv hesablama və yanlış siyasətlər İranın Qafqazda və əslində digər yerlərdəki seçimlərini ciddi şəkildə məhdudlaşdırıb.”

Hunterin bu önəmli fikrində iki qüsur var. Birincisi, Qərb Rusiyaya zərbə vurmasına baxmayaraq, Qarabağ məsələsinin hazırkı formada həll olunmasının tərəfdarı deyildi. Qərbin xristian klublarına məxsus mediada əks olunan Azərbaycan əleyhinə geniş təbliğatın miqdarı buna sübutdur. Türkiyə isə bu məsələdə Qərbin dəstəyinə görə yox, hərbi gücünə və Moskva ilə danışıqlar potensialına arxalanaraq Qarabağın azad edilməsində yardımçı oldu.

İkincisi, Hunter İranın fars tarixi, ədəbiyyatı və musiqi irsindən istifadə etməməsindən danışır. Hunter unudur ki, İrandakı türklərin siyasi vəziyyətini nəzərə alaraq farsçıliğın Azərbaycanda təbliğı yaxınlıq yox, daha böyük nifrət və ayrılıq yaradardı. Əgər İran əvvəldən şiəlik əvəzinə bu faktorları əsas götürsəydi, hətta Nardaran və Məşdağa şiələrini də özünə cəlb edə bilməzdi.

@eyvaztaha