Гыйлем
635 subscribers
620 photos
9 videos
10 files
321 links
Фән, фәлсәфә, әдәбият, телләр, мотивация.
2014 нче елдан акыллы буын тәрбиялибез.

Наука, философия, литература, языки и мотивация на татарском. Прививаем интеллектуальность с 2014 года.
Download Telegram
🔬Татар язучылары арасында гомерләрен фән белән дә бәйләгән шәхесләр барлыгын белә идегезме?

Россиядә Фән көне уңаеннан язучы да, галим дә булган татар әдипләрен барладык.

Геройлар турында берничә сүз:
1. Җәвад Тәрҗеманов — балалар язучысы да, техник фәннәр кандидаты, металлар технологиясе белгече, атказанган фән эшлеклесе дә.
2. Җәүдәт Сөләйманов — техник фәннәр докторы, татар телен санаклаштыру юнәлешендә эшләгән галим һәм үзенчәлекле шагыйрь.
3. Каюм Насыйри — энциклопедист галим, язучы һәм гомумән гаҗәеп шәхес.
4. Тәлгать Галиуллин — филология фәннәре докторы, күпләрнең остазы, шигърият белгече һәм Татарстанның Халык язучысы да.
5. Фарсель Зыятдинов — күпләр аны бакчачы һәм язучы дип белә. Ул икътисад фәннәре докторы, авыл хуҗалыгы белгече, татарча икътисад дәреслекләрен язучы да.
6. Мөхәммәт Мәһдиев — Халык язучысы, Казан университеты укытучысы һәм әдәбият тарихы белгече.
7. Ризаэтдин Фәхретдин — бөек дин галиме һәм тарихчы гына түгел, әдәбият тарихына кергән язучы да.
8. Нәкый Исәнбәт — язучы, шагыйрь, драматург, Тукай бүләге иясе һәм зур галим, филолог, «Идегәй» текстын туплаучы, фольклор белгече.
9. Равил Фәхретдинов — зур тарихчы һәм археолог кына түгел, Язучылар берлеге әгъзасы, кызыклы әдәби әсәрләр авторы да.

Барлык галимнәрне һәм фән эшлеклеләрен бәйрәмнәре уңаеннан котлыйбыз!

P.S. Бу тупламага тагын кемнәрне өстәр идегез?
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍20❤2
Күренекле татар галиме Каюм Насыйриның туган көнен Гыйлем Татарча фән көне буларак билгеләп үтә.

Татарча фән - ул татар телендә белем алу да, татар телендә алып барылган фәнни эзләнүләр дә, татар телендә аралашкан галим-галимәләр дә, үзләренең татар икәнлеген хәтерләгән барлык фән әһелләре дә.

Гыйлем туплау һәм тарату юнәлешендә эшләребез уңышлы булсын!
🔥19👍15❤6
#ГөлләрвәҮләннәр рубрикасы дәвам итә! Бүген рубрикабыз лалә чәчәгенә багышланган.

🌱Лалә - күренекле чәчәк, гарәпчә сәүсән атала. Фарсыча - лалә, күпьеллык үлән. Бакчаларда үсә, июль-август айларында чәчәк ата. Үзлеге - йомшатучы, авыртканны бетерә, сеңер тартылганга файдалы. Суганын төеп шеш өстенә ябалар, эренләтер һәм шешне бетерер. Лаләнең чәчәкләрен аракыда төнәтеп, көн дә 2-3 мәртәбә яртышар кашык эчәләр. Ныклык бирүче дару. Лаләнең яшь яфракларын зәйтүн маенда төнәтеп, ул майны каты шешләргә сөртсәң, йомшак тотар. Лалә маен ясау өчен, бер өлеш лалә чәчәген 8 калак зәйтүн маена салып, 3 җомга үткәнче кояшта төнәтергә кирәк. Медицина китапларында ул лалә мае исеме белән түгел, сәүсән мае дип атала. Дару өчен түбәндәге суганы кулланыла.

К. Насыри. "Хәвасе нәбатат", 1885 ел.

Продолжаем рубрику #ЦветыиТравы. Сегодня поговорим о лилии.

🌱Лилия - известный цветок, на арабском саусан. Многолетнее растение. Растет в садах, цветет в июле-августе. На конце имеется небольшая луковица цветка. Свойства - слабительное, останавливает боль, помогает от растяжки сухожилий. Растолченную луковицу прикладывают на воспаленное место, это послужит для выведения гнойников и остановит воспаление. Цветы лилии также можно настоять в водке, пить 2-3 раза в день. Это придаст силы. Молодые цветки лилии можно растолочь в оливковом масле и приложить к воспаленному месту. Это уменьшит воспаление и боль. Для того, чтобы сделать масло из лилии необходимо некоторую часть цветка лилии добавить к 8 ст. ложкам оливкового масла. Спустя 3 недели на солнце нужно растолочь. В медицине это называется масло саусан.

К.Насыри. "Хәвасе нәбатат", 1885 г.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍11❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Сез генә түгел,
Үзебез дә...
Түземсезләнеп көтеп алабыз....


"Гыйлем илендә" тапшыруының яңа чыгарылышларын!🌏
Бүген Айдар абый Плутон серләрен ачар💥

Дүшәмбе, 11.00
Шимбә, 16.00

💫 "САФ" балалар радиосы һәм "Гыйлем" үзәгенең уртак проекты

#сафгыйлемилендә
#сафрадиобеләнберсафта
🔥13❤1
✉️ Иртәгә сәгать 12.00 ТР Милли музее конференц-залында Надир Баһавиевның «Татарларның космоска таралуы» дип исемләнгән лекциясе узачак.

Лекциядә татарларның космоска керткән өлеше, Надирның киләчәк идеялары һәм планнары турында сөйләшербез. Лекция татар телендә узачак. Килми калмагыз 😉

Билетны Пушкин картасы буенча алып була
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍15❤2
🌟17 яшендә беренче йолдызын ачкан галим белән таныш бул!

Илһам Галиуллин – астрофизик, астроном. Тумышы белән Казаннан, 28 яшь. Чит илдә алган белеме буенча ул PhD, астрофизика докторы (ягъни бездәге фәннәр кандидаты) дәрәҗәсенә лаек. Казан федераль университетында укытучы булып эшли, фән белән шөгыльләнә.


Без аның белән фән, йолдызлар һәм заманча музыка турында сөйләштек.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔥19👍8
🔡🔡🔡🔡🔡🔡 🔡🔡🔡🔡🔡🔡🔡🔡🔡

XVIII – XIX гасырлар Кояш системасы планеталарының хәрәкәтен гаҗәп нәтиҗәле аңлаткан Ньютон механикасының уңышы белән тарихка кереп кала. Моннан тыш ул, әлбәттә, башка, Җир системасына якынрак өлкәләрдә дә уңышка ирешүгә китерде һәм җылылык табигатен вә термодинамика күренешләрен аңлатканда да бик файдалы булды. Ягъни газлар термодинамикасы атомнар хәрәкәте буларак бары тик механик күзлектән тасвирланган. Максвел да үзенең электродинамика тигезләмәләрен язганда хәтта электромагнитик кырларны механик яктан, шестерналар ярдәмендә аңлатмакчы булган. Чынлыкта исә, моның механик электромагнитик кырлары табигатенә бернинди дә бәйләнеше юк, шуңа күрә фән алгарышын бу ялгыш фикерләрдән арынгач кына дәвам итте.

Укырга: https://giylem.tatar/archives/3084

#физика #гыйлем
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤13👍4🔥3👏2
Кичә тулган Ай белән Айның Җиргә иң якын арада булган мизгеле бергә туры килде. Бу күренеш Супер Ай дип атала.

Супер Ай – Айның гадәттәгедән зуррак һәм яктырак булып күренүе. Тулган Ай перигей ноктасы (Ай орбитасының Җиргә иң якын булган ноктасы) аша узганда күзәтелә.

CNN фотосурәтләре
❤21👍8🔥2
🧶Премьера! «КАРАЛЕ»дә без татарлар тормышындагы кызыклы хәлләр һәм вакыйгалар турында җиңелчә форматта сөйлибез.

27 яшьне мистика уратып алган. Ә шул яшьтә серле рәвештә вафат булган талантларны «Клуб 27»гә кертәләр. Клубта 40тан артык артист бар. Татарлардан «27ләр клубына» кемнәр керә алыр иде: бу видеода шулар белән таныштырабыз.

YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=ISi3PYiFzCY
VK: https://vk.com/video-86196948_456240920
❤9🔥2😱1