سبزینه | مریم حاجی‌کریمی🌱
166 subscribers
6 photos
1 file
32 links
جایی که واژه‌ها سبز می‌شوند و‌اندیشه‌ها شکوفا🍃
Download Telegram
حالا کدام تعریف از تبعیض، تعریف اصلی است؟ با همین خودِ کلمه‌ی «تعریف» هم مشکل دارم. وقتی می‌روم سراغ کتاب‌های روانشناسی، توی بیشترشان نوشته برای «یادگیری» و «روانشناسی» تعریف منسجم و واحدی وجود ندارد. کتاب جستار را هم که می‌خواندم، نوشته‌بود برای «جستار» تعریفی وجود ندارد. انگار برای خیلی‌چیزها تعریف وجود ندارد. پس چرا این کلمه را ساخته‌اند؟ تعریف دقیقن کجا کامل است و برای کدام مفهوم؟

شاید همه‌ی این‌ها که گفتم تعریفی باشند از تبعیض. شاید هم هیچ‌کدام. شاید اصلن برای تبعیض هم، تعریف جامع و کاملی وجود ندارد. چون تبعیض خودش را لابه‌لای زندگی پنهان می‌کند و هر بار با قیافه‌ای جدید سراغمان می‌آید. البته که این‌روزها پنهان نیست و آشکارا اعمال می‌شود روی‌مان.

شاید تنها راه شناختن تبعیض، روایت کردن تک‌تکِ جراحت‌هایش باشد. مثل همین روایت‌هایی که من گفتم.


مریم حاجی‌کریمی🌱


#دوره‌پیشرفته
❤9
تحریرِ گزارش نیک به قاجاری

زودتر از همیشه ساهر شدم. نیت نموده‌بودم تا اهل‌خانه بیدار نشده‌اند، صفحات‌بامدادانه را به تحریر درآورم. هنوز سرسبک ننموده بودم که مادر چشمانش را بگشود و امر بفرمود صبحانه را آماده کن ای دختر.
ناچار نبشتن صفحات‌بامدادانه را موکول نمودم به بعد از وعده‌ی ناشتا. کیکی بخوردم با لقمه‌ای پنیر محلی و با چای به زور قورت‌ دادم‌شان. ناشتا از وعده‌های کامشکن برایم محسوب می‌شود.
بعد از آن سه ورق و نصفی صفحات‌بامدادانه نبشتم و تهی شدم از انباشته‌های روز قبل. آن‌موقع بود که آغاز نمودم روز را با دلی که چون لوحی سپید است آماده‌ی حک نمودن‌هایی نو.
بعد از آن تصاویر متحرکه‌ی the beloved را تماشا نمودم. نظر به این فیلم، یکی از تمرین‌های دوره‌ی نویسندگی پیشرفته است. عهد بر این بود که به نقش پیش‌داستان توجه کنیم در روایت. این تصاویر متحرک، درباره‌ی کارگردانی است که قصد کرده به دختر هنرپیشه‌اش یاری دهد. دخترش، هنرپیشه‌ای‌ست ناموفق و مرد به دنبال پدری کردن برای دختری‌ست که سال‌هاست به حال خودش رهایش نموده. این واگذاشتن، تکلیف گرانی‌ است بر گردنش و او در پیِ جبران. این داستان بدون پس‌نگاه، پیش‌نگاه‌ها را ماهرانه به میان کشیده‌است.
عموزاده‌ی مادر، مهمانِ سرای‌مان بود. بعد از تماشای تصاویرمتحرکه به جوارشان شرفیاب شدم. خوش‌مشرب است و هم‌کناری با او خوش. کمی بعد قصد رفتن بنمود و من هم هم‌گامش شدم تا دم در سرای. این هم‌گامی، همان رسمِ بدرقه‌ی دیرینه معروف قومِ ترک است تا در سرایِ خودِ میهمان. که این میهمانِ ما تنها یک کوی فاصله دارد با ما. پس زحمت زیادی متحمل نشدم.
هوای شعر زده‌بود به کله‌ام. از جناب احمدرضا احمدی خاندم و رونویسی بنمودم. در اندیشه و شعر و خیال به سر می‌بردم که به‌ناگه به خاطر مبارک آمد مدت‌هاست اسماعیل خویی را وانهاده‌ام به حالِ خویش. احمدی را کنار گذاشتم و چندکی هم از خویی خاندم و رونویسی کردم شعرهای شادابی‌بخشش را.
یک کتاب کودک خاندم. با عنوان «سفال» از جناب احمدی. امروز روز احمدی بوده‌است گویا. تصویرسازی‌های کتاب را بسیار پسندیدم.
ای خوانندگانِ این گزارش مفصل موظفم عرض بنمایم به حضورتان که امروز را نیک‌ترین روز می‌دانم. ببخشایید که ذهنِ جنابانِ همایونی را مشوش کرده‌ام به دلیلِ این نیک‌ترین خاندنم. چرایش به این است که امروز عهد نبود، طعامی طباخی کنم. به همین دلیل، تا وقت چاشت، به‌مانند حضرات درباری لم داده‌بودم بر تخت سلطنت. این میان سری هم زدم به کانال‌های دوستان. خواندن نونواری‌های زبانیِ همسفران ایده‌بارانم می‌نماید و هوس‌آماده‌ام برای آزادنبشتن‌.
بعد از چاشت، رفتم سراغِ کتابِ روزنامه‌ی خاطرات فلان‌السلطنه. خاندن نثرش، هوایِ قاجارنویسیِ گزارش نیک را انداخت بر سرم. حالیا نمی‌دانم تا چه اندازه از پسِ این تمرین متفاوت برآمده‌ام.
نیم ساعتی به چرتِ چاشت‌گاهی گذشت. چون خستگیِ صبح زود بیدار شدن به جانم بود. پس به سینه افتادم و خوابی داشتم بس دلپذیر.
وبینار را شرکت کردم. همان مجالسه و مباحثه‌ی استاد و شاگردِ کهن. استاد سوال بفرمود که بهترین رفیق‌تان را چه خصالی است؟ بعد خواست از بندِ صفت‌ها بگسلیم و با واقعه‌ای به تصویر بکشیم آن شمایل را. من اندیشیدم با خود که چرا من رفیقی چنین ندارم؟ کسی که بهترینش بدانم؟ کسی که بلاسنج یک‌دیگر باشیم و رفیقانه‌ای در میانِ بدبختی‌بارهایِ شعبده‌گاهِ روزگار.
بعد از وبینار، خانه را رفت‌وروب کردم. ظروفِ طعام را به آب صاف شستم و غبارروبی اسباب و اثاث نمودم. ملاحظه‌ بفرمایید که چه دختر خوبی‌ام من، برای مادر. هم‌هنگام که سرای را غبار می‌ربودم، به یکی از پادکست‌های نویسنده‌ساز گوش فرا دادم. که در آن استاد از بیژن جلالی شعر خاند و مبینا از نوشتار درمانی سخن به میان آورد.
آزادنویسی کردم. با ادامه‌نویسی. با واژه‌هایی که از فرهنگواره‌ی فارسی خلاق چیده‌بودم برای انباشت کردنِ سبد‌ کلمه‌برداری‌ام.
حدود بیست برگ از داستان یک شهر را خاندم.

و در پایان درود ما بر شما باد ای نیک‌اندیشان، تا بازپسینِ سخن.



مریم حاجی‌کریمی

#گزارش_نیک
❤11😁2
1405.06.12


نخ نامرئی


نوشتن صفحات صبحگاهی‌.

سری زدم به کتاب سورةالغراب. دوست دارم دوباره همان بخش‌هایی که خاندم را بخانم.

از کتاب در حال و هوای جوانی خاندم. آنقدر غرق بودم توی روزمره‌های شاهرخ مسکوب که دل کندن سخت بود برایم.

یک کتاب کودک خاندم. نخ نامرئی. بخش‌هایی را با شما هم به اشتراک می‌گذارم:
جرمی گفت:« من که نخی می‌بینم.»
«نخ نامرئی را که نمی‌شود دید. آدم‌هایی که همدیگر را دوست دارند با نخ خاصی که از عشق درست شده به هم وصل می‌شوند.»
لیزا گفت:« اما وقتی نمی‌بینمش از کجا بدانیم که هست؟»
«شاید نتوانید با چشم‌هایتان ببیندش، ولی می‌توانید با قلبتان احساسش کنید و مطمئن باشید که همیشه به عشق‌های‌ زندگی‌تان وصلید‌.»

وبینار را شرکت کردم. ادامه‌نویسی کردیم. که دوست دارم بخش‌هایی از آن را با شما هم به اشتراک بگذارم:
باید از همین حالا رخت نو بر تن کنم و آماده شوم برای پاییز جدایی‌مان.
شاید هم من اشتباه می‌کردم که دلم را پیوند زده‌بودم به نامت و قصه‌ی لیلی و مجنون می‌بافتم برای خودمان.
اگر یک‌ روز به پایان عمرم باقی‌ مانده‌باشد می‌روم به پیک‌نیکی شاعرانه با گوسفندان‌.
اگر همه‌ی دنیا هم در برابرم بایستد باز هم معتقدم که عشق شبیه است به زیرزمین خانه‌ی مامان‌بزرگ که کسی سال تا سال نمی‌رود سراغش. زیرزمینی پر از گرد و غبار.
سراغِ چند جمله قصار رفتم.

این جمله قصار از محمدرضا شعبانعلی را خیلی دوست داشتم:
« کلمه» مهم‌ترین دستاورد نژاد انسان است و نوشتن، فاخرترین کاربرد آن‌.

امروز هم نیک‌ترین است، چون بی‌آشپزی گذشته.



مریم حاجی‌کریمی

#گزارش_نیک
❤17🥰1🕊1
Forwarded from مجله نویسنده
ماهنامه ادبی_هنری «نویسنده» را در این‌جا ورق بزنید و بخوانید. 📖
❤11🔥1
دار اندرز



باید پایش زودتر از هاجر، گَردان جادویی را لمس می‌کرد. باید گلی می‌کاشت ماندنی در دروازه‌ی حریف. باید ثابت می‌کرد خودش را. همه باید می‌فهمیدند که او فوتبال بلد است. می‌خاست حماسه‌ای بیافریند که از دفعه‌های بعد سرگروه‌ها روی هوا بزنندش. دیگر نمی‌خاست بماند گوشه‌ای تا هر تیم که یار کم آوردن بیاید سراغش. می‌خاست مثل بقیه‌ی درس‌ها توی ورزش‌ هم برگزیده باشد نه آن‌که شانه‌ی غم بغل بگیرد.

حالا که نیاز داشت به بیشتر دویدن، یاد حرف‌های مادرش می‌افتاد. چرا به پند‌هایش گوش نکرده‌بود و این کفش‌های پاشنه بلند را انتخاب کرده‌بود؟ عاشق کفش‌های کرمش بود. ولی حالا بدش می‌آمد از آن‌ها. کاش مامان راضی می‌شد کفش دیگری بخرند برایش. کفشی که راحت بتواند با آن بدود دنبال توپ. چرا هر چه قدر می‌دوید نمی‌توانست به گرد پای توپ برسد؟ می‌دانست که امکان ندارد مامان راضی شود برایش کفش جدیدی بخرند. در خانه‌‌ی آن‌ها یک قانون نانوشته‌ وجود داشت. هر بچه‌ای حق داشت در طول سال دو بار کفش بخرد. اول مهر و دم عید. پس باید شش ماه صبر می‌کرد. حتی اگر کفش‌ها پاره می‌شدند، کسی حق زیر پا گذاشتن این قانون را نداشت‌. وگرنه در محکمه‌‌‌ی کفشانه به جرم بریز وبپاش، به دارِ اندرز می‌آویختندش. که بچه‌جان قدر بدان. مواظبت کن. خانوم باش. کفش‌هایت را وقتی در آوردی بگذار داخل جا کفشی. مبادا آفتاب بزند و کهنه‌شان کند.

ذهنش میان دادگاه و فوتبال در گردش بود که ناگهان پایش گیر کرد به سنگی. پخش شد کفِ آسفالت مدرسه. لعنت به این کرمی‌های تق‌تقی. ترسیده‌بود. بچه‌ها جمع شده‌بودند دورش. یکی دوتایی هم رفته‌بودند سراغ خانوم مدیر. بینی‌اش گزگز می‌کرد. کوره‌ی آتش بود. ترسان و لعنت کنان دستش را برد سمت بینی‌اش. قطره‌های خون چکان چکان. کسی دستمالی داد دستش. یکی هم می‌گفت سرت بگیر بالا تا خون بند بیاید. رفیق گرمابه و گلستانش هم می‌گریست برایش. اما خودش توی شوک بود.

با ماشین سفید خانم مشاور بردندش بیمارستان. مامان هم آمده‌بود. ناگهان به فکرش آمد نکند مامان سرزنشش کند که مگر نگفتم آن تق‌تقی‌های کوفتی را نخر. اما مامان انگار فراموش کرده‌بود مسبب بدبختی‌شان را. آرام اشک می‌ریخت گوشه‌ای. وقتی آن مرد سفیدپوش بینی‌اش را بخیه می‌زد با خود فکر کرد کفش‌ها باید دماغ‌شان شکسته‌می‌شد، نه خودش. کفش‌ها باید می‌گریستند، نه مامان. کفش‌ها باید بخیه می‌خورند ولی سالم بودند. سر و مر و گنده. تا شش ماه همراهمش. یادش افتاد بازم هم نتوانسته گل بزند. چرا همیشه در زنگ ورزش بدشانسی می‌آورد؟

کار دکتر تمام شد. دلش خاب می‌خاست. بین خاب و بیداری بود که خانم مدیر آمد سراغش. دستی کشید بر روی سرش و توصیه کرد یک هفته استراحت کند و مدرسه نیاید. مامان و خاله که بالای سرش بودند تشکر کردند از او. او هم با ماشین سفید خانم مشاور برگشت. آن‌ها هم با ماشین خاله.

درد داشت. ولی کمپوت‌ها و آبمیوه‌ها دلداری‌اش می‌دادند که با ما از هیچ نترس. بمان و پاپس نکش از این عرصه. هر طور شده شب را رساند به صبح. چشمانش را که باز کرد ساعت ۸ بود. مامان چرا خاب مانده‌بود؟ مدرسه‌اش دیر شده‌بود. با عجله لباس‌هایش را پوشید و کیفش را به دوش انداخت. لقمه‌ای پنیر گذاشت توی دهانش. تا خاست در را باز کند، مامان مچِ فراری‌اش را گرفت. می‌خاست به زور او را برگرداند توی رخت‌خابش. اما آنقدر اشک ریخت و ابراز دلتنگی کرد برای مدرسه که مامان ناامیدانه کنار کشید. همان لحظه خدا را شکر کرد که خانه‌شان و مدرسه تو یک کوچه‌اند.

وقتی به مدرسه رسید، خانم مدیر ایستاده‌بود کنار پله‌ها. عینکش روی بینی‌اش بود و خط‌کشی فلزی به دستش. آنقدر هم دهانش را باز کرده‌بود که ته حلقش مشخص بود. بیچاره بچه‌ها. البته حق‌شان بود که مدیر سرشان داد بزند. چرا باید دیر می‌آمدند؟ خودش هم دیر کرده‌بود. با خودش فکر کرد خانوم مدیر گوش او را هم حسابی خاهد کشید. با ترس و لرز جلو رفت. خانوم مدیر اگر به سرش می‌زد و او را اخراج می‌کرد از مدرسه چه؟ نکند دو نمره‌ از انضباطش کم کند؟

خانوم مدیر اما با دیدن او نه تنها دهانش، بلکه چشم‌هایش هم از حدقه در آمدند. منتظر بود دادِ خانوم مدیر را بشنود. ولی خانم مدیر با همان گشودگی چشمان زمزمه کرد خوبی دخترم؟ تو چرا امروز اومدی مدرسه؟ دخترک سرش را بالا گرفت. زل زد توی چشم‌های خانم مدیر. آخه خانم من امروز امتحان ریاضی دارم. دهان وچشم‌های خانوم مدیر از کاسه بیرون افتادند. او هم از فرصت استفاده کرد و میگ‌میگ وار خودش را رساند به کلاسش. لبخندی زد. معلم هنوز ورقه‌ها را پخش نکرده‌بود.



#پاره_نویسی


مریم حاجی‌کریمی🌱
❤6🕊1
جرمت چیست؟


اگر جوهر خودکار بودم، می‌نوشتم از صلح. از پرچم‌هایی که همه یک پرچم شده‌‌اند، از ارتش‌هایی که همه یک ارتش شده‌اند، و از مردمی با همه‌ی زبان‌ها که با زبان صلح با هم سخن می‌گویند.

اگر جوهر خودکار بودم، می‌نوشتم از آزادی. از جوانانی که فریاد آزادی‌شان، میان لوله‌های تفنگ‌ها به یادِ تاریخ پیوسته.

اگر جوهر خودکار بودم، می‌نوشتم از کودکانی که قربانی شده‌اند. قربانی سیاست. قربانی جنگ قدرت‌ها. قربانی خودخواهی. کودکانی که هنوز چیزی از کتاب تاریخ نمی‌دانستند. کودکانی که سرخی لبخندهایشان، به رنگ خون در آمد.

اگر جوهر خودکار بودم، می‌نوشتم از زن. از همان که تفنگِ نران، نمی‌میراندش. بلکه صدایش را نرخراش‌تر می‌کند. کوتاه نمی‌‌آید برای حقی که به ناحق دریغ شده به دستِ نسلِ پرمدعا‌.

اگر جوهر خودکار بودم، می‌نوشتم از فقرِ ندانستن و نخاندن. می‌نوشتم از کتاب‌های خاک خورده. از کتاب‌فروشی‌های بی‌قدم. از آرایشگاه‌های پرگام.

اگر جوهر خودکار بودم، می‌نوشتم از متخصصان خانه‌نشین. از معلمانِ فراموش‌شده. از معلمانی که دغدغه‌ی نان، بی‌دغدغه‌شان کرده. از آموزشی که رنگش طوطی‌وار است و بوی کثافت می‌دهد.

اگر جوهر خودکار بودم، می‌نوشتم از تربیتی که آغشته شده با مهرِ ویرانِ لوسِ مادران به ظاهر روشنفکر و غرور پدرانِ به ظاهر حمایت‌گر. از تربیتی که گند زده به آینده. از تربیتی که مهارت یادگرفتن در آن، شده لات و بی حیا شدن بچه. از تعلیمی که تعلمش فقط برای مدرکِ سر طاقچه است.

اگر جوهر خودکار بودم، به جرم اعتراض‌های نامتناهی محکومم می‌کردند به خفه‌خون گرفتن. روانه‌ام می‌کردند به زباله‌دانی به توچه‌ها و به ندانستن و مردن.


مریم حاجی‌کریمی🌱


#آنافورا
❤10👏1
گشت‌ و واگشتی در جنگل



تصمیم گرفته‌ایم گشت و واگشتی داشته باشیم توی جنگل. دستانم را می‌گذارم توی دستانش. گرم است. آن‌قدر گرم که انگار تمام خونِ تنم مسیرش را عوض می‌کند و می‌ریزد توی کف دستم. نگاهش را می‌دوزد به نگاهم. آتش نگاهش، پسامدی ایجاد می‌کند زلزله‌زا توی قلبم. یک لحظه می‌ایستم. نفس می‌گیرم. او هم می‌ایستد. هیچ‌کدام حرفی نمی‌زنیم، اما انگشتانش دورِ انگشتانم حلقه می‌شود.

جلو می‌رویم باهم. قدم‌هایمان هم‌آهنگ نیست، اما هم‌جهت است. گاهی من تندتر می‌روم، گاهی او. دستم را محکم‌تر می‌فشارد. همین فشار کوچک، کافی است که تمام تنم بفهمد من اینجا هستم، با او، و هیچ‌جای دیگری نمی‌خواهم باشم.

باران نم‌نم می‌بارد. قطره‌ها آرام روی شانه‌هایم می‌نشینند، انگار دارند با من حرف می‌زنند. هوا بوی چیزی شبیه خاطره می‌دهد. هر قدم که جلوتر می‌رویم، صداها کم‌رنگ‌تر می‌شوند و فقط نفس‌هایمان می‌ماند.

می‌رسیم به منظره‌ای عکس‌انداز. منظره‌ای خاطره‌ساز. محو تماشا شده‌ام و فارغ‌بال از اطرافم که ناگهان خیس می‌شوم سرتاپا. افتاده‌ام توی سنگابی. اولش شوکه می‌شوم. آب سرد است و یک‌دفعه همه‌ی تنم را بیدار می‌کند. دست و پا می‌زنم. زمین زیر پایم لیز است. او اول می‌ترسد، بعد می‌خندد. آن‌قدر که اشک از گوشه‌ی چشمش راه می‌افتد. و من که خیس تا مغز استخوان شده‌ام، فقط نگاهش می‌کنم. دلم می‌خواهد همین‌جا بمانم. همین‌جا. خیس. در حالی که دستش را به سمتم دراز می‌کند.

هم‌کاسه می‌شویم با یکدیگر که تا ساعت‌ها بمانیم همین‌جا. دل کندن از این منظره سخت است برایم. زیبایی‌ها باعث شده جاهای دیگر در نظرم پرت و پوشال به نظر برسد. یکمرگی افتاده به جانِ اندام‌هایم از این همه شکوهانه‌های دل‌نوازانه. درون‌تافتگی رخنه کرده توی سلول به سلولِ تنم. سلول‌ها دست داده‌اند به دستِ هم و پایکوبی می‌کنند.

اما زمان مهربان نیست. همیشه یک جایی، یک عقربه‌ای هست که می‌خواهد ما را از این لحظه جدا کند. می‌دانم که باید بلند شویم. می‌دانم که باران بند خواهد آمد و این منظره فقط یک خاطره می‌شود. اما همین حالا، با موهای خیس و قلبی که تند می‌زند، فکر می‌کنم شاید بعضی لحظه‌ها را نتوان تمدید کرد، اما می‌توان آن‌ها را در سلول‌های تن ذخیره کرد. برای روزهای بی‌باران. برای روزهایی که دستی نیست تا در دست بگیرم.

نگاهش می‌کنم. او هم نگاهم می‌کند. و ما همچنان می‌مانیم. تنیده در هم و شگفت از آفرینشکاری لحظه‌ها برای پس‌انداز خاطره.


پ.ن: آزادنویسی با کلماتی از کتاب فرهنگواره‌ی فارسی خلاق.



مریم حاجی‌کریمی🌱

#هذیان_نویسی
❤11
برای افسوس نخوردن‌ها


بچه بودم. مامان با بابا دعوا کرده‌بود. همیشه بعد دعوا آشتی می‌کردن. می‌خندیدن به روی هم. اما انگار این دفعه فرق داشت. چون مامان رفته‌بود. دنبالش گشتم خیلی. ولی مامان نبود. هیچ جا. خانه‌ی آنا نبود. خانه‌ی خاله هم.

مامان کجا بود؟ اگر هیچ‌وقت بر‌نمی‌گشت، چی؟ مامان که رفتن بلد نبود.

حالا بدون مامان چه باید می‌کردم؟ کجا باید می‌گشتم دنبالش؟ می‌توانستم به تنهایی از پس خودم و خواهر کوچک‌ترم بربیایم؟ معلوم است که نه.

بابا نشسته‌بود روی مبل. توی فکر. انگار باور نمی‌کرد که مامان رفته. او هم می‌دانست مامان رفتن بلد نیست. اما این بار انگار همه‌چیز فرق می‌کرد.

ناامید بودم. خسته بودم. تنها بودم. رفتم توی حمامِ تاریک. تا گریه کنم برای روزهایی که بود. برای روزهایی که قدرش را ندانستم. اما توی تاریکی دل‌وهم، چشم‌هایی برق می‌زد. چشم‌هایی به رنگِ شب‌های بی‌ماه. مامان نرفته‌بود. مامان رفتن بلد نبود.

بغلش کردم. بویش را کشیدم توی ریه‌های بی‌رمق از اکسیژنِ وجودش. بابا رفته‌بود دنبالِ مامان. وقتی که برگشت، چشمانش خندید. لبانش لبخند زد.

آن لحظه‌های نبودنش، برایم عزیزتر شده‌بود انگار. در آن ثانیه‌های تنهاییِ عالم بچگی فهمیدم که چقدر مامان را دوست دارم. که چقدر مامان برایم عزیز است. که بی او نمی‌توانم.

بعدها وقتی می‌دیدم کسی می‌میرد و مردم تازه از او می‌گویند و از خوبی‌ها و خنده‌هایش. آن ساعت‌ها به یادم می‌آمد. آن ساعت‌هایی که فهمیدم اگر کسی نباشد، برایمان عزیزتر می‌شود. اما کاش این نبودن از جنسِ مرگ نباشد. تلنگری باشد از جنسِ همان حمام پنهان شدن‌ها. تا قدردان شویم برای حضور آن عزیز. برای همیشه به یادش بودن. برای حسرت نداشتن بعد از خاک کردنش. برای افسوس نخوردن‌ها.



مریم حاجی‌کریمی🌱

#پاره_نویسی
❤13🕊2
باز آمد بوی ماه مدرسه


بچه که بودم، روز قبل از مدرسه لباس‌هایم را به تن می‌زدم. چند بار کیف مدرسه‌ام را می‌گشودم. دفترهایم را باز و بسته می‌کردم. خودکارها را می‌چیدم جلویم. دست می‌کشیدم روی مدادرنگی‌هایم، کیفم را می‌انداختم به دوشم. کفش‌هایم را می‌پوشیدم و توی حیاط قدم می‌زدم. قبل از خواب هم همه چیز را می‌گذاشتم کنارم. کامل و آماده. شب را نمی‌خوابیدم اما. آنقدر فکر و خیال می‌آمد سراغم تا عاقبت سحر می‌شد. سوال پشتِ سوال. با همان دوستان قدیمی‌ام هم‌کلاسی خواهم‌شد؟ معلم‌مان چه کسی است؟ خوشگل است؟ مهربان؟ جدی یا اخمو؟ کدام نیمکت قرار است بنشینم؟ اول، آخر یا وسط؟

امسال هم همان چرخه پیش رفت. روزِ قبل لباس‌هایم را پوشیدم، کفش‌هایم را. چرخ زدم توی حیاط. کیفم را آماده کردم و انداختم روی شانه‌ام. اما این‌بار یک فرق داشت با آن روزها. دیگر دانش‌آموز نبودم. باز هم فکر و خیال خواب را از چشمانم ربود. اولین سال تدریسم. نمی‌دانستم کدام پایه؟ نمی‌دانستم چند نفر؟ دختر یا پسر؟ مدرسه چه شکلی است؟ همین دیروز مدرسه‌ام مشخص شد و حالا من پر بودم از ابهام.

صبح نمی‌دانستم چه کنم. از اتاق به آشپزخانه. از آنجا به پذیرایی. دست و پایم را گم کرده‌بودم. به هر سختی بود، آماده شدم. چندباره چک کردم همه‌چیز را.

با همسرم راه افتادیم. طول کشید تا رسیدیم روستا. نمی‌دانستیم مدرسه کجاست. بچه‌مدرسه‌ای‌ها کیف به دوش توی کوچه‌ها بودند. آدرس را از آن‌ها پرسیدیم. زود مدرسه را یافتیم. اما هنوز درش بسته بود. نمی‌دانستم مدارس روستایی ساعت ۸:۳۰ باز می‌شوند و برای همین زود آمده بودیم. طول کشید تا مدرسه را باز کردند. توی مدرسه چرخ زدم. سالن. کلاس‌ها. حیاط.

دستانم می‌لرزید؟ پاهایم؟ صدایم؟ نمی‌دانم، هیچ چیز را به یاد ندارم. استرس دیوانه‌ام کرده بود. اولین برخورد. اولین لحظه‌ها. چه بگویم؟ با دخترها چگونه برخورد کنم؟ با پسرها؟

وارد کلاس که شدم، سرم می‌چرخاندم بینشان. بین چهره‌هایی که قرار است یک سال با هم باشیم. چند دقیقه‌ای سکوت کردم. به حرف آمدم. خواستم از خودشان بگویند. از روستای‌شان. من هم از خودم گفتم. جمله نوشتیم باهم. قصه خاندم برای‌شان. قصه گفتند برایم. شعر خاندیم با هم.

سخت گذشت لحظه‌های اول. زود رسیدیم به زنگ آخر اما. می‌دانم که هنوز اول راه است. می‌دانم که روزهای زیادی پیش‌ روست. می‌دانم شیرینی و سختی‌های زیادی را در پیش دارم. می‌دانم و پر از سوال‍م. می‌توانم معلم خوبی باشم؟ بلدم؟ از پسش برمی‌آیم؟

می‌لرزم هنوز. گیجم و سردرگم. اما شیرینی‌اش هم چسبیده به تنم.



مریم حاجی‌کریمی🌱


#پاره_نویسی
❤13🔥1
۱۴۰۵.۰۷.۰۴

از یک خسته‌بالِ نوتجربه


ساعت شش و نیم صبح بیدار شدم. صبحِ زود، صبحانه نمی‌چسبد به جانم. شما بگویید مگر ساعت هفت، وقت صبحانه است؟ بله جواب درست است. هفت، وقتِ خواب است، نه صبحانه. لباس‌هایم را پوشیدم. کیفم را چک کردم و با همسرم راه افتادیم. اول مرا رساند. زود بود و هنوز درِ مدرسه را باز نکرده‌بودند. ده دقیقه‌ای منتظر ماندیم. سرایدار درِ مدرسه را باز کرد و باز حدود نیم ساعت توی سالن و کلاسم منتظر ماندم تا مدیر بیاید و درِ دفتر را باز کند. ولی از آن جایی که من دخترِخوبی‌ام از آن نیم ساعت استفاده‌ی بهینه کردم و صفحات صبحگاهی‌ام را نوشتم‌.

در دانشگاه برای کلاس چهل ‌و پنج دقیقه‌ای جوری طرح درس می‌نوشتیم که مو هم لای درزش نمی‌رفت. همه چی سرجای خودش. تدریس تکمیل و وقت اضافی موجود. همه چی هم خلاقانه. از همان دلفریب‌ها، دیروز برای کلاسم نوشتم‌. در حالی که امروز فقط یک سومش اجرا شد. چنتا بازی طراحی کرده‌بودم. ولی یکی را هم به زور رساندم.

ریاضی و فارسی زیاد کار کردم با بچه‌ها. فکر نمی‌کردم ۴۵ دقیقه زمانِ کمی باشد. تا می‌آمدم گرم شوم به درس دادن و تا می‌افتادم رویِ دورِ جلبِ توجهِ بچه‌ها، زنگ می‌خورد و همه‌چی نصف‌کاره می‌ماند. بعضی چیزها را، هم به فارسی توضیح دادم و هم به ترکی. به چند روشِ متفاوت. ولی باز هم درکش سخت بود برایشان. حالیا که آن موضوع مالِ سالِ قبل بود و من فقط قصدِ مرورش را داشتم. می‌دانم که تقصیری ندارند و سالِ قبل را مجازی گذرانده‌اند و در خانه.

همیشه محیط جدید برایم سخت است. ارتباط گرفتن و صمیمی شدن با آدم‌ها. حالا هم این مشکل را با همکارانم دارم. کسانی که برای اولین‌بار می‌بینم‌شان و از من خیلی بزرگترند. بلد نیستم و این نابلدی در ارتباط با آدم‌ها اذیتم می‌کند. معمولن در اولین برخورد، احساسِ آدم‌ها به من این است: فردی منزوی، خیلی کم‌حرف و کسی که خودش را می‌گیرد. درحالی که من حتی بلد نیستم خود را گرفتن چه شکلی است. فقط طول می‌کشد تا اخت شوم.

خانه که آمدم، بیشتر شبیه جنازه بودم. انگار با بولدوزر از رویم رد شده‌باشند. از همین اول دلم دارد برای تابستان تنگ می‌شود. برای روزهایی که توی اتاق محبوبم، می‌خواندم و می‌نوشتم. بخور و بخواب. فیلم و کتابِ فراوان.

ساعت یک و نیم خانه بودم. ناهار را از شب قبل آماده کرده‌بودم و همسرم قرار بود دو ونیم بیاید. دراز کشیدم تا کمی خستگی در کنم. نمی‌دانم کی خوابم برده‌بود. ولی به همان هم قانع نشدم. بعد از ناهار دوباره تا پنج و نیم خوابیدم و وبینار را هم از دست دادم. فکر کنم چند روزی طول بکشد تا من عادت کنم به این مدلِ جدیدِ زیستن و در این چند روز، کتاب‌خوانی و نوشتن و وبینار مظلوم واقع خواهندشد و قربانیِ نوتجربگیِ من.

از سنگ‌صبور خواندم. حدود بیست و سه صفحه. دلم نمی‌خواست کنار بگذارمش.

با همسرم رفتیم بیرون. دوری زدیم و برگشتیم. شام را آماده کردم و خانه را مرتب.

بعد از شام افتادم به جان کتاب‌ها که آماده باشم برای تدریسِ فردا.



#گزارش_نیک
❤5😍5
تمام‌نشدنی‌ها

1405.07.05


_ دیروز فهمیدم که دست‌خطِ خودش نیست. که جمله‌های خودش نیست. گفت بابا کمکم کرده. کمک نکرده‌بود. همه‌اش را خودش نوشته‌بود، پدرِ دلسوز. گفتم برایم مهم است که خودت بنویسی. امروز گفت خانم امروز خودم نوشته‌ام. اما باز هم مالِ خودش نبود.

_ می‌گوید نگذار به حالِ خودشان. ازشان غافل نشو. تمرین‌هایشان را که بررسی می‌کردم، حرفش یادم افتاد‌. من، تمرین‌ها را بررسی کردم و آن‌ها رونویسی کردند از متنِ درس. سرشان گرم شد و کلاس، ساکت.

_ از روز اول نشانه‌گذاری‌اش کردم. با خودم گفتم که باید بیشتر به کار بگیرمش تا او هم برسد به بقیه‌ی بچه‌ها. چنتا الگوی عددی را پشت سرهم قطار می‌کنم. صدایش می‌کنم تا ادامه‌‌نویسی کند. حدسم درست از آب درمی‌آید. می‌ماند. نگاهم می‌کند. ماژیک را می‌چرخاند توی دستش. یهو کسی از ته کلاس می‌گوید. خانم بلد است ولی از شما خجالت می‌کشد. از من؟ می‌چرخم سمتِ دیگر. چشمانم را می‌بندم. می‌گویم فکر کن من نیستم توی کلاس کلاس. فکر کن تو هستی و دوستانت. حالا بنویس. سرم را گرم می‌کنم. مهلتش می‌دهم. حواسم هست ولی با بچه‌ها حرف می‌زنم که نشان دهم حواسم نیست. زیرچشمی نگاهش می‌کنم. درست نوشته. با خود فکر می‌کنم اگر آن دانش‌آموز از ته کلاس نمی‌گفت که خجالت می‌کشد، چقدر طول می‌کشید تا مشکلِ اصلی‌اش را بیابم؟ جزوه‌های دانشگاهم را زیر و رو می‌کنم توی ذهنم. با دانش‌آموز خجالتی چه کنم؟ چراغ‌هایی روشن می‌شود توی ذهنم. مسئولیت باید بسپرم به او. بیشتر خطابش قرار دهم. اگر بخواهم هرازگاهی قصه‌ تعریف کند برای هم‌کلاسی‌هایش، چه؟

_ می‌خواند. پشت سرهم و بدون اشتباه. روان و درست. کیف می‌کنم.

_ نگاه می‌کنم به آزادنویسی‌های این چند روزم. درباره‌ی مدرسه است و دانش‌آموزان. فکر می‌کنم با خودم چقدر رخدادک بیشتر دارم برای نوشتن. که چقدر ماجرا. که آدم‌های جدید و داستانِ هرکدام. که اگر معلمی نبود، این چند روز کدام تکراری‌ها را باز می‌نوشتم؟ که حرف‌ها و سطرهایم تمام‌نشدنی‌اند.

_ گزارش نیک نجاتم داده. خسته که می‌شوم، حوصله‌ی تایپِ چیزِ دیگری را که ندارم، می‌آید و می‌نشیند توی کانالم. خیالم را راحت می‌کند. هرچند مصنوعی و از سرواکُنک.

_ قسمتی از مسیر برگشت را پیاده‌روی می‌کنم. نگاه می‌کنم به همه چیز. این روزها تشنه‌ی تماشا شده‌ام. تماشایی که به فکر وا می‌داردم. به آزادنویسی. به چیزهای تازه. به نوبالی.

_ خسته‌ام. ناهار را به زور درست می‌کنم. خانه را سر وسامان می‌دهم. هرچند وسواسِ تمیز نبودنش مثلِ موریانه‌ای افتاده توی ذهنم. هفته‌ی پیش به جانِ خانه افتاده‌بودم و خانه‌تکانی‌اش کردم. مثلِ خانه‌تکانی‌های عید. اما می‌دانم تا دوباره از ته و تو تمیزش نکنم، کمی کمتر از خانه‌تکانی‌های عید، این موریانه ولم نخواهد کرد.

_ بعدازظهر می‌خوابم. زیاد. خواب به جایِ آنکه خستگی‌ام را در کند، بیشترش می‌کند. به زور دل می‌کنم از تخت.

_ از چخوف می‌خوانم. دو داستان کوتاه. سراغِ سنگ صبور هم می‌روم. شیرین است برایم و خواندنی.

_ شام را سرهم می‌کنم و فکری می‌کنم به حالِ ناهار فردا. ساعت ۱۲ شب دلم هوایِ چای می‌کند. چای‌خور نیستم. اما یکهو هوسش افتاده به دلم. مثلِ هوسِ آب یخ توی داغیِ تابستان.

_ نگاهی می‌اندازم به کتاب‌های ابتدایی. که مرور کنم فردا چه باید بکنم؟ که چه بگویم؟

_ فردا را فهرست می‌کنم. فهرست کردنش ذهنم را آرام می‌کند. هرچند اگر نرسم به برخی از کارهای فهرستم.

_ دیروز یک جاکلیدی خریدم. با طرح بستنیِ قیفی. هنوز هم ذوق دارم برایش. دورِ خانه می‌گردم. نگاهش می‌کنم و خوشحالی، لبخندی می‌شود روی لبم.



#گزارش_نیک
❤9😍3
گزاش نیک یا گزارش خواب؟
1405.07.06

_ کسی می‌گوید بعدها که نگاه کنی به این سال‌ها، می‌بینی که به بچه‌های بیچاره چیزی یاد نداده‌ای. هرچقدر هم تلاش کنی، باز هم عیب و ایراد زیاد خواهدبود. اولش حرفش برمی‌خورد بهم. با خودم می‌گویم من مثل هرکسی نیستم که من زیاد تلاش می‌کنم. که من فرق دارم. همه‌جا را چک می‌کنم. تحقیق. بررسی. ولی بعد که فکر می‌کنم، می‌بینم راست می‌گوید. اوایل که نویسندگی می‌کردم، گمانم این بود که بهترین‌ها را می‌نویسم. که نوشته‌هایم ردخور ندارند. ولی حالا که نگاه می‌کنم بهشان، خجالت می‌کشم از خودم. آن‌ها چه بود که من نوشته‌ام؟ پس احتمالن وقتی بعدن نگاه کنم به این سال‌ها، با خودم بگویم چه کردم با آن بخت‌برگشته‌ها؟

_ اگر مجازی بشود، چه‌کار بکنم؟ دلم تجربه‌های بیشتر می‌خواهد. دلم درس گفتن واقعی می‌خواهد.

_ یک مسیر را پیاده‌روی می‌کنم. نگاه می‌کنم و نگاه. هر کس داستانی وارد برلی خودش و من عاشقِ نوشتن‌شان. خانه که می‌رسم، خیلی خسته‌ام. ناهار را گرم می‌کنم و بعد از ناهار خودم را می‌سپارم به دستِ خواب. تصمیم گرفته‌بودم از این پس که برگشتم به خانه، نخوابم. ولی مگر می‌شود چشم‌هایی که دلشان خواب می‌خواهد را، آرام کنم؟ این‌بار حتی بیشتر از همیشه می‌خوابم. شاید سه ساعت.

_ بیدار که می‌شوم، بی‌حالم. سنگ‌صبور را می‌خوانم. خواندنش حالم را بهتر می‌کند. انرژی‌ام را برمی‌گرداند.

_ خانه را مرتب کنم و شام را آماده می‌کنم.

_ آزادنویسی می‌کنم. بیشتر از همیشه‌ و خالی می‌شوم.

_ تا دیروقت کتاب‌ها را ورق می‌زنم. کاربرگ طراحی می‌کنم برای کلاس. مرور می‌کنم هرچیزی را که قرار است، توی کلاس بگویم.

_ دلم برای مامانم خیلی تنگ شده. دور بودن از خانواده، چنین سختی‌هایی را هم دارد. که باید منتظرِ آخر هفته بمانی. که باید دستِ دلت را بگیری و بنشانی‌اش گوشه‌ای. که باید منتظرش بگذاری.



#گزارش_نیک
❤9
حلزون وارگی


شده واژه‌ها بگریزند از تو؟ شده تو باشی جن و کلمه بسم الله؟ هجران را تحمل کرده‌ای با واژه؟ می‌دانی دوری از واژه چه طعمی دارد؟

کسی که معتاد شده به کلمه، بی‌کلمه ماندنش خماری‌ست و خماری‌اش، میان زمین و آسمان بودن.

حال خمارم من. مستم من. بی‌کلمه‌ام من. معلقم من‌. بی‌جانم من. کز کرده در گوشه‌ای.

دیگر تاب این احوال را ندارم. پس کفش‌های عزمم را می‌کنم به پا. یک دل می‌شوم. می‌افتم دنبالش. کجاست؟ کجایم من؟ او تندتر می‌دود در سطرها و من آهسته‌ به دنبالش. جا می‌مانم. راهش نیست این. خرگوش‌وارگی در مرام مسیرِ کلمه نیست. که مدتی امان کلمه را ببری و برایش خواب و خوراک نگذاری و مدتی گوشه‌ای بروی به خوابی خوش و وهم‌انگیز. آن‌گاه است که کلمه جلو می‌زند از تو. و تو می‌مانی و حسرتش و تو می‌مانی و خماری‌اش.

در راه کلمه بودگی حلزون‌وارگی می‌خواهد و بس. پابرهنه می‌شوم این بار. آستین‌هایم را تا می‌زنم. پا که می گذارم سنگ‌های تیز بی‌واژِگی فرو می‌روند توی کف‌پاها. این قانون این راه است. مدتی که نباشی، سنگ‌ها سخت‌تر می‌شود و دست ادایی‌تر. تیزی‌ها بالا می‌روند و دردم را بیشتر می‌کنند. دردِ آزاد نبودن. دردِ در بند بودن. دردِ انگشتان نابلد. می‌خواهم باز هم رها کنم و بروم به همان حوابِ خرگوشی‌ام که من تابِ درد ندارم. اما مگر تابِ خماری را دارم؟ مگر تابِ خاموش کردن عطش را دارم؟ پس درد را می‌پذیرم و درمان کردنش را.

که مگر هست مسیری بی سنگلاخ؟ مگر هست مسیری پر از گل و شکوفه؟ که اگر باشد مسیر پر از آسودگی، پیمودن را چه سود؟ که اگر هست توقفی، حرکتی هم وجود دارد. دوباره برگشتنی. که اگر هست ماندنی، به پا خاستنی هم هست. دوباره بازگشتی.

بازگشتی که حلزون مانند باید باشد و دیگر خواب و خرگوش‌بودگی را تحملی نیست. خماری بس است. رنج را پذیرا باش. خواب بس است. حرکت را پذیرا باش.



#هذیان_نویسی
❤8🕊1
سبک است دستم؟


زندگی به هیچ نمی‌ارزد؛ اما ارزش هیچ‌چیزی به اندازه‌ی زندگی نیست.*



آغاز هر هفته همکارانم می‌گویند تو دفتر حضور و غیاب را امضا کن. دستت سبک است و هفته زودتر تمام می‌شود. امضا را می‌زنم. اما دوست ندارم این حرف را. دلم نمی‌خواهد روزهایم زود تمام شوند. هر شب ناراحت می‌شوم و غمین از پایان روز. از خابیدن و به پایان رساندن. از روزی که کم می‌شود.

بچه که بودم، ده یا دوازده ساله شاید. همیشه با خودم می‌گفتم می‌رسد روزی که تولد بیست سالگی‌ام را بگیرم جشن بگیرم؟ آن روزها گذر از سد بیست‌سالگی برایم باز شدن ورق نویی بود از زندگی‌ام‌. مرحله‌ای جدید.

گمان می‌کردم اتفاقی متفاوت قرار است بیفتد. شاید بشوم انسانی دیگر. داناتر. آماده‌تر. تواناتر. روزشماری می‌کردم سپری شدن روزها و ساعت‌ها را.

اما حالا سپری شدن‌ها می‌ترساند مرا. دلم نمی‌خاهد آنقدر زود بگذرد که زمزمه کنم انگار همین دیروز بود که کلاس اول رفتم. که دانشگاه قبول شدم. که نوشتن را آغازیدم.

می‌دانم روزی می‌میرم. می‌دانم تمام‌شدنی هست. پایانی که چه زود بگذرد، چه با مکث دقیقه‌ها فرا می‌رسد بالاخره. اما سبکی دستم را نمی‌خاهم. نمی‌خاهم ارزش این زندگی را با تمنا برای گذر سریع لحظه‌ها، از دست بدهم. با اینکه می‌دانم زندگی نمی‌ارزد به هیچ.


*آندره مالرو، فاتحان


مریم حاجی‌کریمی🌱


#پاره_نویسی
❤8
همان خط، همان سطر



گاهی خودم را غرق می‌کنم در دنیای رنگی شبکه‌های مجازی. غرق در آن کوچه‌پس‌کوچه‌های بی‌انتها که هر گوشه‌اش ویترینی است از زندگی دیگران. به لباس گران‌قیمتی که بر تن کرده‌اند غبطه می‌خورم. به هنری که از سر انگشتانشان می‌چکد. به مهارتی که در چند ثانیه نمایش می‌دهند و من فقط تماشاگرم. ساعت‌ها در همان حس می‌مانم، مثل کسی که پشت شیشه ایستاده و به مهمانی نگاه می‌کند. دلش آن مهمانی را می‌خواهد اما کارتِ دعوتی ندارد در جیبش. یا شاید پاهایش برخلافِ دلش میلی ندارند به آن مهمانی. می‌پوسم و بعد شروع می‌کنم به سرزنش خودم. من کجای این تصویرم؟ چرا این‌همه عقب‌مانده‌ام؟ چرا زندگی من شبیه آن رنگ‌های درخشان نیست؟ انگار همه با قطار رفته‌اند و من هنوز در ایستگاه، بلیتم را گم کرده‌ام.

اگر اسم این زیستنِ خودم را بگذارم زندگی، پس آن رنگارنگی‌هایی که به چشم می‌بینم چه هستند؟ احتمالن من راه و رسم زندگی را بلد نیستم. یا شاید هم بلدم و کافی نیست. وقتی در خیابان به گروهی از دختران و پسران شاد برمی‌خورم، با خنده‌های بلند و بی‌پروا که مثل جرقه در هوا می‌پاشد، با خودم می‌گویم آن‌ها بلدند جوانی کنند. اما من چه؟ من را دور می‌بینم از بقیه. دور از آن خنده‌ها. دور از آن آسانی. مثل تماشاگری که پشت نرده ایستاده و فقط دست می‌زند. بدور از هیجانِ داخلِ میدان. نکند من هم جزو همان‌هایی هستم که سیصد سال در غار خوابیده‌اند و حالا در بیداری همه‌چیز برایشان عجیب است؟

همه‌چیز به سرعت پیش می‌رود. مثل رودی که کفش‌هایم را از پا می‌کشد و من حیران می‌مانم.. اعتقادی به امتحان‌کردن هر تجربه‌ای ندارم، اما حسادت دارم. حسادتی که مثل خوره می‌خورد و مثل زخم کهنه، هر روز سر باز می‌کند. حسادت به آن‌هایی که از سن‌شان و زمان جلوترند، از روزمره فاصله گرفته‌اند. اما من کجایم؟ دقیقن وسط روزمره‌هایی که تکرارشان حالم را به هم می‌زند. مثل صفحه‌ای که هر روز همان کلمه را نشان می‌دهد، همان خط، همان سطر، و من فقط ورق می‌زنم و باز همان صفحه است.



مریم حاجی‌کریمی🌱


#پاره_نویسی
❤8
پایبند باش به قولت


سه دلیلی که باعث شده در یک ماه، فقط سه پست منتشر کنم توی کانالم:
۱. مشغول شده‌ام به یاد گرفتنِ چگونه یاد دادن.
۲. ویروسکی افتاده به جانم. من، فراری‌کنان. او، یقه‌چسبان.
۳. زمان جست‌وخیزکنان می‌رود جلو. تا چشم باز می‌کنم روز رسیده به پایان.

سه دلیلی که به نظر مامان باعث شده این ویروس، یک ماه مهمان تنم باشد:
۱. داروهایم را سروقت نمی‌خورم.
۲. لباس گرم نمی‌پوشم در این سرما.
۳. حرف گوش نمی‌دهم.

دو دلیلی که به نظر خودم باعث شده، من و ویروس همچنان باهم باشیم:
۱. هوا خیلی یهویی از گرم تغییر کاربری داد به سرد.‌
۲. ویروس کراش زده به جمالِ نازنینِ من.

یک دلیلی که باعث شده من این روزها در انتخاب لباس مناسب سردرگم باشم:
۱. هوای بلاتکلیف. گاه لرزکنان. گاه سوزان. گاه باران.

سه سوالی که این مدت به شدت ذهنم را مشغول کرده:
۱. کی خلاص می‌شوم از سرماخوردگی؟
۲. چگونه می‌توانم معلم خوبی باشم؟
۳. چگونه می‌توانم پایبند باشم به تداومِ روزانه در نوشتن؟

یک دلیلی که باعث می‌شود خیانت کنم به کانال:
۱. کمال‌گرایی. که باید بهترین نسخه‌ام را بگذارم توی کانال. که باید یک چیز خوب بنویسم.

دو دلیلی که یک چیز خوب نمی‌نویسم:
۱. خیلی‌وقت‌ها نمی‌شود بابِ دل بود.
۲. بد نوشتن نمک زندگیِ زناشوییِ نویسنده است و قلم.

چهار دلیلی که امروز ترغیبم کرده به انتشار:
۱. کتاب‌های خوبی که خوانده‌ام.
۲. خوراکی‌های خوشمزه‌ای که خورده‌ام.
۳. قولی که داده‌ام به خودم.
۴. خوب خوابیدم.

دو کتابی که امروز سراغ‌شان رفتم:
۱. مادران و دختران
۲. شب یک شب دو

دو چیزی که امروز از خوردن‌شان لذت بردم:
۱. کله‌پاچه
۲. سالاد ماکارونی

دو چیزی که در طول هفته آرزو کرده‌بودم و آخر هفته بهشان رسیدم:
۱. خوردن کله‌پاچه
۲. تمام کردن سنگ‌صبور

چهار آرزویم در طول هفته که آخر هفته بهشان نرسیدم:
۱. بستنی بخورم.
۲. مدرسه یک روز تعطیل شود تا من با خیال راحت بخوابم.
۳. کتاب بخرم.
۴. صبح‌ دیر بیدار شوم از خواب.

دو دلیلی که باعثِ فراق دوماهه‌ی من و بستنی شده:
۱. هوا سرد است. خیلی. خیلی.
۲. باز هم همان ویروس و صدایی که گرفته.

سه دلیلی که باعث شده صدایم بگیرد:
۱. سرماخوردگی
۲. حرف زدن زیاد توی مدرسه
۳. همسرم می‌گوید آنقدر بالیدی به صدایت که خدا زد پس کله‌ات و آن را گرفت از تو.
به جمالت نناز که به تبی بند است
به مالت نناز که به شبی بند است
به صدایت نناز که به سرمایی بند است
این بیت آخر را خودش اضافه کرده.

سه کاری که امروز بعد از مدت‌ها انجام دادم:
۱. نوشتن صفحات صبحگاهی
۲. گیس و گیس‌کشی با خواهرم
۳. خوابیدن بعد از صرفِ صبحانه

یک دلیلی که باعث شد یک ماه‌ونیم صفحات صبحگاهی ننویسم:
۱. ۷ بیدار می‌شوم از خواب. هول‌هولکی. صبحانه. لباس پوشیدن. مدرسه. چاره اما نیم ساعت زود بیدار شدن از خواب.

یک دلیلی که باعث می‌شود به فکر چاره نباشم برای صفحات صبحگاهی:
۱. پنج دقیقه بیشتر خوابیدن هم غنیمت است.

دو دلیلی که باعث شده مدت‌ها گزارش نیک ننویسم:
۱. شب‌ها از خستگی بی‌هوش می‌شوم.
۲. تکراری است روزهایم. مدرسه. درس دادن. نوتجربگی. دانش‌آموزان. سرماخوردگی. خستگی.

یک دلیلی که باعث شد گزارش نیک بنویسم امروز:
۱. قول داده‌ام به خودم. که متعهد باشم. که هرروز دست بزنم به انتشار. که بهانه‌ها را تمام کنم. که دختر خوبی باشم.




مریم حاجی‌کریمی🌱

#گزارش_نیک
❤9🔥2
چرا کتاب می‌خوانم؟


چند وقت پیش کسی این سوال را از من پرسید. خواستم در پاسخ بگویم مثل این است که از کسی بپرسی چرا غذا می‌خوری؟ چرا نفس می‌کشی؟ اما این پاسخ زیادی کلیشه‌ای نیست؟ هیچ‌گاه این دو سوال را قابل قیاس نمی‌دانم. حتی اگر بگوییم غذا خوردن و نفس کشیدن از نیازهای جسم است و کتاب خواندن از نیازهای روح، باز هم در دو کفه‌ی ترازو به یک میزان نیستند. مگر می‌شود یک ماه غذا نخورد یا نفس نکشید؟ جسم در دم جان می‌بازد. اما می‌شود آدمی که ادعای کتابخوان بودن دارد، سه ماه، حتی یک سال تمام هم نخواند و همچنان باشد. حتی بی‌آنکه گرسنگی روحش عیان باشد. می‌گویی پنهان؟ در این روزگار مگر کسی اهمیتی می‌دهد به پنهان؟ کافی نیست سیر کردن شکم و خوابیدن زیر سقفی؟ کنارش می‌توانی بالا و پایین کنی صفحه را. دن کیشوت را در یک خط تعریف کنی، بی آنکه آن همه صفحه را بخوانی. بیتی از حافظ را بکنی نقل دهانت بی آنکه قبل و بعدش را بدانی. سیریِ روح هم فقط کتاب را نمی‌طلبد. پس اگر بخواهم بگویم کتاب خواندن برایم مثل غذا خوردن است دروغ گفته‌ام. بخصوص برای منی که به‌قول همسرم زیادی بنده‌ی خوراکی‌های خوشمزه‌ام.

این سوال برایم مثل این است که بپرسند چرا بچه‌دار نمی‌شوی؟ شخصی نمی‌دانمش. ولی پرسیدنش را بیهوده می‌دانم. اگر من بگویم می‌خوانم تا آدم فرهیخته‌ای شوم، خیلی پرت و پلا نگفته‌ام؟ فرهیختگی من مگر فقط با همین دو خط کتاب خواندن است؟ یا اگر بگویم می‌خوانم چون میانگین مطالعه‌ی کشور پایین است، زیادی قلمبه سلمبه نیست؟ اگر هم بگویم کتاب می‌خوانم چون بودن در دنیاهای دیگر را دوست دارم و خودم را به جای شخصیت‌های دیگر گذاشتن را، می‌شوم آدمی موهومی و دیوانه. البته دیوانه هستم ولی نمی‌خواهم این واقعیت زیادی بر دیگران آشکار شود.

چه جوابی مناسب است برای این سوال؟ گویم از کودکی دوست داشته‌ام؟ کشک. چه کودکِ بزرگی. شاید بهتر باشد در پاسخ چنین کسی بگویم چرا نقاشی می‌کشی؟ چرا سفر؟ چرا فیلم دیدن؟ چرا نوشتن؟ چرا ورزش؟ حالا اگر کسی دلایلی داشته باشد برای این چراها کارم باز هم سخت خواهد بود و جواب می‌خواهد از من. ولی مگر نه که جنس دلیل این چراها هم از جنس همان‌هایی است که من گذاشتم‌شان کنار؟

می‌خوانم تا پزش را بدهم؟ می‌خوانم تا زمان‌های بیکاری‌ام را پر کنم؟ یا می‌خوانم چون باید بخوانم؟

در جوابش گفتم نمی‌دانم چرا می‌خوانم. شاید این ندانستن از نظر او دلیلی باشد بر بی‌هدفی و من، باشم کسی که نمی‌داند از زندگی چه می‌خواهد.



مریم حاجی‌کريمی🌱


#پاره_نویسی
❤6
برای خواهرم، برای تو


این نامه را برای همرازم می‌نویسم. برای هم‌پایم. هم‌بالم. هم‌شانه‌ام و همراهم. این نامه را برای تو می‌نویسم. برای فاطمه. برای تو که نارنجیِ من هستی.

می‌دانی دل‌شیفتگی یعنی چه؟ این کلمه به گوشت خورده؟ یعنی احوال امروزِ من‌. نمی‌دانم من، امروز را با تو آغازیده‌ام یا تو امروز را با من؟ من، تو بودم امروز؟ یا تو، من؟ در تمام لحظه‌های امروزم حضور داشتی. وقتی که ساعت ۷ با دلمردگی و نیاز به خواب بیشتر چشم‌هایم را باز کردم. وقتی که دفترهای بچه‌ها را نگاه کردم و برایشان گل کشیدم، با رنگ بنفش. وقتی که برای اولین بار املای خورشیدی را کار کردم با دانش‌آموزان و تمرین کردیم دوباره جمع و تفریق فرایندی را.

خواهرانگی همین است. که روزی ناگزیر می‌شویم، دست جدا کنیم. چشم‌هایمان اشکین شود و ماتفام شویم به خاطره‌های گیس‌کشی‌هایمان. جشن‌های کوچکمان و گریه‌خندهایمان. اما دوری مگر می‌تواند فکر مرا از تو جدا کند؟

از شب یک شب تو خواندم. از مادران و دختران. هر صفحه را اما چند بار. چون تصویرت لابلای سطرها، آهوانه مرا می‌گریزاند از کلمات. آزادنویسی کردم. صفحه‌ها. تمامش امروز برای تو بود. که چه می‌کنی؟ که فکرت کجا پر زده امروز؟ که امروز شد آن که دیروز برنامه‌اش را با هم چیده‌بودیم؟

برای من روز مهمی است امروز. روز آغازیدنت. روزی که قولش را به من داده‌ای. برای سالیان سال. برای روزهای دور و دراز.


مریم حاجی‌کریمی🌱

#نامه
❤7
با همه رفیق باش


مامان می‌گوید باید از روی درس جدید سه بار بخوانی. من بلدم. توی کلاس همیشه خیلی خوب می‌گیرم و با دنده گاز روی درس را می‌خوانم. دلم می‌خواهد بروم فوتبال بازی کنم. یک‌دفعه خواندم.

محمد امروز میکروب را خواند، میکروف. خانم معلم نشانه‌ی «ب» را روی تخته نوشت و گفت پسر گلم، این نشانه چیست؟ من که بلد بودم، داد زدم «ب». دوست داشتم به من هم بگوید پسر گلم، آفرین. ولی خانم معلم چشم‌هایش را برایم یک‌جوری کرد. همان‌جوری که مامان وقتی توی خانه‌ی عمه زینب شلوغ می‌کنم، چشم‌هایش را برایم بزرگ می‌کند. آنجا عمه می‌گوید زن‌داداش، کاری به بچه نداشته باش. ولی اینجا که عمه نیست تا گوش خانم معلم را محکم و چند دور بپیچاند.

امروز خانم معلم گفت هر کس در املا پیشرفت کند، یک ستاره برایش می‌چسبانم. من توی املا دوتا غلط داشتم. به من ستاره نداد. ولی به محمد یک ستاره داد. درحالی‌که او هشت تا غلط داشت. خانم معلم بین ما فرق می‌گذارد. محمد را بیشتر دوست دارد. همیشه به او کمک می‌کند. محمد هیچی بلد نیست. تنبل است. من از او بدم می‌آید.

با علی دعوا کردم. علی دفترچه‌ی من را برداشته بود و مسخره می‌کرد که من دخترم. چون روی دفترم عکس یک عروسک بود. من هم توی زنگ تفریح زدمش. بابا گفته هر کس اذیتت کرد، بخوابان توی گوشش. پسر من نباید از چیزی بترسد. بشنوم یا ببینم کتک خورده‌ای، شَتَرت را می‌پیچانم و از خانه بیرونت می‌کنم. اما امروز که خانم مدیر بداخلاق بابا را به مدرسه صدا کرد، بابا سرم داد زد که چرا بچه‌ی مردم را می‌زنی؟ مگر من توی خانه به تو نگفتم با همه رفیق باش؟ پسر نادان.

وقتی بابا رفت، از حسین که بچه‌ زرنگ کلاس است و مثل بلبل به همه‌چیز جواب می‌دهد، پرسیدم رفیق یعنی چی؟ رفیق یعنی یکی را آن‌قدر بزنی که از بینی و دماغش خون بیاید؟ حسین فقط نگاهم کرد و هیچی نگفت. دلم خنک شد که بلد نبود. حسین هیچ‌وقت با من حرف نمی‌زند. با هیچ‌کس حرف می‌زند. فقط خانم معلم را دوست دارد و با او حرف می‌زند.

خیلی گرسنه‌ام. مامان قرار بود ماکارونی درست کند. کاش بابا از خانه بیرونم نکند. اگر بیشتر می‌زدمش، با او رفیق می‌شدم و آنوقت بابا گوشی‌اش را می‌داد تا من بزن بزن بازی کنم.

خانم معلم گفته بود یک کاردستی درست کنیم. وقتی به مامان گفتم، مامان به خانم فحش داد. خیلی فحش بدی بود. چون وقتی من یک بار آن فحش را به یکی از بچه‌ها دادم، خانم معلم سرم داد زد و گفت دیگر هیچ‌وقت این حرف را تکرار نکن. کلمه‌ی بدی است. اگر این را بگویی، دیگر کسی با تو دوست نمی‌شود و من هم یکی از ستاره‌هایت را پاک می‌کنم. من هم به مامان گفتم که خیلی حرف بدی زده‌ای و دیگر کسی با تو دوست نمی‌شود. راستی ستاره‌های مامان کجا هستند؟

مامان دیگر هیچی نگفت و کاردستی‌ام را درست کرد. فکر کنم خجالت کشید. مثل وقتی که شایان تکالیفش را انجام نمی‌دهد و خانم معلم از او می‌پرسد چرا تکالیفت را انجام نداده‌ای؟ و او فقط سرش را پایین می‌اندازد.



مریم حاجی‌کریمی🌱


#کودک_نویسی
❤6👏3🕊1
موضوع انشا: سه‌شنبه‌ی خود را چگونه گذراندید؟



آهوی قلم را بر صحرای کاغذ می‌دوانم و انشای خود را با نام خداوند منان و مهربان و رحیم آغاز می‌نمایم. بنده ابتدا لازم و ضروری می‌دانم از خداوندگاری که ما را خلق کرده است، کمال تشکر و تقدیر را به جا بیاورم. او ما را آفرید و به ما این امکان را داد تا با عقل سلیم خودمان، هر روز و هر لحظه‌مان را بسازیم. وظیفه‌ی ماست که به جهت سپاس‌گزاری از آن بزرگوار، از ذره‌ای تلاش دریغ ننماییم.

اگر آقای معلم و استاد بزرگوار وگرانقدر و عالی‌مرتبه اجازه دهند و منت بر سرما بگذارند، می‌خواهم بگویم که سه‌شنبه خودم را چگونه گذراندم. بنده مانند خروسی از ساعت ۷ بیدار شدم. البته من همیشه به حرف آقای معلم گوش می‌کنم، چون آقای معلم، یعنی شما، که من در محضرتان جوجه‌ای بیش نیستم، چندین بار به ما توصیه‌ی اکید نموده‌اید که شب‌ها زود بخوابیم و صبح زود بیدار شویم. برای همین هم امشب چون مرغی زود به تخت خوابم رفتم و ساعت ۱ خواب هفت پادشاه را می‌دیدم.

به هر حال، صبحانه‌ای را در محضر خانواده صرف نمودیم. محضر خانواده چه محضر شیرینی است. سپس لباس‌ها را پوشیده و روانه‌ی مدرسه شدیم تا مشغول شویم به امر خطیر و مهم و آینده‌ساز و جوان‌ساز تعلیم.

ریاضی درس دادیم و مسائلی را جهت مرور و تمرین با بچه‌ها کار کردیم. لازم است به حضور جنابعالی مستحضر شوم که آموزش جز با تکرار، ملکه‌ی ذهن نخواهد شد. بزرگی هم فرموده‌اند، یاد گرفتن جز با تمرین مداوم میسر نیست.

سپس بچه‌ها روی درس را خواندند و چه بسا برای انجام این امر، دست‌های زیادی برای اجازه گرفتن و هنرنمایی در روخوانی بلند شد. زنگ‌های بعد هم در صحت و سلامت کامل گذشت و بالاخره ما مدرسه را به مقصد خانه ترک گفتیم.

از آنجا که از قبل ناهاری بر روی گاز منزل آماده نبود، ناگزیر ناهاری را سرهم‌بندی کردیم. ناهار را خورده، نخورده به استقبال خوابِ شیرین رفتیم. جنابعالی بهتر از هر کسی می‌دانید که خواب بعد از ظهر از واجبات است و در کتب علمی متعددی به اهمیت و فواید و مزایای آن اشاراتی شده است. اما قبل از خواب، دقایقی را به صحبت با همشیره‌ی محترمه گذراندیم و صفحاتی چند از مادران و دختران را مطالعه نمودیم.

سپس به امور خانه رسیدگی کردیم، ظرف‌ها را شستیم. کارِ خانه همیشه برای این بنده‌ی حقیر طاقت‌فرسا بوده‌است. در نهایت، تنبلی موجب شد شام را در بیرون میل بنماییم.

بعد از شام هم مشغول شدیم به آزادنویسی و مطالعاتی چند از شب یک، شب دو. در تکمیل روز سه‌شنبه، لازم به ذکر است که بنده امروز، فریضه‌‌ی صفحات صبحگاهی را نیز به جا آورده‌ام.

امید است روزهای ما همیشه به چنین زیبایی سپری گردند و صبح‌هایمان همواره خیر باشند، ظهرهایمان سرشار از برکات الهی، عصرهایمان آغشته به عطر لطیف و پرخیال و وهم‌انگیز و شاد و قشنگ پاییزی و شب‌هایمان سراسر نور و سرور و خوشبختی.

این بود انشای من. آقای معلم، می‌دانم شما همیشه به من لطف دارید. این بار هم لطفتان را شامل حالم بگردانید و نمره‌ی سرسبز ۲۰ را در دفترم بکارید. ان‌شاءالله که خداوند منان و متعال، نمره‌ی ۲۰ را در کارنامه‌ی اعمالتان سبز گرداند.


با تشکرات فراوان و زیاد از زحمات شما
شاگرد کوچکتان، مریم حاجی‌کریمی




#گزارش_نیک
❤5