Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы – ауадағы бар ылғал мөлшерінің берілген температурада болуы мүмкін мөлшерге қатынасы.

Бірақ ауа райы болжамы үшін салыстырмалы ылғалдылықты пайыз-
бен есептейді.

Салыстырмалы ылғалдылықты есептеу үшін есеп шығарайық.
+30°С температурада ауада 17 г су болған жағдайдағы, салыстырмалы ауа ылғалдылығын анықтаңдар.

Шешім: пропорция құрамыз.
30 г – 100%
17 г – х%
х =17 х 100/30=56%

Жауабы: салыстырмалы ылғалдылық – 56%.

Ауа ылғалдылығын қалай өлшейді?
Ауа ылғалдылығын анықтау үшін гигрометр өлшеу аспабын қолда-
нады (83-сурет).

7 сынып география оқулығы: Алматы кітап баспасы, 2023 жыл.

Мадагаскар Республикасы туралы қызықты 10 дерек:

1. Үшінші үлкен арал – Мадагаскар аралының ұзындығы 1,600 км, ал ені 570 км-ге дейін жетеді.

2. Эндемикалық флора мен фауна – Аралдың 90%-дан астам жануарлары мен өсімдіктері тек Мадагаскарда кездеседі.

3. Баобаб ағаштары – «Ағаштардан керемет шөл» деп аталады. Ең әйгілісі — Баобаб даңғылы.

4. Лемурлар мекені – Мадагаскарда 100-ден астам лемур түрі бар, олар әлемде тек осы аралда ғана өмір сүреді.

5. Ресми тілдері – малагасиялық және француз тілі.

6. Мадагаскар ванильі – Дүниежүзіне танымал ванильдің негізгі жеткізушісі болып табылады.

7. Рауандадан үлкен аумақ – Мадагаскардың аумағы 587,041 км², бұл Франциядан үлкен.

8. Вулкандар мен таулар – Аралдағы ең биік жанартау — Мароавиратра тауы (2,876 м).

9. Тропикалық климат – Мадагаскарда жылы, тропикалық климат, бірақ солтүстігінде ылғалды, ал оңтүстігінде шөлейтті аймақтар бар.

10. Тарихы мен мәдениеті – Арал халқы азиялық, африкалық және аралдың жергілікті мәдениеттерін біріктіреді.

Йеллоустоун — әдеміліктің астында жасырынған қауіп

Йеллоустоунға қарап тұрып, оның сұлулығына тәнті боласың. Бірақ дәл осы әсем көріністің астында Жер шарындағы ең қауіпті күш тыныстап жатыр.

Парк қақ ортасында алып супервулкан орналасқан — бір атқыласа, бүкіл континентті күлге көмкеретін құдірет.
Жер астында мыңдаған жылдан бері қайнап жатқан магма, жылына мыңдаған рет болатын ұсақ жер сілкіністері, аяқ астында жарылып кетуі мүмкін қайнаған гейзерлер, бір сәтте теріні күйдіріп жіберетін қышқылды көлдер…

Мұның бәрі Йеллоустоунды көркем болғанымен, әлемдегі ең қауіпті аймақтардың біріне айналдырады.

Бұл жер — табиғаттың құдіретін де, қаупін де бірдей сездіретін алып лаборатория. Бір сәттік қателік немесе табиғаттың тосын мінезі кез келген адамның өмірін қыл үстінде қалдыруы мүмкін.

Йеллоустоун — әдемі, бірақ сен ойлағаннан да қауіпті.

Қазгидромет ескертеді: Бірқатар өңірде жауын мен қар жауып, боран соғады

Бүгін-ертең бірқатар өңірде жаңбыр, қар, боран, көктайғақ болады. Қазгидрометтің болжамына сүйенсек, Павлодар, Ақмола, Қостанай, Солтүстік Қазақстан, Абай және Шығыс Қазақстан облыстарында жауын мен қар жауып, боран соғады. Көктайғақ болуы мүмкін.

Ал өзге өңірлерде тұман.

Америка құрлығының ашылу тарихы туралы қызықты 10 дерек

🇺🇸 1. Американы Колумб ашқан жоқ

1492 жылы Колумб жеткен аймақ – қазіргі Багам аралдары. Ол құрлыққа қонбаған және өзін Үндістанға жеттім деп ойлаған.

🛶 2. Шын мәнінде Американы викингтер ашқан

Лейф Эриксон бастаған скандинавиялық викингтер шамамен 1000 жылы Солтүстік Американың Ньюфаундленд түбегіне жеткен. Бұл Колумбтан 500 жыл бұрын!

🌎 3. «Америка» атауы Америго Веспуччиден шыққан

Италиялық теңізші Америго Веспуччи алғашқылардың бірі болып бұл жерлер Азия емес, жаңа құрлық екенін дәлелдеді. Сол себепті картографтар жаңа жерді «Америка» деп атады.

🗺️ 4. Алғашқы картада Америка үш бөлікке емес, бір арал сияқты болған

1507 жылғы карталарда Америка қазіргі қалыпта емес, жалпылама бір үлкен жер боп көрсетілген.

👣 5. Американы алғаш ашқандар – жергілікті халықтар

Бұдан 15–20 мың жыл бұрын Беринг бұғазы арқылы Азиядан көшкен адамдар Америка құрлығының алғашқы тұрғындары болды.

🔍 6. Колумбтың экспедициясы жаңа жолды іздеді

Негізгі мақсат – Үндістанға қысқа жол табу. Жаңа құрлықты табу – кездейсоқтық болған.

⚔️ 7. Колумб Америкаға төрт рет барған

1492–1504 жылдар аралығында ол құрлыққа 4 экспедиция ұйымдастырды. Бірақ соңына дейін «жаңа құрлық» аштым деп түсінбеген.

🦴 8. Викингтердің іздері дәлелденген

Канададағы Л’Анс-о-Медоуз елді мекенінен табылған үйлер мен құралдар – викингтердің нақты болғанын растайды.

🌅 9. Кейбір теориялар Америкаға қытайлар ертерек барған дейді

1421 жылы Чжэн Хэ бастаған қытай теңізшілері Америкаға жетті деген теория бар, бірақ ол толық дәлелденбеген.

🐦 10. Колумб жаңа жануарлар мен өсімдіктерді алғаш Еуропаға әкелді

Мысалы: күрке тауық, жүгері, картоп, какао, қызанақ.

Бұл Еуропада «колумб алмасуы» деген мәдени-биологиялық төңкеріс жасады.

Коста-Рика жағалауында 5,1 магнитудалы жер сілкінісі болды

АҚШ Геологиялық қызметінің хабарлауынша, Коста-Рика жағалауында 5,1 магнитудалы жер сілкінісі тіркелді.

Жерасты дүмпулері Пуэрто-Кортестен оңтүстік-батысқа қарай 67 км жерде орналасқан. Сейсмикалық оқиғаның ошағы небәрі 8 км тереңдікте болған. Жер қыртысының тербелістері 22 қарашада, Гринвич уақыты бойынша 18:41-де тіркелді.

Зардап шеккендер мен қираулар туралы ақпарат түскен жоқ.
_______

Аляскада 4,9 магнитудалы жер сілкінісі тіркелді

Fox Weather хабарлауынша, сенбі күні таңертең Аляскадағы Белуга маңында болған 4,9 магнитудалы жер сілкінісі Анкоридж қаласында да сезілген.

АҚШ Геологиялық қызметінің дерегіне сәйкес, жерасты дүмпулерінің эпицентрі Белугадан солтүстік-батысқа қарай 10 км жерде болған. Сейсмикалық оқиғаның ошағы 61,7 км тереңдікте орналасқан. Жер қыртысының тербелістері 22 қарашада, Гринвич уақыты бойынша 15:38-де тіркелді.

Анкоридж эпицентрден шамамен 70 км қашықтықта орналасқан.

Жер сілкінісі Белугаға немесе тұрғындары шамамен 20 адам болатын бұл елді мекенге, сондай-ақ Анкориджге қандай да бір зиян келтірген-келтірмегені әзірге белгісіз.

Иран валютасы деноминацияланды, одан төрт нөл алып тасталады

Иран президенті Масуд Пизишкиян валютаны деноминациялау туралы жарлыққа қол қойды және бұл туралы Орталық банкті хабардар етті.

Осылайша, ұлттық валюта төрт нөлден арылмақ — 10 мың риал 1 риалға теңестіріледі. Сонымен бірге жаңа валюта бірлігі – кирон енгізіледі, ол риалдың жүзден бір бөлігіне тең болады.

Үш жылдық өтпелі кезең жоспарланған, бұл кезеңде елде қос айналым қағидасы қолданылады: ескі және жаңа риалды қатар қолдануға рұқсат беріледі.