Титан — Күн жүйесіндегі қалың әрі тығыз атмосферасы бар жалғыз табиғи серік екенін білетін бе едіңіз?

Бұл газ қабығының биіктігі шамамен 500 км. Салыстыру үшін айтсақ, Жер атмосферасының биіктігі небәрі 118 км.

Титан бетіне жақын аймақтағы атмосфералық қысым да біздің ғаламшарымыздағыдан бір жарым есе жоғары.

Ауа райы болжамы

«Қазгидромет» РМК бүгін, 24 мамырда елдің барлық өңірінде ауа райының құбылмалы болатынын мәлімдеп, дауылды ескерту жариялады.

Синоптиктердің болжамынша, Астана мен көптеген облыстарда жаңбыр, найзағай, кей жерлерде тұман және күшті жел күтіледі. Желдің екпіні кей өңірлерде 15-20 м/с-қа дейін жетуі мүмкін.

Сахара шөлінде фермерлер құрғақшылықпен «заи» деп аталатын шұңқырлар арқылы күресуде.

Бұл жарты ай пішініндегі орлар жаңбыр суын жинап, оны өсімдіктердің өсуіне бағыттайды. Сонымен қатар, жердің қайта көгалдануына және табиғи өсімдік жамылғысының қалпына келуіне көмектеседі.

Севан көлі, Армения

«Қазгидромет» РМК 26 мамырға арналған дауылды ескерту шығарды.

Үкімет алдағы оқу жылына 89 мыңнан астам мемлекеттік грант бөлді.

Бакалавриат – 75 371
Магистратура – 11 007
Докторантура – 3 079

Басым бағыттар:
Инженерлік-техникалық және ауыл шаруашылығы – 60%
Педагогика – 21%

Негізгі салалар:
Инженерия, құрылыс – 19 250
Педагогика – 13 738
IT – 11 662
Жаратылыстану, математика – 9 363
Ауыл шаруашылығы – 3 145
Денсаулық сақтау – 2 700
Қызмет көрсету – 2 400
Гуманитарлық және өнер – 1 915
Әлеуметтік ғылымдар – 1 485
Бизнес, құқық – 1 423
Ветеринария – 1 275.

Қасиетті Құрбан айт мерекесі баршаңызға құтты болсын!

Әр шаңыраққа амандық, молшылық, береке мен қуаныш тілейміз.

Алла тағала шалған құрбандықтарыңызды, жасаған дұға-тілектеріңізді, игі амалдарыңызды қабыл етсін!
Жүректеріңізге тыныштық, отбасыларыңызға бақыт сыйласын.

Францияда аптап ыстық салдарынан жеті адам қаза тапты

Олардың бесеуі суға батып кеткен, ал екі адам ашық аспан астында спортпен шұғылданып жүрген кезде көз жұмған. Елде 1944 жылдан бергі ең ыстық күн тіркеліп, ондаған адам ауыр жағдайда ауруханаға жеткізілуде. Еуропада ауа температурасы климаттық нормадан бірден 12–13 градусқа көтерілген. Синоптиктер мен сарапшылар мұны жаһандық климат өзгерісімен байланыстыруда.

Христофор Колумб туралы жаңа зерттеу

Ғасырлар бойы тарихшылар Колумб Италияның Генуя қаласында дүниеге келген деп сеніп келді. Ол қарапайым отбасынан шығып, кейін Испания патшаларын Атлант мұхиты арқылы саяхатқа шығуға көндірген әйгілі зерттеуші ретінде танылды.

Алайда жақында Испаниядағы ғалымдар жүргізген ДНҚ зерттеуі бұл тарихқа күмән тудырды. Зерттеуді Citogen зертханасы мен Мадридтегі Complutense университетінің мамандары жасаған. Олар Колумбтың ұрпақтарының сүйектерінен алынған ДНҚ-ны зерттеп, оның шығу тегі Испанияның Галисия аймағындағы атақты ақсүйектер әулетімен байланысты болуы мүмкін екенін анықтады.

Зерттеушілердің айтуынша, Колумбтың ата-бабаларының бірі Педро Мадруга болуы ықтимал. Ол XV ғасырдағы Галисиядағы ең ықпалды феодалдардың бірі болған. Ғалымдар 10 мыңнан астам генетикалық маркерді зерттеп, арнайы компьютерлік модель арқылы 16 ұрпақтың байланысын тексерген. Нәтижесінде Педро Мадруга Колумб әулетінің маңызды арғы атасы болуы мүмкін деген қорытындыға келген.

Сонымен қатар ғалымдар тарихи деректерге де назар аударған. Мысалы, Педро Мадруга шамамен 1486 жылы құжаттардан жоғалып кетеді, дәл сол уақытта Колумб Испания сарайында пайда болған. Бұдан бөлек, Колумб жазбаларында галисиялық-португал тілінің ерекшеліктері байқалған.

Дегенмен зерттеушілер бұл дәлелдердің әлі толық емес екенін айтты. Себебі зерттеу Колумбтың өз ДНҚ-сына емес, оның ұрпақтарының ДНҚ-сына негізделген. Сондықтан болашақта қосымша зерттеулер қажет болады.

2024 жылы осы ғалымдар тағы бір маңызды жаңалық жасады. Олар Севилья соборындағы сүйектерге 20 жыл бойы ДНҚ талдауын жүргізіп, бұл сүйектердің шынымен Христофор Колумбқа тиесілі екенін дәлелдеді.

Христофор Колумб 1492 жылы 3 тамызда Испаниядан Азияға теңіз жолын іздеу мақсатында сапарға шыққан. Ол «Нинья», «Пинта» және «Санта Мария» кемелерімен Атлант мұхитын кесіп өтіп, кейін Америка құрлығына жетті. Алайда ол алғашында бұл жерді Азия деп ойлаған.

Колумбтың саяхаттары дүниежүзі тарихын өзгертті. Бірақ оның экспедицияларынан кейін жергілікті халықтар ауыр зардап шеккені де тарихта айтылады.

Түрікменстанның оңтүстік-батысында 29 мамыр күні ауа температурасы ең жоғары +48°C-қа дейін ысиды.

Қазіргі ыстық ауа ағыны аймаққа алғашқы +50°C-қа жуық аптап ыстықты алып келуі мүмкін екені байқалып отыр.

Ал бізде сенбі-жексенбі күндері оазис аймақтары осы ыстық ауа массасының шеткі әсерінде қалып, ауа температурасы +42°C-қа дейін жетуі ықтимал.

Blue Origin сәтсіздігі: Ай бағдарламасына қауіп төніп тұр ма?

Флоридадағы ғарыш айлағында кезекті сынақтар кезінде келеңсіз жағдай орын алды. Миллиардер Джефф Безосқа тиесілі Blue Origin компаниясының New Glenn зымыран тасығышы жер үсті сынақтары кезінде жарылып кетті. Бұл оқиға ғарыш саласына бақылау жасап отырғандар үшін күтпеген жаңалық болды.

Басты тұлғалардың реакциясы:

Джефф Безос сабырлық танытып, инфрақұрылымды тез арада қалпына келтіруге және ұшу бағдарламасын жалғастыруға уәде берді.

Илон Маск (SpaceX) әріптесіне қолдау білдіргендей сыңай танытып: «Зымыран жасау — қиын шаруа», — деп қысқа қайырды.

Неге бұл маңызды?

Бұл апаттың салдары тек бір компаниямен шектелмеуі мүмкін. Себебі:

Біріншіден, NASA-ның сенімі: Осы оқиғаның алдында ғана NASA Айға бағытталған үш бірдей пилотсыз миссияны орындауды дәл осы Blue Origin-ге сеніп тапсырған болатын.

Екіншіден, мерзім мәселесі: Енді сарапшылар бұл жарылыс АҚШ-тың жалпы Ай бағдарламасына қаншалықты кесірін тигізетінін қызу талқылап жатыр.

Менің ойымша, ғарышты игеру жолында мұндай сәтсіздіктер — заңдылық. Дегенмен, бұл жағдай NASA-ның жоспарларын қайта қарауына немесе мерзімдердің шегерілуіне алып келуі әбден мүмкін.

Ғарыш бәсекесі одан ары қыза түсетін түрі бар. Сіз қалай ойлайсыз, Безос Маскты қуып жете ала ма?

Жер шары бетіне Күн сәулелерінің жыл бойы түсу бұрышының өзгеруі.

Климат дағдарысы күшейіп барады: ғалымдар 2030 жылға дейін адамзат тарихындағы ең ыстық кезең болуы мүмкін екенін ескертті. Тіпті 2027 жылдың өзінде жаңа температура рекорды тіркелуі ықтимал.

Бұл жай ғана болжам емес — бұл адамзатқа төнген нақты қауіп!

БҰҰ-ның Дүниежүзілік метеорология ұйымы (WMO) климат дағдарысының күшеюіне байланысты 2030 жылға дейін әлемде рекордтық ыстық кезең болуы мүмкін екенін мәлімдеді.

Мамандардың айтуынша, тіпті 2027 жылдың өзінде жаһандық температура бойынша жаңа рекорд орнауы ықтимал. Биыл жылдың соңына қарай Эль-Ниньо климаттық құбылысы басталуы мүмкін, ал бұл Жер атмосферасының температурасын одан әрі арттырады.

Есеп бойынша:
- 2026–2030 жылдар аралығындағы кемінде бір жыл 2024 жылды тарихтағы ең ыстық жыл ретінде басып озу ықтималдығы — 86%.

- Алдағы бес жылдағы орташа температураның өнеркәсіптік революцияға дейінгі кезеңмен салыстырғанда 1,5°C-тан жоғары болуы ықтималдығы — 75%.

Мамандардың пікірінше, мұнай, газ және көмірді жағудан атмосферадағы көмірқышқыл газының мөлшері артып келеді.

Соның салдарынан: аптап ыстық, жойқын дауылдар, су тасқындары, құрғақшылық жиілеп барады.

Арктика аймағы әлемдік орташа көрсеткіштен үш есе жылдам жылынуда.

Ғалымдар ескертеді: егер зиянды шығарындылар күрт азайтылмаса, климат өзгерісінің салдары одан да қауіпті болады.

Қазақстандықтар визасыз бара алатын елдер көбейді

Қазақстандық паспорт соңғы бірнеше жылда жаһандық рейтингтегі орнын тұрақты түрде жақсартып келеді. Енді ел азаматтары 78 елге визасыз немесе жеңілдетілген тәртіппен кіре алады.

30 күнге дейін визасыз баруға болатын елдердің қатарында Қытай, Малайзия, Мальдив аралдары, БАӘ, Вьетнам, Катар, Сербия және Филиппин бар. Ал Түркияға 90 күнге дейін, Грузияға 1 жылға дейін визасыз баруға рұқсат етіледі.

Түрікменстанда мамыр айы бойынша тарихи ыстық рекорд жаңарды.

Түрікменстанның Эсенгули метеостанциясында сағат 17:00-де ауа температурасы +45,8°C-қа дейін көтерілді. Бұл — елдің метеобақылау тарихында мамыр айында тіркелген ең жоғары температура көрсеткіші.

Мамандардың айтуынша, Орталық Азия аумағына енген аса ыстық ауа массалары өңірдегі температураның күрт көтерілуіне себеп болуда. Соңғы күндері Түрікменстанның көптеген аймақтарында аптап ыстық күшейіп, климаттық рекордтар жаңарып жатыр.

Эсенгулидегі бұл көрсеткіш мамыр айы үшін бұрын-соңды болмаған деңгейге жетіп, аймақтағы климаттық өзгерістердің қаншалықты күшейіп келе жатқанын тағы бір мәрте көрсетті.

2026 жылы ЖОО-ға түсуге арналған құжат қабылдау және емтихан мерзімдері белгілі болды.

Кез келген адам қоңырау шалып, керек жерге қалай жету керектігін біле алатын анықтама телефоны қызметкерлері. Бұл — 1963 жылғы Google Maps немесе Yandex Maps-тың баламасы іспеттес.

Тоқтағұл су қоймасының биыл 13 мамырдағы жағдайы.