🌒5 қарашада қазақстандықтар ерекше үлкен Айды көре алады
5 қараша күні Ай биылғы ең жақын нүктесіне жақындап, аспанда әдеттегіден әлдеқайда ірі әрі жарық көрінеді. Астрономдар бұл құбылысты жылдың басты супер Айы деп атап отыр.
Супер Ай – бұл толық Айдың Жерге ең жақын келген сәті. Осы кезде Ай бізден шамамен 356 мың шақырым ғана қашықтықта болады, сондықтан оның көлемі көзге 8 пайызға үлкен, ал жарығы 16 пайызға күшті болып байқалады.
Ерекше құбылыс соңғы рет 2020 жылы байқалған, ал қайта 2028 жылы қайталанады.
5 қараша күні Ай биылғы ең жақын нүктесіне жақындап, аспанда әдеттегіден әлдеқайда ірі әрі жарық көрінеді. Астрономдар бұл құбылысты жылдың басты супер Айы деп атап отыр.
Супер Ай – бұл толық Айдың Жерге ең жақын келген сәті. Осы кезде Ай бізден шамамен 356 мың шақырым ғана қашықтықта болады, сондықтан оның көлемі көзге 8 пайызға үлкен, ал жарығы 16 пайызға күшті болып байқалады.
Ерекше құбылыс соңғы рет 2020 жылы байқалған, ал қайта 2028 жылы қайталанады.
🌧 4 қарашаға арналған ауа райы болжамы
«Қазгидромет» мәліметінше, бүгін Қазақстанның басым бөлігінде жауын-шашын болады.
Тек батыс өңірлерде ғана жауын-шашынсыз ауа райы сақталады.
📍 Астана — ала бұлтты, қар, көктайғақ, бұрқасын. Түнде –8…–10°C, күндіз –8…–10°C.
📍 Алматы — ала бұлтты, кей уақытта жаңбыр. Түнде +5…+7°C, күндіз +5…+7°C.
📍 Шымкент — бұлтты, жаңбыр мен қар, тұман. Түнде +3…+5°C, күндіз +3…+5°C.
«Қазгидромет» мәліметінше, бүгін Қазақстанның басым бөлігінде жауын-шашын болады.
Тек батыс өңірлерде ғана жауын-шашынсыз ауа райы сақталады.
📍 Астана — ала бұлтты, қар, көктайғақ, бұрқасын. Түнде –8…–10°C, күндіз –8…–10°C.
📍 Алматы — ала бұлтты, кей уақытта жаңбыр. Түнде +5…+7°C, күндіз +5…+7°C.
📍 Шымкент — бұлтты, жаңбыр мен қар, тұман. Түнде +3…+5°C, күндіз +3…+5°C.
Вьетнамда су тасқынынан 37 адам қаза тапты
Вьетнамның орталық провинцияларында ұзаққа созылған нөсер жаңбыр мен қатты су тасқыны салдарынын 37 адам көз жұмды, бес адам хабар-ошарсыз кетті, 78 адам жарақат алды.
12,6 мыңнан астам үй су астында қалды, 103 құрылыс тасқын судан қирады немесе шайылып кетті, ал 451-і зақымдалды.
Су тасқыны шамамен 7 900 га ауылшаруашылық алқаптарына да әсер етті, 64 мыңнан астам мал мен құс қырылды, сондай-ақ суару жүйелері мен өзен жағалауларына айтарлықтай зиян келтірді.
Вьетнамның орталық провинцияларында ұзаққа созылған нөсер жаңбыр мен қатты су тасқыны салдарынын 37 адам көз жұмды, бес адам хабар-ошарсыз кетті, 78 адам жарақат алды.
12,6 мыңнан астам үй су астында қалды, 103 құрылыс тасқын судан қирады немесе шайылып кетті, ал 451-і зақымдалды.
Су тасқыны шамамен 7 900 га ауылшаруашылық алқаптарына да әсер етті, 64 мыңнан астам мал мен құс қырылды, сондай-ақ суару жүйелері мен өзен жағалауларына айтарлықтай зиян келтірді.
Ұлттық статистика бюросы 2025 жылғы 1 қазандағы ресми деректерді жариялады.
Ел тұрғындарының жалпы саны 20 445 231 адам құрады.
Жыл басынан бергі өсім: 161 832 адам;
• Табиғи өсім: 151 632 адам;
• Көші-қон есебінен: 10 200 адам.
Халық саны 1 миллионнан асқан өңірлер:
• Алматы қаласы – 2 337 023;
• Түркістан облысы – 2 148 207;
• Астана қаласы – 1 612 512;
• Алматы облысы – 1 586 875;
• Шымкент қаласы – 1 286 087;
• Жамбыл облысы – 1 216 849;
• Қарағанды облысы – 1 131 818.
Ел тұрғындарының жалпы саны 20 445 231 адам құрады.
Жыл басынан бергі өсім: 161 832 адам;
• Табиғи өсім: 151 632 адам;
• Көші-қон есебінен: 10 200 адам.
Халық саны 1 миллионнан асқан өңірлер:
• Алматы қаласы – 2 337 023;
• Түркістан облысы – 2 148 207;
• Астана қаласы – 1 612 512;
• Алматы облысы – 1 586 875;
• Шымкент қаласы – 1 286 087;
• Жамбыл облысы – 1 216 849;
• Қарағанды облысы – 1 131 818.
🌨 5 қарашаға арналған ауа райы болжамы
«Қазгидромет» дерегінше, сәрсенбі күні Қазақстанның басым бөлігінде қар жауады.
Шығыста және оңтүстік-шығыстың таулы аймақтарында қар қалың түсуі мүмкін, ал оңтүстік-шығыста жаңбыр қарға ұласуы ықтимал.
📍 Астана — ала бұлтты, қар, көктайғақ, бұрқасын. Түнде –11…–13°C, күндіз –6…–8°C.
📍 Алматы — бұлтты, кей уақытта жаңбыр қарға ұласады, тұман, көктайғақ. Түнде –1…–3°C, күндіз +1…+3°C.
📍 Шымкент — бұлтты, қар, тұман. Түнде +3…+5°C, күндіз +3…+5°C.
«Қазгидромет» дерегінше, сәрсенбі күні Қазақстанның басым бөлігінде қар жауады.
Шығыста және оңтүстік-шығыстың таулы аймақтарында қар қалың түсуі мүмкін, ал оңтүстік-шығыста жаңбыр қарға ұласуы ықтимал.
📍 Астана — ала бұлтты, қар, көктайғақ, бұрқасын. Түнде –11…–13°C, күндіз –6…–8°C.
📍 Алматы — бұлтты, кей уақытта жаңбыр қарға ұласады, тұман, көктайғақ. Түнде –1…–3°C, күндіз +1…+3°C.
📍 Шымкент — бұлтты, қар, тұман. Түнде +3…+5°C, күндіз +3…+5°C.
🌨 6 қарашаға арналған ауа райы болжамы
Бүгін Абай, сондай-ақ Ақмола, Қостанай, Солтүстік Қазақстан, Қарағанды, Павлодар және Шығыс Қазақстан облыстарында қар, боран, көктайғақ және тұман күтіледі. Желдің жылдамдығы 15–25 м/с дейін күшейеді.
▪️ Астана — күндіз 0…–2°C, қар, жолдарда көктайғақ.
Түнде –2…–4°C
▪️ Алматы — күндіз 0…+2°C, түнде –3…–5°C.
▪️ Шымкент — күндіз +6…+8°C, түнде –2…–4°C.
Бүгін Абай, сондай-ақ Ақмола, Қостанай, Солтүстік Қазақстан, Қарағанды, Павлодар және Шығыс Қазақстан облыстарында қар, боран, көктайғақ және тұман күтіледі. Желдің жылдамдығы 15–25 м/с дейін күшейеді.
▪️ Астана — күндіз 0…–2°C, қар, жолдарда көктайғақ.
Түнде –2…–4°C
▪️ Алматы — күндіз 0…+2°C, түнде –3…–5°C.
▪️ Шымкент — күндіз +6…+8°C, түнде –2…–4°C.
6 сынып Жаратылыстану пәні. 17 тақырып: Заттар неден тұрады? тақырыбына қосымша мәтін
Қарапайым заттар (қарапайым заттар бір ғана химиялық элементтен тұрады):
1. Оттек (O₂) – біз тыныс алатын ауа құрамында бар.
2. Сутек (H₂) – ең жеңіл газ.
3. Темір (Fe) – күнделікті тұрмыста кездеседі.
4. Алтын (Au) – зергерлік бұйымдарда қолданылады.
5. Кальций (Ca) – сүйек құрамында болады.
Күрделі заттар (көп элементтен құралған):
1. Су (H₂O) – сутек пен оттектен тұрады.
2. Ас тұзы (NaCl) – натрий мен хлордан тұрады.
3. Көмірқышқыл газы (CO₂) – жануарлар дем шығарғанда бөледі.
4. Сірке қышқылы (CH₃COOH) – ас дайындауда қолданылады.
5. Қант (C₁₂H₂₂O₁₁) – тағам құрамында кездеседі.
Қарапайым заттар (қарапайым заттар бір ғана химиялық элементтен тұрады):
1. Оттек (O₂) – біз тыныс алатын ауа құрамында бар.
2. Сутек (H₂) – ең жеңіл газ.
3. Темір (Fe) – күнделікті тұрмыста кездеседі.
4. Алтын (Au) – зергерлік бұйымдарда қолданылады.
5. Кальций (Ca) – сүйек құрамында болады.
Күрделі заттар (көп элементтен құралған):
1. Су (H₂O) – сутек пен оттектен тұрады.
2. Ас тұзы (NaCl) – натрий мен хлордан тұрады.
3. Көмірқышқыл газы (CO₂) – жануарлар дем шығарғанда бөледі.
4. Сірке қышқылы (CH₃COOH) – ас дайындауда қолданылады.
5. Қант (C₁₂H₂₂O₁₁) – тағам құрамында кездеседі.
👍2
Шығыс Қазақстанда екі ауыл ресми түрде жабылуы мүмкін. Бұл туралы облыстық мәслихаттың құжатында айтылған.
Сөз болып отырған ауылдар:
Катонқарағай ауданындағы Шұбарағаш ауылы
Үлкен Нарын ауданындағы Құндызды ауылы
Бұл ауылдарда халық өте аз қалған және мектеп, балабақша, медициналық пункт сияқты әлеуметтік нысандар жоқ. Сол себепті оларды әкімшілік картадан алып тастау ұсынылған.
Мәслихат осы шешімді мақұлдаса, бұл ауылдар ресми түрде жабылады.
Сөз болып отырған ауылдар:
Катонқарағай ауданындағы Шұбарағаш ауылы
Үлкен Нарын ауданындағы Құндызды ауылы
Бұл ауылдарда халық өте аз қалған және мектеп, балабақша, медициналық пункт сияқты әлеуметтік нысандар жоқ. Сол себепті оларды әкімшілік картадан алып тастау ұсынылған.
Мәслихат осы шешімді мақұлдаса, бұл ауылдар ресми түрде жабылады.
😨1
7 сынып география пәні. 17-Атмосфера неден тұрады? тақырыбына қосымша инфографика
Атмосфераның газ құрамы және оның мәні.
Атмосфера – Жер ғаламшарын қоршап тұрған ауа қабықшасы. Атмосфераның ішкі қабаты гидросфераны және ішінара жер қыртысын жабады. Сыртқы қабаты
ғарыш кеңістігінің Жер төңірегіндегі бөлігімен шектеседі. Азот – 78%,
оттегі – 21%, инертті газдар (аргон) – 0,94%, көмірқышқыл газы –
0,03% – атмосфера ауасының негізгі тағы басқа газдары, сондай-ақ ауа құрамына су булары мен қоспалар (тозаң, мұз кристалдары, теңіз тұздары) – 0,03% кіреді (66-сурет)
Атмосфераның газ құрамы және оның мәні.
Атмосфера – Жер ғаламшарын қоршап тұрған ауа қабықшасы. Атмосфераның ішкі қабаты гидросфераны және ішінара жер қыртысын жабады. Сыртқы қабаты
ғарыш кеңістігінің Жер төңірегіндегі бөлігімен шектеседі. Азот – 78%,
оттегі – 21%, инертті газдар (аргон) – 0,94%, көмірқышқыл газы –
0,03% – атмосфера ауасының негізгі тағы басқа газдары, сондай-ақ ауа құрамына су булары мен қоспалар (тозаң, мұз кристалдары, теңіз тұздары) – 0,03% кіреді (66-сурет)
👍3🔥1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Камчатка үстінен метеор ұшты. Авачинский өткелінде орнатылған камера кешкі Петропавловсктың жарықтары аясында аспанда жанып жатқан метеорды түсірді.
🔥1
🏛Енді Қазақстанда оқып, Arizona State University дипломын алуға болады
Орталық Азия мен АҚШ мемлекеттері басшыларының C5+1 форматындағы кездесу аясында Q Group және Arizona State University Алматы қаласында жаңа халықаралық University of Innovation and Technology powered by Arizona State University (InnoTech) университетін ашу туралы ресми келісімге қол қойды.
Бакалавриат және магистратураның алғашқы білім беру бағдарламалары 2026 жылы іске қосылады.
Университеттің басты ерекшелігі - студенттерге қазақстандық үлгідегі және АҚШ-та ресми түрде мойындалған Arizona State University дипломын, яғни екі диплом алу мүмкіндігі беріледі.
Орталық Азия мен АҚШ мемлекеттері басшыларының C5+1 форматындағы кездесу аясында Q Group және Arizona State University Алматы қаласында жаңа халықаралық University of Innovation and Technology powered by Arizona State University (InnoTech) университетін ашу туралы ресми келісімге қол қойды.
Бакалавриат және магистратураның алғашқы білім беру бағдарламалары 2026 жылы іске қосылады.
Университеттің басты ерекшелігі - студенттерге қазақстандық үлгідегі және АҚШ-та ресми түрде мойындалған Arizona State University дипломын, яғни екі диплом алу мүмкіндігі беріледі.
👍2
Еуропадағы үңгірден әлемдегі ең үлкен өрмекші торы табылды
Грекия мен Албания шекарасында орналасқан Күкүрт үңгірінің терең бөлігінде 106 шаршы метр аумақты қамтыған алып өрмекші торы анықталды. Бұл тор әлемдегі ең үлкен өрмекші торы ретінде мойындалды. Оны Tegenaria domestica және Prinerigone vagans атты екі түрге жататын 111 мыңнан астам өрмекші бірге тоққан.
Румыниядағы Сапиенция – Трансильвания Венгр университеті зерттеушілерінің айтуынша, бұл — аталған екі кең таралған өрмекші түрі үшін «отарлық мінез-құлықтың» алғаш рет құжатталған мысалы.
Әдетте екі түр де адамның тұрмыс аймағына жақын жерлерде жиі кездеседі. Алайда олардың мұншалықты үлкен бір тордың ішінде, өте жоғары тығыздықта, бірге өмір сүріп, өзара әрекеттесуі — ерекше құбылыс.
Кәдімгі жағдайда Tegenaria domestica өрмекшісі Prinerigone vagans-ті жейді. Алайда зерттеушілердің пайымдауынша, үңгірдегі жарықтың болмауы өрмекшілердің көру қабілетін төмендетіп, олардың әдеттегі жемтік аулау инстинктерін өзгертіп, бірге өмір сүруге жағдай жасаған.
Грекия мен Албания шекарасында орналасқан Күкүрт үңгірінің терең бөлігінде 106 шаршы метр аумақты қамтыған алып өрмекші торы анықталды. Бұл тор әлемдегі ең үлкен өрмекші торы ретінде мойындалды. Оны Tegenaria domestica және Prinerigone vagans атты екі түрге жататын 111 мыңнан астам өрмекші бірге тоққан.
Румыниядағы Сапиенция – Трансильвания Венгр университеті зерттеушілерінің айтуынша, бұл — аталған екі кең таралған өрмекші түрі үшін «отарлық мінез-құлықтың» алғаш рет құжатталған мысалы.
Әдетте екі түр де адамның тұрмыс аймағына жақын жерлерде жиі кездеседі. Алайда олардың мұншалықты үлкен бір тордың ішінде, өте жоғары тығыздықта, бірге өмір сүріп, өзара әрекеттесуі — ерекше құбылыс.
Кәдімгі жағдайда Tegenaria domestica өрмекшісі Prinerigone vagans-ті жейді. Алайда зерттеушілердің пайымдауынша, үңгірдегі жарықтың болмауы өрмекшілердің көру қабілетін төмендетіп, олардың әдеттегі жемтік аулау инстинктерін өзгертіп, бірге өмір сүруге жағдай жасаған.
Колумбиядағы мектеп оқушылары мектепке бару үшін өте қауіпті жолдан өтеді.
Болат тросс (арқан) — Колумбияның алыс аймағындағы Лос Пинос ауылында тұратын тұрғындар үшін жалғыз «көлік» түрі.
Жас балаларға бұл арқан жолымен өз бетімен өтуге рұқсат етілмейді, сондықтан олар мектепке ата-аналары немесе үлкен әпке-ағаларының сүйемелдеуімен барады. Әйтпесе, балалар сабаққа жету үшін екі сағаттық тропикалық орманды жаяу кесіп өтуге мәжбүр болады.
Ал сіздің білім алу жолыңыз соншалықты қиын ба?
Білімге ұмтылмауға сылтауыңыз одан да орынды ма?
Болат тросс (арқан) — Колумбияның алыс аймағындағы Лос Пинос ауылында тұратын тұрғындар үшін жалғыз «көлік» түрі.
Жас балаларға бұл арқан жолымен өз бетімен өтуге рұқсат етілмейді, сондықтан олар мектепке ата-аналары немесе үлкен әпке-ағаларының сүйемелдеуімен барады. Әйтпесе, балалар сабаққа жету үшін екі сағаттық тропикалық орманды жаяу кесіп өтуге мәжбүр болады.
Ал сіздің білім алу жолыңыз соншалықты қиын ба?
Білімге ұмтылмауға сылтауыңыз одан да орынды ма?
🔥1
Бразилия қалаларын торнадо соғып, 5 адам қаза тапты
130 адам жарақат алды. Желдің жылдамдығы сағатына 180-нен 250 шақырымға дейін жетті. Ал қаланың кейбір бөліктерінде желдің жылдамдығы бұл көрсеткіштен асып кеткен болуы мүмкін.
130 адам жарақат алды. Желдің жылдамдығы сағатына 180-нен 250 шақырымға дейін жетті. Ал қаланың кейбір бөліктерінде желдің жылдамдығы бұл көрсеткіштен асып кеткен болуы мүмкін.
💯1
Итальяндықтар Ай мен Марсқа арналған күріш сорттарын шығарды 🌾
Италия ғалымдары «Ай күріші» жобасы аясында жаңа күріш сортын шығарды, бұл жоба 4 жыл бойы жүргізіліп келеді. Алғашқы нәтижелер 9 ай жұмыс істегеннен кейін ұсынылды. Жаңа сорт Милан, Рим (Ла Сапиенца) және Неаполь (Федерико II атындағы) университеттерінің үш күш-жігерімен, Италияның ғарыш агенттігінің қолдауымен жасалды. Өсімдік шамалы, биіктігі 10 см дейін, бірақ жоғары өнімділігімен және ақуыздың көп мөлшерімен ерекшеленеді, бұл ет тапшылығы жағдайында өте маңызды.
Күріш ғарыштық колонияларда өсіру үшін жасалған: Айда немесе Марста, сондай-ақ Жердің қиын жағдайларында (шөлдерде, Арктикада немесе жабық базаларда). Ғалымдар Жердегі жасанды микрогравитация жағдайында жұмыс істеу ғарыштағы қымбат эксперименттерге қарағанда жақсы нәтижелер беретініне назар аударады.
Италия ғалымдары «Ай күріші» жобасы аясында жаңа күріш сортын шығарды, бұл жоба 4 жыл бойы жүргізіліп келеді. Алғашқы нәтижелер 9 ай жұмыс істегеннен кейін ұсынылды. Жаңа сорт Милан, Рим (Ла Сапиенца) және Неаполь (Федерико II атындағы) университеттерінің үш күш-жігерімен, Италияның ғарыш агенттігінің қолдауымен жасалды. Өсімдік шамалы, биіктігі 10 см дейін, бірақ жоғары өнімділігімен және ақуыздың көп мөлшерімен ерекшеленеді, бұл ет тапшылығы жағдайында өте маңызды.
Күріш ғарыштық колонияларда өсіру үшін жасалған: Айда немесе Марста, сондай-ақ Жердің қиын жағдайларында (шөлдерде, Арктикада немесе жабық базаларда). Ғалымдар Жердегі жасанды микрогравитация жағдайында жұмыс істеу ғарыштағы қымбат эксперименттерге қарағанда жақсы нәтижелер беретініне назар аударады.