Бу пост бўйича яна чуқурроқ шахсий изланиб кўрдим. Қуйидагиларни фикрлаш асослари сифатида келтираман.

СК365 бўйича ЖШДС объекти бўлиб унинг жами даромади ҳисобланади.
СК366 солиқ базаси бўлиб ҳам пул шаклида, ҳам натура шаклида олган даромадлари, моддий наф тарзидаги даромадлари, 8-бўлимда келтирилган айрим турдаги даромадлари ҳисобланади (имтиёзлар чегирилган ҳолда).
СК736 Моддий наф тарзидаги даромадлар бу “жами даромадлар таркибига киритилмайдиган даромадлар” туридан ташқари қуйидаги даромадлардир:
1)      Солиқ агенти томонидан солиқ тўловчи манфаатларини кўзлаб ўзи, болаларини ўқитиш учун, тарбиялаш хақларини тўлаш учун, уй-жойдан фойдаланиш, свет-газ, коммунал хизматлар хақини тўлаш, даволаниши учун хақ тўлаш учун, солиқ тўловчи даромади бўлган бошқа харажатларини тўлаш учун солиқ агенти томонидан тўланган суммалар;
2)      солиқ тўловчининг манфаатларини кўзлаб текин ёки ҳадяга берилган товар/хизматларнинг қиймати;
3)      Солиқ тўловчи сотиб олиш ёки таннархи 90 минг сўмлик товар/хизматни солиқ тўловчига 60 минга сотганда 40 минг сўм орадаги салбий фарқи;
4)      қонунчиликка мувофиқ ходимларга темир йўл, авиация, дарё, автомобиль транспорти ва шаҳар электр транспортида юриш бўйича бериладиган имтиёзлар суммаси;
5)      жисмоний шахснинг солиқ агенти олдидаги қарзининг юридик шахс қарори билан ҳисобдан чиқарилган суммалари;
6)      солиқ агенти томонидан тўловлар ҳисобига тўланиб, солиқ тўловчидан ушлаб қолиниши лозим бўлган, лекин ушлаб қолинмаган суммалар.
Моддий наф тарзидаги даромадларни ҳисоблаганда унга  ҚҚС, Акциз қўшилади.
 
СК377 модда 13) га кўра трансферт нархларни белгилаш тартибларига кўра нархларга тузатиш киритиш туфайли олинган даромад – бошқа даромадлар таркибига киритилади.
СК377 модда 15) эса очиқ рўйхат бўлиб, унга СК371-376да кўрсатилмаган лекин даромад бўлиши мумкин бўлган нима нарса бўлса у ҳам – бошқа даромадлар таркибига киритилади.
 
СК176 Трансферт нархни белгилаш тўғрисидаги умумий қоидаларига кўра Давлат солиқ қўмитаси трансферт нархни белгилашда солиқ назорати доирасида ЖШДС ни ҳам тўлиқ ҳисоблаб чиқарилиши ва тўланишини текширади.

Трансферт нарх қоидалари қаердан олинган?

2022 йил 1 январидан кучга кирган янги Солиқ кодексининг VI бўлимида трансферт нархларни назорат қилиш қоидалари белгиланган. Улар OECD Transfer Pricing Guidelines (Халқаро иқтисодий ҳамкорлик ва ривожланиш ташкилотининг йўриқномалари) га асосланган — 5 та асосий усул (comparable uncontrolled price, resale price, cost plus, transactional net margin method ва transactional profit split) қўлланилади. Ишлаб чиқишда ҳамкорлар бўлиб, IMF (Халқаро валюта фонди) ва World Bank (Жаҳон банки), KPMG (халқаро аудиторлик компанияси) лар катта ҳисса қўшишган.

Халқаро стандартлар (OECD), молия институтлари ва KPMG каби консалтинг компаниялар нуқтаи назаридан фирма (ташкилот) жисмоний шахсга (масалан, ходим, муассис ёки бошқа шахсга) фоизсиз қарз (below-market loan) беришида тўланмаган фоиз (imputed interest / material benefit / экономия) кўпинча даромад сифатида қаралади, лекин бу ҳолатга боғлиқ. Бу мураккаб холат бўлиб, то чуқур ойдинлаштирилмагунига қадар турли келишмовчиларни келтириб чиқаради.

✔ Солиқ органи бундан фойдаланиб, тўланмаган фоиз - даромад сифатида қаралади дейиши ва асос сифатида СК377 модда 13) ва 15) ларни келтириши мумкин эди.

✔ Солиқ тўловчи эса, солиқ кодексида бу буйича аниқ қоида ва банд келмаганлигини келтириб, презумпцияга тушиши, солиқ органи билан охиригача қўрқмасдан тортишганлари ютиб чиқиши мумкин бўлган.

🆕 2026 йилдан бошлаб эса СК180 -10 қўшилди. Унга кўра фоизсиз қарз бериш бўйича ўзаро боғлиқ шахслар ўртасида тузилган битим, агар унда иштирок этувчилар Ўзбекистоннинг солиқ резидентлари бўлса ва қарз шартномаси бўйича мажбуриятлар фақат Ўзбекистон ҳудудида бажарилса, назорат қилинадиган битим деб эътироф этилмайди.

Янги қўшилган СК180 -10 ни бекорга қўшилмаганини ҳам этиборга олиш лозим. Яъни бунга қадар солиқ органлари бу банд йўқлиги учун Трансферт нарх ёки солиқ базасига тузатиш киритиш хуқуқидан фойдаланиб, кўплаб фирмаларни солиққа тортилганини таҳмин қилиш мумкин.

🔂Шахсий ҳулосам
Юқоридаги холатларни ҳисобга олиб, 2026 йилга қадар таъсисчига фоизсиз қарз берган фирмалар солиқ билан охиригача тортиша олсангиз (учетингизга жавоб бўлса) ютиб чиқишингиз мумкин. Суд сизнинг тарафингизни олиши аниқ.

🔴 Лекин агар бошқа факторлар сабабли бунгача бора олмасангиз солиқ берган талабини бажаришга мажбур бўлиб қоласиз.

🔍 2 та янгилик:

1) my.soliq.uz эски версияси бугундан ишламайди. my3.soliq.uz адреси ҳам ишламайди, у ссылка ўрнига энди my.soliq.uz ссылкаси ишлайди. Қўшимча вариант https://oldmy.soliq.uz/main/ ҳам хозирча ишлаб турибди экан;

2) https://my.soliq.uz/faktura/ru/login фактураларни оддийроқ кўришга хизмат қиладиган ссылка ҳам ишламайди, унинг ўрнига https://oldmy.soliq.uz/faktura/ru ссылкасидан ўтиб фойдаланишингиз мумкин.

@buxgalterPRO_uz

Юридик шахс ўртасида текин ижара тузилганда олувчи томонда солиқ оқибати борми?

🥲 Пост яна узун бўлади, лекин тўлиқ очиб бериш учун шунга мажбурмиз.

ФК355-Текинга тузиладиган шартномалар: Шартнома бўйича бир тараф иккинчи тарафга ундан ҳақ ёки бошқа муқобил тўлов олмасдан бирон нарсани бериш мажбуриятини олса, бундай шартнома текинга тузилган шартнома ҳисобланади.

Ижара тўғрисидаги қонун 1м - ижара хеч қачон текинга бўлмаслиги-1: Ижара шартнома асосида ерга, бошқа табиий ресурсларга, шунингдек хўжалик фаолиятини ва ўзга фаолиятни мустақил равишда амалга ошириш учун ижарачига зарур бўлган мол-мулкка 🔺ҳақ эвазига муддатли эгалик қилиш ва ундан фойдаланишдан иборатдир.

ФК 535м - ижара хеч қачон текинга бўлмаслиги-2: Мулк ижараси шартномаси бўйича ижарага берувчи ижарага олувчига ҳақ эвазига мол-мулкни вақтинча эгалик қилиш ва фойдаланиш ёки фойдаланиш учун топшириш мажбуриятини олади.

ФК 577м - ижара хеч қачон текинга бўлмаслиги-3: Бино ёки иншоотни ижарага бериш шартномасида 🔺ижара ҳақининг миқдори назарда тутилиши лозим. Ижара ҳақининг миқдори тўғрисида тарафлар ёзма шаклда келишган шартлар бўлмаган тақдирда, бино ёки иншоотни ижарага бериш шартномаси 🔺тузилмаган ҳисобланади.

🔺🔺🔺🔺🔺🔺

✈️ Демак ижара хеч қачон текинга бўлмас экан, саволни ўзгартирамиз: Бепул фойдаланишга берилганда солиқ оқибатлари қандай бўлади?

Олувчида солиқ оқибати:
Жами даромадга қўшилади СК297 10) ва СК299 га кўра бозор қийматидан келиб чиқиб баҳоланади. Уни аниқлаш учун, узоққа бормасдан минимал ижара ставкаларидан фойдаланиб ҳисобланади. Фойда солиқда бўлса 15%, айланма солиқда бўлса тегишли ставкада.

Берувчида солиқ оқибати:
Бепул фойдаланишга бериш иқтисодий ўзини оқласа ҚҚС ҳам, Фойда солиғи ҳам чиқмайди. Акс холда ҚҚС, чегирилмайдиган харажат чиқади. Айланма солиқ учун эса СК463 га кўра солиқ солиш объекти бўлади. Баъзи "НО" жойлари бор, ўқиб оласизлар. ЭСФ юборилади ва у ерда "текин" опциясини танлаб юбориш керак бўлади. Нарх қўйишда яна минимал ижара ставкаларидан фойдаланилади.

🕶 ijara.soliq.uz да рўйхатдан ўтказиш керакми?
Кўчмас мулк бўлса ҳа, 02.04.2022 даги ВМҚ 150га кўра. Тўлдиришда "Текин фойдаланиш" деган галочка қўйиш эсдан чиқмасин.

@buxgalterPRO_uz

🥳 Агар хатолик топсангиз илтимос изоҳда ёзиб қолдиринг, мен ҳам бир хатокор инсонман. Хато бўлса тезда тўғрилашга харакат қиламан.

# тег бепул аренда, бепул ижара, текин ижара, безвозмездная аренда

🐕‍🦺🐓🐩🐿🌳🌸

26.05.2026 йилда тадбиркорлик субъектлари учун ПФ-100 сонли Президент фармони қабул қилинди. Шу фармон бўйича ўзимнинг шахсий фикр ва изоҳларим билан шарҳлашга ҳаракат қилиб кўрдим. Агар сизга ҳам қизиқ бўлса пастдаги ҳавола орқали кириб кўришингиз мумкин.

1⃣Энди импортёрлар ҳам ҚҚС га ўтмасдан ишлаши мумкинми?
2⃣ҚҚСнинг 12%ли 6% ставкаси бир-биридан фарқи?
3⃣ҚҚСнинг 6%ли ставкаси кимлар учун?
ва бошқа бир нечта бошқа янгиликлар ҳақида батафсил маълумот олишингиз мумкин!

📹 Видеони ҳозироқ охиригача кўринг ва ўз фикрларингизни изоҳларда ёзиб қолдиринг! 👇🏻
👉https://youtu.be/LkSrZzQ5npI?si=kAEiYbr8eNiYbHeX👈

🖊 Гурухда актив қатнашаётган бир биродаримиздан мурожаат бўлибди:

Бизга баъзи фирмалар чегирмали фактура беришади, шуни 3 хил ҳолатини кўрдим

1) ҳақиқий нархдаги товар учун стандарт фактура , чегирмали товар учун тўловсиз фактура ( тўловсиз фактура бўйича ққс ҳамда фойда солиғига чиқувчи фактуралар бўйича автомат тортилиб кетяпти экан, шу сабабли бу усулни яқинда тўхтатишибди)

2) ҳақиқий нархдаги товар ва чегирмали товар учун 1 та стандарт фактура бериши, бунда чегирмали товар нархига ноль қўйиб беради

3) ҳақиқий нархдаги товар ва чегирмали товар учун 1 та стандарт фактура бериши, бунда эса чегирмали товар сони ёзилади ва МХИК код учун товарная скидка ( хизмат) қўйилиб, - минус сумма қўйиб, умумий суммага тўғрилаб беради

Шу бўйича батафсил ва ишончли маълумот қилсак, кўпчилик учун манфаатли бўларди.

✅ Кейинги постда шу масалани кенгроқ, асосли қилиб ёритиб чиқилади. Унгача сизларнинг ҳам фикрингизни кутиб қоламиз. Актив қатнашайлик, кимда нима фикр бўлса, тортинмасдан ёзаверинглар.

🎓 Фикрлаши анча юқорида бўлган мутахассислар сиздан илтимосимиз:

"Хато фикр билдирилса устидан кулмасдан, хурмат билан жавоб берсаларингиз."

🆕 Янгилик!

🔍10.06.2026 даги ВМҚ 295 ёхуд Фермер хўжаликлари бухгалтерлари учун 3 та муҳим янгилик!

1. Имтиёзли кредит муддати узайтирилди: 2024–2025 йилларда пахта учун олинган имтиёзли кредитларни қайтариш муддати 2027 йил 1 январгача узайтирилди;

2. Автоматик назорат: Сизга берилган имтиёзли кредитни мақсадли ишлатганизни текшириш учун Вазирлик базаси, "d-xarid.uz" базаси ва сизнинг БАНКИНГИЗнинг базаси 01.07.2026 гача интеграция қилинади;

3. Янги субсидия ставкалари: Пахта имтиёзли кредитини вақтида ёпганларга "бонус"лар.

@buxgalterPRO_uz

🆕 Янгилик!

Молиявий ҳисоботнинг миллий стандартлари (МҲМС-НСФО) учун фундаментал методологик асос бўлган Молиявий ҳисоботнинг Концептуал асоси тасдиқланди.

🤬 Рўйхатдан ўтиши: 2026 йил 10 июнда Адлия вазирлиги томонидан 3854-сон билан рўйхатга олинди.
🪧 Кучга кириш санаси: 2027 йил 1 январь.

@buxgalterPRO_uz

Мажбурий аудиторлик хулосасини 15-июнга қадар юбориш эсдан чиқмасин. Кимлар ҳар йили мажбурий аудиторлик текширувидан ўтиши лозим?

✅акциядорлик жамиятлари;
✅банклар ва бошқа кредит ташкилотлари;
✅қишлоқ хўжалиги кооперативлари;
✅суғурта ташкилотлари;
✅инвестиция фондлари ҳамда юридик ва жисмоний шахсларнинг маблағларини жамловчи бошқа фондлар ҳамда уларнинг инвестиция активларини ишончли бошқарувчилари;
✅манбалари юридик ва жисмоний шахсларнинг ажратмаларидан иборат бўлган хайрия, жамоат фондлари ва бошқа фондлар;
✅устав фондида давлат улуши бўлган хўжалик юритувчи субъектлар;
✅биржалар;

👀ҳисобот йили якунларига кўра қуйидаги шартлардан бир вақтнинг ўзида 2 тасига жавоб берган тижорат ташкилотлари (м: ЯТТ, МЧЖ):
✅ 31.12.2025 йил ҳолатига активларининг баланс қиймати БҲМнинг 100 000 баравари миқдоридан ортиқ;
✅ 31.12.2025 йил ҳолатига маҳсулотларни (ишларни, хизматларни) реализация қилишдан олинган тушуми БҲМнинг 200 000 баравари миқдоридан ортиқ;
✅ 31.12.2025 йил ҳолатига ходимларининг ўртача йиллик сони 100 нафардан ортиқ бўлса.

@buxgalterPRO_uz Манба: ЎРҚ-677 35-модда

Юк хати расмийлаштирмасликнинг оқибати: 20% жарима!

✈️ Юк жўнатувчи юк хатини электрон шаклда расмийлаштириши шарт. Агар юклар товар-кузатув ҳужжатларисиз ёки сохта ҳужжатлар билан ташилса, бу солиқ базасини яшириш деб баҳоланади.

🔍 Жазоси: Солиқ кодексининг 223-моддасига асосан, яширилган солиқ базаси суммасининг 20 фоизи миқдорида жарима солинади.

😗 Маслаҳат: Хато бўлса ҳам, расмийлаштириб бориш керак.

@buxgalterPRO_uz Э-ТТН ЭТТЮ ТТЮ

😊 Bitimchi AI aynan kimlar uchun?

Hujjatlar bilan ishlashda har kimning o‘z "og‘riqli" nuqtasi bor. Bitimchi AI esa bu muammolarni quyidagicha hal qiladi:

▫️Tadbirkorlar uchun: Barcha hujjat ishlarini tizimga topshiradi va bor e’tiborni biznesni kengaytirishga qaratish imkonini beradi.

▫️Buxgalterlar uchun: Fakturalarni xatosiz yuborish, soliqlarni aniq hisoblash va har bir tranzaksiyani qonuniy "filtr"dan o‘tkazishni ta'minlaydi.

▫️Yurist va menejerlar uchun: 50 varaqli shartnomalarni soniyalar ichida tahlil qilib, hamkorlarning ishonchliligini darhol tekshirib beradi.

▫️Frilanser va konsultantlar uchun: O‘z mehnatini qonuniy himoya qilib, mukammal shartnomalar orqali mijozlar ishonchini qozonishga yordam beradi.

Qisqa qilib aytganda, Bitimchi AI — o‘z ishini professional darajaga olib chiqmoqchi bo‘lgan har bir biznes vakili uchun.

Hoziroq sinab ko'ring: @bitimchi_ai_bot ▫️

Telegram | Instagram