Eyvaz Taha
1.23K subscribers
170 photos
46 videos
9 files
230 links
Söz candır əgər bilərsə insan/ Sözdür ki, deyirlər özgədir can @etaha
Download Telegram
Bu il Cəlil Məmmədquluzadənin ilidir

2019-cu ildə Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, böyük yazıçı, dramaturq, publisist və ictimai xadim Cəlil Məmmədquluzadənin anadan olmasının 150 illiyi tamam olur. Cəlil Məmmədquluzadənin 150 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamıında deyilir ki:

"Cəlil Məmmədquluzadə Azərbaycan ədəbiyyatının yeni mərhələyə yüksəlməsində müstəsna rol oynamış və bütöv bir ədəbi məktəb formalaşdırmış qüdrətli şəxsiyyətdir. Vətəndaş yazıçının bədii nailiyyətlərlə zəngin irsində azərbaycançılıq məfkurəsi dövrün ictimai-siyasi fikrinin aparıcı amili kimi dolğun ifadəsini tapmışdır. Sənətkar həyat həqiqətlərini, ictimai mühiti hərtərəfli əks etdirən və bədii-estetik dəyər daşıyıcısına çevrilən rəngarəng obrazlar qalereyası yaratmışdır. Ana dilinin saflığı uğrunda daim mübarizə aparmış Cəlil Məmmədquluzadənin meydana gətirdiyi qiymətli dram və nəsr əsərləri, parlaq publisistika dərin humanist məzmuna malik olub, özündə milli və ümumbəşəri dəyərlərin vəhdətini ehtiva edir. Azərbaycanda və onun hüdudlarından kənarda geniş yayılaraq milli oyanışa, yeniləşmə hərəkatına yol açan və azadlıq ideyalarının inkişafına qüvvətli təsir göstərən “Molla Nəsrəddin” jurnalı məhz Mirzə Cəlil dühasının məhsuludur."

Azərbaycan xalqının çoxəsrlik mədəni sərvətlər xəzinəsinə misilsiz töhfələr vermiş söz ustası Cəlil Məmmədquluzadənin 150 illiyinin layiqincə qeyd olunmasını təmin etmək məqsədi ilə geniş və çoxsaylı tədbirlər keçiriləcək.

@eyvaztaha
دیلده یالنیز سس‌لر دئییل، گؤزلر ده دانیشیر | #ایواز_طاها

دیلی قوتسال بیر موستوییه قالدیراراق سیاسی رومانتیکا دایاغینا چئویرمه‌مه‌لییک. بو سویچولوغا گتیریب چیخارا بیلر. فارس دیلی رومانتیک قونومدا [جایگاهدا] اوتوردوغو اوچون ممالیک محروسه‌ده‌کی باشقا دیل‌لره آلچاق گؤزله باخیر. بیز بو تجروبه‌نی ترس یؤنده تکرار ائتمه‌مه‌لیییک.

بو اویارینی اونوتماماق شرطیله، فلسفی بوجاقدان باخارکن دیلین أؤنمی اینسانلیغین گئرچکلشمه‌سینده‌دیر. اینسان دانیشان حئیوان‌دیر. بیز سؤزلرسیز دوشونورکن بیله، دیلین آغیر چکیسیندن یاخا قورتارا بیلمه‌ریک.

بونو دقیق آنلاماق اوچون کیچیک بیر حاشیه لازیم‌دیر. دیل و دوشونجه ایلگیسینده بعضن گؤزدن یایینان مسئله دیلین سئمانتیک ماهیتی‌دیر. بعضی‌لری‌نین نظرینجه دیل سمیولوگییانین [ایشاره‌شوناسلیغین] شاخه‌لریندن‌دیر. فئردینان دو سؤسور بئله دوشونوردو. همین یاناشما طرزیندن بئله چیخیر کی، هانسیسا دوشونجه‌نی ایفاده ائتمه‌یه دیلدن باشقا یول‌لار دا وار. لاکین ائله‌لری ده وار کی، دیل دیشیندا مؤوجود ایشاره‌لر سیستئمی‌نین وارلیغینا شوبهه ایله باخیر. بئله بیر باخیش دییشیمی‌نین نتیجه‌سی نه‌دن عیبارت‌دیر؟

سیمیولوگییا دیلین بیر بؤلومو کیمی نظره آلیندیقدا، دوروم دییشیر. بئله کی، دوشونجه تام دیلدن آسیلی قالیر. رولان بارت همین باخیشین گؤرکملی نوماینده‌سی‌دیر. او، سیمیولوگییانی دیلین بیر بؤلومو سانیر. بو گئرچک‌دیر کی، نسنه‌لر، ایماژلار و آنلاشیلماز سس‌لر نه‌یه‌سه دلالت ائده بیلرلر. حتتا داورانیش‌لار و باخیش طرزیندن عیبارت بدن دیلی واردیر. لاکین بوتون بو گؤسترگه‌لر [دلالت‌لر] دیلدن باغیمسیز شکیلده گئرچکلشمیر. هر بیر سیمیولوژی سیستئمین اؤزونه مخصوص لینگویستیک ترکیبی واردیر. باشقا سؤزله، دیل یالنیز سؤزلردن عیبارت دئییل. علاقه قورا بیله‌جک هر ایشاره، یول‌لارین کسیشدیی یئرده یانیب سؤنن ایشیق‌‌لار بیله، دیلین آیرینتی‌لاریندان ساییلمالی‌دیر.

رولان بارت "ارتیباط یالنیز کلام آراجیلیغی ایله گئرچکلشیر" کیمی جومله‌نی ایدئولوژیک وورغو آدلاندیریر. چونکی دیل سؤزلرین داریسقال اورتامینا سیغیشمیر. دیل چئوره‌میزده‌کی هر بیر نشانه‌/ایشاره‌ده اؤزونو گؤستریر. یاپون یاخشی اؤرنک‌دیر. «بو اؤلکه‌ده ایشاره‌لرین ایمپئراتورلوغو اولدوقجا گئنیش‌دیر. بونون اوچون ایشاره‌لر سؤزلری ائله اؤتوب کئچیرلر کی، دیلین لیللنمه‌سینه باخمایاراق، گؤزقاماشدیرجی زنگینلیک، حرکت‌لیلیک و اینجه‌لیک قازنیرلار. چونکو اوردا گؤوده‌نین قاباریق حضورو واردیر. گؤوده‌لر هئچ بیر هیستیرییه قاپیلمادان حرکته کئچیرلر؛ هئچ بیر اؤزونه‌وورغونلوغا اویمادان اؤزلرینی گؤستریرلر. دئمه‌لی ایله‌تیشیم یالنیز سسله گئرچکلشمیر. گؤوده‌نین بوتونلویو (گؤزلر، گولوش‌لر، ساچین بیرجه توکو، حرکت‌لر، پالتارلار) بیزیمله دانیشماغا باشلاییرلار.»

@eyvaztaha
ایمپئراتورلوغون دیلی | #ایواز_طاها

چاغداش ایمپئراتورلوق دؤنمینده قودرتین ثابیت مرکزی یوخ‌دور. چاغداش ایمپئراتورلوقدان مقصد گله‌نک‌سل ائورن‌سل دؤولت دئییل، ائورن‌سل گوج‌دور. بو گوجون ایقتیدار بؤلگه‌سی واشینگتون‌دان سیدنی‌یه، و پکن‌دن موسکوایا قده‌ر بیر أراضییه شامیل‌دیر. حؤکمدارلار ایسه تکجه دونالد ترامپ، شی جینپینک و یا ولادیمیر پوتین دئییل، تویوتا، أپل، ژیللئت، سی.ان.ان، آمازون، علی‌بابا، ألجزیره و فئیسبوک‌دور.

آرتیق قودرتین ماهییتی دییشیلمیشدیر. ایندی میللی دؤولت، قودرتین اوستون بیچیمی دئییل. گوج فئنومئنی آرتیق کیچیک شبکه‌لردن یارانما بؤیوک ترکیب‌لردیر. اؤتن 500 ایلده آوروپا ایمپئریالیزم‌لری‌نین میللی حاکیمییته سؤیکندییی‌نین عکسینه اولا‌راق، چاغداش ایمپئریانین سینیرلی أراضیسی یوخ‌دور. یئنی ایمپئراتورلوق بودور. اینتئرنئته بنزه‌ییر. داها دوغروسو اینتئرنئت چاغداش ایمپئریانین بیلگی آراجی‌دیر. بیر آز ایدئالیزمه سؤیکنسه ده، آنتونیو نگری‌ بین‌الخاق گوج شبکه‌سی باره‌ده بئله‌جه دوشونور.

ایمپئریانین آچیق‌قوجاق لیبئرال ماهیتی، سوی، اینانج، بویا، جینسییت و جینسی ماراغیندان آسیلی اولمایا‌راق هامینی اؤز ایچینه آلیر. چاغداش ایمپئریانین دیلی اینگیلیسجه‌دیر. بو اؤزللیک تصادوفی سئچیم دئییل، هر ایکیسینده آچیقلیق واردیر. ایمپئریانین آچیق‌قوجاقلیغی اینگیلیس دیلی‌نین اؤزگه تئرمین‌لر و سؤزجوک‌لره آچیلیمیندا اؤزونو گؤستریر. لاتین دیلی و عوثمانلی تورکجه‌سی ده بئله ایدی. کاتولیک ایمپئریاسی‌نین دیلی لاتین اولدوغو اوچون یونان دیلی‌نین بیر چوخ موتیو‌لرینی منیمسه‌میشدی. آمما رنسانسدان باشلایا‌راق گوندمه گلمیش دؤولت‌ـ‌میللت ایدئیاسی، فرانسا دئوریمینده دؤولتچیلییین باشلیجا اؤیرتیسینه [دوکتوریناسینا] چئوریلدی. عوثمانلی تورکجه‌سی‌ ده عوثمانلی ایمپئراتولوغونون حاکیمییتینده‌کی خالق‌لارین دیلیندن موتیولر آلمیشدی. همین دیل، میللی دؤولتین یارانماسی ایله اؤز یئرینی آرین ایستانبول تورکجه‌سینه وئرمه‌لی اولدو. ایستانبول تورکجه‌سی میللی بیر دوولتین دیلی ایدی، عوثمانلی تورکجه‌سی ایسه بیر ایمپئراتورلوغون دیلی.

فرانسا دئوریمیندن باشلایا‌راق “بیر میللت، بیر دیل، بیر دؤولت” سیاستی اؤزو ایله تملچی دیل سیاستی ده گتیردی. بو سیاست گئنللیک‌له اؤزدیل [خالص دیل] قاورامینا سؤیکه‌نیردی. بو ایسه دؤولت دیلی سویه‌سینه یوکسلمه شانسینی ایتیرمیش دیل‌لرین یوخا چیخماسی دئمک ایدی. لاکین مارکس و فروید بئله بیر آسیمیلاسییا سیاستی‌نین یئنیلگیسی رمزینه چئوریلدیلر.

مارکسدان سونرا توپلومون بوتؤو بیر وارلیق اولا بیلمه‌یه‌جه‌یی آیدین اولدو. سول تفککورون بؤیوک تاپینتیسی بو ایدی: تام اورگانیک توپلوم اولاناقسیزدیر. چات‌لار، چاتیشمالار و چاتیشمازلیق‌لار توپلومون آیریلماز اؤزه‌للیک‌لری‌دیر. سؤزسوز، بئله بیر چشئیدلی‌لیک اوزه‌رینده تام بوتؤو بیر میللت قورماق مومکون اولمایاجاقدی. میللت سوییه‌سینده‌کی بئله بیر پارچالانما سونرالار فردلرین سوییه‌سینده ده اؤزونو گؤستردی. فروید اینسانین یالنیز عقلانی بیلینجدن عیبارت اولمادیغینی وورغولادی. فروید اینسانی آلت‌بیلنج و اوست‌بیلینجه پارچالادی. یعنی اینسان عقلانی دوشونجه‌لر‌له یاناشی قارانلیق دیلک‌لردن ده عیبارت‌دیر. دئمک چات‌لار و چاتیشمالار فردلردن باشلایاراق توپلومون بوتون دامارلارینی دولاشیردی. بونون درمانی، مدنی چئشیدلی‌لیک‌لرین محو ائدیلمه‌سی دئییلدی، پلورالیزم ایدی: نئچه‌کولتورلو، نئچه‌دیللی و فئدئرال‌سیستئملی بیر قورولوش.

زامان آخاریندا توپلوم و اینسانین بوتونلویو پارچالاندیسا، ”بیر میللت، بیر دیل، بیر دؤولت“ مفکوره‌سی ده چؤکمک تهلوکه‌سی ایله قارشی‌قارشییا قالدی. سونوج آیدین ایدی: میللت-دؤولت رئاللیغی آیاق اوسته قالماق اوچون، گئده‌رک آشیری ماهیتینی ایتیرمه‌لی اولدو. سینیرلار ایسه شفاف‌لاشماغا باشلادی. باشقا سؤزله، میللت-دؤولت آنلاییشی رومانتیکا‌دان رئالیزمه، میتوسدان ایسه لوگوسا دوغرو هرلندی.

ایندی آرتیق کلاسیک آنلامدا ”بیر میللت، بیر دیل، بیر دؤولت“ سیاستی مضحکه‌یه بنزه‌ییر. باخمایاراق کی، ممالیک محروسه‌نین بعضی آیدین‌لاری کثیر اللسان بیر اؤلکه‌ده، دیل پلورالیزمینه خور باخیرلار. بئله کی، یا اونو خسته‌لیک کیمی قلمه وئریر، یا دا دوشمنین قورغوسو کیمی باشا دوشورلر. بونلار، هله ده ”سؤیلمسل غفلت”ین و یا ”ایدئولوژیک شرارت“ین قارانلیغیندا، باشقا دیل‌لرین اؤلومونو یوخودا گؤرورلر.

ــــــــــــــــــ
* سؤیلمسل غفلت: غفلت گفتمانی.
از ترکیب‌های ”غفلت گفتمانی“ و ”شرارت ایدئولوژیک“ بهره خواهیم برد برای بررسی جنبه‌های عمدی و غیرعمدی تبعیض سیاسی و قومی در گفتار روزمره.

@eyvaztaha

رویدادهای سین‌‌کیانگ و وظیفه‌ی ما | #ایواز_طاها

شایعه‌ی جان باختن #عبدالرحیم_هیأت موسیقدان بزرگ اویغور در اردوگاه‌های ایدئولوژیک دولت چین در رسانه‌های ترکیه انعکاس وسیعی یافته و بی‌بی‌سی فارسی نیز خبر را منتشر کرده است. امیدوارم خبر درست نباشد چون دوستانی از اویغورستان خبر را تکذیب می‌کنند. بار اندوه ناشی از این خبر بر من مضاعف است چرا که در ده سال گذشته دوبار با وی دیدار داشته‌ام. اینک که بیش از یک میلیون نفر از ترکان مسلمان اویغور در اردوگاه‌هایِ مرگِ دولت چین گرفتار شده‌اند نامه‌ی سرگشاده ای را که در سپتامیر 2009 درباره‌ی رویدادهای سین‌‌کیانگ منتشر کردم، با اندکی تلخیص دوباره بازنشر می‌کنم.

اویغورهای ایالت سینجان [سین‌کیانگ] چین در معرض کشتار بیرحمانه قرار گرفته‌اند. دولت چین که از سال‌ها پیش دست به تغییر ترکیب جمعیت در این ایالت زده است، اینک کمر به نابودی میراث فرهنگی اویغورها در شهرهای اورومچی، کاشغر و تورفان بسته است با این بهانه که در جای آثار تاریخی فرسوده ساختمان‌ها و ائلمان‌های مدرنی خواهد ساخت. در مقابل این تخریب و کشتار هدف اعتراض مسلمانان اویغور روشن است: دفاع از هویت ملی، حفظ میراث تاریخی و انتخاب شیوه‌ی دلخواه زندگی.

تأکید آنان بر این خواسته‌های ساده و انسانی باعث شده است که با حمله‌ی چینی‌های چماق‌به‌دستِ “هان” روبرو شوند. چماق‌دارانی که با تانک‌ها و زره‌پوش‌های ارتش حمایت می‌شوند. به گفته‌ی منابع رسمی چین تاکنون 156 نفر از اویغورها کشته، هشتصد تن مجروح شده و هزاران نفر به زندان افتاده‌اند. طرفه آنکه دولت چین نیز از تئوری رسوا و کهنه‌ی توطئه برای کشتار مردم سود برده است. به گفته‌ی رئیس حزب کمونیست در ایالت سینجان، سلسله‌جنبانِ حوادثِ اخیر خارجی‌ها بوده‌اند. دولتیان مثل همیشه با تأکید بر فاعلیت خارجی، چشم خود را عامدانه بر قابلیت داخلی بسته‌اند.

ما این رویکرد ضد انسانی را محکوم می‌کنیم اما در این محکومیت نباید چشم در راهِ همنواییِ دولتِ ایران بمانیم. دولت و رسانه‌ی دولتی ایران به رغم آن‌همه گلودریدن‌ها در حوادث غزه اینک سکوت پیشه کرده‌اند تا بهای فروش طلای سیاه و خرید آب‌نبات‌چوبی‌های چینی را بپردازند. قضیه ساده است: موضع‌گیری‌های دولت فعلی بر خلاف سروصداهای بسیار از سرِ غیرت دینی و اخلاق سیاسی نیست، تداوم رویکردهای ابزارانگارانه و درازآهنگ به شأن انسان است.

مثال بارز این ابزارانگاری مقایسه‌ی «حوادث فلسطین و جمهوری آذربایجان و چچنستان» است. دولتی که پول و رسانه و سیاستش را در قمار فلسطین گذاشته است چگونه است که با مجریان تسویه‌ی نژادی هفده هزار نفر ساکنان شهر “خوجالی” بهترین روابط سیاسی و اقتصادی ایجاد کرده است. در حالی که بیست درصد از خاک دومین کشور شیعه‌ی جهان تحت اشغال ارمنستان است چگونه است که دولت ایران پیوسته سنگ حقوق مردم سرزمین‌های دور را به سینه می‌زند؟ آیا یک‌ونیم میلیون مسلمان ستم‌دیده‌ی آذربایجانی که بیش از پانزده سال است در چادرها زندگی می‌کنند همچون فلسطینیان مستحق غمخواری نیستند؟ اندکی دورتر مگر روس‌ها ملت مسلمان چچن را تسویه‌ی نژادی نکردند؟ مگر جوهر دودایف معمار سربلندی چچن‌ها به موشک بسته نشد؛ اصلان مسخداوف ترور نشد؛ زلیم‌خان یانداربایف آواره‌ی قطر نگشت؛ مگر یک دست‌نشانده‌ی روس به نام رمضان قدیراوف با چماق‌بدستانش در ویرانه‌های گروزنی به حکومت نرسید؟ اینان برای کاهش آلام فرزندان شیخ شامیل (روحانی مبارز قفقازی که سالیان سال لرزه بر اندام روس‌ها انداخت) چه کردند جز سکوت و احیانا تمجید از روس‌ها. مگر نمی‌دانند که در جریان جنگ چچن از یک میلیون نفر ساکنان چچنستان 260 هزار نفر هلاک شدند که 42 هزار نفرشان را کودکان تشکیل می‌دادند؟ چگونه است که در سوک مسلمانان در جایی گلو می‌درند و درجایی دیگر پوزخند می‌زنند؟ مبنای نظری این رویکرد ساده است: وقتی سیاست دینی شود دست آخر دین نیز سیاسی خواهد شد و تاوان‌اش گردن‌نهادن به رویکردهای غیراخلاقی و مصلحت‌گرایی‌های ضد انسانی در سیاست خواهد بود.

در اینجا قصد نقد کارنامه‌ي حاکمیت در میان نیست چرا که کار آن از نقد گذشته است، دغدغه‌ی ما خطاب به وجدان بیدار انسان‌هاست. حال که چنین شده است و نهادهای قدرت در قبال مصیبت بزرگ کشتار مسلمانان چین سکوت پیشه کرده‌اند از دانشگاهیان، روشنفکران، نویسندگان، هنرمندان و روزنامه‌نگاران توقع دارد وحشیگری سازمان‌یافته‌ی دولت خودکامه‌ی چین را محکوم نمایند.

#abdurehim_heyet
@eyvaztaha

https://www.youtube.com/watch?v=MJucB1sf4mE
تکذیبیه

خبر جان باختن عبدالرحیم هیأت موسیقیدان بزرگ اویغور را به نقل از بی‌بی‌سی فارسی و رسانه‌های ترکیه نقل کرده بودم. اما دوستان اویغور با ارسال فایلی از وی مرا مجاب کردند که خوشبختانه وی در قید حیات است. البته فایل تصویری توسط دولت چین در اردوگاه مرگ ضبط شده است. در واقع با پخش خبر مذکور دولت چین وادار به واکنش شده است. از همین واکنش به میزان نفوذ هیأت نیز می‌توان پی برد.

به رغم آنکه متن خبر را بلافاصله اصلاح کرده‌ام، اما با این تکذیبیه بر آن تأکید می‌کنم. زیرا با عنایت به پایبندی وسواس‌گونه‌ای که به انعکاس درست هر خبر و تحلیلی دارم، به قدر توان خود همیشه تلاش می‌کنم خوانندگان گرامی را در معرض ناامنی دروغ قرار ندهم. سلامت عبدالرحیم هیأت برایم خبر خوشی است.

@eyvaztaha
درباره‌ی سرنوشت عبدالرحیم هیات چه می‌دانیم؟

بی‌بی‌سی می‌گوید سازمان عفو بین‌الملل از گزارش‌ها درباره سرنوشت عبدالرحیم هیات که پکن با انتشار ویدیویی آن مرگ او را منکر شده، ابراز نگرانی کرده است. در این ویدئو به تاریخ دهم فوریه مردی که گفته می شود عبدالرحیم هیات است می گوید که "در وضعیت جسمانی خوبی قرار دارد." بعضی از ایغورها اصالت ویدئوی جدیدی را که چین منتشر کرده زیر سوال برده اند.از نظر نوری ترکل، رئیس پروژه حقوق بشر ایغورها که در آمریکا قرار دارد، بعضی از جنبه های ویدئو "مشکوک" به نظر می رسد.

عبدالرحیم هیات نوازنده برجسته و مشهور ساز دوتار است؛ سازی که به درجه‌ی استادی رسیدن در نواختن آن بسیار دشوار عنوان شده است. او موسیقی را در پکن فراگرفت و مدت‌ها در تورهای ملی در سراسر چین نواخت.

آن طور که گزارش شده تبعید این استاد دوتار در پی ترانه‌ای بوده که او اخیرا بر اساس یکی از اشعار معروف ایغورها خوانده بود و در آن به نسل جوان توصیه می‌شد که به فداکاری‌های پدران خود ارج نهند.

در متن این ترانه "شهیدان نبرد" وجود داشت که ظاهرا پکن آن را "تشویق به تروریسم" استنباط کرده و بر همین اساس عبدالرحیم هیات را به تحمل هشت سال در یکی از این ارودگاه‌های اجباری محکوم کرده است.

@eyvaztaha
حساب محافظه‌کاران پاک است: مردم اغنام حکومت‌اند. اما چرا اصلاح‌طلبان مدعی حقوق مدنی درباره‌ی روز زبان مادری گرفتار سکوت مرگ‌گونه‌اند؟ این شیفتگان قدرت کافی است کسی به حمایت از چنین حقوقی برخیزد تا بیماری توطئه‌انگاری‌شان در هیأت انبوه اتهام‌ها و ناسزاها عود کند.
@eyvaztaha
اصلاح‌طلبان مردم را به عنوان ماشین رأی لازم دارند و محافظه‌کاران مردم را اغنام حکومت‌ می‌دانند. از چنین موجوداتی توقع اینکه در روز زبان مادری به یکی از بزرگترین تبعیض‌ها در جامعه، یعنی تبعض زبانی، واکنش نشان دهند عبث است. اما چرا اغلب روشنفکران، سیاستمدارن، روزنامه‌نگاران، عالمان و هنرمندان ساکت‌اند؟

در عوض کافی است کسی به حمایت از چنین حقوقی برخیزد تا سیلی از اتهام تجزیه‌طلبی به راه اندازند. سیلی که در درجه ی اول کلیتی را ویران می‌کند که قصد دفاع از آن را دارند.
@eyvaztaha
گئرییه قاییتمایاجاغیق | #ایواز_طاها
”غوغا تابان‌“ین ماهنیسی افغانیستانی لاخلاتدی.

افغانیستانلی موغننی غوغا تابان‌ین والئنتاین گونونه حصر ائتدییی ماهنی بؤیوک ماراقلا قارشیلانیب.

افغانیستان طالیبان‌ی ایله آپاریلان باریش موذاکیره‌لری وطنداش‌ توپلومونو قورخوتماغا باشلاییب. دوحه، موسکوا، ایسلام‌آباد و ابوظبی‌ده آپاریلان بو موذاکیره‌لرین آماجی قادین حقوقو کیمی آزادلیق‌لاری باریش‌لا دییشمک اولا بیلر. بو ایسه اؤلکه‌نین قارانلیق ایل‌لره دوغرو گئری قاییتماسینا گتیریب چیخارا بیلر. بو ائحتیمال بؤیوک آیدین کوتله‌سینی اوشوندورمه‌‌یه باشلاییب. اوسته گل بعضی کیچیک حادیثه‌لری. بیر موددت اؤنجه دین خادیم‌لری‌نین ایسته‌یی ایله هرات ولایتینده والئنتاین‌ تؤره‌‌ن‌لری یاساقلانمیشدی. چوخ گومان کی، او اوشونمه‌لرله بو کیمی یاساق‌لار تابان‌ین ایفا ائتدییی ماهنی‌نین داها چوخ سئویلمه‌سینده ائتکیلی اولموشدور.

بو آرادا دیققتی چکن مسئله، تابان‌ین ماهنییا گؤستریلن تپکی‌لره اؤزل باخیشی‌دیر. او کوتله‌وی شعورون قورخونج‌ ماهییتینه توخونور. اونون سؤزلریندن بئله چیخیر کی، هانسی‌سا عملی قوتساللاشدیران، بیر ماهنینی عرشه قالدیران کوتله، گؤزقیرپیمندا دییشه بیلر. همان کوتله موغننینی فاحیشه آدلاندیراراق داش‌قالاق/سنگسار ائده بیلر. چونکو بئله بیر توپلومدا فردیت یوخ‌دور. اینسان‌لار فردیت‌لرینه آرخالانماقدانسا کوتله‌وی‌ جوشغونلوق‌لار و هیجان‌لارین اسیری‌دیرلر. غریبه‌دیر، اونون بیلینج‌دولو سؤزلری بیره‌ر‌-بیره‌ر بیزه ده عایددیر. بیز ده بونو اونودوروق کی، فرد اولاراق مسئولیت داشیییریق. فردییت اؤزگورلوک قایناغی‌دیر.

غوغا تابان‌ دئییر: بو ماهنینی ایفا ائتمکده «منیم ساده بیر مقصدیم واردی: ماهنی واسیطه‌سی ایله طالیبانی دوروما قارشی مؤوقعیمی بیلدیرمک. چونکو طالیبان شوبهه‌یه قاپیلمادان هر بیر آوازین حرام اولدوغونو وورغولاییر. [منیم ماهنیما] گؤستریلن تپکی‌لر گئنیش ایدی. بو گئنیش تپکی‌لر، اومودوئریجی اولدوقلاری قده‌ر نیگرانلیق تؤره‌دیر. باش‌وئرن‌لرین پوپولیستیک یؤنو آیدین‌دیر. مسئله‌ده منه آرخا دورانلارین چوخونون طالیبان تفککورونه قارشی دوردوقلارینی سانمیرام. بو ایسه قورخونج‌دور. چونکو همین اینسان‌‌لار ساده‌جه بیر کیچیک بهانه ایله داش‌قالاق/سنگسار ائده بیلرلر، فاحیشه آدلاندیرا بیلرلر، شهر اورتاسیندا اودلایا بیلرلر. طالیبانی یاراتمیش ایجتیماعی اورتامدا، گؤز قیرپیمیندا هامی بیرلشیر، هانسی عملی پیسله‌ییر، یا قوتساللاشدیریر. طالیبانا قارشی چیخماق بیزیم اینسانی گؤره‌ویمیز اولسا دا، بئله‌جه تپکی‌‌لرین قورخونج طرفینی، و فردییتین یوخلوغونو اونوتماماق گره‌ک.
بوردا فردییتین یوخلوغو دهشتلی‌دیر. طالیبان‌لا گئرچک موباریزه‌نین یولو فردییت‌دن کئچیر.»

ایندی ایسه ماهنی‌نین چئویرمه‌سی و ویدیو فایلی:

#اؤپورم_سنی
سئوگیدن، اوموددان، یاریندان قورخمورسان
طالیبان‌لار ایچینده اؤپورم سن قورخمادان
مسجیدین کونجونده اؤپورم، سن تیتره‌مه‌دن
ایده‌نین وحشی قوخوسو اورتاسیندا قورخمورسان
اؤپورم سنی آغلامسینمالاردا، ماتم‌لرده
اؤپورسن منی اینتحارچی‌لار جایناغیندا
اؤپورسن منی اینتحارچی‌لار جایناغیندا.

سن اینانیرسان، اؤپوجوک ایسه نامازین‌دیر
سن سئچیلیرسن، دیره‌نیشین ایسه اؤپوجوک‌لرین‌دیر
یارا، قان و قابارلار ایچینده دوداغی اؤپ
آفتومات‌لاردان یاغان قورشون‌لار ایچینده دوداغی اؤپ،
اؤپورسن منی اینتحارچی‌لار جایناغیندا
اؤپورسن منی اینتحارچی‌لار جایناغیندا.

@eyvaztaha

https://www.youtube.com/watch?v=xTRsL2ExApA
یئنه ده آشیق/عاشیق حاققیندا

گؤرکملی صعنتکار آشیق قافارین رحمته قوووشدوغو گون‌لری "آشیق" سؤزونون نئجه یازیلیشی باره اوچ- بئش سطیر یازدیم. دیوان لغات الترک‌ده واخت‌آشیری آختاریشیما رغمن آشیق سؤزونون بو اؤنملی قایناقدا یئر آلدیغی گؤزومدن قاچمیشدیر. آمما سایین حیدر بیات دیواندا همین کلمه‌نی آراییب تاپمیشدیر. بیاتین قیسا یازیسینی آزاجیق ائدیتله تقدیم ائدیرم:

«آشیق کلمه‌سی‌نین کؤکو حاقدا چوخلو آراشدیرمالار آپاریلسا دا کاشغرلی‌نین گتیردییی بیر مدخلی ند‌نسه هئچ کیم وورغولاماییب‌دیر. کاشغارلی محمود اَشُقلَتی (آشوقله‌دی، آشیقلادی) فعلینی بئله آچیقلاییر:

اول اَﭬکا اشقتی، ای اشتاق الرجل الی بیته و غیره و کذالک کل مولع مشتاق. اَشُقار _ اَشُقماق. (دیوان الیازما نسخه ص 105)
کاشغارلی عین ماده‌نی باشقا یئرده‌ ده عینی آنلامدا گتیریب‌دیر.

بسیم آتالای‌ین بو مدخلدن چئویریسی: ol ewge aşuktı او ائوینی اؤزله‌دی، باشقاسی‌ دا بؤیله‌دیر،‌ بیر شئیی اؤزله‌ین، بیر شئی اوچون دوشگون اولان کیمسه ایچین ده بؤیله دئنیر.
(Divanü Luğat-it Türk tercemesi, c 1, s191)

دیوان لغاتدا بو مدخلی گؤرندن سونرا آرتیق اوزان آنلامیندا اولان آشیق/عاشیق کلمه‌لری‌نین عاشیق فورماسیندان واز کئچیب، آشیق کیمی یازماغا قرار وئردیم.»

@eyvaztaha
کیم‌لر دوزگون یازیر؟

بعضی یازارلارین أثرلرینی ألشدیردیییم اوچون آردی-آردینا سوال وئریلیر: بس دوزگون یازان‌لار کیم‌لردیر؟ کیم‌لری اوخوماغی مصلحت گؤرردینیز؟ سؤزسوز، بو سورو یازی آلانیندا منه گووه‌نن دوست‌لاردان گلیر.

سؤزسوز، سوالا وئریله‌جک جاواب منیم باخیش بوجاغیمین سوزگجیندن کئچه‌جک. یعنی، چوخ گومان کی، بیر باشقاسی سوالین جاوابیندا فرقلی فیکیر سؤیله‌‌یه‌جک. بونو گؤز اؤنونه آلاراق داریسقال باجاریغیم چرچیوه‌سینده سوالا جاواب آراماق ایسته‌ییرم. رسمی دیل قورو‌م‌لاری‌نین یوخلوغوندا بو واجیب بیر ایش‌دیر. آمما بو ایشی یاپماقدا چتینلیک چکیرم. چونکی بیر اینسانین باخیش بوجاغیندان بئله بیر اؤنملی مسئله‌نی دقیقلشدیرمه‌یین اولومسوز یؤن‌لری واردیر:

ــ من ده آذربایجان تورکجه‌سینده محدود دیل‌بیلگیلی و یازی‌باجاریقلی بیریسییم. بونون اوچون کیمسه‌نی دوزگون دیل سرگیله‌ین یازار کیمی تانیتدیرماقدا یانیلا بیله‌رم.
ــ دوزگون دیللی یازارلاری تانیتدیرماغین ایلکین شرطی اونون بوتون اثرلری ایله تانیشلیقدیر. نه یازیق، آذربایجانین بو دوروموندا هر بیر یازارین أثرلرینه واختلی-واختیندا اولاشماق اولاناقسیزدیر.
ــ بللی آدام‌لاردان آد چکمک، یازی آلانیندا چوخ‌سسلییه زیان گتیره بیلر.
ــ بو ایشده، بیر چوخ دوزگون دیللی یازارلار گؤزدن قاچاراق، عدالتسیزلییه یول وئریله بیلر. (بیر عؤمور عدالت دئیه هایغیران بیریسی‌نین عدالتسیزلییی پارادوکسا یول آچار.)

بونلاری نظره آلاراق نه ائتمه‌لی؟ گئنیش دیل‌پوزونتوسونا گؤزمو یوممالیییق‌؟ منجه تبریز رادیوسونون عیبه‌جر دیلی‌نین توپلومسال شبکه‌لرده یئنیدن اوره‌تیلمه‌سینه بوندان آرتیق سایماز یاناشا بیلمه‌ریک. هر حالدا بیر ایش یاپمالی و بئیین‌لرآراسی intersubjective بیر اورتامدا ایشین چاتیشمازلیق‌لارینی آرادان قالدیرمالیییق.

سؤیله‌دیکلریمی قولاق آردینا وورمادان، گووندیییم اوزمان یازارلارمیزلا مصلحتلشدیکدن سونرا بیر ایچلیک [فهرست] حاضیرلایاجاغام. بو ایچلیک ألبته گئتدیکجه گئنیلشه‌نه‌جک. هم اونودولموش اوزمان‌لاریمیزی ایچه‌ره‌جک، هم ده زامان آخاریندا دیلینی گلیشدیرمیش یازارلاریمیز ایچلییه آرتیریلاجاق.

بو ایشده سیز ده یاردیمچی اولون! تانیدیغینیز دیل اوزمان‌لاری، سوییه‌لی یازارلار، شاعیرلر، چئویرمن‌لر و رئداکتورلار باره‌ده منه بیلگی گؤنده‌رین.

سایغی و سئوگی ایله
#ایواز_طاها ‌

منیم آیدیم: @etaha
ـــــــــــــــــــــ
✅ بو کانالین یازی‌لارینی کپی ائتمه‌یین، فوروارد ائدین!
✅ کانالی باشقالارینا تانیتدیرین!
@eyvaztaha
نئجه یازاق: آنلام/آنلاییش؛ قاورام/قاوراییش | #ایواز_طاها

سوال:
سایین مینا خانیم سوروشور:
آنلام و آنلاییش کلمه‌لری‌نین معناجا نه فرق‌لری وار؟ یاشام و یاشاییش کلمه‌لری نئجه؟ باشقا بیریندن ائشیتدیییم «تورکییه تورکجه‌سینده‌کی آنلام و یاشام، آذربایجان تورکجه‌سینده‌کی آنلاییش و یاشاییش‌دیرلار» جومله‌‌سی دوغرودورمو؟

جاواب:
آنلام، آنلاییش، قاورام و قاوراییش سؤزلرینی غیردقیق و یا یانلیش طرزده ایشله‌دنلر واردیر. بونون کؤکو آنلاییش سؤزونون رسمی آذربایجان تورکجه‌سی و ایستانبول تورکجه‌سینده‌کی فرقلی قوللانیشیندان ایره‌لی گلیر. آنجاق آشاغیداکی معنالاری نظره آلاراق یانلیشق‌لاری قیسمن ده اولسا آزالتماق اولار:

آنلام: معنا، meaning/sence
قاورام: مفهوم، concept
آنلاییش: تلقی
قاوراییش: قاوراما، آنلاما، و آلغیلاما یئتیسی‌

تورکجه‌میزده ”یش، وش“ أکینی فعلین کؤکونه آرتیرماقلا ایسم دوزه‌لیر: یاشاییش، باخیش، آنلاییش.

آنلام بیر سؤزدن، بیر داورانیش و یا اولغودان آنلاشیلان شئی‌دیر. بو سؤز رسمی آذربایجان تورکجه‌سینده گئتمیر، آنجاق ”آنلاییش“ سؤزو مفهوم معناسیندا گئدیر؛ بیر شئی حاققیندا منطیقی باخیمدان قورمالشمیش دوشونجه. بو ألبته دقیق بیر قوللانیم اولمادیغیندان علمی متن‌لرده مفهومون قارشیلیغی اولاراق داها چوخ روسجادان گلمه کونسئپسییا ایشله‌نیر.

ایستانبول تورکجه‌سینده “آنلاییش“ سؤزو تلقی، آنلاما ایشی و یا بیچیمینی ایفاده ائدیر؛ شعر آنلاییشی: شعردن معین تلقی. تورکجه‌نین بو قولوندا مفهوم سؤزونون قارشیلیغی اولاراق ”قاورام“ سؤزوندن یارانیرلار. قاورام بیر نسنه‌نین و یا دوشونجه‌نین ذهنده‌کی مجرد و گئنل تاساریمی‌دیر. من ده یازی‌لاریمدا بونا اوستونلوک وئریرم. ”قاوراییش“ ایسه قاوراما، آنلاما، و آلغیلاما یئتیسی‌دیر.

#نئجه_یازاق
@eyvaztaha
اصلاح‌طلبان دولتی و انکار دیگری

برخی از اصلاح‌طلبان حکومتی از سکانداری رئیسی در دستگاه قضا استقبال کرده‌اند. تو گویی رئیسی همان کسی نیست که در ایام انتخابات ریاست جمهوری نقشش در اعدام‌های گسترده‌ی ۶۷ را برجسته کردند. اما هستند اصلاح‌طلبانی که با احتیاط ابراز نگرانی کرده‌اند. از جمله‌ی این افراد مصطفی تاجزاده است که در توئیتر نوشته که نمی‌توان به آقای رئیسی دلبست و "ایران به دستگاه قضایی مستقل، بی‌طرف و پاسخگو نیاز دارد".

اما این نگرانی‌ها چندان ربطی به حقوق اساسی مردم ندارد، نگرانی از عدم رعایت تعادل در بین دو جناح حکومتی است که مجاری قدرت و ثروت را به انحصار خود درآورده‌اند. چندی پیش که صادق لاریجانی به ریاست مجمع تشخیص مصلحت منصوب شد تاجزاده ضمن مخالفت با این انتصاب گفت:‌ «راه مقابله با ایران‌ستیزان، "همه با هم" است نه حاکمیت یک جناح.»

در این واکنش شجاعانه مشکلی نهفته است. علت مخالفت وی این است که «نصب همه‌ی اعضا و نهادهای انتصابی از یک جناح، عادلانه و به مصلحت کشور نیست.» علت اعتراض وی این است که چرا برخی از انتصاب‌ها از جناح دیگر، یعنی از اصلاح‌طلبان صورت نمی‌گیرد. یعنی نه نفس چنین انتصابی مشکل‌زاست و نه جناح دیگری جز اصلاح‌طلبان وجود خارجی دارد. از نوشته‌ی تاجزاده بر‌می‌آید که اگر مجاری قدرت صرفا میان ایندو جناح دست به دست گردد مردمان "همه با هم" خواهند بود. با این حساب معلوم است که منظور وی از "ایران‌ستیزان" چیست. یعنی اگر نیروها و جناح‌های دیگری وجود داشته باشند که در زیر ایندو جناح نگنجند می‌توان ذیل برچسب ”ایران‌ستیزان“ طبقه‌بندی‌شان کرد.

#ایواز_طاها #ابراهیم_رئیسی #صادق_لاریجانی

@eyvaztaha
همایش "تاریخ و فرهنگ آذریایجان" که قرار بود ۱۵ اسفند در دانشگاه محقق اردبیلی برگزار شود، لغو شد.

در پی مخالفت نهادهای امنیتی با سخنرانی من و دوستان دیگر، و به دلیل عدم تمکین انجمن ختایی به سخنرانان تحمیلی، مسئولان دانشگاه همایش را لحظاتی قبل از آغاز لغو کردند.

@eyvaztaha
Dünya qadınlar günü qutlu olsun!

@eyvaztaha
"آن آقا به خاطر ما زندان است"

محسن نامجو وقتی عکس جدید میرحسین موسوی و زهرا رهنورد را می‌بیند سخت متأثر می‌شود و می‌نویسد که "آن آقا به خاطر ما زندان است". البته تنها میرحسین نیست که به خاطر ما زندانی است، زندانیان دیگری داریم که سالهاست دربندند، مثل لطیف حسنی که به خاطر ما زندان است. دیدم حیف است خلاصه‌‌ی مطلب نامجو را بازنشر نکنم:

۱- چند روز پیش در میان یکی از سفرها، در فرودگاه نشسته بودم که دوستم، عکس میرحسین موسوی و زهرا رهنورد را نشانم داد. حالم دگرگون شد. نمی‌دانستم چه باید بکنم. احساس غریبی بود. من درفضای مجازی تریبون شخصی ندارم، تا بتوانم مثل بقیه آن عکس را آپلود کنم و سرشار و راضی از انجام وظیفه مدنی خویش، این موضوع را هم به کناری گذارم.

۲- ما این روزها، حتی مسئولیت و شعور را هم کپی پیست می‌کنیم. چون گرفتاریم و کارهای نکرده بسیار داریم. ...

۳-سالی که این آقا برای رأی مردم ایستاد، من گرین کارت گرفتم (البته به عنوان هنرمند، نه پناهنده ی سیاسی)، اما بی انصاف‌ام اگر این آقا و جنبش سبزش را در گرفتن آن بی‌تأثیر بدانم... سالی که ایشان ایستاد و جا نزد، چند صد آدم واقعی و غیرواقعی، به اسم خبرنگار "مظلوم" خاورمیانه‌ای، کار مهاجرت‌شان را (به اسم جنبش او)، درست کردند تا حالا از صبح تا شام، با پول دولت این کشور و آن کشور به پخش دموکراسی در خاورمیانه بپردازند. یا بقیه‌ی وقت گرانبهایشان را در فضای مجازی به جان دیگران بیفتند و به قول اخیر "ماسیمو آلگری" ـــ مربی یوونتوس ـــ پشت کیبوردهای‌شان پنهان شوند و ناسزا بگویند. سالی که این آقا ایستاد، کمتر کسی به این فکر کرد که این نخستین ایستادن واقعی، عملی و شرافتمندانه و بی ادعا در بالاترین سطح سیاسی ایران در کل این ۴۰ ساله بوده است. حتی خاتمی هم، در جایی که باید نایستاد و مماشات کرد. حالا که سرنوشت تقریباً مشابهی با این آقا دارد، من در خلوت‌ام به جای او خجالت می‌کشم که: "مرد! توکه قرار بود آخرش ممنوع التصویر شوی، اگر همان کوی دانشگاه را بهانه‌ی ایستادن کرده بودی، حداقل پیامدش (شاید) این بود که دیگر ، لبه‌ی خواسته‌ها آنقدر جلوتر می‌رفت که هشت سال هاله نوری وجود نمی‌داشت.

۴- این آقا و خانم در زندان بودند که ما کم کم ذوق زده‌ی یک ماجرای دیگر شدیم، از ذوق سبز به ذوق بنفش. انتخاب احسن میان بد و بدتر همیشگی.

۵- این آقا و همسرش در زندان بودند که سیمان در سانتریفیوژ ریختیم و با "جان کری" ... قهوه خوردیم و بعد در خیابان‌ها، پایکوبان به استقبال امیرکبیر تقلبی‌مان رفتیم.

۶- این آقا و همسرش در زندان بودند که این یکی کارگردان به اسم جنبش سبز به جاه طلبی‌هایش رسید و آن یکی توجه تمام سینماگران جهان را خرید.

۷- این آقا در زندان بود که نرمش قهرمانانه کردیم و ضربه فنی شدیم.

۸- این آقا و خانم در زندان بودند... شبکه‌ی نسیم به وجود آمد تا نشاط و سرگرمی، عمومی شود. خلاقیت و هنر رفت و هجو و هزل و مسخره‌بازی آمد و ابتذال میدان‌دار بلامنازع شد... لیبرالیسم اسلامی آمد.

۹- این آقا و همسرش در زندان بودند که ۹۵ درصد سینما و موسیقی و هنر و ورزش ایران، پول کثیف حاصل از قاچاق و پولشویی را بر سر سفره هایشان بردند. وقتی همه و همه و همه آلوده شدند و بی بخار و پرمدعا وهنربند، این آقا، این آقا در زندان بود.

۱۰- ایشان در زندان بودند که همه‌ی هنرمندان آگاه، برای جلوگیری از تحریم ها، طومار به امضا رساندند. از بزرگ تا کوچک، از "اصغر فرهادی" تا خواننده ی "بمرانی "و آن طومار برای گرفتن امضا به من هم ایمیل شد.

۱۱- آقایان، خانم‌ها، هموطنان، دوستان، سروران، آن آقا و همسرش در زندان هستند وقتی ما کار می کنیم ، اثر تولید می کنیم، به سفر می‌رویم، بچه‌دار می‌شویم‌، می‌خندیم و غر می‌زنیم و هر از گاهی اختلاسی کشف می‌کنیم و … در تمام این احوالات، در تمام این سال‌ها، آن آقا به خاطر ما در زندان است.

۱۲- دوستان، هنرمندان، آن آقا و این خانم که در زندان‌اند هنرمندند، نقاش و مجسمه سازند ، دلشان نازک است. کدام ما یک هفته‌اش را دوام می آورد؟

۱۳- ... بیایید همه کلاهمان را قاضی کنیم، ببینیم چند نفر از شمایان ـــ که پدر فضای مجازی را در آورده‌اید ـــ اندازه‌ی آن آقا که در زندان است تاوان داده‌اید؟

۱۴- دوستان محترم ! بیایید همه ــ یک بار دیگر ـــ جمع شویم و نامه‌ای سر گشاده به نظام و رهبرش بنویسیم و بگوییم: "آقا! این آقا و همسرش در زندانند… آزادشان کنید!…" قطعاً وقعی نمی‌نهند. آزادشان نخواهند کرد. اما حداقل، شاید ـــ به واسطه اینکه کاری کرده ایم ـــ در جایی از درونمان، دیگر آن احساس را نداشته باشیم. شما را نمی‌دانم، اما من آن احساس را دارم. آن احساس در فرودگاه را، وقتی عکس این زوج را دیدم. احساس بی شرافتی را می گویم. هرکس را وجدان خودش ، کار خودش، بار خودش…

محسن نامجو - آمستردام - ۷ مارچ ۲۰۱۹

@eyvaztaha
#این_آقا_را_به_دانشگاه_راه_نمی‌دهند
@AzimHassanzadeh

«آگاه کن! اگر نشد، آنگاه مجازات کن!» دو ستون نگهدارنده هر دستگاهی است که در خدمت استقرار نظم یکدست است. آگاهی در یک چنین صورت‌بندی نه به معنای پرده دری از یک گفتار هژمونیک کاذب یا دست کم انسدادی، بلکه اتفاقا تایید گفتاری از این دست با چاشنی خبردهی از مجازاتی است که در دل چنین آگاهی‌ای بار گذارده شده است.

اما اگر چنین چیزی کارساز نگردد، مجازات برای استقرار نظم مدنظر هرچند موقت و شکننده در دستور کار قرار می گیرد. نوعی مجازات که نقطه حاد درگیری را در محل مفصل بندی عناصر گفتمانی مستقر کرده است. در چنین جایگاهی عرصه تشویق و تنبیه نه جدای از هم بلکه دقیقا منطبق بر هم و در یک آن عمل می کنند: فقط نظم یک دست مستقر نمی شود بلکه به همان لحظه، نظم بدیل را تار و مار می سازد. عناصر گفتمانی که مدام با دستور گفتار شکل بندی نظم یکدست بخود می گیرند در همان حال، عناصر گفتمانی بدیل را از هم سوا کرده و می گسلند تا نظم بدیل کماکان عقیم بماند.

من #ایواز_طاها را هرگز از نزدیک ندیده ام. قبل از فوران فضای مجازی به زیست روزمره فقط چندباری اسم شان را شنیده بودم و بعدها به یمن فضای مجازی با برخی نوشته هایش سر و کله زده ام. گاهی مجبور شده ام برای فهم مطالبی که می نویسد سوادم را دوباره مرور کنم. اما در پس ملودی متون آهنگین طاها میل‌ای گستراننده دراز کشیده است که بی محابا سرکش ولی به غایت متواضع است. از آنها که با این همه هجوم فن به بدن هایمان، هنوز می تواند تخیل امر بدیل را زنده نگه دارد.

طاها محصول #مرز است و برای فراروی از این امر تحمیل شده، او اتفاقا #ضد_مرز عینیت می یابد. میل نمادین او قادر است از زندان های سین‌کیانگ تا زنان هرات پل بزند. از عارفی در دل کویر برایمان بنویسد یا ما را گام به گام با مولانای رومی همسفر کند. امروز هم ما را از خلال #نامجو با #کوچه_اختر همنوا کرده است.

قبل از آنکه در دانشگاه را بر روی طاها بربندند، از مرکزی تحقیقاتی اخراج کرده اند. اما قبل از همه‌ی این گسلندگی‌ها و دور نگه‌داشتن ها و تاراندن‌ها، طاها را مطلعیده اند. تلخناک اینکه از قبل چنین آگاهی است که چیزی به عنوان طاها خلق شده است اما با دستکاری همان آگاهی به توسط همان طاها. خوب وقتی آگاهی کارساز نشده است، مجازات، تار و مار امری در دستور کار قرار گرفته است که طاها کوشیده با دستکاری آگاهی داده شده، به آن عینیت ببخشد: یعنی خودش! اضمحلال چنین امری ساده است: بازتولید نظم یکدست. چنین نظمی بازگسلنده‌ی عناصری است که می کوشد در نظمی بدیل معنایی جدید براندازد.

در چنین نظمی طاها تا وقتی تاریخ را دگرگونه می خواند، تا وقتی که به ترکی ارائه می دهد و تا وقتی در پی بازسازی مرزها به نسبت امرهای سرکوب شده است، باید از دانشگاه و دم و دستگاه تولید حقیقت دور باشد تا نظم بدیل عقیم بماند. دانشگاه و مراکز تحقیقاتی به مثابه رژیم حقیقت نمی تواند نقض نظم یکدست باشد، طاها باید بدور باشد از تمام عناصری که او را نه به مثابه #طاهای_داده_شده، بلکه به مثابه #طاهای_خود_ساخت برساخت کند.

#پی‌نوشت: درب هر دانشگاهی در ایران برای ارایه طاها بسته است و مجبور به تدریس در یکی از دانشگاه های باکو شده است. ایشان همچنین در پی اعتراض به پرسشنامه تبعیض آمیز علیه ترکان ایران از مرکز تحقیقات صدا و سیما در زمان مدیریت لاریجانی اخراج شده است.


#مقدمه‌ی_طاها_بر_متن_نامجو
محسن نامجو وقتی عکس جدید میرحسین موسوی و زهرا رهنورد را می‌بیند سخت متأثر می‌شود و می‌نویسد که "آن آقا به خاطر ما زندان است". البته تنها میرحسین نیست که به خاطر ما زندانی است، زندانیان دیگری داریم که سالهاست دربندند، مثل لطیف حسنی که به خاطر ما زندان است. دیدم حیف است خلاصه‌‌ی مطلب نامجو را بازنشر نکنم.

https://t.me/AzimHassanzadeh/133
دیکتاتور زانو زد!
@eyvaztaha

هیچ چیزی سکرآورتر از زانوزدن یک دیکتاتور در مقابل مردمش نیست؛ کاری که بوتفلیقه پس از چندین هفته تظاهرات مردم الجزایر کرد. بو تفلیقه که در ۸۲ سالگی نیز حاضر به ترک قدرت نبود، اعلام کرد که دیگر نامزد پست ریاست جمهوری نخواهد شد. در این سو، یعنی در ساحل نیل، جرقه‌ی جدید بهار عرب در سودان و الجزایر چندان برای عبدالفتاح سیسی دیکتاتور مطلق‌العنان مصر دلهره‌آور بود که از مصریان خواست به فکر سرنگونی‌اش نباشند و گرنه گرسنگی خواهند کشید.

به گزارش الجزیره‌ی عربی که طبق معمول نقش رسانه‌ی بهار عربی را ایفا می‌کند، بوتفلیقه دیگر نامزد نخواهد شد. چنین تصمیمی تحت فشار اعتراضات مردمی صورت می‌گیرد که هفته‌هاست الجزایر را فرا گرفته است.

بی‌بی‌سی می‌گوید از حدود یک ماه پیش که بوتفلیقه اعلام کرد باز هم نامزد ریاست جمهوری می‌شود اعتراض‌های وسیعی الجزایر را فرا گرفت و ده‌ها هزار نفر به اعتراض‌ها و تظاهرات پیوستند.

در جریان اعتراض‌های گسترده اخیر در الجزایر، معلمان، استادان و دانشجویان چند دانشگاه اعتصاب کردند. بسیاری از فروشگاه‌ها تعطیل شد و حرکت قطارها تعلیق شد.

دو حزب مخالف دولت گفته بودند که انتخابات ریاست جمهوری را که قرار بود حدود پنج هفته دیگر برگزار شود، تحریم می‌کنند. قضات الجزایر هم مخالفت خود را با پنجمین نامزدی عبدالعزیز بوتفلیقه اعلام کردند و گفتند حاضر به نظارت برروند انتخابات ریاست جمهوری نیستند چون آن را مخالف اراده ملت الجزایر می‌دانند.

پیشتر سخنگوی ریاست جمهوری در بیانیه‌ای اعلام کرده بود که اگر آقای بوتفلیقه بار دیگر انتخاب شود بعد از یک سال دوباره انتخابات برگزار می‌کند، اما این وعده باعث فروکش کردن اعتراض‌ها نشد. بسیاری از جوانان الجزایری به وضعیت بد اقتصادی اعتراض دارند و طبقه حاکمی را که بعد از استقلال از فرانسه در راس قدرت بوده به فساد مالی متهم می‌کنند.

دلیل سکوت نسبی رسانه‌ی خودخوانده‌ی ملی درباره‌ی عصیان مردمان سودان الجزایر روشن است، اما چرا رسانه‌های مستقل آنچنانکه شایسته است به این امر مهم نمی‌پردازند.

سیاست رهایی‌بخش در جایی جوانه زده است.

https://www.aljazeera.net/news/politics/2019/3/11/الجزائر-بوتفليقة
Radikal diləklər | Eyvaz TAHA

Sizlər üçün diləklərim var,
aydan arı, sudan duru;
gələcək yolunuz hamar,
gözləriniz işıqlı,
vücuduz sağlam,
işləriniz uğurlu,
yaşamanız mutlu,
könülləriniz gültəkin olsun!

Varlığınız anlamlığa,
yaşıllığa,
ussallığa,
insanlığa,
tam boyansın;
bilgi gəlsin,
mənli sənli Oğuz nəsli bilimlənsin;
xürafələr yoxa çıxsın,
söyləntilər,
cəfəngiyat,
ağ yalanlar,
bayram tonqalında alovlansın;
düşüncəmiz lillənməsin;
dilimiz məktəblərdə dil açıb dillənsin;
"özgürlük" qanad açsın,
"bərabərlik" işıq saçsın.

Gün gəlsin
yağışlar yağsın,
varlığımız
dağ döşünü heyvanlara daraltmasın;
maralların sarsıntısı ruha hopur
insan üçün ovlandıqda;
toplum qəlbi ormanların kölgəsində döyünürsə
çiçəksizlik cinayəti yasaqlansın;
ehtiyaclar dışındakı heyvancıllıq durdurulsun;
bayğuşu sev, ruh oyansın!

Gün gəlsin,
amaclar qurbanlıq getməsin araclara;
yaşam “ulu qavramlara” yenilməsin;
çalışan əllərlə,
danışan dillərlə,
düşünən beyinlərlə,
varlı-yoxsul ikiliyi silkələnsin;
ucqar-orta çəlişkisi çiçəklənsin; qabar-alın siyasəti rüsvay olsun;
gerilik devrilsin;
dolansın toplumun damarlarını inkişaf qanı;
adlasın insanlar ölülər gələnəyindən dirilər gələcəyinə.

Gün gəlsin,
kor nifrətə qələm çəkək;
düşmənçilik duyğusundan,
özgələşmə uyğusundan,
məncilliklər basğısından qurtulub da,
tapınaraq həqiqətin ocağına;
zülmü danaq;
dirənişcil siyasəti mutluluğun yolu sanaq.

O gün gəlirsə,
ağrılar, acılar uğura çevriləcək,
alçaqlıqlar isə onura;
o gün gəlsin,
bütünçülük xülyaları yoxa çıxsın;
pluralism işığında
toplum, çatlarından nəfəs alsın.

Gün gəlsin,
qandaşlıqdan yurddaşlığa,
ayrı-seçkilikdən yoldaşlığa,
sarsıntıdan subyektliyə
ötüb keçək;
doqmatizmdən dözümlülüyə,
görkəmdən gerçəyə,
oxlosdan ulusa,
mitostdan logosa,
nağıldan ağıla,
savaşdan barışa,
yarışa-yarışa kedək.

Gün gəlsin,
Sandığın deyil, yandığın sevgi bolluğunda
axlağa gərək qalmasın;
yasalar yenidən yazılsın;
insansevməz yasaqlar qaldırılsın;
despotizm diz çöksün;
zopalardansa düşüncələr
çarpışsın;
yolazlaşma ortamında əyriəllər quruluşu çat götürsün;
çatıq qaşlı iri-qüdrət anlayışı
üsyanların qayasına çarpılaraq parçalansın;
Levyatanlıq tutqusuna yox deyərək
dövlət olsun özgürlüyün, eşitliyin qorucusu,
Kütlələrin alçaqkönül qulluqçusu;
bəlkələrə sığınmasın,
cənnət deyib cəhhənnəmə çevirməsin ölkəmizi;
gün gəlsin,
mövcud durum çalxalansın;
radikal demokratiya bayrağı Saat qabağında dalğalansın.

Bir diləyim də var, diləklər barəsində
sevimli şair dilindən:
“Tükənməz royarlar diləyirəm sizə,
və bir neçəsi çin olacaq çılğın arzular;
sizə sevmək istədiyinizi sevməyi diləyirəm;
unutmalı olduqlarınızı unutmağı;
sizə ərdəm, umud, dinclik, barış diləyirəm;
quşların mahnısı ilə, uşaqların gülüşləri ilə oyanmağı diləyirəm;
sizə sarsılmadan dayanmağı
çalışqanlıq sayəsində mutluluğa adanmağı diləyirəm;
bu zamanın durğunluğunda, qayğısızlığında,
özünüz kimi, özünüz kimi olmağınızı istəyirəm."

İnsan büründüsə dəyişim əzminə
tikanlı məftillər nəyəsə yaramaz,
döğuya bax!
Sevgi ayəti ürəyə qondu.
15 Mart 2017
_____
İzah:
• Qabar-alın siyasəti: gecə-gündüz namaz qıldıqları üçün qədim ariflərin alnı qabar olarmış. İndi isə nadir hallarda İran dövlət adamları isti möhürlə alınlara damğa basırlar. Guya onların alnı səcdə edərkən alınalrını möhürə basdıqları üçün qabar olmuş.
• Ulu qavramlar (Highest Goods): Tanrı, Din, Toplum, Millət, Sınıf, Soy və Vətən kimi məfhumlar “Ulu qavram” adlanır. Bu məfhumlar insanın səadətini təmin etməlidir, lakin güc strukturları bəzən insanı bu qavramlara fəda edirlər. Mahmud Dərviş deyir ki, “vətən zəginlərindir, vətənsevərlik isə yoxsulların!”
• Oxlos: antik Yunanistanda Oxlos formasız, güc quruluşlarında iştirakı olmayan kütlədir, Demos isə şəhər dövlətlərinin vətəndaşı. Demokratiya demosdan gəlmədir.
• Saat qabağı: Təbrizin mərkəzində yerləşən meydanın adı. Pişəvəri höküməti bu meydana baxan binada yerləşirdi.

@eyvaztaha

https://www.azadliq.info/226203.html
”رادیکال دیلک‌لر“ باشلیقلی دوعانین خولاصه‌سی اؤتن بایرام ایشیق اوزو گؤرموشدو. بو ایل اونو گئنیشلندیرمیشم. بوردا چتین سؤزلرین و جومله‌لرین معناسینی وئریرم. دوغما دیلیمزله یاخشی تانیش اولمایان‌لارا یاردیمچی اولا بیلر. (دوعانی اؤنجه‌کی پست‌دا اوخویا بیلر سینیز.)

@eyvaztaha

دیلک: آرزو، خواست
موتلو: خوشبخت
آنلام: معنا /آنلاملیق: وادی معنا
اوسساللیق: عقلانیت
سؤیلنتی‌لر: شایعهها
تونقال: پشتهی آتش
اوخو ماراغی: هوس مطالعه
اؤزگورلوک: آزادی
آماج: هدف
آراج: وسیله
آماج‌لار قوربانلیق گئتمه‌سین آراجلارا: هدفها قربانی وسیله‌ها نشوند.
اولو قاورام‌لار: خیرهای اعلا (مثل "خدا، ملت، دین، نژاد، طبقه، سلطان" که به جای تأمین سعادت انسان، بعضی‌ها آنها را خودسرانه علیه انسان بکار می‌گیرند.)
وارلی- یوخسول ایکیلییی: تضاد فقیر و غنی
اوجقار- اورتا: حاشیه ومرکز
چلیشکی: تضاد
قابار أل: دست پینه‌بسته
بیلینج: شعور، آگاهی
آدلاسین: گام نهد، قدم بگذارد.
گله‌نک: سنت
آدلاسین اینسان‌لار اؤلولر گله‌نه‌ییندن دیریلر گله‌جه‌یینه: انسانها از سنت مردگان به آینده‌ی زندگان قدم بگذارند.
منجیللیک: خودپرستی
منجیللیک‌لر باسقیسی: فشار خودپرستی‌ها
تاپیناراق حقیقتین اوجاغینا: در حال پرستش کانون حقیقت،
دیره‌نیشچیل سیاست: سیاست مقاومت
موتلولوق: سعادت
آجی‌لار: اندوه‌ها، تلخی‌ها
اوغور: موفقیت
آلچاقلیق‌لار: پستیها (ی اخلاقی)
اونور: افتخار
پلورالیسم: کثرتگرایی
توپلوم، چات‌لاریندان نفس آلسین: جامعه از شکاف‌هایش تنفس کند. (تمامتخواهان جامعه را کلیتی یکپارچه تصور می‌کنند که هیچ شکاف و تضادی نباید در آن باشد. همین امر مقدمه‌ی استبداد است. ما به رخنه‌ها و شکاف‌ها اهمیت می‌دهیم.)
قانداشلیق: همخونی
یوردداشلییق: شهروندی
آیری‌-سئچکیلیکدن: تبعیض
اؤزنه: فاعل شناسا، موجودی که جهان را می‌شناسد و به تغییرش برمی‌خیزد
دوگماتیزم: جزم‌اندیشی
دؤزوملولوک: تسامح
گؤرکم: ظاهر
گئرچک: (اینجا) حقیقت
اوخلوسدان: توده‌ی بیشکل مردم
اولوس: ملت، توده‌ی آگاه
میتوس: افسانه
لوگوس: کلمه، عقل
باریش: صلح
یاریش: مسابقه
سئوگی بوللوغو: فراوانی عشق
یاسالار: قانون‌ها
یاساق: ممنوعیت
اینسان‌سئومز یاساق‌لار: ممنوعیت‌های ضد انسانی
دئسپوتیزم دیز چؤکسون: خودکامگی زانو بزند، فروپاشد
زوپا: چماق
زوپالاردانسا دوشونجه‌لر چارپیشسین: به جای چماق‌ها اندیشه‌ها باهم بجنگند
آزغین قدرت آنلاییشی: مفهوم قدرت منحرف
کوتله‌لرین آلچاق‌کؤنول قوللوقچوسو: خمتگزار متواضع توده‌های مردم.
رادیکال دئموکراتییا بایراغی: پرچم دموکراسی رادیکال
توکنمز رؤیالار: رویاهای بی‌پایان
یوخون چین اولسون: رؤیایت متحقق شود.
اونوتماق: فراموش کردن
قایغیسیزلیق: بی‌مسئولیتی
تیکانللی مفتیللرنه‌یه‌سه یاراماز: سیم‌های خاردار به کاری نمی‌آید
دوغویا باخ: به شرق نگاه کن
سئوگی آیه‌سی اوره‌یه قوندو: آیه عشق بر دل نشست. (هرچند که فعل "نشست" عاجز از انتقال بار معنایی فعل "قوندو" است.)

@eyvaztaha