Bugun 21:00 da Siyosatshunos Abduvali Soyibnazarov bilan yopiq telegram kanalimizda suhbatimiz bor.

🎙 Mavzu: Rossiya hujumlarni nega kuchaytirdi: urushning yakuni yaqinmi?

Suhbat yopiq formatda bo‘lib o‘tadi. Faqat to'lov qilganlar qatnasha oladi.

Murojaat uchun: @nurbekgofurov

Сирли ороллар: Каспий денгизи нимани “яширяпти?”

XXI аср охирига бориб Каспийнинг шимолий қисми Орол денгизи тақдирига ўхшаш экологик инқирозга дуч келиши мумкин.

Қозоғистоннинг Каспий денгизи соҳилларида бугун ғалати манзара кузатилмоқда: илгари сув остида бўлган ҳудудлар қуруқликка айланмоқда, янги ороллар пайдо бўлмоқда, айрим мавжуд ороллар эса кенгайиб, материк билан туташиб кетмоқда. Бир қарашда бу табиатнинг одатий геологик жараёнидек туюлиши мумкин. Аслида эса ушбу ўзгаришлар минтақада тобора кучайиб бораётган экологик муаммонинг кўзга яққол ташланаётган хавотирли белгиларидир.

Euronews нашри томонидан эълон қилинган махсус материалда олимлар, экологлар ва Қозоғистон Каспий денгизи илмий-тадқиқот институти маълумотларига таянган ҳолда, денгиз сатҳининг пасайиши ҳамда унинг эҳтимолий оқибатлари батафсил таҳлил қилинди.

Янги ороллар
Экофаол Данияр Акимжанов иштирокидаги кузатувлар давомида Кулали ороли яқинида яна бир қуруқлик майдони аниқланган. Мутахассисларнинг таъкидлашича, сўнгги тўрт-беш йил мобайнида Каспийнинг ушбу қисмида бир нечта янги орол қайд этилган бўлиб, уларнинг айримлари узунлиги бир километрга, кенглиги эса 200-300 метрга етади.

Акимжанов янги пайдо бўлган ороллардан бирида ёввойи тўнғизни учратганини, бўрилар эса қиш пайтида муз устидан ўтиб, бундай ҳудудларга бемалол етиб бораётганини таъкидлайди. Бироқ бу оролларнинг барчаси ҳам доимий қуруқликка айланавермайди. Қозоғистон Каспий денгизи илмий-тадқиқот институти хулосасига кўра, уларнинг келажакдаги тақдири денгиз тубининг рельефи, тўлқинлар ҳаракати, шамол таъсирида сув сатҳининг тебраниши ва умумий гидрологик жараёнларга бевосита боғлиқ.

Шу ўринда муҳим бир жиҳатни англаш зарур: янги оролларнинг пайдо бўлиши денгизда қуруқлик кўпайиб, инсон ёки табиат учун янги имкониятлар кенгаяётганини англатмайди. Аксинча, бу сув майдони шиддат билан қисқараётгани ва минг йиллар давомида шаклланган экотизимлар оғир таназзулга юз тутаётганидан далолат беради...

Мақолани тўлиқ ўқиш: https://fikratonline.uz/sirli-orollar-kaspiy-dengizi-nimani-yashiryapti/

@fikrat