Mavzu: Sarez koʻli qanchali xavfli?

Ekspertimiz: Gidrometeorolog Humoyun Magʻripov

Tomosha qiling ➡️https://youtube.com/live/S5IGLsINvJE?feature=share

Rasmiy sahifalarimizga obuna bo'ling
telegram |instagram | facebook | youtube | fikratonline

Оддий кузатувчи назари билан қараганда Эрон ва Украина атрофида кечаётган икки жараён ташқи томондан бир-бирига ўхшаб кетади: ҳар икки давлат ҳам рақиби оғир босим остида турган пайтда ўз қўлидаги устунликни баҳсли қарор билан заифлаштиргандек кўринмоқда. Хўп, бу қарорлар ҳақиқатан стратегик хатоми ёки уруш шароитида оқибати олдиндан ўйланган хатарли қадамми?

Эрон мисолида гап Ҳўрмуз бўғози атрофидаги кескинлик ҳақида кетмоқда. Вашингтон Теҳрондан бўғоз барча халқаро кемалар учун очиқ бўлишини оммавий равишда тасдиқлаш, тижорат кемаларига ҳужумларни тўхтатиш ва уларнинг ҳаракатига қўшимча шартлар қўймасликни талаб қилди. Айни пайтда АҚШ музокара эшигини бутунлай ёпгани йўқ: Оқ уй маълумотига кўра, икки томон ўртасидаги мулоқот давом этмоқда ва Эрон ҳам келишувга эришиш истагини билдирган. Бироқ Теҳроннинг тижорат кемаларига нисбатан хатти-ҳаракатлари музокара жараёнини янада мураккаблаштирди.

Украинадаги вазият эса бошқача хусусиятга эга. Киев Россиянинг нефтни қайта ишлаш заводлари, ёқилғи омборлари ва логистика инфратузилмасига узоқ масофали зарбалар орқали Кремлга сезиларли иқтисодий босим ўтказаётган бир пайтда президент Владимир Зеленский мудофаа вазири Михаил Федоровни лавозимидан озод қилди.

Мақолани тўлиқ ўқиш: 👉 https://fikratonline.uz/oz-oyogiga-oq-uzish-eron-va-ukraina-urushda-hatoga-yol-qoydimi/

@fikrat

Украина кучларининг Азов денгизи ҳавзасидаги дрон амалиёти дастлаб яриморолга ёқилғи етказиб бериладиган денгиз маршрутларини тўсишга қаратилган маҳаллий ҳаракат сифатида бошланган эди. Бироқ қисқа муддат ичида ушбу кампания Россиянинг таъминот флотини бутунлай ҳаракатсизлантиришга қаратилган кенг кўламли стратегик операцияга айланиб кетди. Мазкур флот яриморолни маҳаллий юклар билан таъминлашдан ташқари, ғалла ва нефть маҳсулотларини Азов денгизининг саёз сувлари орқали кейинги халқаро экспорт учун Қора денгиздаги чуқур сувли портларга ташиш вазифасини бажарар эди. Натижада, ушбу зарбалар оқибатида Россиянинг Қора денгиздаги экспорт инфратузилмасининг ҳам муҳим бир қисми фалажланиш хавфи остида қолди.

Вазиятнинг энг мураккаб жиҳати шундаки, Қримга Тамань яриморолидан электр энергияси етказиб берадиган энергия кўприги объектларига уюштирилган ҳужумлар яриморолнинг тўлиқ энергетик қамалини якунламоқда. Мавжуд ҳолат минтақани босқичма-босқич жиддий ижтимоий ва гуманитар инқироз ёқасига олиб келди. Ҳозирги вақтда Қримнинг катта қисми, хусусан, унинг шимолий туманлари ўн кундан ортиқ вақт давомида барқарор электр таъминотисиз қолмоқда. Бу эса ўз навбатида чакана савдо дўконларининг ёпилиши, марказлашган сув таъминотидаги узилишлар ва мобил алоқа тизимининг фалажланишига сабаб бўляпти.

Киев маъмурияти Қрим атрофида қуруқлик, денгиз, ёқилғи ва электр энергияси йўналишларини қамраб олган кўп қатламли ва тизимли блокадани изчил барпо этмоқда. Бу ҳаракатлар яриморолни Россия қуролли кучлари учун мустаҳкам плацдарм мақомидан ҳимоясиз, таъминоти узилган “анклав-қопқон”га айлантиришни назарда тутади. Украина томони ушбу омилдан сиёсий ва ҳарбий босим воситаси сифатида фойдаланишни режалаштирган: Киев Москвага уруш давомидаги энг асосий стратегик ютуқлари устидан назоратни йўқотиши мумкинлигини ҳамда реал кучлар мувозанати фақатгина фронт чизиғидаги вазият билан белгиланмаслигини намойиш этмоқчи.

Ўз навбатида, Россия ҳукумати мазкур муаммонинг ҳақиқий кўламини расмий баёнотларда кичрайтириб кўрсатишга ҳаракат қилмоқда ва маҳаллий аҳолига қисқа муддатда бажарилиши мураккаб бўлган ваъдаларни бермоқда. Амалда эса Москва вазиятга симметрик ҳарбий жавоб қайтариш тактикасига урғу бериб, Украинанинг Одесса порти инфратузилмасига вайронкор зарбалар бериш орқали урушни давом эттириш харажатларини Киев ва унинг ғарблик иттифоқчилари учун максимал даражада оширишга интилмоқда.

Мақолани тўлиқ ўқиш: 👉 https://fikratonline.uz/asimmetrik-urush-rossiya-va-ukraina-bir-birini-jazolayapti-yohud-qrim-qopqoni/

@fikrat