دوره دوم جامعه‌شناسی برای همه

به دلیل استقبال از برگزاری این دوره، برنامه ارائه این دوره برای روزهای پنج‌شنبه از ساعت ۱۶ تا ۱۸ نیز در نظر گرفته شده است.

دوره از ۱۲ مرداد شروع می‌شود. ثبت نام از طریق تماس با واتساپ ۰۹۹۴۴۹۲۱۲۶۷

@fazeli_mohammad

ایران به روایت محسن رنانی
(گونه‌های ایران و عمق استراتژیک)

✅ مجموعهٔ ايران پایدار، روز چهارشنبه ۲۴ خردادماه در یکی دیگر از برنامه‌های گفتگومحور مِهستان، میزبان #محسن_رنانی، از اقتصاددانان برجستهٔ ایرانی بود تا شنوندهٔ روایت او از ایران باشیم.
در این بخش از برنامه، رنانی ضمن تعریف #عمق_استراتژیک_ایران و نقد سیاست‌های نظام سیاسی در این زمینه، ایران را به سه گونهٔ #ایران_اصلی، #ایران_فرهنگی و #ایران_زبانی تقسیم می‌کند.
نسخهٔ کامل این برنامه، ۹ اَمرداد منتشر خواهد شد.

رؤیای ملّی محسن رنانی

لیست برنامه‌های گفتگومحور مهستان

#ایران_پایدار
#ایران #ایران_شناسی #ایران_بزرگ_فرهنگی
#روایت_ایران
#مهستان
#محسن_رنانی 
#عمق_استراتژیک #ایران_اصلی #ایران_فرهنگی #ایران_زبانی

⭕️ ایرانِ پایدار، بستری برای ایران‌شناسی و ایران‌شناسی، بنیانی برای پایداری ایران.

https://t.me/iranepaydar_official

🔴 تاوان مستقل بودن

در یک هفته گذشته هجمه هماهنگ بسیار سنگینی از طرف رسانه‌های اقتصادی حکومتی وابسته به دولت به طرف من شده است که هدفش کاملا مشخص است : خاموش کردن هر صدای مستقل و متفاوت و احتمالا فراری دادن امثال من از این مملکت.

اما دوستان که مسئولیت گرانی و افزایش قیمت ارز را به یک کارشناس اقتصادی مستقل که سرش در آخور هیچ رانت داخلی و خارجی نیست نسبت داده‌اند، خوب است به جای توهین و افترا دقیقا پاسخ بدهند که:

✔️مسئولیت میانگین دو درصد رشد اقتصادی ایران در ۴۰ گذشته با کیست؟
✔️مسئولیت میانگین صفر درصد رشد اقتصادی ایران در دهه نود با کیست؟
✔️مسئولیت میانگین ۲۵ درصد تورم در ۴۰ سال گذشته با کیست؟
✔️ مسئولیت ۶ سال متوالی تورم بالاتر از ۳۵ درصد در سالهای اخیر با کیست؟
✔️مسئولیت دو دوره سنگین بیماری رکود‌تورمی در دهه نود که دومی همچنان ادامه دارد با کیست؟
✔️مسئولیت ۳۶۱۶ تحریم اعمال شده بر روی ایران با کیست؟
✔️مسئولیت قرار گرفتن ایران در لیست سیاه FATF با کیست؟
✔️مسئولیت اینکه ریال بی ارزش‌ترین پول در جهان شناخته شده است با کیست؟
✔️ مسئولیت میانگین ۳۰ درصد رشد سالانه نقدینگی در ۴۰ سال گذشته با کیست؟
✔️مسئولیت ۱۳ برابر شدن قیمت دلار در ۵ سال اخیر با کیست؟
✔️مسئولیت اینکه به گفته عضو مجمع تشخیص، ۲۱ میلیون نفر از مردم ایران هیچ کدام از امکانات زیستی اولیه را ندارند با کیست؟
✔️مسئولیت اینکه بنا بر گفته مجلس، ۶۰ میلیون نفر از مردم ایران برای گذران زندگی نیاز به دریافت یارانه دارند با کیست؟
✔️مسئولیت اینکه دومین دارنده ذخایر گاز جهان در زمستان کمبود گاز و در تابستان کمبود برق دارد با کیست؟
✔️مسئولیت اینکه برای پنج سال پیاپی نرخ تشکیل سرمایه در کشور منفی است و کشور رسما مستهلک شده است با کیست؟
✔️مسئولیت اینکه بر اساس گزارش موسسه هریتیج، ایران در زمینه آزادی اقتصادی جایگاه آخر در بین همه کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا را دارد با کیست؟

از این سوالات زیاد است اما هیچ پاسخی برایش نیست. من همچنان فکر می‌کنم راه اصلاح اقتصاد این مملکت از آگاهی می‌گذرد و گام اول آگاهی مواجه با واقعیت هر چند تلخ است و این اسمش سیاه‌نمایی نیست.

اما دوستان اگر اصرار داشته باشند که این صدای مستقل و اندک هم که در مقابل همه رسانه های حکومتی و دولتی آنها چیزی نیست، خاموش شود، من هم می‌توانم به جای دلسوزی، مملکت را رها کرده و فقط به فکر منافع خودم باشم.

@siamak_ghassemi

وضعیت بحرانی اینترنت ایران
@in1min ⏰

کارگاه بررسی سیاست صنعت ساخت خودروی تجاری

برای ثبت نام در کارگاه به نشانی زیر ایمیل ارسال کنید.

ارائه نتایج یک پژوهش به همراه پرسش و پاسخ.

commercialvehiclew@gmail.com

@fazeli_mohammad

مسأله چیست؟

مسأله چیزی است که حل کردن آن مولد رضایت و افتخار است.

افتخار و رضایت، محصولی اجتماعی است.

@fazeli_mohammad

اپیزود هشتادونهم پادکست دغدغه ایران
 (نسخه mp3)

خشونت و نظم‌های اجتماعی – بخش اول
 
حکومت‌ها به چند دسته تقسیم می‌شوند؟ بهترین چارچوب برای تقسیم‌بندی حکومت‌ها و اثری که بر توسعه اقتصادی باقی می‌گذارند چیست؟ نورث، والیس و وینگاست در کتاب «خشونت و نظم‌های اجتماعی» جوامع را بر اساس «نظریه نظم اجتماعی» به دو دسته «نظم دسترسی محدود» و «نظم دسترسی باز» تقسیم کرده و سیر حرکت از نظم دسترسی محدود (حکومت‌های طبیعی) به نظم دسترسی باز را تشریح می‌کنند. نویسندگان کتاب، نظریه‌ای برای فهم تاریخ بشر بسط داده‌اند که کیفیت «مهار خشونت و اِعمال زور» را به سطح توسعه‌یافتگی ربط می‌دهد و از این‌ جهت نظریه‌ای درباره رابطه توسعه سیاسی و اقتصادی هم هست.
 
حمایت از پادکست
 
شناسه پیپال
Mfpaypal97@gmail.com
 
خرید کتاب «خشونت و نظم‌های اجتماعی»
ده درصد تخفیف با کد diran10
 
موسیقی آغازین
قطعه سلام، اثر استاد حسن کسائی
 
Email: dirancast@gmail.com
 
گوینده: محمد فاضلی
امور فنی و صوت: مرتضی مشیری‌خواه
گرافیک: حامد ملیانی و کریم شاهین
                                
تاریخ انتشار
مرداد هزار و چهارصد و دو
 
@dirancast_official

‏یک گزارش جامع و تفصیلی، از دکتر «هادی کحال زاده»، از دانشکده حطالعات پیشرفته بین المللی دانشگاه جانز هاپکینز در آمریکا، درباره اثرات انسانی تحریمهای بین المللی ضدایرانی:
‏«ایران تحت تحریم: درد انسانی، بدون دستاورد جدی سیاسی، مروری بر سیستم رفاهی ایران و تحریمهای اقتصادی»

‏⁦ static1.squarespace.com/static/5f0f5b1…⁩

🎥 خودرو تجاری به اندازه آب مهم است!

▫️خودروهای تجاری در ایران همیشه نسبت به خودروهای شخصی مغفول باقی مانده‌اند. تعداد این خودروها در مقابل خودروهای شخصی بسیار ناچیز به چشم می‌آید و همین موضوع باعث شده سیاست‌گذار اهمیت زیادی به آنها ندهد.

▫️اما در نشستی که در اتاق بازرگانی تهران برگزار شده بود، محمد فاضلی پژوهشگر، بیان کرد خودرو تجاری مانند آب واجب است و دلایل خود برای این ادعا را شرح داد.

▫️نسخه کامل این نشست در وبسایت اکوایران به زودی منتشر می شود.

📺 @ecoiran_webtv

استقبال از تحول

سرمقاله هم‌میهن
چهارم مرداد ۱۴۰۲

♦️حدود سه دهه است که با رؤسایی در قوه قضائیه مواجه بودیم که کمتر از حد انتظار با ادبیاتی حقوقی و بی‌خطا یا حداقل کم‌خطا سخن می‌گفتند، بعضاً خطاهای فاحش حقوقی هم داشتند. ولی آقای اژه‌ای این تفاوت را با دیگران دارد که برحسب تجربه ۴۴ساله خود در همه سطوح قضایی، اگرچه محتاطانه سخن می‌گوید ولی اغلب این سخنان حقوقی و قضایی است و در امور سیاسی کمتر ورود می‌کند و آن بخشی هم که نظرات حقوقی و قضایی می‌دهد، مطابق ضوابط حقوقی است و مواردی هم که در قوه عمل می‌کنند، کم‌وبیش در مسیر بهبود است، هرچند بنا به مسائل جاری ممکن است تا رسیدن به وضع مطلوب راه طولانی در پیش باشد.

♦️احکامی که اخیراً از سوی شعب دیوان عالی کشور صادر شده که ایرادهای اساسی به برخی از احکام صادره از سوی شعب بدوی گرفته‌اند و نیز حکم دیوان عدالت اداری که ملاحظات سیاسی را در حکم معاون رئیس‌جمهوری و رئیس سازمان امور اداری و استخدامی دخالت نداد و یا اقدام اخیر رئیس قوه در اخذ مشورت از قضات دیوان عالی کشور برای انتخاب دادستان کل و رئیس دیوان عالی کشور انجام شده است، جملگی حکایت از آن دارد که کوشش این دستگاه معطوف به تقویت ادبیات حقوقی و ارتقای جایگاه قانونی در مناسبات قضایی است.

♦️همچنین دستورالعمل این قوه در خصوص نظارت قضایی و رؤسای دادگستری‌ها بر عملکرد کارشناسان پرونده‌ها و ضابطان دادگستری و نیز اظهارات رئیس قوه و معاون ایشان در نقد مجازات‌های تکمیلی صادره از یکی از شعب برای متهمین به عدم رعایت حجاب شرعی نیز مؤید این رویکرد است.

♦️پرسشی که باقی مانده، این است که چرا برخی از آقایان قضات رعایت فلسفه مجازات را نمی‌کنند؛ چنانچه گویی سوگیری پیشینی درباره محکوم و احکام صادره دارند؟ این شدت احکام برای جرمی که در همین قانون در حداقل شدت جرایم تعیین شده است به‌جای آنکه ایجاد همدلی کند، نفرت و خشم مردم و محکوم را بر می‌انگیزد.

♦️البته این مسئله در کنار احکام متعادل و پذیرفتنی که برخی قضات و شعب دیگر صادر کرده‌اند، باید نگریسته شود و اینکه اگرچه احکام تعزیری کف و سقفی دارد ولی نباید چنان متفاوت و حتی متضاد صادر شود که تبعیض را به ذهن متبادر کند یا شناور بودن مفاد قوانین را برساند.

♦️از همه مهمتر باید توجه کرد که هر حکم محکومیتی باید با نوعی پذیرش اجتماعی همراه باشد و محکوم نیز به نحوی سرشکسته شود و از جانب مردم طرد نسبی شود و اگر نتایج احکام صادره متفاوت از این باشد، نشان می‌دهد که ارزش‌های جامعه تغییر کرده است.

♦️اکنون که برای انتصاب رئیس دیوان عالی و دادستان کل کشور از قضات دیوان مشورت گرفته شده است،‌ پیشنهاد می‌شود که درباره برخی از قوانین پرسروصدای روز و از جمله حجاب و نوع پوشش نیز از آنان و حقوقدانان و وکلا نیز استمزاج شود زیرا در هر حال قانون باید به نحوی باشد که با وجدان غالب قضات هماهنگ باشد.

♦️در هر صورت از وزیدن نسیم‌های حقوقی مناسب باید استقبال کرد و امیدوار بود که با اجرای کامل سند تحول قوه قضائیه و اجرای بدون کم و کاست قانون و همسو شدن قانون با خواست عموم، به سوی وضعیتی بهتر از این گام برداریم.
https://b2n.ir/x89301

@hammihanonline

جنگ زیرساخت ها در منطقه ما
(«جنگ بی گلوله» در گفتگو با تجارت فردا)


🔵 در گفتگو با تجارت فردا عنوان شد که:

☑️ یک جنگ تمام عیار برای توسعه زیرساخت ها در منطقه ما در جریان است. در این جنگِ بدون گلوله، هر کشوری در تلاش است تا شرایط/جایگاه نسل آینده را تثبیت و تضمین کند. باید ببینیم که ما کجای این جنگ ایستاده ایم؟

☑️ توسعه زیرساخت ها یعنی «سرنوشت اقتصادی نسل آینده». قطر در این جنگ چه کرده؟ ترکیه چه می کند؟ امارات در چه جایگاهی است؟

☑️ در توسعه ‌سواحل مکران در دو سال گذشته یک آجر جابجا نشده.
ظرفیت حمل کالا «اثر مستقیم» روی «اقتصاد یک کشور» دارد. چرا نگران نیستیم که بازنده جنگ ترانزیت کالا نشویم؟

☑️فرودگاه امام چرا یک «نقش بین المللی» در جابجایی مسافر و کالا دارا نیست؟ مشکلِ به حاشیه افتادن این فرودگاه در مقایسه با فرودگاه های استانبول، دوحه و دوبی چیست؟

☑️ توسعه زیرساخت فقط به پول و سرمایه گذاری مرتبط نیست. مگاپروژه ها به غیر از «پول» به چه نیاز دارند؟

فایل پی دی اف تجارت فردا🔺

t.me/solseghalam

مطالب منتخب درباره عاشورا

محمد فاضلی

متون و سخنرانی‌هایی را در سالیان گذشته درباره واقعه عاشورا در این کانال منتشر کرده‌ام. هر کدام نکاتی دارند.

مفهوم فساد و اصلاح در نهضت عاشورا (سخنرانی مرحوم دکتر داوود فیرحی)

عاشورا و بحران خلافت (سخنرانی مرحوم دکتر داوود فیرحی)

گزیده خطبه امام حسین (ع) در منا

فضای مجازی و شعور عاشورایی نوین

کتابی که شایسته است شیعیان بخوانند

کار یزیدی نباید کرد

واقعه عاشورا به روایت مقتل ابی مخنف

جامعه و فراخوانی امام حسین (سخنرانی جواد کاشی)

ائتلاف علیه درستکاران

بی‌بی و اسب کدخدا

@fazeli_mohammad

جامعه‌شناسی برای همه (دوره دوم)

کلاس‌های چهارشنبه‌ها ساعت ۱۸ تا ۲۰ تاکنون ۳ جلسه برگزار شده است و از آن‌جا که تقاضا برای ثبت نام و تکرار دوره وجود داشت، دوره دوم از ۱۲ مرداد در ۱۰ جلسه، روزهای پنج‌شنبه از ساعت ۱۶ تا ۱۸ برگزار می‌شود.

ثبت نام از طریق شماره واتساپ
۰۹۹۴۴۹۲۱۲۶۷

#دغدغه_ایران #محمد_فاضلی #جامعه_شناسی_برای_همه

@fazeli_mohammad

پارادایم کربلا و زندگی ایرانی

محمد فاضلی

✅ واقعه عاشورا چه نقشی در زندگی ایرانی ایفا می‌کند؟ یکی از مبسوط‌ترین پاسخ‌ها به این پرسش را مایکل فیشر، انسان‌شناسی آمریکایی (...-۱۹۴۶) ارائه کرده است. فیشر سه بار در ایران - اولین بار بین سال‌های ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۱، و دو بار دیگر در سال‌های ۱۹۷۴ و ۱۹۷۵ - کار پژوهشی و زندگی کرده است. زبان فارسی را هم به خوبی می‌داند. حدود ۲۰ سال پیش به همراه مصطفی مهرآیین درباره آثار فیشر مقاله‌ای نوشتیم. (اینجا)

✅ شرح مختصر نگاه فیشر به عاشورا در زندگی ایرانی که آن‌را در عبارت «پارادایم کربلا» خلاصه می‌کند، و نقشی که در انقلاب ایران ایفا کرده است، می‌تواند برای درک جهان اجتماعی ایرانی، راهگشا باشد.

یک. فیشر معتقد است اسلام ایدئولوژی واحدی نیست، بلکه زبانی است که ایدئولوژی‌های مختلف به شیوه‌های متفاوت از آن بهره می‌گیرند. «بیان شیعی» یکی از صورت‌های این بهره‌گیری است.

دو. فیشر تلاش می‌کند نقش فعال واقعه کربلا در فرهنگ ایرانی، توجه به نمادهای فرهنگ شیعی، بررسی دو تن از امامان شیعه در فرهنگی ایرانی-شیعی، و تحلیل مراسم محرم و محتوای نمادین آن‌ها را برای تحلیل فرهنگ ایران به‌کار گیرد.

سه. ایران قبل از انقلاب حامل چهار نوع دین بود: دینی عامه روستائیان و بازار؛ دین مدرسه‌های دینی و علما؛ دین خرده‌فرهنگ صوفیه؛ و دین خصوصی‌شده طبقات بالا.

چهار. تشیع را باید در سه ساحت شناخت: اطلاعات تاریخی در قالب «پارادایم کربلا»؛ استقرار دولت صفوی؛ و شکل‌گیری هسته فقهی، الهیاتی و اسطوره‌شناختی شیعه.

پنج. «جامعه عادلانه» مرکز ثقل گفتمان روحانیت قبل از انقلاب است. روحانیت قبل از انقلاب با تکیه بر رخدادها و داستان‌های تاریخ شیعه، جامعه عادلانه را در سه محور سیاست، اقتصاد و  اخلاق فردی، صورت‌بندی می‌کرد.

شش. نظریه سیاسی شیعه در دو قطب نشانه‌ای بروز می‌کند. اول، الگوی حکومت علی (ع) وقتی که مؤمن بر سریر قدرت است. و دوم، الگوی عمل امام حسین (ع) وقتی که غیرمؤمنان در قدرتند و مقاومت در برابر بی‌عدالتی اولویت است.

هفت. داستان کربلا (پارادایم عاطفی تشیع)، مثالی از قربانی شدن خانواده و اجتماع، مقاومت در برابر فساد دولت، و کلید تخیل عاطفی تشیع است. گریستن بر حسین (ع)، ظرفیت تبدیل به جنگیدن برای عقاید ایشان را نیز دارد.

هشت. کربلا به این معنا پارادایم است که مدلی برای زندگی و تفسیر وقایع آن است. کربلا غلیان مواجهه عاطفی با زندگی اجتماعی-سیاسی است. داستان کربلا پارادایم اصلی تراژدی شیعه درخصوص هستی است. در این دنیا همواره شر و ظلم علیه خیر و عدالت فعالیت می‌کند و بر مسلمانان است که برای تحقق عدالت مبارزه کنند. کربلا مدلی برای شبیه‌سازی جهان است. عاشورا، یوتوپیای مقاومت است.

نه. فرد و اخلاق فردی، محور گفتمان سیاسی و اقتصادی تشیع برای حصول جامعه عادلانه است. حادثه کربلا پیش از آن‌که نشانگر تلاشی نظامی به نفع واقعیتی سیاسی باشد، نمایش ایمان (فردی) است.

ده. «علت‌ها و زمان‌بندی وقوع انقلاب ایران، اقتصادی و سیاسی بودند؛ شکل بیان و فرایند پیشرفت آن به شدت بر سنت اعتراض دینی تکیه داشت.» عاشورا و پارادایم کربلا، زبان شیعی-ایرانی بیان اعتراض در انقلاب سال ۱۳۵۷ بود. انقلاب بر مسائل واقعی دنیای مدرن – بیکاری، حاشیه‌ای شدن و ارزش‌زدایی از مهاجران روستایی – متکی بود، اما پارادایم کربلا، زبان بیان اعتراض به این واقعیات شد.

یازده. در جریان انقلاب سال ۱۳۵۷، دو تغییر ایدئولوژیک مهم رخ داد. اولا، تأکید شد که پارادایم کربلا به معنای اشک ریختن منفعلانه برای حسین (ع) نیست بلکه معنای واقعی آن مبارزه برای تحقق آرمان‌های اوست. دوم، پس از فروپاشی رژیم پهلوی، امام علی (ع) به عنوان نماد بناکننده حکومت و پیامبر اسلام (ص) به عنوان نماد جهان‌گرایی به جای امام حسین (ع) به مثابه نماد اعتراض نشستند.

✅ اگرچه من با تقلیل تاریخ سیاسی و اجتماعی تشیع به «پارادایم کربلا» مخالفم، و معتقدم فیشر ظرفیت‌های موجود در اندیشه و تاریخ شیعی برای آشتی دادن ایمان و عملگرایی سیاسی را نادیده می‌گیرد و همه چیز تشیع را در پارادایم کربلا خلاصه می‌کند؛ اما تحلیل فیشر از جایگاه واقعه عاشورا در فرهنگ شیعی-ایرانی، دیدگاه مهمی برای درک اهمیت عاشورا و عمق آن در فرهنگ ایرانی است. چنین رویکردی در درجه اول، خام بودن دو دسته دیدگاه را آشکار می‌کند. اول، خام بودن نگاهی که به دنبال مستعمره کردن گفتمان عاشورا برای منافع سیاسی یک جناح، گروه یا رویکرد سیاسی است؛ و دوم، خام‌اندیشی آن‌ها که می‌خواهند این عمق فرهنگی را نادیده گرفته و این پارادایم را از حافظه جمعی ایرانیان بزدایند.
 
 @fazeli_mohammad

🔴رفع شکاف قدرت و مسئولیت در سطح کلان

🔺گفتگو با هم‌میهن ۱ مرداد ۱۴۰۲

✍️عباس عبدی

🔹یکی از موضوعاتی که در ادوار گذشته از سوی رؤسای‌‌جمهور سابق به‌ویژه سیدمحمد خاتمی و حسن روحانی به‌عنوان یک معضل در روند کار دولت مطرح می‏شد، بحث شکاف اختیارات، امکانات و مسئولیت بود و می‏گفتند که در برخی مسائل اختیارات آنها کافی نیست. این مسئله به نظر می‏رسید با یکدست‏سازی حل شود اما باز هم دیده می‏شود که حتی با یکدست‏سازی هم معضل مسئولیت‏پذیری ادامه دارد. علت عدم مسئولیت‏پذیری به‌رغم یکدست‏سازی کامل را چه می‏دانید؟

🔘شکاف قدرت و مسئولیت یکی از زیان‏بارترین شکاف‏هایی است که در ساختار سیاسی ایران وجود دارد و پیش از انقلاب هم وجود داشته است، یعنی افرادی قدرت دارند که مسئولیت ندارند و طبعاً پاسخگو نیستند. افرادی هم که باید پاسخگو باشند که قدرت ندارند؛ نمونه‏اش هم همین موضوع فیلترینگ است که وزیر ارتباطات که باید پاسخگو باشد، می‏گوید دست ما نیست، هیچ‌وقت هم مشخص نمی‏شود دست چه کسی است که قدرت دارد چنین کاری را انجام دهد و البته پاسخگو هم نیست.

🔘این یک نمونه خیلی کوچکی از ماجرا است. قبلا چون این شکاف در ساخت قدرت بین حکومت و دولت می‏افتاد، مسئولیت به حساب دولتی‏ها گذاشته می‏شد. الان این شکاف در سطح خُرد همچنان وجود دارد اما در سطح کلان برداشته شده است، یعنی اینکه در سطح خرد مثل همین موردی که از فیلترینگ مثال زدم، این شکاف برداشته نشده است، یک کسی فیلتر می‏کند اما یکی دیگر باید جواب جامعه را بدهد که اولی قدرت دارد اما مسئولیت با دومی است.

🔘اما در سطح کلان این شکاف برداشته شده است، یعنی دیگر مهم نیست چه کسی در سطح خرد ماجرا مسئول است، کلیت ساختار یکدست شده است و پاسخگوی مسائل است، چیزی که در گذشته و در زمان خاتمی و روحانی وجود نداشت و در واقع ممکن بود که ساختار را دو قسمت کنند و مسئولیت را از روی دوش بخش حاکم بردارند و روی دوش بخش دولت بیندازند.

🔘الان دیگر نمی‏توان این کار را انجام داد و شکاف قدرت و مسئولیت در سطح کلان برداشته شده و تمام مسئولیت متوجه تمام قدرت است و تجزیه‏پذیر نیست و خودشان هم چنین ادعایی نمی‏توانند داشته باشند ولی در سطح خرد کماکان وجود دارد که این به خاطر منافعی است که عده‏ای می‏برند و حاضر نیستند این شکاف را از بین ببرند.

🔹وقتی هم که مسئولیت موضوع و یا تصمیمی را مانند فیلترینگ بر عهده می‏گیرند، اینطور می‏گویند که این موضوع درخواست مردم بوده است، درحالی‌که پیگیری این مسائل از سوی اقلیت مطرح می‏شود و اکثریت خلاف آن را می‏خواهند. چرا تن دادن به خواسته‏های اقلیت جایگاه مهم‏تری از درخواست‏های اکثریت دارد؟

🔘علت این است که اساساً آنها اکثریت را به رسمیت نمی‏شناسند، آنها درست می‏گویند که این خواسته مردم است ولی منظورشان از مردم یک اقلیت محدود هستند و بقیه را اصلاً مردم و ذیحق حساب نمی‏کنند. تعریفی که از قدرت و مشروعیت قدرت برای خودشان دارند به‌گونه‏ای است که اقلیتی را مردم می‏دانند و بقیه را جزئی از شهروندان و مردم محسوب نمی‏کنند.

🔹پیامدهای موضوع فرار از مسئولیت‏پذیری و همچنین عمل به درخواست‏های اقلیت و نادیده گرفتن اکثریت را روی آرایش سیاسی و تحولات آینده کشور چگونه ارزیابی می‏کنید؟

🔘همانطور که گفتم در سطح خرد این قضیه وجود دارد و در سطح کلان دیگر چنین چیزی وجود ندارد. همه مسئولیت متوجه کلیت ساختار قدرت در ایران است. بنابراین هیچ گریزی از پذیرش مسئولیت وضع موجود ندارند.

🔘در آرایش سیاسی هم تمام این مسئولیت‏ها متوجه ساختار می‏شود. اگر خوب انجام دهند در آرایش سیاسی به سود آنان است، اگر هم بد انجام دهند (همچنان که در این دو سال انجام دادند و در ادامه هم طبعاً همینطور خواهد شد) بنابراین در آرایش سیاسی به زیان آنهاست.

🔴شام غریبان دانشگاه

✍ محسن رنانی/عاشورای۱۴۰۲

اکنون که این یادداشت را می‌نویسم عصر عاشورا است و داریم به شام غریبان نزدیک می‌شویم. در کودکی‌ام عصر هر عاشورا مادرم یک سینی با هفتاد و دو شمع روشن می‌کرد و  من با سینی پر از شمع کنار کوچه می‌نشستم و نوحه شام غریبان را می‌خواندم. در سالهای گذشته نیز گاهی در مسجد محل‌مان روضه شام غریبان می‌خواندم و از غربت حسین (ع) در این زمانه می‌گفتم. اما در سالهای اخیر، در هر شام غریبان که دلم می‌گیرد، چیزی می‌نویسم (که برخی‌ را نیز منتشر کرده‌ام، مثلا  این‌جا  و  این‌جا  و  این‌جا).

امروز تصمیم گرفتم یادداشت شام غریبانم را درباره دو همکار خوب و مظلومم در دانشگاه اصفهان بنویسم.

دو هفته پیش بدون هیچ گفت‌وگویی و تذکری دو همکار فاضل، جوان و پرتلاشمان در دانشگاه اصفهان (دکتر مهدی مطیع و دکتر محمد سلطانی، استادان دانشکده الهیات و معارف) را صدا زدند و حکمی با  عنوان «ابلاغ  اتهام» به آنها  دادند. استادانی که امید دانشجویان هستند و به گمانم اگر خرده ایمانی در دانشجویان مانده باشد را امثال این گونه استادان عالم و آزاده حفظ کرده‌اند. رونوشت همین «ابلاغ اتهام» را نیز برای امور مالی و گروه آموزشی مربوطه فرستادند تا حقوق و تدریس آنها را معلق  کنند.

با این دو همکار تماس گرفتم و تفصیل قضیه را جویا شدم. اتهامات دکتر سلطانی (مولف تفسیر اَفنان) مربوط به پست‌های اینستاگرامی ایشان است که قبلا در دادگاه ويژه روحانیت بررسی و تبرئه شده است. اتهامات دکتر مطیع (مفسر خوش ذوق نهج‌البلاغه) نیز مربوط به گزارش مخدوش و مغرضانه‌ای است که از یکی از کلاس‌های ایشان داده شده است.

برای یک دانشگاهی همیشه ورود به حریم کلاس خط قرمز است. یعنی تا زمانی که حریم کلاس رعایت شده باشد هر فشاری به دانشگاه قابل تحمل خواهد بود؛ اما حریم کلاس که شکسته شود، «حریم آکادمی»‌ شکسته شده است، چرا که دیگر امکان تعامل و هم‌شنوی آزاد و واقعی بین استاد و دانشجو از دست می‌رود. یعنی وقتی فضای کلاس امنیتی شود، رابطه استاد و دانشجو را از وضعیت «علم زنده» به وضعیت «علم مرده» تغییر می‌دهد و فرایند «خلق آگاهی»، که پیش شرط تولید دانش است، متوقف می‌شود.

به همین علت به عنوان وظیفه حرفه‌ای نشستم و در دفاع از آکادمی و با وام‌گیری از نام این دو استاد، یادداشت «دانشگاه مطیع سلطانی» را نوشتم. این یادداشت روضه غم‌انگیزی است که در آن با تحلیل روندها و رویه‌های تازه‌ای که دارد در آموزش‌عالی ایران شکل می‌‌گیرد، شام غریبان یا همان آینده اندوهبار دانشگاه و علم در ایران را پیش‌بینی کرده‌ام.

یادداشت که تمام شد یادم آمد که دانشگاه اصفهان خانه دوم من است؛ من نیز همیشه از لزوم گفت‌وگو دم زده‌ام؛ همچنین من و ریاست دانشگاه نسبت به هم حسن ظنی داریم. پس تصمیم گرفتم نخست مسیر گفت‌وگو را طی کنم تا شاید مشکل این دو همکار با گفت‌وگو و تعامل حل شود. درخواست جلسه کردم و به همراه یازده استاد برجسته از دانشگاه اصفهان در نشستی صمیمی با ریاست محترم دانشگاه و همکارانشان طرح مساله کردیم و تقاضا کردیم که روند رسیدگی، شفاف و طبق قانون باشد، نمایندگان استادان در فرایند رسیدگی حضور داشته باشند و تا روشن شدن نتیجه رسیدگی، از فعالیت دانشگاهی این دو استاد رفع تعلیق شود. رئیس دانشگاه هم نظرشان بر تعامل و حل‌وفصل معقول مساله بود و در گام اول هم از حقوق این دو استاد رفع تعلیق کردند که از ایشان سپاسگزاریم. پس تصمیم گرفتم یادداشت «دانشگاه مطیع سلطانی» را منتشر نکنم تا آسیبی به تعامل مثبتی که شکل‌گرفته است نزنم.

متاسفانه بعد از این جلسه عده‌ای، که احتمالا از روند تعاملی شکل‌گرفته خشنود نیستند، شروع به فضاسازی کردند و اتهاماتی را که طی «احکامی محرمانه» به این استادان  ابلاغ شده است، در نشست‌های عمومی و بدون حضور آن دو استاد، با دیگر استادان به اشتراک گذاشتند. 

با این حرکت بر این باور آمدم که کسانی دست‌به‌کار شده‌اند تا با فضاسازی و فشار بر مدیریت دانشگاه، فرایند تعاملی شکل گرفته را مخدوش کنند. ما همچنان تعامل‌مان را با مقامات دانشگاه ادامه می‌دهیم و خواستار روند شفاف و قانونی رسیدگی هستیم، اما به گمانم برای خنثی کردن فشارها بر مقامات دانشگاه، نظارت و حمایت تعداد قابل توجهی از دانشگاهیان لازم است.

پیوند زیر مربوط به بیانیه حمایت از این دو استاد و درخواست از ریاست دانشگاه اصفهان برای رفع کامل تعلیق آنهاست. این بیانیه را من و چند صد نفر دیگر از استادان و دانش‌آموختگان دانشگاهی امضا کرده‌‌‌‌ایم:
لطفا آن را اینجا امضا کنید و برای دیگر استادان و دانش‌آموختگان نیز بفرستید. بی‌گمان انتظار می‌رود استادان و دانش‌آموختگان دانشگاه اصفهان در این کار پیشتاز باشند.

از حریم آکادمی، این آخرین سنگر تولید خردورزی، دفاع کنیم.

https://t.me/virayeshe_zehn